U bent hier

Algemene bespreking

Dames en heren, er wordt voorgesteld om de algemene besprekingen van het ontwerp van decreet houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft directe lijnen en directe leidingen, en van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie samen te voegen tot één enkele algemene bespreking.

Is het parlement het hiermee eens? (Instemming)

De algemene bespreking is geopend.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Collega's, we hebben inderdaad vorige week in de commissie twee ontwerpen van decreet goedgekeurd. Ik wil er toch even kort iets over zeggen.

Het eerste is vrij kort. Het gaat over directe lijnen en directe leidingen. Voor degenen die de commissie niet volgen, wil ik wel even kort uitleggen waarom we dit zeer interessant vinden. We maken het heel vaak mee, bijvoorbeeld wanneer het gaat over windenergie, windparken of zonneparken, dat alle geproduceerde elektriciteit terug in het net gekoppeld wordt maar 20 meter verder is er een bedrijf dat die elektriciteit zou kunnen gebruiken en alle elektriciteit van het net moet nemen.

Dus zou het veel logischer zijn dat er een directe koppeling is tussen de productie enerzijds en het verbruik anderzijds. Momenteel kan dat niet maar met dit ontwerp van decreet kan het wel. Dat betekent uiteraard dat er moet worden gesleuteld aan de ondersteuningsmechanismen. Wanneer een bedrijf de elektriciteit rechtstreeks kan inkopen, kan het daarmee een groter voordeel doen dan wanneer die via het net moet worden ingekocht of rechtstreeks moet worden geïnjecteerd. Dat wordt ook erkend in dit ontwerp van decreet.

Dit geldt natuurlijk enkel voor nieuwe installaties maar ik kan me inbeelden dat in de toekomst dit ook voor bestaande installaties een optie zou kunnen zijn. Ik ga geen voorbeelden geven maar u kent ongetwijfeld allemaal zonneparken of windparken in uw omgeving die momenteel rechtstreeks de elektriciteit die zij produceren, in het net injecteren en waarbij het betreffende bedrijf nog altijd de elektriciteit van het net moet afnemen. Onder de voorwaarde dat de onrendabele top voor de resterende periode wordt herberekend wanneer men op dat moment een bijkomend profijt of voordeel zou doen, zou ook voor bestaande projecten dit concept van directe lijnen en leidingen kunnen worden toegepast. Voor alle duidelijkheid, dat is nog niet opgenomen in dit ontwerp van decreet. Ik heb in de commissie dan ook voorgesteld om eerst te evalueren hoe goed het loopt voor nieuwe projecten, om dan de toepassing door te trekken naar bestaande installaties.

Het tweede ontwerp van decreet gaat over diverse bepalingen inzake energie. Men heeft het soms wel eens over de potpourri inzake energie omdat men alles wat men deze legislatuur niet kwijtgeraakt in één groot decreet houdende diverse bepalingen stopt.

Gisteren zijn een aantal ondernemers van de Unie van Zelfstandige Ondernemers (UNIZO) hier stage komen volgen bij een aantal collega’s. Zij hadden het erover dat wetgeving soms heel traag verloopt en vroegen zich af wat de invloed is van een parlementslid in bepaalde decreetgeving. Ik heb aan de persoon die ik die dag begeleidde, uitgelegd dat er zoiets bestaat als een decreet diverse bepalingen. Dit ontwerp van decreet gaat over zes onderwerpen die wij vanuit de commissie hebben behandeld. Die behandeling is gestart als een vraag om uitleg en is uiteindelijk uitgemond in een ontwerp van decreet. Die verschillende decreten heeft men ingeschoven in een decreet diverse bepalingen. Dus zeggen dat we vanuit het parlement, vanuit de commissie geen enkele invloed kunnen hebben op het werk, op de decreetgeving, is niet juist. We hebben dat wel.

