U bent hier

De heer Ceyssens heeft het woord.

Voorzitter, minister, één op drie verkeersdoden is te wijten aan onaangepaste snelheid. En daarom moeten wij allemaal inzetten op het bestrijden of tegengaan van onaangepaste snelheid in het verkeer. We moeten dat doen door te sensibiliseren, door mensen ervan bewust te maken dat dat gevaarlijk is. We moeten dat doen door de weg zo in te richten dat die niet uitnodigt om te snel te rijden of het zelfs onmogelijk maakt om te snel te rijden. En als dat allemaal niet helpt, moeten we handhaven.

We stellen vast dat we niet in elke straat een politieagent kunnen zetten of een politiewagen om te flitsen. Bij een onbemande flitspaal wordt de snelheid vaak gehandhaafd 100 meter voor en 100 meter na de flitspaal, met mogelijk nadelige gevolgen.

Wij zijn dus overtuigd van het nut van trajectcontrole. Ik was ook blij toen ik in de krant las dat u daarop inzette en dat u 56 bijkomende trajectcontroles aankondigde. Wat mij wel een beetje verontrustte, waren de geluiden die ik deze week hoorde. Een politiezonechef maakte mij er attent op. Hij stelde: ‘Wij zijn gevraagd voor een advies over een trajectcontrole. Wij hebben dat advies gegeven. Maar er was geen tijd meer om de bemerkingen die we hebben meegegeven, te verwerken.’ Tot daaraan toe. Maar wat mij meer verontrustte, is dat sommige politiezones hebben aangeven dat hun helemaal niet om advies werd gevraagd bij die trajectcontrole. Ik heb begrepen dat de zonechefs in West-Vlaanderen het protocolakkoord niet zullen ondertekenen, omdat er letterlijk in staat dat die trajectcontroles tot stand zijn gekomen in samenspraak met de zonechefs, met de lokale politiezones, met de gemeentebesturen en met het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV). Quod non, volgens hen. En de burgemeester van Wevelgem laat zelfs weten dat hij op zijn grondgebied een trajectcontrole heeft gekregen op een weg waarop men meer stilstaat dan dat men kan rijden. Dat zou natuurlijk wel verkwist geld zijn.

Minister, om die reden heb ik een heel pertinente vraag voor u: op basis van welke criteria werden deze trajectcontroles vastgelegd? (Applaus bij CD&V)

De heer Van Miert heeft het woord.

Minister, de insteek voor mijn vraag is een beetje anders dan die van de heer Ceyssens. Ik beroep mij op de resultaten van de mobiliteitsbarometer van de Vlaamse Automobilistenbond van afgelopen weekend. Daarin heeft men 2000 bestuurders ondervraagd. Daaruit blijkt dat er toch wel een groot draagvlak is voor de trajectcontrole. 75 procent van onze bestuurders vindt het een faire manier om snelheidsovertredingen te registreren en te beboeten. Meer nog, zij besluiten ook dat naar verkeersveiligheid, naar doorstroming toe, de trajectcontrole tegenover onze vroegere middelen toch wel enige voordelen heeft.

Collega's, minister, wat mij vooral opviel, was dat de bestuurders ook ervaren dat zowel voor als na de zones waar er gecontroleerd wordt, duidelijk de voet van het gaspedaal gaat en er minder snel gereden wordt. Mogen we dan spreken van een mentaliteitswijziging, van een gedragswijziging? Ik weet het niet. Misschien kunnen we dat voorzichtig vaststellen.

In die optiek, minister, koppel ik daaraan graag de cijfers die Vias Institute afgelopen weekend bekendmaakte. Uit hun studie blijkt namelijk dat net in die trajecten waar er gecontroleerd wordt, de zware ongevallen met 56 procent teruglopen. Dat is toch wel heel significant: 56 procent minder zware letsels, minder fatale afloop.

Minister, in hoeverre denkt u dat er onderzoek moet gebeuren naar die mentaliteitswijziging door trajectcontroles? In hoeverre zult u dat meenemen in het verder uitbouwen van dit netwerk?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

U weet – ik heb de cijfers gegeven – dat er bij een derde van de ongevallen sprake is van overdreven snelheid. En u weet ook: hoe hoger de snelheid, hoe groter de impact en hoe groter de kans op serieuze letselongevallen.

Vroeger trachtten we dat te bestrijden met mobiele controles en met flitscamera's. Het nadeel daarvan is wat men in het jargon ‘kangaroo driving’ noemt: de snelheid gaat serieus naar beneden doordat men op de rem gaat staan vlak voor een flitspaal, en vervolgens geeft men gas bij om de tijd die men verloren is, in te halen.

Onze oplossing is trajectcontrole, waar we heel resoluut op inzetten, met nooit geziene inspanningen. Het werkt. U hebt een paar cijfers gegeven maar ik vul aan: op het traject op de E40 tussen Wetteren en Erpe-Mere – een zwart stuk – is geen dodelijk ongeval meer geweest dankzij, denken we, trajectcontrole. Trajectcontrole heeft een groter effect dan het traject zelf. Men blijft zich aan de maximale snelheid houden 6 kilometer voor het tracé en 6 kilometer erna. Er speelt dus een ongelooflijk effect. Het wordt ook door iedereen als rechtvaardiger en eerlijker beschouwd. Het is geen momentopname maar een gemiddelde snelheid op basis van een heel tracé. Uit de bevraging blijkt dat 75 procent trajectcontrole zinvol vindt – en de andere 25 procent zit in mijn mailbox, denk ik.

