U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 27 maart 2019, 14.07u

Voorzitter
De voorzitter

De heer Danen heeft het woord.

Voorzitter, collega's, jullie weten het allicht nog: in december – u zat toen nog aan die kant van het halfrond, minister ­– bestond België het te weigeren aan te sluiten bij de Europese kopgroep als het over klimaatkoploperslanden ging. Wij weigerden om daarbij aan te sluiten. Dat was een beetje cynisch omdat we net toen aanwezig waren op de klimaattop. Er waren vier ministers aanwezig, en we weigerden ambitieuze doelstellingen aan te nemen.

Ondertussen zijn we bijna drie maanden verder en zijn er al maandenlang tienduizenden jongeren maar ook ouderen die op straat komen om te pleiten voor een sterker en meer stringent klimaatbeleid. Sindsdien is het draagvlak gigantisch toegenomen.

In de zomer van vorig jaar keurden we een heel ambitieuze klimaatresolutie goed, kamerbreed, waarin vermeld stond – iedereen van jullie, ook u, minister, is er toen mee akkoord gegaan – dat we van België een klimaatkoplopersland zouden maken. En toch bestaat u het om op de Europese top van vorige week, die vooral over de brexit ging maar ook over het klimaat, te weigeren aan te sluiten bij een Europese kopgroep van landen die pleiten voor een heel ambitieuze doelstelling tegen 2050. Wel, minister, ik begrijp dat niet. Tienduizenden mensen, honderdduizenden mensen komen maandenlang op straat. We hebben een resolutie die u het mandaat geeft om verder te gaan. En toch duwt Vlaanderen op de rem in de plaats van op het gaspedaal. Hoe komt dat? Hoe komt het dat we het bestaan om niet tot die Europese koplopersgroeplanden te behoren?

De voorzitter

Minister Van den Heuvel heeft het woord.

Mijnheer Danen, dank u wel voor de vraag. Ze geeft mij de gelegenheid om een beetje achtergrond te geven bij de problematiek die u aankaart. Ik wil ook een beetje hygiëne in het debat brengen omdat de waarheid ook haar rechten heeft. Het klimaatdebat komt tegenwoordig heel dikwijls in het nieuws, en terecht. Ik ben ook heel blij dat u verwijst naar de mensen die militeren. Ik denk dat ze inderdaad het draagvlak voor concrete maatregelen verhogen, want daarover gaat het in de discussie. Doelstellingen formuleren, dat kan iedereen, maar overgaan tot concrete maatregelen is de echte uitdaging van het klimaatbeleid en het klimaatdebat in ons land.

U haalt een aantal zaken een beetje door elkaar. Voor de hygiëne van het debat: op de Europese Raad van 21 maart, die zoals u terecht aanhaalt vooral over de brexit ging, is er ook een gedachtewisseling geweest rond de doelstellingen 2050 die de regeringsleiders op het einde van het jaar gaan definiëren. Op 21 maart is er nog geen standpuntbepaling gevraagd van de lidstaten. Er is een gedachtewisseling geweest. Die beslissing valt op het einde van het jaar. De raadsconclusies van die Europese Raad zijn trouwens onderschreven door België. Op dat vlak wil ik toch even zeggen dat er gewoon niets ergs is gebeurd: België heeft daar de raadsconclusies van die Europese Raad onderschreven.

Dan uw standpunt over hoe het zit met de voorbereidingen. Dat is natuurlijk een belangrijk punt, daar moeten we niet flauw over doen. De standpuntbepaling van België ten aanzien van de doelstellingen 2050 naar het einde van het jaar, wordt nu volop voorbereid. Volgens mijn informatie worden er acht scenario’s onderzocht. Die worden nu doorgerekend door het Federaal Planbureau. Voor de degelijkheid van het debat is het goed dat die scenario's worden doorgerekend, wat ook de consequenties daarvan zijn. Er zal eind juni een nieuwe gedachtewisseling volgen, om dan eind 2019 een standpunt in te nemen.

Het is heel duidelijk dat wij voor de klimaatneutraliteit zijn. Daar is een consensus over binnen België: wij willen de klimaatneutraliteit nastreven. Het is heel goed dat België zich constructief wil opstellen om het pad naar de klimaatneutraliteit uit te tekenen.

Mijnheer Danen, tot slot wil ik nog iets zeggen: doelstellingen is één, concrete maatregelen is twee. Op 5 maart hebben we, samen met mijn Waalse collega Crucke, op de Europese Raad een faire luchtvaartbijdrage bepleit. We konden daarbij op bijval rekenen van onze collega's uit Nederland, Frankrijk en Luxemburg. Vlaanderen en Wallonië nemen op dat vlak dus concrete initiatieven om stappen voorwaarts te zetten in de klimaatdiscussie.