Ik overloop even heel kort de hervorming van het energielandschap. Dat stond niet in het regeerakkoord maar is er gekomen als gevolg van bepaalde omstandigheden. We zijn met verschillende mensen en partijen beginnen nadenken, daar was toen, 18 maanden geleden, heel wat over te doen in de media. Er waren een aantal zaken waarin duidelijk efficiëntiewinsten konden worden geboekt bij de distributienetbeheerder die nog altijd de eigenaars is van de leidingen en de kabels en het operationele, Eandis en Infrax. We hebben afspraken gemaakt over de homogene afbakening van de werkingsgebieden, de samenstelling van raden van bestuur, de remuneratie van directiecomités enzovoort. Dit staat niet in het regeerakkoord maar op een bepaald moment voelde men dat er van onderuit iets moest gebeuren, via de commissiewerking en via andere actoren. Maar daarmee boeken we wel een besparing van 125 miljoen euro op jaarbasis door de fusie van de twee operatoren. Dat betekent ook dat de systeemkost van onze elektriciteitsfactuur verlaagt, en daar is het uiteindelijk om te doen. Dat betekent ook dat onze structuur transparanter wordt en dat er van onze energie-infrastructuur geen eenheidsworst wordt gemaakt. We hebben niet alle distributienetbeheerders gefuseerd, we hebben enkel de operatoren gefuseerd, de distributienetbeheerders behouden hun eigen DNA.

Een volgend item is de heroriëntatie van de energiehuizen. Dat onderwerp is al sinds begin 2017 in herhaaldelijke vragen van mevrouw Taeldeman besproken. Onze partij was daar in het begin zeer voorzichtig in, we vroegen ons af wat we daarmee zouden doen.

Uiteindelijk lezen we na debatten, hoorzittingen en zo in het ontwerp van decreet dat een aantal taken aan de energiehuizen worden toegewezen. We willen vooral tot een uniek en laagdrempelig energieloket komen. Ik denk dat dit ook is wat de bevolking vraagt. We willen lokaal een uniek en laagdrempelig energieloket hebben. Dat komt uit de dynamiek in de commissie.

De vraag naar regelluwe zones voor energie wordt al sinds begin 2016 gesteld. Toen is die vraag aan voormalig minister Turtelboom gesteld. We hebben toen over proeftuinen gesproken. Ik heb het er gisteren nog over gehad met een ondernemer die mij heel de dag heeft gevolgd.

Hij heeft een idee, maar vraagt zich af of dit kan worden getest. Eigenlijk is zijn idee heel logisch. Het past perfect in de discussies die we al verschillende keren in de commissie hebben gevoerd. Hij heeft 1500 vierkante meter dak dat hij vol zonnepanelen zou kunnen leggen. Hij gebruikt echter enkel het gelijkvloers van dat appartementsgebouw. Daarboven liggen nog andere appartementen. Dat dak is eigenlijk eigendom van de vereniging van mede-eigenaars. Hij zou ook al zijn mensen met elektrische wagens laten rijden. Hij is een project gestart met de naam Utopia. Die wagens kunnen echter niet vlakbij het appartementsgebouw parkeren. Daarvoor zouden ze 500 meter verder moeten rijden, want daar ligt nog een parkeerloods waar de wagens kunnen staan. Mits akkoord van de vereniging van mede-eigenaars, droomt de man ervan elektriciteit op het dak te kunnen produceren en de elektrische wagens 500 meter verder op te laden, niet fysiek met een kabel maar met een iPod.

Wat hij nodig heeft om dit te testen, is wat we eigenlijk al lang vragen, namelijk regelluwe zones voor energie. Zijn concept bestaat nog niet. Het is nog niet uitgewerkt en het is ook moeilijk met een eenduidige regelgeving uit te werken. We moeten het eerst durven testen. Dat testen kan door middel van een regelluwe zone. Dat betekent dat we de wetgeving tijdelijk en in een beperkte geografische zone even buiten werking kunnen stellen om nieuwe concepten onder voorwaarden te testen en te onderzoeken. De voorwaarde is natuurlijk dat we niet beginnen te raken aan sociale bescherming en dergelijke. De voorwaarden om voor een dergelijke regelluwe zone in aanmerking te komen, staan in dit ontwerp van decreet.

