U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 24 april 2019, 14.12u

Voorzitter
De voorzitter

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Minister, er is recent beslist dat de berekening van de huurprijs van een sociale woning zal worden aangepast vanaf 2020. Die berekening zal niet alleen rekening houden met het inkomen van de sociale huurder, maar ook met het energieverbruik van de sociale woning. Dat wordt de energiecorrectie genoemd. Het principe van de energiecorrectie gaat al een tijdje mee en krijgt nu dus een concrete uitwerking.

Het principe schreef voor dat mensen die een slecht geïsoleerde sociale woning huren en daardoor een hogere energiefactuur krijgen, korting krijgen op de huurprijs. Mensen die daarentegen een lagere energiefactuur krijgen dankzij renovaties, betalen wat meer. Die meerprijs op de huurprijs ligt wel lager dan het voordeel op de factuur, waardoor de woonkost voor beide categorieën sociale huurders daalt en de huisvestingsmaatschappijen die in renovatie investeren beloond worden, omdat ze wat meer huur kunnen vragen. Dat is natuurlijk ook goed voor het klimaat.

Minister, ik heb uw recente beslissing eens goed bekeken en van die mooie principes schiet niet veel meer over. Van een korting voor wie in een energieverslindende woning woont, is geen sprake meer. Om te bepalen of iemand meer moet betalen voor een woning of niet, hebt u beslist dat de energienormen van 2006 als referentie gelden. Die normen zijn inmiddels dertien jaar oud. Concreet heeft dat tot gevolg dat iemand die al jaren een woning huurt die gebouwd is in bijvoorbeeld 2010 en dus minder verbruikt dan de normen voorschrijven, vanaf 2020 meer sociale huur zal moeten betalen.

Ik heb uit uw eigen nota gehaald dat het gaat om wellicht 50.000 gezinnen die gemiddeld 205 euro per jaar zullen moeten bijbetalen. 205 euro gemiddeld per jaar komt voor sommige gezinnen neer op een extra maand huur. Minister, u bent bevoegd voor Wonen, maar ook voor Armoede. Ik verwacht van u dat u de woonkost voor gezinnen in een kwetsbare financiële situatie verlaagt in de plaats van ze te verhogen. Daarom zou ik u willen vragen om uw beslissing in te trekken en te herwerken.

De voorzitter

Minister Homans heeft het woord.

Collega Vandenbroucke, ik wil u nog eens herinneren aan de recordinvestering die wij gedaan hebben deze legislatuur. U hebt dat altijd toegejuicht en u hebt altijd gezegd dat dat positief is. U weet dat het gaat om een stijging van 53 procent ten opzichte van de vorige legislatuur, een stijging van 3,8 miljard euro. Daar was kamerbrede steun voor.

Zoals u zelf aangeeft, stond de energiecorrectie al een tijdje geleden ingeschreven. Ze werd in 2007 ingevoerd met het Kaderbesluit Sociale Huur onder voormalig Vlaams minister Marino Keulen, als ik het goed voorheb.

U spreekt over 50.000 huurders die een hogere huur zullen moeten betalen omdat hun energiefactuur gedaald is. U weet dat wij er hier al ettelijke keren over hebben gedebatteerd: heel wat sociale huurders betalen eigenlijk meer voor hun energiefactuur dan aan hun werkelijke huishuur.

Ik kom terug op die 50.000, want dat klopt niet. Ik ga ervan uit dat u eigenlijk alle woningen hebt opgeteld die een relatief goede energiewaarde hebben, maar het gaat hier enkel over de woningen die beter presteren dan de EPB-eisen (energieprestatie binnenklimaat) van 2006. Beter presteren dan de EPB-eisen van 2006 wil zeggen dat een gebouw voldoet aan de EPB-eisen van 2010. Dat lijkt me de logica zelve. Dan kom ik op een aantal van 17.000 sociale huurders en niet de 50.000 die u aanhaalt. Die 17.000 zullen inderdaad een iets hogere huur moeten betalen, maar ze hebben wel een lagere energiefactuur.

