U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Segers heeft het woord.

Voorzitter, bedankt dat ik toch mijn vraag mocht stellen, want ze is belangrijk. Aanstaande vrijdag worden de nieuwe Europese privacyregels van kracht, echt van kracht. Er is een overgangsperiode geweest van twee jaar.

Iedereen in Vlaanderen krijgt de laatste tijd enorm veel mailtjes waarin wordt gevraagd om alstublieft toch ja te klikken om de nieuwsbrieven te blijven ontvangen. De een doet dat wat al correcter dan de ander, maar tot daar aan toe.

Dit is een heel belangrijke kwestie. Heel veel organisaties zijn er mee bezig. De impact van de Europese verordening is enorm en heeft betrekking op iedereen die gegevens verzamelt. Dat gaat van grote bedrijven over culturele instellingen en overheden tot een lokale traiteur die rond Kerstmis een mailtje stuurt naar zijn klanten met zijn menu's. Het heeft betrekking op iedereen die gegevens verzamelt. De impact van het niet naleven van de verordening is ook enorm, want men kan monsterboetes krijgen tot 4 procent van de omzet.

We konden in De Standaard lezen dat zowel de Unie van Zelfstandige Ondernemers (UNIZO) als het Vlaams netwerk van ondernemingen (Voka) een alarmkreet slaakt. Uit een bevraging van UNIZO blijkt dat eigenlijk maar 14 procent van de ondernemers echt klaar is. 40 procent van de ondernemingen zegt helemaal niet klaar te zijn.

Ik ben al meer dan een jaar bezig met de ministers van uw regering aan te sporen om hen te ondersteunen, om ervoor te zorgen dat iedereen die gegevens verzamelt, wordt gesensibiliseerd en ondersteund om in orde te zijn. Helaas moeten we vaststellen dat we niet klaar zijn in Vlaanderen. Dat is de grote conclusie. Niet alleen bedrijven maar ook de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG), niemand lijkt klaar te zijn.

Minister-president, welke initiatieven plant de Vlaamse Regering om ervoor te zorgen dat alle verenigingen, alle organisaties en alle bedrijven in Vlaanderen zo snel mogelijk klaar zijn om, conform de nieuwe privacyregels van Europa, te fungeren?

De voorzitter

De heer Van Rompuy heeft het woord.

Minister-president, gisteren is Mark Zuckerberg van Facebook aan de tand gevoeld in het Europees Parlement. Ik weet niet of hij onder de indruk was van de vraagstellers. Daar ben ik niet zeker van. Maar waar ik wel zeker van ben, is dat het bedrijf Facebook onder de indruk is van de richtlijn die datzelfde parlement heeft goedgekeurd over de privacy en die vrijdag in werking treedt.

Dat biedt een aantal belangrijke nieuwe beschermingen aan de burgers. Ik geef een paar voorbeelden. Als u tegen uw wil op een zwarte lijst belandt bij een telecomprovider of in de bancaire sector, dan kunt u daartegen optreden en zeggen dat u wilt weten of u erop staat en dat u een klacht indient. Of u kunt zeggen dat u een wettige reden hebt opdat een aantal zoekopdrachten op uw naam niet meer verschijnen via Google. U hebt het recht om vergeten te worden. Dat zijn een aantal zaken die de burgers winnen.

De impact is groot voor de tech-giganten zoals Facebook, de impact is ook groot voor de burgers, maar ook voor de Vlaamse ondernemers. Uit onderzoek blijkt dat slechts 15 procent echt klaar is. 45 procent is volop bezig om zich in orde: te stellen. We moeten vaststellen dat de grote ondernemingen er klaar voor zijn. Zij hebben hun huiswerk kunnen doen. De lokale ondernemers kunnen wat extra steun gebruiken om zich in orde te stellen met deze nieuwe regels. Ik heb ook begrepen dat de Privacycommissie de nodige stappen zal ondernemen om zich eerst te richten op de grote spelers en de kleinere spelers wat meer tijd te gunnen om zich in orde te stellen met de nieuwe regelgeving.

Hoe zal de Vlaamse Regering de lokale ondernemers daarbij verder ondersteunen?