Mijn vierde punt betreft een item dat we nog niet zo lang geleden, op 16 mei 2018, in de commissie hebben besproken. Het betreft de vrijgave van kadastrale gegevens. We hebben vanuit de markt moeten vaststellen dat windprojectontwikkelaars die een stuk grond interessant vinden dat nog niet door een andere projectontwikkelaar is ingenomen zich afvragen van wie dat stuk grond is en op zoek gaan naar de kadastrale gegevens. Ze botsen dan echter op de privacywetgeving. De gemeentebesturen vertellen hen dat ze niet aan die gegevens kunnen komen. We stellen echter vast dat een aantal andere projectontwikkelaars met gemeentelijke banden en gemeentelijke aandeelhouders wel aan die gegevens geraken. Soms moeten ze gewoon telefoneren naar een bevriende gemeentesecretaris of een bevriend gemeenteraadslid. Het level playing field is, met andere woorden, niet aanwezig. De ene krijgt het en de andere krijgt het niet.

Uiteindelijk is er in het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie voor geopteerd dat we het voor het maatschappelijk belang belangrijk vinden dat iedereen die er in verband met dit type van projecten om vraagt het recht heeft te weten wie de eigenaar van een stuk grond is.

Ik wil benadrukken dat we hier over een maatschappelijk belang en niet over het algemeen belang spreken. Dat is een heel duidelijke keuze. Het algemeen belang is duidelijk gedefinieerd, zelfs tot op het niveau van de Europese Unie. We zouden dan in een situatie kunnen terechtkomen waarin een projectontwikkelaar die in het algemeen belang heeft vernomen van wie een stuk grond is en met die mensen een akkoord heeft gesloten, zou kunnen stellen dat hij in het algemeen belang wil dat er ondanks eventuele ruimtelijke beperkingen een windmolen op kan worden gezet.

Minister, het gaat om een maatschappelijk belang. U zou hierover technisch overleg plegen met federaal minister van Financiën Van Overtveldt. De vraag is of het, los van het maatschappelijk belang, noodzakelijk is dat de Vlaamse overheid en de federale overheid een protocol of een ander formulier ondertekenen om ervoor te zorgen dat windprojectontwikkelaars of andere projectontwikkelaars in verband met hernieuwbare energie allemaal evenveel recht hebben om de kadastrale gegevens te krijgen.

Een vijfde punt gaat over de ‘energy performance of buildings’ (EPB). We stellen vast dat als mensen een nieuw huis bouwen, ze daar zo snel mogelijk naartoe verhuizen. Zo moeten ze niet tegelijk huur betalen en hun nieuwe woning al afbetalen.

Wat zegt de regelgeving? Je moet je EPB-aangifte indienen, ofwel op het einde van de vergunningsplichtige werken, ofwel zes maanden na ingebruikname. Het is de korte datum die telt. Het kan perfect zijn dat zes maanden nadat je in de nieuwbouw woont, de zonneboiler of de PV-panelen bijvoorbeeld nog niet zijn geplaatst. Dan kom je niet aan je vooropgestelde E-peil. Als de EPB-aangifte dan toch wordt opgemaakt en digitaal doorgestuurd, kan het zijn dat je straks nog een boete krijgt van 2500 euro omdat je nog niet hebt voldaan aan de laatste EPB-plichtige werken die nodig zijn om een bepaald E-peil te kunnen halen. Vandaar dat we die zes maanden hebben verlengd tot twaalf maanden.

Nog belangrijker, hoe vaak gebeurt het niet dat mensen een oudere woning kopen en na een deel van de werken te hebben uitgevoerd, al verhuizen? Het is bewoonbaar, maar nog niet af. Een renovatie duurt soms veel langer dan een nieuwbouw, dat weet iedereen. De periode van zes maanden is daar verlengd naar vijf jaar. Dat is een heel belangrijk signaal voor de burger. Als je verhuist naar een nieuwbouw of een oudbouw, maar je bent nog niet helemaal klaar om een bepaald E-peil te kunnen halen, dan krijg je tot vijf jaar respijt voor een renovatie en tot twaalf maanden voor een nieuwbouw voor je een boete krijgt omdat je nog niet met alles in orde bent. Ik noem dit: meer ruimte geven aan mensen voor minder stress.