Het staat ook zo in het ministerieel besluit dat op 5 april 2019 is goedgekeurd. Dat ministerieel besluit wil ik overmaken. Ik weet, en dat is uw volste recht, dat u het advies van de Inspectie van Financiën (IF) hebt opgevraagd. U weet ook dat men na het advies van de IF nog een aantal zaken kan veranderen. In het ministerieel besluit dat is goedgekeurd door de Vlaamse Regering staat wel degelijk wat ik net heb uitgelegd. Ik kan u dat ministerieel besluit overmaken als u dat wilt hebben.

Ik heb ook altijd benadrukt – de Vlaamse Regering heeft dat ook zo gevraagd en dat is de oorspronkelijke bedoeling – dat de verhoging van de huishuur voor de sociale huurder nooit hoger mag zijn dan de winst die men uit de daling van de energiefactuur daalt. Dat is de logica zelf. U zegt dat er wel een energiecorrectie naar boven is, maar niet naar beneden. Toch wel, mijnheer Vandenbroucke, want wat is anders een patrimoniumkorting? Die korting krijgt men op basis van de staat van de sociale woning waarin men woont.

Ik zal u het ministerieel besluit overmaken, mijnheer Vandenbroucke. Dan kunt u dat nog eens goed laten nakijken, maar deze maatregel zorgt absoluut niet voor gedupeerden. Integendeel. Het is een win-winsituatie. De sociale huurder wint omdat hij een lagere energiefactuur en een comfortabelere woning heeft. Bovendien is dit ook een winsituatie voor het klimaat. Daar kan uw partij toch alleen maar ja tegen zeggen?

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Ik zou daar ja tegen zeggen als u dat inderdaad zou beslist hebben, maar dat is niet het geval. Ik heb hier het document van 5 april. In uw nota staat dat we ruw geschat kunnen stellen dat alle nieuwbouwwoningen vanaf 2006, goed voor ongeveer 28.500 woningen, een energiecorrectie zullen moeten betalen. Daarnaast hebben ongeveer 21.500 woningen van voor 2006 een energiescore die lager is dan 200. Voor in totaal 50.000 woningen zullen de huisvestingsmaatschappijen een energiecorrectie moeten berekenen. Dat zijn uw woorden, die letterlijk zo in uw nota staan, die zo op 5 april aan de Vlaamse Regering is meegedeeld. Ik heb de adviezen gelezen van het Netwerk tegen Armoede, van het Vlaams Huurdersplatform (VHP) en van de IF. Ze zeggen unisono dat het over een platte verhoging van de huurprijs gaat.

Kunt u me garanderen dat de sociale huurders die vanaf volgend jaar meer huur zullen moeten betalen in tussentijd hun energiefactuur nog zullen zien dalen? Ja of nee?

De voorzitter

Mevrouw Moerenhout heeft het woord.

Het is vandaag uw laatste tussenkomst als minister van Wonen en Armoedebestrijding. Helaas is het bilan op het einde niet goed. U sprak net over het aantal investeringen. Het is ook zo dat het aantal wachtenden voor een sociale woning naar 135.000 is gestegen. De huurwaarborg is verhoogd. Deze week raakte ook bekend dat de private huurprijzen ongezien hoog zijn. Vandaag wordt duidelijk dat de sociale huurprijs zal stijgen voor, zoals u zelf zegt, 17.000 mensen.

U neemt niet 2006, maar 2010 als EPB. Dan lijkt dat me nog altijd een hopeloos achterhaalde energienorm omdat we nu al in 2019 zijn.

Het lijkt me geen bilan waarvoor u zich als minister van Wonen en Armoedebestrijding op de borst kunt kloppen. We dringen er met Groen dan ook sterk op aan om de beslissing over de energiecorrectie terug te draaien of om de absolute garantie te geven dat die 17.000 mensen niet meer zullen betalen dan ze vandaag doen.

De voorzitter

Minister Homans heeft het woord.

Mijnheer Vandenbroucke, ik ben seniel noch dement. Ik weet wat ik geagendeerd heb en wat ik samen met de andere ministers in de Vlaamse Regering heb goedgekeurd op 5 april.