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Mevrouw Segers, ik apprecieer zeer sterk dat u zegt dat u de Vlaamse Regering hebt ondersteund en aangemoedigd, maar we hebben daar natuurlijk niet op gewacht. We hebben van meet af aan een heel traject gelopen. Met deze regering zijn we onder impuls van minister Homans gestart met een overkoepelend ICT-beleid om veel meer af te stemmen. Binnen dat overkoepelend ICT-beleid is er een overkoepelend orgaan opgericht dat beleidsdomeinoverschrijdend werkt, waarbinnen een werkgroep Informatieveiligheid is opgericht. Die heeft een kick-offstudiedag georganiseerd in november 2016.

U weet dat er een ontwerp van decreet is klaargemaakt. Mijnheer Van Rompuy, een kleine correctie, het gaat niet over een richtlijn maar over een verordening. Niettemin is er een decreet nodig om het decreet aan te passen aan de verordening waar dat niet spoort. Dat ontwerp van decreet ligt, als ik goed ben geïnformeerd, volgende week ter stemming voor in deze plenaire vergadering.

Dus wetgevend is het werk gedaan. Die werkgroep heeft ook zeer goed gepresteerd, beleidsdomeinoverschrijdend, dus alle domeinen zijn daarbij betrokken. Die werkgroep heeft een reeks sjablonen, modellen, guidelines opgeleverd die in elk beleidsdomein kunnen worden toegepast. Daarin participeert de VVSG, die al die sjablonen, richtlijnen en modellen kan gebruiken voor de toepassing in gemeenten en OCMW’s. De VVSG zegt dat er in elk gemeente een consulent is voor die privacyveiligheids- en informatieveiligheidsproblematiek. Elk van de domeinen is daarmee aan de slag gegaan.

Minister van Onderwijs Crevits is zo vriendelijk geweest om me de brochure die verspreid is in het onderwijs te bezorgen. De minister van Sport, die hier straks in een andere hoedanigheid aan het woord komt, heeft er ook voor gezorgd dat er voor alle sportverenigingen een GDPR-handleiding op maat is. Elk van die beleidsdomeinen heeft natuurlijk de nodige informatiesessies georganiseerd. Dat is ook gebeurd voor Cultuur. Ik heb die brochure helaas niet bij me in printvorm.

Als ik me niet vergis, komt Voka aan het woord in een van de kranten die u hebt opgesomd. Zij vergelijken dat een beetje met een belastingsaangifte: iedereen wacht tot de laatste dag. Bij heel veel mensen op het terrein is er nog werk aan de winkel, zij moeten zich nog conformeren. Op het niveau van de Vlaamse overheid is echter ontzettend veel werk verricht, beleidsdomeinoverschrijdend. Elke entiteit van de Vlaamse overheid heeft modellen, sjablonen en richtlijnen en weet wat te doen. De VVSG is daar evenzeer bij betrokken. Het agentschap Informatie Vlaanderen heeft trouwens een jurist ter beschikking gesteld van de VVSG, die dan nog eens een aparte werkgroep heeft om juridische ondersteuning te geven.

Voor de verenigingen, sportclubs enzovoort zijn brochures gemaakt en evenementen georganiseerd. Wat het ondernemingsluik betreft, zal minister Muyters de vragen beantwoorden.

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

Zoals de Vlaamse overheid haar verantwoordelijkheid heeft genomen, is het ook aan het bedrijfsleven om zijn verantwoordelijkheid te nemen. Wat sensibilisering betreft, ga ik er altijd van uit dat wie de wetgeving schrijft, daartoe de nodige stappen heeft gezet. Ik veronderstel dan ook dat mijn federale collega de nodige stappen inzake sensibilisering heeft gezet.

Wat ondersteuning betreft, de specifieke vraag van de heer Van Rompuy, kunnen de lokale, kleine en middelgrote ondernemers, wanneer zij externe hulp zoeken om die richtlijnen te kunnen omzetten, rekenen op de kmo-portefeuille, die 30 tot 40 procent subsidies geeft aan die bedrijven om die externe kwaliteit binnen te halen en ervoor te zorgen dat zij met die wetgeving in orde zijn.