Wat is het stappenplan? Er zijn vier stappen. Ten eerste zorgen we per jaar voor twintig extra trajectcontroles op de gewestwegen. Hoe kiezen we die? Vroeger gebeurde dat op basis van een bevraging van de politiezones. Dat leverde een hele discussie op, waarbij het agentschap trajectcontroles liever ergens anders zag dat de politiezones of de gemeentebesturen. De discussie leidde ertoe dat er heel wat tijd verliep en er heel wat energie werd verspild om een uiteindelijke keuze te maken. We hebben beslist om de financiering volledig naar Vlaanderen te halen. Vroeger was er nog een fiftyfifty-financiering, maar nu financieren we 100 procent voor de gewestwegen. Wij betalen en dus bepalen wij ook. Wij bepalen op basis van de ongevallenstatistieken gecombineerd met de Floating Car Data (FCD) die aangeven op welke tracés, waar veel ongevallen gebeuren, de maximale snelheid regelmatig wordt overschreden. Op basis van die combinatie maakt het Agentschap Wegen en Verkeer een selectie en installeren we twintig tracés per jaar. Vervolgens gaan we in dialoog met de gemeenten of met de politiezone om na te gaan waar die palen moeten komen. Dat is geen enkel probleem en we kunnen ons aanpassen, maar de principiële beslissing tot installatie van een trajectcontrole op een bepaald tracé nemen wij zelf, om oeverloze discussies te vermijden.

Ten tweede is er de digitalisering. De bestaande analoge flitscamera's worden zoveel mogelijk vervangen door digitale trajectcontrole.

Ten derde doen we samen met minister Jambon de oefening om op de autosnelwegen zoveel mogelijk trajectcontroles te installeren, namelijk ANPR-camera’s (Automatic Number Plate Recognition), die kunnen worden gebruikt voor zowel criminaliteitsbestrijding als voor trajectcontrole. Er zijn er al 58 geïnstalleerd: 3 op autosnelwegen en 25 op gewestwegen. Er komen binnen het jaar nog 70 bij en in de loop van volgend jaar komen er nog 40 bij op de autosnelwegen door de samenwerking met minister Jambon.

Ten vierde is er de mobiele trajectcontrole. Dat is een unieke verplaatsbare variant. We zijn zowat de eerste die dit gebruiken. Een eerste toepassing werd gebruikt op de E34, nu op de E313. De positieve effecten zijn geëvalueerd. In het najaar zullen we een nieuwe offerte in de markt plaatsen voor een vijftal nieuwe mobiele trajectcontroles. Het wordt een dienstencontract waarbij de dienstenleverancier niet alleen moet zorgen voor de trajectcontrole maar ook voor de ijking, de homologatie en de plaatsing zodat wij enkel moeten zeggen waar ze moeten komen.

Het is een totaalpakket van verschillende kordate maatregelen om te zorgen dat het verkeersveiligheidsplan ook een goed sluitstuk heeft, namelijk de handhaving.

Dank u wel, minister. Net zoals u, net zoals collega Van Miert en net zoals heel veel mensen hier in het halfrond, ben ik overtuigd van het nut van trajectcontrole, laat dat duidelijk zijn. Ik denk dat dat een van de weinige sluitende middelen is om snelheid te handhaven. 56 bijkomende trajectcontroles is een goede zaak. 20 per jaar extra is een goede zaak.

Minister, in mijn gemeente zijn er acht gewestwegen. Ik kan er u direct nog een aantal aanhalen waar ik graag een trajectcontrole zou hebben en waar veel bewoners achter zouden staan. Ik ben het met u eens dat dat nooit overal tegelijk zal kunnen en dat er prioriteiten moeten worden gesteld. Maar daarom lijkt het me ook zo belangrijk dat elke trajectcontrole die wordt ingevoerd, ook zijn nut heeft. Ik wil u geloven dat wanneer u dat vroeger overliet aan de politiezones, u in een oeverloze discussie geraakte want iedereen wilde ze wel hebben. Inderdaad, wie betaalt, die bepaalt, maar we moeten de centen van de Vlaamse belastingbetaler toch zo nuttig mogelijk gebruiken. Ik denk dat die middelen zo juist mogelijk moeten worden ingezet. Ik hoor bijvoorbeeld dat men in West-Vlaanderen geen protocolakkoord wil ondertekenen omdat men hier op geen enkele manier in wordt gekend en dat er in het protocol staat dat het tot stand is gekomen samen met de lokale politiezones. Ik zou u willen vragen of u bereid bent om voor de trajectcontroles nog advies van de politiezones te vragen zodat we ook zeker zijn dat we de middelen die we inzetten, efficiënt inzetten. (Applaus bij CD&V)

