U bent hier

De voorzitter

De heer Ronse heeft het woord.

Sociale zekerheid, dat is iets heel bijzonders. Het is een manier van herverdelen binnen een samenleving, het is een verzekeringsprincipe waar prestaties tegenover staan, maar ook rechten. Sociale zekerheid is heel nauw gelinkt aan het vertrouwen dat een samenleving heeft in haar overheid en de manier waarop ze werkt. Het is iets heel kostbaars.

Ons land kent een sterk uitgebouwde sociale zekerheid. We hebben nu gezien dat het Europees Parlement een tekst heeft aangenomen en goedgekeurd die het parlement toelaat een onderhandeling op te starten met de verschillende ministers van Werk in Europa. In die tekst staat iets wat op het vlak van activeringsbeleid, sociale zekerheid en werk een drama kan betekenen voor ons land en voor Vlaanderen.

Er staat in dat als men als EU-burger 311 dagen in eigen land heeft gewerkt, na één dag werken in België kan genieten van de Belgische werkloosheidsuitkering. Onze werkloosheidsuitkering is onbeperkt in de tijd en is oncontroleerbaar. Hoe kan onze eigen dienst voor arbeidsbemiddeling mensen begeleiden en controleren die van ons werkloosheidsstelsel genieten, maar in hun thuisland zitten, in Polen, in Oostenrijk, in Frankrijk enzovoort? Dat is bijzonder problematisch.

Dat signaal is al meermaals gegeven op verschillende niveaus, maar nu is er wel een tekst goedgekeurd die het Europees Parlement het mandaat geeft om daarover te onderhandelen. Minister, wat is de impact daarvan op ons Vlaams beleid rond activering en op de VDAB?

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Minister, geen beter bewijs dat de Europese elite de weg volledig kwijt is. We hadden zopas nog de discussie over het Marrakesh-migratiepact en nu is er al een nieuwe hold-up op onze soevereiniteit en onze sociale zekerheid in de maak. Inderdaad, de plannen die we hebben horen waaien vanuit het Europees Parlement om EU-buitenlanders in ons land na één dag recht te geven op een werkloosheidsuitkering, is absurd. België is nu al een sociale-zekerheidsparadijs voor buitenlandse gelukzoekers. De helft van onze leeflonen gaat naar vreemdelingen, de kostprijs is een kwart miljoen euro per jaar, de medische hulp aan illegalen kost ons 87 miljoen euro per jaar, enzovoort. In de voorbije legislatuur kwam daar helaas geen verandering in.

Met de nieuwe plannen die nu voorliggen, zal het inderdaad voor bepaalde mensen uit Oost-Europa wel heel interessant worden om naar hier te migreren en een beroep te doen op onze sociale zekerheid. De uitkeringen in België zijn hoger dan lonen van goedbetaalde werknemers in pakweg Polen. Terwijl we vaststellen dat we onvoldoende geld hebben voor onze eigen mensen – kijk maar naar de wachtlijsten voor sociale woningen, de wachtlijsten in de gehandicaptensector –, wil het Europees Parlement nu nog meer sinterklaas spelen voor buitenlanders.

Minister, ik heb begrepen dat u op Twitter onze bekommernissen deelt. U zei dat de impact van deze maatregel op VDAB en op de sociale zekerheid gigantisch groot is. Ik ben het wat dat betreft met u eens. Daarom verneem ik graag van u welke initiatieven u zult nemen om deze nieuwe, waanzinnige wetgeving te doen stoppen.

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Ik denk dat men niet altijd beseft wat het effect is van wat het EU-voorstel voorlegt. Laat mij twee voorbeelden geven.