Ik denk dat deze stappen die we hebben gezet, voldoende zijn vanuit Vlaanderen. We nemen onze verantwoordelijkheid waar nodig en wij ondersteunen de kleine en middelgrote bedrijven die stappen zetten naar conformiteit met de verordening. Daarmee hebben we de nodige stappen gezet, het komt er nu op neer dat het bedrijfsleven samen met Voka en met UNIZO de nodige ondersteuning biedt.

Het is fijn om u daar met twee ministers te zien staan. De ‘sense of urgency’ die een aantal weken geleden nog totaal afwezig was bij de Vlaamse Regering, lijkt er, nu het bijna vrijdag is, opeens wel te zijn.

Het is fijn dat er brochures zijn gemaakt enzovoort, maar de realiteit is dat de VVSG zich geen illusies maakt en zegt dat geen enkele gemeente klaar is. Sport Vlaanderen heeft totaal geen zicht op de situatie bij de sportverenigingen. Wat de culturele sector betreft: ja, daar is het een initiatief van de sector zelf geweest, van De Federatie, Scwitch, dat zij hebben ontwikkeld. De realiteit is gewoon dat slechts 14 of bijna 15 procent van de bedrijven zegt klaar te zijn. We moeten ons geen illusies maken, er zijn nog altijd kleine ondernemingen, zelfstandigen die het in Keulen horen donderen wanneer ze het woord AVG of GDPR horen.

Minister-president, mag ik ervan uitgaan dat u zicht hebt op de mate waarin Vlaanderen, de Vlaamse administraties, organisaties, cultuurinstellingen al klaar zijn of vrijdag klaar zullen zijn?

Het is positief te horen dat alle informatie ter beschikking is gesteld, dat de nodige stappen worden gezet en dat nog eens wordt opgeroepen om desnoods een beroep te doen op de kmo-portefeuille om zich goed te informeren of te laten begeleiden in deze belangrijke omwenteling. Als Vlaams Parlement moeten we ervoor zorgen dat we het ontwerp van decreet zo snel mogelijk goedkeuren, want eigenlijk zijn we al een weekje te laat. Het komt erop aan voor iedereen duidelijk te maken hoe de regels in Vlaanderen zullen worden geïmplementeerd.

Tot slot heb ik nog een vraag. Weinigen weten dit, maar Vlaanderen beschikt ook over de eigen Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer. Mijn vraag is of die commissie dezelfde regel als de federale Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer zal toepassen, namelijk het tonen van enige clementie in het begin ten aanzien van de bakkers, de slagers en degelijke om zich met deze verordening in regel te stellen.

De voorzitter

Mevrouw Vanwesenbeeck heeft het woord.

Daniëlle Vanwesenbeeck (Open Vld)

Minister-president, u weet dat ik u hierover in oktober 2017 al een vraag om uitleg heb gesteld. Ik hoor nu dat de meeste grote bedrijven ondertussen klaar zijn. Dat klopt, maar de GDPR werkt eigenlijk als een watervalsysteem. Dit betekent dat de grote bedrijven hun onderleveranciers moeten vragen of zij ook met de GDPR in orde zijn. Indien ze niet in orde zijn, is het grote bedrijf ook niet in orde. Daar zit het probleem.

Ik spreek deels uit ervaring. Mijn bedrijf moet zeer veel gegevens verwerken. In de praktijk krijgen die kmo’s van die grote bedrijven niets anders dan juridische documenten van 30 of 40 pagina’s die ze moeten doornemen en ondertekenen. Het is wel degelijk waar dat de kmo’s nu worden overstelpt met documenten die ze niet meer kunnen verwerken.

Ik treed de vraagstellers dan ook bij. Kunt u ten opzichte van de kmo’s enige clementie tonen? In oktober 2017 hebt u verklaard met de federale overheid te zullen overleggen. Hebt u dat gedaan?

De voorzitter

De heer Annouri heeft het woord.

Voorzitter, de GDPR is niet enkel de oorzaak van de vervelende mails die we nu allemaal krijgen. Het is ook een heel goede zaak. Vanaf komende vrijdag zal de burger opnieuw controle hebben over al zijn digitale gegevens. We zijn het er allemaal over eens dat dit een zeer positieve zaak is.

