U bent hier

De heer De Meester heeft het woord.

Minister, het is inderdaad zo dat het VRT-personeel een optocht heeft aangekondigd van de Reyerslaan recht naar de gebouwen van de Vlaamse Regering op het Martelaarsplein op 5 december. Dat is toch wel zeer opvallend. Van de technici tot en met de chief executive officer (CEO), iedereen is blijkbaar van plan om u eens flink de levieten te lezen. En ze hebben gelijk.

Ze hebben twee grote bekommernissen. Ten eerste stellen ze zich zeer grote vragen bij de 40 miljoen euro besparingen tegen 2024 die u hebt aangekondigd. Ten tweede stellen ze zich zeer grote vragen bij de ideologische dwangbuis die u de VRT wilt aanmeten, bij de nationalistische propagandazender die u van de VRT wilt maken. (Opmerkingen)

Collega's, ik begrijp dat het lastig is, een linkse oppositie in dit parlement, maar begin er alvast maar aan te wennen.

De VRT stelt zich terecht zeer grote vragen bij die nationalistische dogma's uit het Vlaams regeerakkoord. Ik stel met hen vast dat daarbij wel eens de journalistieke onafhankelijkheid van de openbare omroep in het gedrang zou kunnen komen. Dat is namelijk de bezorgdheid van het personeel. Ik hoop toch, samen met u, collega's, dat we niet in een scenario terechtkomen waarin de Vlaamse Regering bepaalt wie voor de camera's van Linda De Win verschijnt.

Minister, mijn vraag is zeer duidelijk. Blijft u kiezen voor die besparingspolitiek? Blijft u kiezen voor die nationalistische aanpak van de VRT? Kiest u voor de confrontatie met het VRT-personeel? Of zult u een luisterend oor zijn voor die mensen?

Minister Dalle heeft het woord.

Minister Benjamin Dalle

Dank u wel, mijnheer De Meester, voor de vraag. Ik heb uiteraard heel wat begrip voor de zorgen van de VRT-medewerkers. Zij hebben sinds 2007 al heel wat besparingen doorgevoerd gekregen. Ze zijn in een traject gestapt waarbij ze van 2600 naar ongeveer 2000 medewerkers zijn geëvolueerd. Er zijn dus al heel wat inspanningen geleverd. Maar met deze regering willen we natuurlijk ook zuinig zijn op de overheid in het algemeen. Dat geldt voor heel de Vlaamse overheid en dat geldt ook een stukje voor de VRT. Ook de VRT zal dus een bijdrage moeten leveren aan een aantal besparingen.

Op het cijfer van 43 of 44 miljoen euro dat door de VRT is genoemd, ben ik in de Mediacommissie al uitvoerig ingegaan. Dat is een berekening van de VRT zelf over de financiële uitdaging waar zij menen voor te staan. Dat is niet gelijk aan de besparing die deze regering doorvoert. Deze regering gaat voor een specifiek traject dat afwijkt van de algemene besparing van 6 procent, met een besparing van 2,4 miljoen euro volgend jaar, oplopend naar 12 miljoen euro in 2024.

U hebt ook verwezen naar inhoudelijke inmenging en dergelijke meer. Ik denk dat het logisch is dat we in een Vlaams regeerakkoord een aantal verwachtingen ten aanzien van de openbare omroep naar voren brengen. In het raam van de onderhandelingen over de beheersovereenkomst zullen we daar ook nader op ingaan. In elk geval is duidelijk dat de openbare omroep de hoogste standaarden van neutraliteit moet naleven.

Dat houdt onder meer onafhankelijkheid, onpartijdigheid en autonomie van de redactie in. Dat is voor ons uiterst belangrijk en we zullen daar ook op toezien. Dat is natuurlijk iets heel anders dan inhoudelijke of politieke inmenging in de redactie.

Ik heb begrepen dat het personeel op 5 december 2019 zal betogen. Het is overigens geen staking, dus de kijker of de luisteraar kan of mag dat niet merken. Ik heb natuurlijk begrip voor die actie en ik sta ter beschikking van de medewerkers van de VRT en van de vakbonden om hierover te spreken.

In elk geval is paniek niet aan de orde. De Vlaamse Regering heeft een perspectief op besparingen, maar ook een duurzaam perspectief op de openbare omroep. We vinden een slagkrachtige en efficiënte openbare omroep belangrijk voor een sterk medialandschap. We zullen, in overleg met de VRT, een aantal besparingen moeten doorvoeren. Het moet duidelijk zijn dat dit met betrekking tot het personeel kan worden gerealiseerd door een politiek van gedeeltelijke niet-vervanging van mensen die het bedrijf spontaan verlaten. De Vlaamse Regering zal geen besparingen realiseren door middel van naakte ontslagen.