U verwijst naar de voorbereidingen van het DGE. Tijdens die voorbereidingen is er inderdaad gesteld dat Vlaanderen, of België, het best niet te fel zou vooroplopen.

Ik begrijp dat niet. Wij organiseren onze eigen ondergang. Wat is er eerbaar aan om te proberen zo weinig mogelijk te doen? Ik begrijp dat echt niet, en velen met mij evenmin.

Minister, u geeft mij een klein beetje hoop. Want ik hoor u zeggen dat u gaat voor klimaatneutraliteit. Wel, dat was net het ambitieniveau waar België niet in wilde meegaan. Begrijp ik goed dat u hier zegt: ‘We zullen er wel alles aan doen om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn en dat standpunt in Europa te verdedigen?’ Als dat zo is, hebt u in ons een bondgenoot. 

De voorzitter

De heer Bothuyne heeft het woord.

Mijnheer Danen, u verbaast mij keer op keer. We zijn allemaal voortrekkers in het klimaatbeleid, in het klimaatdebat. We zijn allemaal zeer blij met de massale steun in de voorbije weken, van de diverse klimaatmarsen, jong en oud die op straat komen voor een sterker klimaatbeleid.

We hebben geprobeerd hier samen aan te werken. We hebben initiatieven genomen. U hebt onze resoluties gesteund, u hebt er mee aan gewerkt. We hebben ze hier samen gestemd. U hebt er daarnet nog naar verwezen.

Maar dan komt u hier op het podium … (Opmerkingen van Johan Danen)

De voorzitter

Het woord is vrij. Men mag hier spreken tegen wie men wil.

Als u daar niet goed tegen kunt, hoeft u hier niet te staan, mijnheer Danen.

De voorzitter

U moet wel afronden, mijnheer Bothuyne. (Gelach)

Ik zal dat proberen te doen.

Mijnheer Danen, een klimaatneutraal Europa is ons aller doel. En ik kan u ook geruststellen.  We hebben dit weekend nog mogen vernemen dat ook de N-VA-fractie, bij monde van Philippe Muyters, een klimaatneutraal Europa en zelfs een klimaatneutraal Vlaanderen als doel stelt. Ik ga er dus van uit dat we samen zullen proberen die doelstelling waar te maken. Een klimaatneutraal Europa is belangrijk voor ons, met concrete acties en een concreet beleid, waarmee we het verschil kunnen maken.

Er is daarover geen onduidelijkheid. Ik begrijp dus niet goed waar uw vraag vandaan komt en wat u hier komt beweren.

De voorzitter

Nu hebt u wel heel lang het woord gehad, mijnheer Bothuyne. (Opmerkingen van Johan Danen en Kris Van Dijck)

Ja maar, luister. Het is niet noodzakelijk dat, wanneer een volksvertegenwoordiger het woord neemt, die een vraag stelt. 

Ik kan toch moeilijk zeggen: ‘Mijnheer Bothuyne, nu moet u een vraag stellen.’ Dat is toch niet aan mij. Een volksvertegenwoordiger is vrij om hier te spreken. Als hij over het weer wil praten, praat hij over het weer.

Maar de heer Schiltz zal het wellicht niet daarover hebben.

Mijnheer Schiltz heeft het woord.

Minister, ik heb begrepen dat er op de Europese Raad wel degelijk een herhaling is geweest van de ambities die in de akkoorden van Parijs werden vastgelegd. De ambities 2020-2030 zijn opgeschroefd. Er is absoluut nergens een afwijking, een terugtreden of een afzwakken van ambities.

Kunt u ons bevestigen, zeer klaar en helder, dat België de komende jaren niets anders zal nastreven dan het halen van de akkoorden van Parijs?

De voorzitter

De heer Tobback heeft het woord.

Dat lijkt me inderdaad een zeer duidelijke vraag.

En ik begrijp waar de vraag van collega Danen vandaan komt, namelijk uit het feit dat we hier in Vlaanderen inderdaad al heel lang zeggen dat we klimaatneutraal willen zijn, maar dat er in de praktijk, zeker op Europees niveau, met de voeten op de rem wordt gestaan, al dan niet expliciet.