Ik kijk echter ook naar de cijfers van het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ) en van Voka. Volgens een enquête van het NSZ heeft slechts een derde van de ondervraagden zelf informatie opgevraagd over wat ze moeten doen om met de GDPR in orde te zijn. Volgens Voka is slechts 17 procent van de ondernemingen op dit moment klaar. De grootste oorzaak is de vaagheid. Ze weten niet wat ze moeten doen. Volgens Voka weten heel wat organisaties niet of ze al dan niet goed bezig zijn en welke stappen ze moeten zetten. Ze trekken naar het internet, naar de werkgeversorganisaties of naar de politiek om meer informatie te krijgen.

Minister, mijn vraag aan u, als Vlaams minister verantwoordelijk voor die ondernemers, is of u werk kunt maken van een checklist of een assessment list die de Vlaamse ondernemingen op zijn minst kan helpen te weten of ze al dan niet goed bezig zijn.

De voorzitter

De heer Gryffroy heeft het woord.

Voorzitter, het is een goede zaak dat we de AVG hebben. Als land en als regio waren we al streng. De toepassing van de AVG kan, met andere woorden, geen probleem zijn.

Ik google even naar de websites van de Bouwunie, Agoria, Veolia, het NSZ, de Unie van Zelfstandige Ondernemers (Unizo), Voka, enzovoorts. Al die principes staan al minstens twaalf maanden op die websites, met tools die iedereen kan downloaden en dergelijke. Er zijn al veel mogelijkheden. Wat kunnen we nog meer doen? Iedereen moet het uiteraard doen. Dat is een feit. Het staat er echter allemaal en iedereen kan het opzoeken en downloaden.

Mijn enige vraag is of de federale overheid wel mee is met ons verhaal. Dat is de belangrijkste en mijn enige vraag. (Gelach van Katia Segers)

De voorzitter

Als men het woord ‘federaal’ hoort, begint iedereen hier te bibberen. (Gelach)

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Ik wil toch even ingaan tegen wat collega Segers gezegd heeft, alsof er geen ‘sense of urgency’ was bij de Vlaamse Regering. Ik heb u gezegd dat we zijn begonnen met de kick-offstudiedag in 2016. Collega Homans is onmiddellijk gestart met de aanpassing van het decreet, die inderdaad volgende week ter stemming voorligt. De Vlaamse Toezichtcommissie wordt aangepast. Er is nog een amendement voor ingediend, als ik goed geïnformeerd ben, zodat de Vlaamse Toezichtcommissie volledig geconformeerd is aan datgene wat moet gebeuren in het kader van de verordening die moet worden toegepast in elk van de lidstaten.

Ik wil er ook op wijzen, collega's, dat specialisten zeggen dat wat nu in die algemene verordening staat, reeds voor 85 procent in de Belgische wetgeving verankerd zit sinds een paar decennia in de privacywetgeving. Daar zitten geen nieuwe gegevens in, daar zitten een aantal aanscherpingen in, een aantal bijkomende sancties. Maar de essentie is niet nieuw. Het is niet zo dat nu plotseling een bedrijf, een vereniging, welke organisatie dan ook, geconfronteerd wordt met totaal nieuwe regelgeving, 'out of the blue', met betrekking tot de privacybescherming. Die bestond al. Er was een regelgeving binnen dit land. Nu is er een verordening die ertoe leidt dat regels moeten worden aangepast en dat er strengere controle mogelijk is.

Collega Van Rompuy, ik zal niet spreken voor minister Homans, noch voor de Toezichtcommissie, maar ik sluit mij aan bij wat de federale staatssecretaris heeft gezegd. Het is niet de bedoeling om tot een heksenjacht over te gaan. Ik heb begrepen dat men alleen de hardleersen zal aanpakken. Ik vind dat een goed beleid. Men moet de kans geven om zich aan te passen en zich te conformeren. Men moet erop wijzen dat men niet in orde is. Wie obstinaat weigert of wie in herhaling valt, zal wel op sancties botsen. Maar ik sluit me aan bij de woorden van de federale staatssecretaris: ik denk niet dat het de bedoeling is om de staatskas te gaan spijzen met reuzegrote boetes. Het is de bedoeling dat de consument beschermd wordt en waar er fouten en tekortkomingen worden vastgesteld, moet er worden aangemaand om je te conformeren. Wie dat niet doet, wie hartstikke weigert, wie hardleers is, zal vroeg of laat op een sanctie botsen en op een boete botsen.

