U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 24 april 2019, 14.12u

Voorzitter
De voorzitter

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Minister, de regels voor dierenproeven zijn ofwel te streng of te laks, afhankelijk van wie het woord voert. Tegenstanders van dierenproeven vinden natuurlijk dat gruwelijke experimenten te gemakkelijk worden toegelaten; diegenen die de dierproeven uitvoeren vinden het een noodzakelijk kwaad.

Aan welke kant je ook staat, er bestaat regelgeving, en er bestaat een kader, zowel Europees als Vlaams. Ik geef een voorbeeld: op primaten kun je niet zomaar allerlei experimenten uitvoeren; dat is iets uitzonderlijks. Je kunt in principe ook geen experimenten uitvoeren op een dier dat in het wild werd gevangen. Sociale dieren kun je niet zomaar maandenlang in afzondering plaatsen. Er is dus een kader.

Maar het wordt een heel ander verhaal als onderzoekers met Vlaams overheidsgeld hun experimenten ergens ver weg, buiten de Europese Unie, kunnen laten uitvoeren. Want zo kunnen ze de Europese en de Vlaamse regels eigenlijk omzeilen. Daar gaat mijn vraag over.

Minister, dit is eigenlijk een achterpoortje, en achterpoortjes in de regelgeving kunnen we het best sluiten. Ik hoop dat u ermee akkoord gaat dat we deze achterpoort het best sluiten.

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Mijnheer Sanctorum, het gaat natuurlijk om onderzoekdossiers van een hele poos geleden, maar het is belangrijk dat we ons hierover buigen en de ethische afweging maken, want daarover gaat het uiteindelijk. Dierenvrienden als u en ik moeten erkennen dat dierenproeven een noodzakelijk kwaad zijn in de strijd tegen kanker en andere ziektes. Ik denk dat we het daarover eens kunnen zijn. We hebben in Vlaanderen een strenge regelgeving, strenger dan de Europese richtlijn voorschrijft. We zijn al strenger.

Ik heb het laten navragen, maar het dossier heeft me wat overvallen. Die dossiers passeren niet bij mij en bovendien gaat het om dossiers uit het verleden. Ik heb het nagevraagd en de KU Leuven stelt dat deze proeven op dezelfde wijze zijn uitgevoerd zoals proeven in Vlaanderen zouden worden uitgevoerd. Dat betekent dat er geen andere mogelijkheid was dan de mogelijkheid die uiteindelijk is gehanteerd. Ik laat nog onderzoeken of er effectief geen andere mogelijkheid was dan een onderzoek met het gebruik van dergelijke apen in het verre buitenland.

Het gaat natuurlijk om onderzoek naar ziektes als baarmoedervliesontsteking en de kankers die hieruit kunnen voortvloeien. Uw vragen zijn absoluut terecht, maar als dierenvrienden moeten we ons ook onderling vragen durven stellen. Als het de enige manier is om die ziekte en de hieruit voortvloeiende kankers te onderzoeken, moeten we dan neen zeggen? Dat is ook een afweging. Ik bekijk het nader, maar ik wil in dit verband toch enige nuance aan de dag leggen. Ik wil de ethische afweging die soms moet worden gemaakt, hier ook even op tafel leggen.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik wil het fundamenteel debat over dierproeven even opzijschuiven. Het gaat me eigenlijk om die achterpoort. De KU Leuven heeft verklaard alle regels in acht te nemen die in de EU gelden. Ik kan echter een aantal voorbeelden geven.

Eigenlijk mogen geen experimenten worden uitgevoerd op in het wild gevangen dieren, tenzij met de expliciete toestemming van uw diensten en na advies van de Vlaamse Proefdierencommissie. (Opmerkingen van minister Ben Weyts)

Het gaat om een proefdierencentrum in Kenia, waar die procedure niet wordt gevolgd.

De krappe kooien die ginds worden gehanteerd, vormen een ander voorbeeld. Dieren kunnen daar maanden tot zelfs jaren in afzondering leven. Dat zijn zaken die in de EU niet kunnen, maar toch gebeuren ze in dat proefdierencentrum in Nairobi.

Hier loopt iets fundamenteel mis en dat achterpoortje moet in elk geval dicht. Ik kijk uit naar de resultaten van het onderzoek, want ik vraag me af wat de omvang is van de uitbesteding van onderzoeken en experimenten buiten de EU. Zolang die achterpoort blijft bestaan, is dat mogelijk.

Mijnheer Sanctorum, ik heb eigenlijk geen repliek, maar ik wil even herhalen wat ik al heb gezegd. Ik laat nagaan of er geen andere mogelijkheid is, maar u gaat de vraag die ik heb teruggekaatst, natuurlijk enigszins uit de weg. Los van alles, blijf ik dat een essentiële vraag vinden. Als er geen enkele andere mogelijkheid is om dit te onderzoeken, wat ik bevestigd wil zien, moeten we dan neen zeggen tegen het voeren van een dergelijk onderzoek in de strijd tegen kanker en andere ziektes?

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Minister, ik wil dat debat, voor alle duidelijkheid, niet uit de weg gaan. Dierproeven zijn noodzakelijk en het gaat hier om onderzoek naar een vreselijke ziekte. Endometriose is een zeer pijnlijke ziekte bij vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen. Ik ben uiteraard voor onderzoek en voor oplossingen, maar ik heb in interviews al duidelijk gemaakt wat ik vind van de wetenschappelijke claim dat al die dierproeven noodzakelijk zijn voor medicijnen en voor oplossingen. Als we zien welke dierproeven allemaal zijn uitgevoerd en waar we staan, bijvoorbeeld in het onderzoek naar de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson, mogen we die wetenschappers vanuit de samenleving echt wel eens vragen waar de resultaten zijn.

Waar zijn die medicijnen? Ondanks decennialang onderzoek is er eigenlijk geen fundamentele vooruitgang geboekt. In een breder debat mogen we toch eens strenger kijken naar de wetenschappers en vragen of er geen beter alternatief is voor al die experimenten die op grote schaal gebeuren. (Applaus)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.