Ik neem een willekeurig iemand in Europa, ik zeg maar wat, iemand uit Italië die 311 dagen heeft gewerkt. Hij komt hier één dag werken en wordt werkloos. Die man was van plan om naar Vlaanderen te komen, hij blijft hier, krijgt van VDAB opleiding, vorming, begeleiding, stages – alles wat u wilt, krijgt hij. Hij heeft tot nu toe nog altijd geen euro bijgedragen aan het Belgische of Vlaamse systeem. Hij kan zelfs een diploma of getuigschrift halen, dat is allemaal mogelijk. Nadat hij dat diploma of getuigschrift heeft verkregen, vertrekt hij terug naar zijn thuisland, Italië. Daar kan hij nog altijd met een werkloosheidsuitkering vanuit Vlaanderen zes maanden naar een job in Italië zoeken. Hij heeft daarvoor niets bijgedragen aan ons systeem en daarna niets bijgedragen aan ons systeem.

Ik denk dat het nodeloos is om te zeggen dat dat tot shopgedrag kan leiden: shopgedrag waarbij je naar een land gaat waar de uitkering hoog is, en de arbeidsbemiddeling zeer goed is, met goede opleidingen, goede vormingen. Maar dat shopgedrag maakt dat ons systeem onbetaalbaar wordt.

Ik geef een tweede voorbeeld. Ik neem iemand uit een ander land in Europa, ik zeg maar wat, iemand uit Bulgarije. Hij heeft 311 dagen gewerkt, komt naar hier, werkt één dag en wordt de dag daarop werkloos. Hij krijgt een Belgische werkloosheidsuitkering, vertrekt terug naar Bulgarije en moet daar volgens de normen van Bulgarije de plichten vervullen tegenover de uitkering die hij in Vlaanderen krijgt. VDAB heeft daarover niets meer te zeggen. Wij moeten niet zeggen welke plichten. De plichten worden bepaald door Bulgarije, maar de rechten heeft hij in Vlaanderen. Dat staat in dat voorstel.

Het is nodeloos om hier te zeggen dat je opnieuw shopgedrag kunt krijgen: shopgedrag naar enerzijds de beste werkloosheidsuitkering en de beste rechten, en anderzijds naar de minste plichten.

Dat is een heel raar systeem. Het is onbetaalbaar om dit systeem uit te voeren; ook qua controle wordt VDAB compleet buitenspel gezet.

Wat kunnen we nu nog doen? Het dossier dat je met één dag al rechten kunt opbouwen en recht hebt op een Belgische werkloosheidsuitkering, en dat je zes maanden lang nog een uitkering kunt krijgen in een ander Europees land, gaat nu naar de Raad van Ministers. Ik heb gisteren gevraagd dat wij als deelstaat betrokken worden bij de besluitvorming, want België moet daar een standpunt innemen. Het zal minister Kris Peeters zijn die daar een standpunt moet innemen, en ik heb gevraagd dat hij daar met ons rekening houdt.

Ik ben blij om te zien dat minister Peeters daarop is ingegaan. Ik ga voorstellen dat hij van die ene dag zes maanden maakt. Dat was overigens tot nu het standpunt van de Federale Regering – en ook dat de maximale uitkering van zes maanden die je nog in het buitenland kunt krijgen, maximum drie maanden wordt. Voor mijn part mag dat nog minder zijn. Ik ga daarmee naar minister Peeters. Ik hoop dat hij zijn been stijf houdt bij zijn Europese collega’s. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

De heer Ronse heeft het woord.

Dank u wel, minister. Uit uw antwoord leid ik af dat als dit voorstel erdoor zou komen, wij de vijfsterrenbestemming worden voor werkloosheidsuitkeringstoerisme. Ik denk dat we het van links tot rechts allemaal eens zijn dat ons socialezekerheidsstelsel iets kostbaars is, iets wat we niet mogen overlaten aan dergelijke waanzinnige ideeën.

Collega’s, ik ben blij dat minister Muyters hier concreet aangeeft dat hij stappen zal zetten, zeker ook wat het VDAB-luik betreft. Dat is operationeel compleet onhaalbaar. Ik kijk heel sterk uit naar de verdere stappen die gezet zullen worden.  