Dat Vlaanderen zijn werk niet gedaan heeft, dat spreek ik tegen. Elk van de vakministers heeft zijn werk gedaan. Er is beleidsdomeinoverschrijdend gecoördineerd, er zijn sjablonen gemaakt, er zijn modellen gemaakt en er zijn richtlijnen gemaakt. Elk van de ministers heeft voor Onderwijs, voor Sport, voor Cultuur het nodige gedaan. Dat het tijd vergt voor het op het terrein doordringt, dat is wel zo. Ik kan wel zeggen uit eigen ervaring dat ik de laatste dagen gematrakkeerd ben met mails van allerlei organisaties die mij vragen of ik nog altijd op de lijst wil staan, of ik wil aanklikken dat ik nog verder mails toegestuurd wil krijgen. Ik heb het gevoelen dat een en ander in een heel grote stroomversnelling aan het komen is.

Tot slot geef ik nog een reactie op collega Annouri. Ik voel me niet direct geroepen om een instrument te gaan maken om ervoor te zorgen dat de ondernemingen de stap zetten om zich te conformeren aan deze wetgeving, een wetgeving die Europees is gestart en een federale bevoegdheid is. Als u vindt dat het beter een Vlaamse bevoegdheid wordt, dan heb ik er geen enkel probleem mee om die bij een volgende staatshervorming naar Vlaanderen te brengen. Ik zie dat u mij daarin zult steunen. (Applaus bij de N-VA)

Voor de rest ben ik het eens met collega Gryffroy dat de werkgeversorganisaties voldoende stappen hebben gezet en ondersteuning geven. Dat lijkt mij ook wel hun rol. De bedrijven die daarbovenop vanuit de private sector ondersteuning vragen, kunnen een beroep doen op de kmo-portefeuille. Specifiek ten aanzien van wat collega Van Rompuy heeft gezegd: de kleinere en middelgrote bedrijven kunnen zich op die manier, gesteund door de Vlaamse overheid, conformeren aan deze Europese verordening.

Het lijstje dat collega Gryffroy geeft, bevat allemaal initiatieven vanuit de sector zelf. Dat is goed. De overheid moet niet alles doen, maar zoals collega Vanwesenbeeck beaamde, zien we in de feiten en in de resultaten van de UNIZO-enquête dat het niet doordringt. We zijn in Vlaanderen niet klaar. Twee jaar geleden al ben ik de ministers daarover beginnen te ondervragen. Men heeft niets willen doen, behalve misschien minister Crevits. Ik denk dat zij nog het meeste heeft gedaan. We zijn niet klaar. Wat zie je? Je ziet dat mensen nu tegen vrijdag hopeloos aan het zwemmen zijn, het nog in Keulen horen donderen, een noodkreet slaken om hen te helpen en te ondersteunen.

Dus alstublieft, neem dat ernstig en neem vooralsnog initiatief om al die sectoren te ondersteunen. En wat betreft het ontwerp van decreet dat volgende week ter stemming ligt, daarover zullen we volgende week een aardig boompje opzetten. Want de keuze die wordt gemaakt voor een eigen Vlaamse privacy-autoriteit, is vooral ideologisch ingegeven en zal volgens mij niet per se leiden tot een beter bestuur. (Applaus bij sp.a en Groen)

Minister-president, het is belangrijk dat u hebt bevestigd dat men ook vanuit Vlaanderen geen heksenjacht zal organiseren ten aanzien van die lokale ondernemers die op dit ogenblik op een redelijke manier toewerken naar het zich in lijn stellen met de nieuwe Europese regelgeving. Dat is een belangrijk signaal. We moeten hun de tijd gunnen om dat waar te maken, zodat die regeling op een gepaste manier in werking kan treden en zodat de burgers kunnen genieten van de nieuwe rechten ter bescherming van de privacy die Europa hen biedt.

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.