Dan nog het renovatieadvies. Ik heb het even opgezocht, het is een vraag van 11 maart 2015 aan de minister. Ik ben blij dat het er uiteindelijk is. Mevrouw Taeldeman heeft die vraag vaak gesteld. Wat is het energieprestatiecertificaat (EPC)? Een EPC heb je nodig als je je woning wil verkopen. Voor de gekste prijzen kun je al een EPC-verslag krijgen, maar iedereen weet dat een EPC-verslag niet altijd het niveau behaalt dat het zou moeten hebben. Mensen gaan dan heel emotioneel iets kopen om dan achteraf vast te stellen dat er nog heel wat kosten zijn om het op een enigszins deftig E-peil te krijgen.

We hebben toen al gevraagd dat het mogelijk moet zijn, omdat het bijvoorbeeld ook in Nederland gebeurt. Als je een EPC-verslag hebt, moet dat worden gekoppeld aan een renovatieadvies. Daarin staat een opsomming van de belangrijkste werken die zouden moeten gebeuren om een bepaald E-peil te bekomen, gekoppeld aan een grove budgetraming. Als je een prachtig gelegen charmante woning wilt kopen, weet je dan tenminste dat je er bijvoorbeeld nog veel kosten aan hebt. Dan kun je op voorhand beter inschatten welk totaal vermogen je nodig hebt.

Er staat ook iets heel praktisch in over appartementsgebouwen. Er was vaak discussie over een EPC dat men moest maken bij de verkoop van één appartement. Dan moest men telkens de volledige berekening maken van alle gemeenschappelijke delen, terwijl je de gemeenschappelijke delen eigenlijk kunt beschouwen als één blok. En je appartement is dan een individuele berekening bij het EPC.

Minister, ik ben blij dat we dit vandaag kunnen stemmen. Er staan zes voorstellen in die in de commissie zijn uitgewerkt. Het ene komt van onze partij, het andere komt van CD&V. Ik ben blij dat we onze voorstellen om naar vijf jaar te gaan voor innovatie en naar twaalf maanden voor nieuwbouw, maar ook onze regelluwe zones, onze kadastrale gegevens, terugvinden in dit ontwerp van decreet. Dank u. (Applaus)

Minister Tommelein heeft het woord.

Voorzitter, ik heb hier niets aan toe te voegen. Maar ik heb wel nog een vraag. Bij de finale nalezing door de diensten van het parlement werd nog een taalfout gevonden. Een amendement is daarvoor niet nodig, maar er moet wel een technische correctie gebeuren. Ik moet die als minister zelf vragen hier in dit parlement.

Het ontwerp van decreet werd in de commissie aangenomen op 24 oktober 2018. Bij nazicht van de tekst blijkt dat in artikel 46, punt 3 en punt 5, tweemaal het woord ‘de’ te veel staat. Dat zou technisch moeten worden gecorrigeerd. Ook de data van de diverse decreten zullen moeten worden ingevuld omdat wij kort na elkaar over twee decreten stemmen. Daarom moeten er veranderingen worden aangebracht aan de nummeringen.

Ik zal dit overmaken aan de diensten. Jullie weten allicht wel wat jullie zelf hebben gezegd dat er moet veranderen.

Bij dezen vraag ik de goedkeuring voor de technische aanpassing, voorzitter.

Minister, ik heb mij even geïnformeerd hoe het nu juist werkt met technische correcties. Ik zal dat straks vermelden. Als er geen bezwaar is, zal dat gewoon passeren.

Mevrouw Taeldeman heeft het woord.

Valerie Taeldeman (CD&V)

Voorzitter, vanuit mijn fractie had ik ook een korte tussenkomst voorbereid. Maar ik verwijs naar de heer Gryffroy, die op een uitmuntende wijze alle punten heeft overlopen wat betreft het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie. Ik wil hem daarvoor bedanken. Het is inderdaad belangrijk om te zien dat een aantal van onze initiatieven in de commissie uitmonden in een decretaal initiatief. Mijnheer Gryffroy, ik bedank u voor de collegialiteit en voor het vermelden hiervan in de plenaire vergadering. (Applaus bij CD&V en de N-VA)

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De algemene bespreking is gesloten.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.