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Minister, ik ben blij dat zowel u als de heer Ronse namens de N-VA deze plannen ook waanzin vinden. Ik betreur alleen dat men deze Europese Commissie, waarvan men het ene waanzinnige voorstel na het andere van in den beginne had kunnen verwachten, mee geïnstalleerd en goedgekeurd heeft.

Maar goed, ter zake: wat dit betreft, huldigen wij het principe van het gezond verstand. Buitenlanders die in dit land willen genieten van sociale zekerheid, moeten er eerst op fatsoenlijke wijze toe bijgedragen hebben. Dat is, denk ik, het principe van het gezond verstand. Maar ik begrijp dat u in het verzet wilt gaan, minister, en dat u overleg wilt met minister Peeters, en dat hij de uitgestoken hand heeft aanvaard. Ik wil van u weten: hebt u al een concrete afspraak gemaakt, en zo niet – indien die er niet snel komt – brengt u dit dan op het Overlegcomité?

De voorzitter

Mevrouw Talpe heeft het woord.

Minister, het spreekt natuurlijk voor zich dat wij dezelfde bezorgdheid delen. Door de onbeperktheid  van onze werkloosheidsuitkering in de tijd dienen we – zoals ook door collega Ronse werd aangehaald – zeer alert te zijn. Een uitkering zonder meer na één dag werken kan echt niet. Dat zou ongehoord zijn. We hebben een sociale zekerheid die gebaseerd is op solidariteit, waarbij alleen voldoende bijdragen kunnen leiden tot financiële ondersteuning bij verlies van werk.

We zitten ook met het luik activering, en dat is natuurlijk een pak moeilijker over de grenzen heen. Het zal dus ook zaak zijn om in overleg te treden met Europa, niet alleen over de termijn, maar ook over die niet zo evidente gegevensuitwisseling. Dus ik reken erop dat u dat zeker ook meeneemt in het overleg, minister.

De voorzitter

Mevrouw Kherbache heeft het woord.

Yasmine Kherbache (sp·a)

Minister, wij delen uw bezorgdheid. Het is belangrijk dat we alle vormen van socialezekerheidstoerisme indijken, maar ook van sociale dumping omdat dat bedreigend is voor onze sociale zekerheid. Ik ga er dus van uit dat u inderdaad een evenwichtige regeling gaat voorstellen voor wat de meeneembaarheid van rechten betreft. Want daar gaat het eigenlijk over: rechten die je in je thuisland hebt opgebouwd, kun je niet zomaar, na één dag, hier in Vlaanderen doen gelden.

Ik zou toch willen vragen om ook op het vlak van betere controle van sociale dumping te blijven hameren op een striktere opvolging, betere controle en betere informatie-uitwisseling, omdat dit zowel onze sociale zekerheid als onze economie bedreigt.

De voorzitter

De heer Annouri heeft het woord.

Ik heb twee opmerkingen. Collega Ronse, uw pleidooi voor onze sociale zekerheid is hartverwarmend. Ik hoop dat u dat meeneemt naar uw collega’s en uw partijvoorzitter, die in het verleden al meermaals heeft aangegeven dat hij de schaar wil zetten in datzelfde systeem van sociale zekerheid.

Ik heb ook een tweede opmerking. Collega’s, laat het duidelijk zijn dat het de gouden dagen zijn van fake news. Ook op sociale media zie ik dat de collega’s van de N-VA en het Vlaams Belang elkaar hebben gevonden in een soort van fakenewscoalitie. (Rumoer)

Laat me uitspreken, collega’s. Want wat is er gisteren gebeurd in dat Europees Parlement? Er is over niets inhoudelijks gestemd. Dat klopt toch? Er is over een procedure gestemd: een procedure over maatregelen die ervoor zorgen dat de Europese werkgevers beter beschermd zouden worden tegen economische en sociale fraude. De werkgevers en de vakbonden zijn daar vragende partij voor. De onderhandelingen daarover gaan starten met de Raad van Ministers. Er zijn 167 amendementen ingediend, en een van die amendementen gaat over wat hier vandaag wordt besproken.