Mijn collega heeft al een beetje het gras voor mijn voeten weggemaaid. Ik denk dat het voor iedereen duidelijk is dat na de flitspaal, die al niet erg populair was gezien het voortdurende vandalisme dat we daar mochten ervaren, en ook na de multanovatoestellen die in de berm werden verstopt en die ook niet zo populair waren bij de autobestuurders, we nu toch eindelijk een middel hebben gevonden dat op een breed draagvlak bij onze bevolking kan rekenen en waar we ook een groot resultaat kunnen vaststellen als het gaat over verkeersveiligheid en doorstroming in het algemeen. Vanuit onze fractie, minister, alle tevredenheid omtrent de extra investeringen die gebeuren zowel in de vaste toestellen alsook, heel belangrijk, in de mobiele toestellen voor de wegenwerken.

Minister, wij hopen dat volgend jaar, in het laatste jaar van deze legislatuur, er nog extra voorzieningen komen. Enkel die twintig is misschien wat weinig. Kunt u daar al een tipje van de sluier oplichten?

De heer Keulen heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, ik denk dat niemand inhoudelijk gaat discussiëren over het instrument van de trajectcontrole. Dit is gewoon een performante manier om aan snelheidscontroles en snelheidshandhaving te doen. Minister, ik heb u goed beluisterd. Als dat dan ook nog geldt over een afstand van 13 kilometer, 6 kilometer ervoor, 600 meter tot een kilometer feitelijke trajectcontrole en dan nog 6 kilometer erna, dan denk ik dat de samenleving stappen voorwaarts zet als het gaat over snelheidshandhaving. Dan is er nog het bijkomstig detail, maar toch prettig meegenomen, dat we ook nog een stukje aan criminaliteitspreventie kunnen doen en eventueel rondtrekkende dievenbendes kunnen oppakken. Dat is allemaal puur winst.

Uiteraard zijn een lokaal draagvlak, overleg en participatie ook belangrijk. Ik denk dat u inderdaad moet zorgen dat de keuzes niet van boven naar beneden, top-down, worden gemaakt maar dat er een bottom-upbenadering komt. Dan is dat 100 procent in orde. Wat dat betreft, hebt u helemaal onze steun voor het uitrollen van nog meer trajectcontroles.

Minister Ben Weyts

We moeten inderdaad prioriteiten stellen. Ik snap ook wel dat men vanuit de gemeentebesturen een en ander door een lokale bril bekijkt en dat verschilt soms met ons zicht doorheen de verkeersveiligheidsbril. We kiezen de tracés op basis van verkeersongevallenstatistieken, we combineren die met Floating Car Data om te zien in welke mate de ongevallen waarschijnlijk te wijten zijn aan overdreven snelheid, en zo prioriteren we twintig tracés per jaar. Na het maken van die keuzes, schuiven we aan tafel met de lokale besturen of met de politiezones om te finetunen waar we precies punt A en punt B gaan bepalen. Daar kunnen we over discussiëren, daar is geen enkel probleem.

Nu hebben we 55 trajectcontroles geïnstalleerd. Binnen dit en een jaar komen er nog 69 bij op de gewestwegen. Daarnaast komen er volgend jaar ook nog eens 40 op de autosnelwegen, in het kader van de samenwerking met minister Jambon. En ik hoop dat we ook volgend jaar 5 mobiele trajectcontroles zullen kunnen gebruiken, die we dus kunnen verplaatsen, bijvoorbeeld in het kader van wegenwerken.

Minister, het is juni. Dat is de tijd van de deliberaties. U bent wat mij betreft geslaagd met het invoeren van de trajectcontroles, zeker en vast, maar ik wil toch een klein werkje meegeven voor de vakantie. Uiteraard is het goed dat we prioriteren en dat we het daar doen waar het het hardst nodig is, maar ik denk dat we de kennis die aanwezig is in de lokale politiezones, moeten gebruiken om ervoor te zorgen dat het geld dat we investeren, ook perfect geïnvesteerd is en op de juiste plaats geïnvesteerd wordt. Dan kunnen we die trajectcontroles nog beter inzetten dan ze vandaag misschien gepland zijn.

Als inwoner van Turnhout, een pionier van het gebruik van trajectcontroles, heb ik als eerste mee mogen ervaren wat het effect is op criminaliteitsbestrijding, verzekeringsfraude, het uitsluiten van vrachtverkeer, maar natuurlijk ook snelheidscontroles. In die zin ben ik ook 100 procent fan en ben ik heel blij met alle investeringen.

Maar ik sluit me toch ook heel kort aan bij collega Ceyssens. Minister, volgend jaar hebben we nieuwe gemeenteraden en nieuwe politieraadsleden. Misschien kan men een draaiboekje uitwerken voor de nieuwe gemeentebesturen, de nieuwe gemeenteraadsleden en politieraadsleden, met daar alle informatie in, zodanig dat zij misschien een bijdrage kunnen leveren aan het oordeel dat u gaat vellen over waar en wanneer u trajectcontroles gaat installeren. (Applaus bij de N-VA)

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.