Minister, u hebt gesteld dat die 40 miljoen euro aan besparingen niet enkel door deze Vlaamse Regering is beslist, maar het maakt de VRT niet uit dat een aantal van die miljoenen komen uit het beslist beleid van een vorige Vlaamse Regering. Het gaat om de totale som die onze openbare omroep moet ophoesten.

Onze openbare omroep is al een van de meest ondergefinancierde omroepen van Europa en dat is natuurlijk het probleem. Het is alsof u ondervoede patiënt bijkomend op dieet zet. Daarmee lost u natuurlijk niets op. U bespaart de VRT kapot.

U hebt ook gesteld dat het feit dat de Vlaamse Regering de VRT in het Vlaams regeerakkoord bepaalde vereisten oplegt op het vlak van de ideologische diversiteit de onafhankelijkheid van de redactie niet in het gedrang brengt. Ik heb een bijkomende vraag. Wat antwoordt u dan op de uitspraken in de media van de minister-president, bijvoorbeeld dat hij vindt dat klimaatontkenners ook een plaats op de VRT moeten krijgen? (Opmerkingen)

Mijnheer Van Rooy, u kunt dan misschien in een panel zitten. Is dat dan de bedoeling? We kunnen dan misschien ook astrologen en andere antiwetenschappelijke onzin uitnodigen?

Voorzitter, daarover wordt morgen een vraag om uitleg gesteld.

Minister-president Jambon heeft dat gezegd.

Mijnheer De Meester, u zit over uw spreektijd en bovendien komt dit morgen aan bod in de commissie. U kunt nu uw punt nog maken, maar niet over dat onderwerp, want dat komt morgen in de commissie aan bod.

Minister, wat vond u van de uitspraken van de minister-president?

Dat komt morgen aan bod in de commissie.

Mevrouw Van den Brande heeft het woord.

Minister, vooreerst wil ik laten weten dat onze fractie de bezorgdheid van het personeel van de VRT met betrekking tot de besparingen absoluut deelt. We delen ook de bezorgdheid met betrekking tot de 240 mensen waarvan de VRT denkt dat ze de omroep opnieuw zullen moeten verlaten. Ik neem ter harte wat u hier hebt gezegd. Er zullen geen naakte ontslagen volgen. We zullen dat blijven volgen en ik hoop voor u dat het ook waar zal zijn.

We delen ook de fierheid van het personeel van de VRT met betrekking tot de inhoudelijke koers die de VRT vaart, de onafhankelijkheid, de autonomie en de onpartijdigheid die hier blijkbaar vaak ter sprake komt. Indien u hieraan twijfelt, moet u het jaarrapport van de VRT eens nalezen. U zult merken dat op dat vlak heel hoge cijfers worden gehaald.

Het belang van de VRT is voor ons te groot. Ik heb in de commissie al een aantal prangende vragen gesteld. We zijn in de commissie overeengekomen om, onder meer naar aanleiding van de nakende beheersovereenkomst, eens een goed en degelijk debat over de inhoud te voeren. Ik wil hier opnieuw vragen hiervoor een datum vast te leggen en dit op de agenda te plaatsen. Dat is zelfs onze eis. We vinden dat de VRT te belangrijk is om dit nu gewoon met een actuele vraag af te haspelen.

Mevrouw Segers heeft het woord.

Minister, u hebt daarnet zelf gesteld dat de VRT sinds 2007 ononderbroken heeft bespaard. In 2014 waren de besparingen buitensporig groot. Tussen 2007 en 2020 gaat het, als we rekening houden met de inflatie, om 116 miljoen euro. Dat is gigantisch.

Boven op de 12 miljoen euro die is gepland, gaat de totale besparing waarschijnlijk wel degelijk 40 miljoen euro bedragen, met de niet-indexering van de werkingsmiddelen. De ondergrens is bereikt.

Collega De Meester, u hebt terecht gezegd dat, als je de EBU-rapporten erop naleest, de VRT bij de beste leerlingen van de klas is in heel Europa inzake prijsefficiëntie versus kwaliteit en rijkheid van het aanbod.

Ik ben er zeker van dat de VRT er alles aan zal doen om niet te moeten overgaan tot naakte ontslagen, maar de besparingen zullen wel een impact hebben op het aanbod, op de zenders. Misschien zal Canvas wel verdwijnen. Daarvan is niet alleen het VRT-personeel slachtoffer, maar ook de brede audiovisuele sector en vooral de Vlaming, die toch zijn openbare omroep koestert.