Om dan op sociale media te laten uitschijnen dat dat nu al beslist beleid is, en de mensen schrik aan te jagen, dat is een politicus onwaardig. Ik roep u op om daarmee te stoppen en om het op te nemen voor de werknemers en de werkgevers in Europa en in Vlaanderen. Want zij verwachten dat u hun belangen verdedigt, niet dat u de mensen schrik aanjaagt. (Applaus bij Groen)

De voorzitter

De heer Bothuyne heeft het woord.

Collega’s, het is inderdaad niet nodig om mensen schrik aan te jagen, maar we moeten wel alert en wakker zijn. In het Europees Parlement is een tekst voorgelegd die heel wat positieve elementen omvat in de strijd tegen sociale dumping en tegen misbruiken, die bijvoorbeeld in onze bouwsector aanleiding geven tot oneerlijke concurrentie.

Minister, ik denk dat het bijzonder belangrijk is om daar genuanceerd mee om te gaan. We moeten weliswaar wel onze sociale zekerheid maximaal beschermen en vrijwaren. In die zin zijn wij dus ook niet te vinden voor die passage, waarbij de meeneembaarheid van de rechten opgebouwd in het thuisland ertoe kan leiden dat men hier, na een heel korte tewerkstelling, een uitkering kan verkrijgen. Maar we roepen u tegelijk ook op om samen met minister Peeters – hij deelt op dat vlak uw mening, en ook hier wordt uw mening kamerbreed gedeeld – de strijd te voeren tegen die ene passage. Maar we vragen om tegelijk ook het pakket aan maatregelen te ondersteunen dat sociale dumping gaat bestrijden en dat oneerlijke concurrentie in de bouwsector tegengaat. Op die manier maken we een fairdere sociale zekerheid in Europa mogelijk.

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Mijnheer Annouri, op het vlak van procedure wil ik de puntjes op de i zetten. Marianne Thyssen heeft een voorstel gemaakt waarin stond dat men drie maanden in een bepaalde streek of in een bepaald land moest werken vooraleer men een beroep op die rechten kon doen. Ze had ook voorgesteld dat men maximaal drie maanden de werkloosheidsuitkering kon meenemen. De commissie heeft die inhoud veranderd naar één dag om er een beroep op te mogen doen en naar zes maanden om de uitkering te blijven krijgen. Gisteren is dat voorstel naar de plenaire vergadering gegaan, waar men twee mogelijkheden had. Men had kunnen zeggen dat men er niet akkoord mee ging dat dit voorstel de basis van onderhandelingen vormt. Of men had kunnen zeggen dat het een goed voorstel is om mee in onderhandeling te treden. (Rumoer. Applaus bij de N-VA)

Ik had veel liever gezien – en ik meen te begrijpen ook meer dan de meerderheid in dit parlement – dat men had beslist dat dit niet het beste voorstel is. Ik zie immers dat Marianne Thyssen een ander voorstel had geformuleerd. Ik zie dat heel wat vertegenwoordigers in het Europees Parlement van deze fractie niet akkoord waren met het voorstel zoals het nu ter tafel ligt voor de onderhandelingen.

Mijnheer Annouri, was het beter geweest dat er in plaats van één dag drie maanden stond, zoals nu het geval is? Was het beter geweest dat het geen zes maanden waren maar drie maanden? Was het niet nog beter geweest, zoals de Federale Regering heeft voorgesteld, dat men hier geen drie maanden maar zes maanden moet werken vooraleer men een beroep kan doen op een uitkering? Ja, dat was beter geweest! Ze hadden beter neen gestemd. (Applaus bij de N-VA)

Weet u wat er dan was gebeurd? Dan was het debat plenair begonnen en kon men inhoudelijk een nieuw voorstel maken, waarmee men in onderhandeling trad met de ministers. Dat ware beter geweest. En ja, daarin konden alle positieve zaken worden meegenomen waar ik ook voorstander van ben. Er zitten goede zaken in, maar de twee zaken waarover we het daarnet hadden, zijn zo nefast dat men er beter niet mee naar de ministers zou gaan. Ik blijf daarbij.