Hebt u het ministerieel besluit in de hand? Nee, u hebt een mededeling in de hand. U refereert aan onze repliek op het advies van de IF. Daarin was inderdaad sprake van een verhoging voor 50.000 sociale huurders. Mijn ministerieel besluit, dat is goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 5 april, is samen met de mededeling voor advies overgemaakt aan de Raad van State. Daarin is sprake van 17.000 woningen en dat heeft te maken met het feit dat de energiescore beter moest zijn dan de EPB-eisen van 2006. Dat wil zeggen dat de woningen minstens moesten voldoen aan de EPB-eisen van 2010.

Mevrouw Moerenhout, u hebt natuurlijk heel veel gezegd. U zei dat de EPB-eisen 2010 misschien nog te laag zijn ­–een E-peil van 80, als ik mij niet vergis. Maar alle sociale woningen die ondertussen, sinds 2010, werden bijgebouwd, voldoen natuurlijk aan nog veel strengere normen.

Collega’s, we het zijn het allemaal eens over de forse investeringen. We vinden dat allemaal goed. Voor sommigen is het niet goed genoeg, maar ik vind 3,8 miljard euro toch echt een prestatie, en niet alleen van mijzelf. Het kwam ook tot stand dankzij de steun van de collega’s in alle begrotingsbesprekingen.

De overheid investeert daar met veel plezier in. We geven leningen aan sociale huisvestingsmaatschappijen, die ook moeten investeren. Zij moeten energiezuinige sociale woningen bijbouwen, en tegelijkertijd hun bestaande sociaal patrimonium energiezuinig maken.

Als de overheid die investeringen doet, dan is het toch de logica zelve dat, als de energiefactuur van de huurder daalt, de huishuur ook een klein beetje stijgt? Collega Vandenbroucke, ik zal u natuurlijk nooit kunnen overtuigen, maar ik ga u toch een klein beetje geruststellen. Ik zal u het desbetreffende ministerieel besluit overmaken. Daar staan die 17.000 gezinnen in, en daarin staat ook dat het gebaseerd is op EPB 2010.

Maar de verhoging zal nooit meer bedragen dan de winst die we maken en hebben gemaakt via de lagere energiefactuur. Hoe kan ik dat garanderen? De berekeningen gebeuren door het zogenaamde Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB). Die hebben ook rekening gehouden met een aantal reboundeffecten en andere effecten, en dergelijke meer.

Ik vind het normaal dat, als je in een sociale woning woont die wordt gebouwd met overheidsmiddelen – met veel plezier, en in alle solidariteit – je een iets hogere huishuur zal moeten betalen als de energiefactuur daalt – een energiefactuur die uitgaat van diezelfde overheid die die investeringen heeft gedaan. Maar ik herhaal dat die bijkomende huur nooit meer bedraagt dan de winst die wordt geboekt op de energiefactuur.

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Collega’s, er is een Vlaams spreekwoord dat zegt: het venijn zit hem in de staart. En wat deze regeerperiode betreft, is dat absoluut het geval. De Vlaamse regering heeft een tsunami aan facturen uitgestort over de Vlaamse gezinnen, en de energiefactuur is daar de belangrijkste van.

De Vlaams gezinnen hebben hun energiefactuur de afgelopen vijf jaar zien stijgen met 500 euro per jaar ­– ook de mensen die een sociale woning huren, en ook die 17.000 gezinnen die een sociale woning huren die van na 2010 dateert.

En wat gaat u vanaf volgend jaar doen? U laat hen een of twee maand extra huur betalen. Minister, u bent bevoegd voor Wonen en Armoedebestrijding. U bestrijdt geen armoede, u veroorzaakt ze. En dat zal niet kunnen met sp.a; wij zijn hier tegen. U moet uw Homans-heffing intrekken. U verhoogt de huur van 17.000 gezinnen – het zijn er misschien zelfs meer – die in een precaire financiële situatie zitten. U ondergraaft volkomen het principe van sociale huisvesting. (Applaus bij sp.a).

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.