Heb ik goed begrepen, minister, dat deze Vlaamse Regering, voor zolang ze tenminste nog bestaat, maar ook uzelf als verantwoordelijke politicus, van mening bent dat we wel degelijk niet alleen in woorden maar ook in daden, dat engagement volop moeten en zullen aangaan? Ook deze regering in haar laatste dagen, ook na de verkiezingen, want niemand weet hoelang het nog zal duren. Ik hoop dat we het wel degelijk zullen doen. U moet daar ook op kunnen worden afgerekend.

Want, collega Bothuyne, ter uwer attentie wil ik dat toch nog even zeggen. Ja, iedereen hier verklaart de hele tijd dat we voor klimaatneutraliteit zijn in 2050, maar ik moet opmerken dat noch de planeet noch de inwoners van Vlaanderen iets hebben aan onze woorden, voor zover ze die al horen, ze hebben alleen iets aan onze daden. En daar lopen we nog altijd een flink pak achter op die doelstellingen.

De voorzitter

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Het is een blijvend en steeds weerkerend pijnlijk punt: inzicht in het beslissingsproces. Minister, het is altijd hetzelfde. Eerst zijn er voorbereidende gesprekken, dan is er een Belgische standpuntbepaling, dan vindt de Europese Raad plaats, en dan weten wij als volksvertegenwoordigers – als we goed zoeken – welk standpunt België daar zou hebben ingenomen.

Minister, het zijn cruciale maanden. Er worden belangrijke beslissingen en ambities uitgesproken. Ik denk dat in de komende maanden dat proces moet wijzigen. Dat zal misschien iets zijn voor de start van de volgende legislatuur. Het parlement moet op voorhand inzicht krijgen in het precieze Belgische standpunt. Ik hoop dat u die ambitie, die oproep wilt ondersteunen.

Ik wil me aansluiten bij de vraag van de heer Sanctorum. Ik vind dat het parlement goed moet worden ingelicht wat het ultieme standpunt is van België op het einde van het jaar. Dat is heel duidelijk. Binnen Europa is er tegen het einde van het jaar een beslissingsproces over de doelstellingen voor 2050. Dat zal een volgende gedachtewisseling zijn, eind juni.

Voor alle duidelijkheid, wij zijn blij – de heer Schiltz heeft er duidelijk naar gevraagd – dat in de conclusies van de Europese Raad van 21 en 22 maart de verwijzing naar de klimaatneutraliteit is behouden. Dat is heel duidelijk. Wij stellen ons als België en als Vlaanderen constructief op om in die discussie de doelstelling van klimaatneutraliteit zo nauw mogelijk na te leven. In Europa is er een strenge discussie daarover. Oost-Europa is daar niet onmiddellijk voor gewonnen. Het is de volgende maanden absoluut nodig om daar te blijven op inzetten. Dus, heel duidelijk: de Vlaamse Regering is blij dat de verwijzing naar klimaatneutraliteit in die Raadsconclusies is behouden.

Na 26 mei moet de discussie zeker gaan over de concrete maatregelen. Ik wil nog eens aanhalen dat ik als minister op 5 maart in de Europese Raad samen met minister Crucke een heel concreet voorstel heb gedaan inzake de faire luchtvaartbijdrage. Op die manier draagt Vlaanderen zijn daadwerkelijk steentje bij, ook in het suggereren van concrete maatregelen.

Ik stel ook vast dat er voor de galerijen andere zaken worden gezegd dan het achter de galerijen blijken te zijn. Mijn informatie is dat België een houding aangenomen heeft die niet erg ambitieus was. Dat vind ik problematisch, vooral omdat er tienduizenden mensen op straat komen en vooral omdat er een klimaatresolutie is.

Ik denk dat ik begin te weten te komen wat er scheelt. Hier aan mijn rechterkant is niemand tussengekomen. Zou daar misschien het kalf gebonden liggen?

Ik vind het heel problematisch dat we als land en als regio niet het voortouw nemen. Het voortouw nemen inzake het klimaat betekent het voortouw nemen inzake de toekomst. Als we de toekomst willen voorbereiden, moeten we hierin echt vooroplopen want niemand heeft er iets aan om bij te achterblijvers te horen. Ik vind er niets eerbaars aan om op dit vlak niet ambitieus te zijn.

Minister, als ik u mag afrekenen, en dat zal ik doen, op wat u hier vandaag zegt, dan vindt u in mij een bondgenoot. Maar als het iets anders blijkt te zijn, dan zal ik uw eerste criticaster zijn.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

van Yasmine Kherbache aan minister Philippe Muyters, beantwoord door minister Geert Bourgeois
383 (2018-2019)

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.