Mevrouw Talpe, weet u wat het grote probleem is met de gegevensuitwisseling? Als iemand terug naar het buitenland gaat, dan mogen wij die niet controleren omdat dat niet volgens onze wetgeving is. Ze kunnen dus kiezen voor de rechten die ze hier hebben en voor de plichten in een ander land. Er is geen gegevensuitwisseling mogelijk. Het helpt dus niet om gegevensuitwisseling te hebben, want wat VDAB vraagt van mensen hier, namelijk een pad naar werk met opleiding, vorming en stage, wordt daar misschien niet opgelegd omdat de wetgeving er anders is. Ik ben dus niets met die gegevensuitwisseling want wij zullen hen ook niet mogen schorsen. Het systeem klopt niet.

Ik hoop maar één ding – en ik heb de indruk dat de meesten dat hopen –, namelijk dat we met de ministers tot een systeem kunnen komen dat haalbaar is en dat ons systeem overeind houdt. (Applaus bij de meerderheid) 

Mijnheer Annouri, ik ken u als een constructieve gast, maar ik heb de indruk dat u de stijl van de heer Calvo aan het overnemen bent en dat gaat u niet af. We hebben ook van u geen lessen te krijgen inzake sociale zekerheid. De voorbije vier jaar vonden nog nooit zoveel mensen een job. We hebben nog nooit zoveel mensen uit de werkloosheid gehaald. Nog nooit zijn de laagste uitkeringen zo hoog geweest. (Applaus bij de N-VA)

Mijnheer Annouri, ik heb ook bedenkingen bij uw logica. U zegt dat de Groenfractie tegen de eendagregel is, maar u stemt voor een document dat de Europese Commissie of het Europees Parlement toelaat om daarover te onderhandelen. Ik wil u dezelfde logica zien hanteren in andere dossiers. Als u zegt dat u tegen een confederaal model bent, zult u dan ook een nota ondertekenen waarover de regering of het parlement mag onderhandelen? Uw logica is compleet zoek. Het is ‘fake’ logica in plaats van ‘fake news’.

Ik vind dat het parlement in zo'n dossier de minister en de regering moet ondersteunen. Ik ben heel blij dat we in de meerderheid een samenwerking hebben gevonden om een voorstel van resolutie omtrent die maatregel hier ter goedkeuring voor te leggen. Ik nodig iedereen uit om het kamerbreed goed te keuren. (Applaus bij de N-VA)

Collega Annouri, wat gisteren in het Europees Parlement is goedgekeurd, is alleen maar een vrijbrief voor welvaartstoerisme naar ons land, een vrijbrief voor de afbraak van onze sociale zekerheid, en daar heeft uw partij gisteren vóór gestemd. Het verbaast me nog meer dat ook andere partijen deze waanzinnige wetgeving geen strobreed in de weg hebben gelegd. De heer Bothuyne zegt dat we wakker moeten blijven, dat we alert moeten blijven. Wel, mijnheer Bothuyne, uw partij, CD&V, was gisteren zo alert dat ze zich ocharm heeft onthouden over dit waanzinnige voorstel, net als de collega’s van sp.a. Dan vraag ik me af: waarom maakt u zich schuldig aan medewerking aan welvaartstoerisme? Waarom maakt u zich schuldig aan de afbraak van onze sociale zekerheid? Zorg ervoor dat al uw collega’s op het federale niveau, wie het daar ook voor het zeggen heeft, want geen mens die het op dit moment weet, deze waanzinnige wetgeving tegenhouden, zodat we ook morgen en overmorgen nog een sociale zekerheid hebben voor onze eigen mensen eerst. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

van Elke Wouters aan minister Joke Schauvliege, beantwoord door minister Jo Vandeurzen
155 (2018-2019)

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.