Minister, daarom gaat onze fractie mee actievoeren op 5 december, uit solidariteit met het VRT-personeel, in de hoop u te kunnen overhalen om die draconische besparingen toch te herbekijken. Bent u daartoe bereid?

De heer Slootmans heeft het woord.

Het is niet aan mij en aan het Vlaams Belang om de beschermheer van de meerderheid te spelen. Het is wel tekenend dat de linkerzijde hier vandaag moord en brand schreeuwt, louter en alleen omdat men onze openbare omroep wil omvormen tot een efficiëntere en een neutralere mediaspeler.

Iedereen die het huis een beetje kent – ik ben 10 jaar lang woordvoerder geweest, dus ik ken het huis –, weet nochtans zeer goed dat er nog heel veel vet op de soep zit. Mocht elke VRT-medewerker een maand stage doen bij de VTM, kwam hij na een week al wenend teruggelopen naar de Reyerslaan.

Versta me niet verkeerd, ik begrijp de angst van de linkerzijde. Jullie vrees is helemaal niet dat de VRT zal worden omgevormd tot een nationalistische propagandazender, jullie vrees is dat jullie na vijftig jaar rood BRT-beleid (Belgische Radio- en Televisieomroep) proportioneel met jullie stemmenaandeel eindelijk eens op gelijke voet zullen worden behandeld. Dat bewijzen de cijfers die mijn collega Van dermeersch jaarlijks opvraagt, dat bewijzen de cijfers van professor Walraeve en dat bewijst ook de interne nota die onlangs is uitgelekt, waarin men het heeft over het oprichten van een aparte cel om over onze partij te berichten, waarin journalist Peter Verlinden ons op één lijn plaatst met terroristische en extremistische groepen.

Beste collega's, sta ons dus toe om besparingen bij een dergelijke overheidsinstelling veeleer toe te juichen dan te veroordelen. Kom dus alstublieft niet spreken over Hongaarse toestanden, want wij weten er alles van. Met jullie krijgen we geen Hongaarse, maar Noord-Koreaanse toestanden. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Minister Dalle heeft het woord.

Minister Benjamin Dalle

Collega Segers, we hebben binnen de regering een traject afgesproken en ik zal dat uiteraard loyaal mee uitvoeren. Dat start met de begroting voor volgend jaar – daarover zullen we binnenkort kunnen discussiëren –, met een effectieve besparing van 2,4 miljoen euro.

We zullen in overleg met de VRT op een goede manier bekijken hoe dat kan worden doorgevoerd, ook met een debat over de beheersovereenkomst. In die zin is de timing eigenlijk wel gelukkig. We zitten met een budgettair traject, maar ook met een onderhandelingstraject over de nieuwe beheersovereenkomst en de omzetting van het Mediadecreet. Daar zitten opportuniteiten om in dialoog met de VRT te bekijken hoe we dat zo efficiënt mogelijk kunnen realiseren.

Collega Van den Brande, u hebt een heel terecht punt gemaakt. Het heeft weinig zin om hier een debat ten gronde te voeren over die kwestie naar aanleiding van een actuele vraag. De visienota die de VRT binnenkort zal voorleggen aan het parlement over de beheersovereenkomst kan een goede aanleiding zijn om hierover al eens te spreken. Ook het jaarverslag kan een opportuniteit zijn om de zaak nog eens te bekijken. Ik ben in elk geval ter beschikking van de mediacommissie om dat grondig te bekijken.

Wat de grond van de zaak betreft over neutraliteit zijn hier belangrijke woorden gevallen. Het gaat over onafhankelijkheid en onpartijdigheid, over autonomie van de redacties en ook over diversiteit van opinies. Dat zijn belangrijke sleutelwoorden. Daarover kunnen we in de komende weken en maanden verder discussiëren.

Minister, we zouden hierover nog enige tijd kunnen doorgaan, maar ik heb het gevoel dat mevrouw Homans dat niet zou toestaan.

Ik denk dat de tegenstelling duidelijk is: u wilt verdergaan met het besparingsbeleid, u wilt wel van de VRT een propagandazender maken voor het krampachtige nationalisme uit het regeerakkoord.

Wij zullen er zijn op 5 december, om samen met het VRT-personeel te betogen, niet omdat de VRT een rood bastion zou zijn maar omdat we het belangrijk vinden dat er in ons land een sterke openbare omroep is en dat de journalistieke onafhankelijkheid wordt gegarandeerd. Daar komen wij voor op. Iemand moet het doen.

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.