U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 2 mei 2018, 14.07u

Voorzitter
De voorzitter

De heer Bajart heeft het woord.

Lionel Bajart (Open Vld)

Minister, collega's, reclame op de vrtnws.be-website kan niet. De VRT krijgt een dotatie en bovenop die dotatie is het toegelaten om inkomsten uit reclame te innen, weliswaar, collega's, met een plafond. De reclameboodschappen kunnen niet zomaar altijd en overal lukraak worden getoond of geplaatst. De vrtnws.be-website is bijvoorbeeld reclamevrij. Dat wil zeggen dat thematische sites rond nieuws of voor kinderen te allen tijde vrij moeten blijven van elke vorm van commerciële communicatie. En toch was er deze week reclame te vinden op de vrtnws.be-website. Dat kan niet. Het gaat over een artikel over het Eurosongfestival. Wanneer men tracht een fragment te bekijken, komt men onmiddellijk in contact – een voldongen feit – met wat wij een ‘pre-roll ad’-reclameboodschap noemen. Je bent dus verplicht om reclame te ondergaan om dan te worden geïnformeerd. Dat kan niet, dat zijn de afspraken niet. Men kan zich dan afvragen wat de achterliggende gedachte is om deze reclameboodschap te tonen.

Minister, is dit geen inbreuk op het regelgevende kader van de VRT rond commerciële communicatie?

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Het gebeurde maandag, twee dagen geleden. Ik was ook wel verwonderd om wat u in uw vraag aanhaalt, online te zien. U hebt het al kort gezegd, ik herhaal het nog korter: de VRT mag inderdaad reclame werven bovenop haar publieke dotatie, maar er zijn plafonds aan verbonden, en het mag zeker niet voor nieuws. Die plafonds, dat weten we allemaal, zijn er om de concurrentie – want die is er ook en dat is op zich goed – met de private zenders redelijk te houden. Wanneer men hier nog verder op verkenning gaat in een grijze zone, dan kunnen er problemen van komen.

Ik heb onmiddellijk, zoals ik dat altijd doe bij dergelijke incidenten, uitleg gevraagd aan de VRT. Men heeft dat even opgezocht. Het blijkt te wijten aan een technisch mankement bij de uitrol van de nieuwe videoplayer voor vrtnws. De reclame is inmiddels en ook vrij snel verwijderd. Ik hoop, en ik ga ervan uit, dat het inderdaad een technisch incident is omdat het voor een groot bedrijf dat de VRT toch is, van een zekere professionaliteit moet getuigen dat zulke incidenten zich gewoon niet voordoen omdat ze niet conform de beheersovereenkomst zijn.

Lionel Bajart (Open Vld)

Minister, ik volg u in het antwoord. Ik wil u daar ook voor bedanken. Laat één zaak buiten kijf staan: wij zijn fier op de openbare omroep, maar we willen dat ook blijven. Ik denk dat dat belangrijk is. Ik neem u even mee in de tijd, niet zo lang geleden: de lancering van VRT NU was vertraagd omwille van factoren. Dat is één vaststelling. Maar een belangrijke vaststelling was toen ook dat er niet zo zeer nauwkeurig werd omgegaan met het privacybeleid.

De lancering van VRT NWS werd tot tweemaal toe, omwille van redenen, vertraagd. Maar misschien nog belangrijker is dat toen de integratie van VRT NU niet volledig was. Dat had als consequentie dat men geen link had tot audiovisuele fragmenten. En laat dat nu werkelijk de kern zijn, het fundament van het audiovisuele van de VRT, het digitale traject.

Nu is het een derde voorval. Ik begin me vragen te stellen – en dat wil ik ook niet – rond de strategische uitrol van het audiovisuele en het digitale bij de VRT.

De voorzitter

De heer Caron heeft het woord.

Bart Caron (Groen)

Ik ben het eens met de minister. Als het maar een technisch mankement is, tot daaraan toe. Het zou van een slechte houding getuigen als je je nieuwswebsite en je nieuwsuitzendingen op tv en radio zou omlijsten met reclame. Ik ben het ermee eens dat die reclamevrij zijn. En ik ben blij om te merken dat collega Bajart een goede klant en gebruiker van de VRT-website is. Het bewijst dat ze kwaliteit bieden in de informatieverspreiding.

Maar tegelijk moeten we natuurlijk wel stellen dat er een plafond is. Dat moet gerespecteerd worden. Dat wordt ook gerespecteerd. Overschrijdingen ervan worden aan andere bestemmingen toegewezen. Maar we moeten natuurlijk nuchter zijn, minister. Ofwel doteren we de VRT met een voldoende som, zodanig dat zij hun werk perfect kunnen doen, en niet de rolkranten moeten presenteren, zoals vandaag op Canvas. Ofwel moeten we iets meer reclame toelaten. Ik pleit voor het eerste, maar de beperkingen vandaag zijn wel heel stringent.

De voorzitter

De heer Vandaele heeft het woord.

Wilfried Vandaele (N-VA)

Minister, dat er op de VRT-nieuwssite af en toe reclameboodschappen verschijnen, dat merkten wij ook al eind vorig jaar. Toen ging het met name over sportberichten. Als je via de nieuwssite naar sport ging, kwam je ineens automatisch op een ander platform terecht en daar kreeg je dan volop reclame in de maag gesplitst, alsof sport dan ineens geen nieuws meer zou zijn.

Wat ons betreft, is het in elk geval belangrijk dat de openbare omroep zich nauwgezet aan de afspraken in de beheersovereenkomst houdt, collega Caron. Dat is niet altijd een kwestie van te weinig middelen. Men moet zich nauwgezet aan de afspraken houden. Het is onze taak als parlement om erop toe te zien dat dat gebeurt.

De voorzitter

Mevrouw Brouwers heeft het woord.

Karin Brouwers (CD&V)

Het is goed dat collega Bajart dit opmerkte, want het is inderdaad allemaal verdwenen. Wij waren gaan zoeken waar hij het precies over had. Reclame kan natuurlijk niet op nieuwssites. Dat weten we hier allemaal.

Misschien, minister, moet u het voor de duidelijkheid toch nog eens herhalen, want het ging nogal snel. Hebt u nu gezegd dat de VRT het onmiddellijk heeft weggehaald toen ze zagen dat dat technische mankement zich voordeed? Of pas nadat u de vraag stelde? Want dat zou niet zo mooi zijn. Dan moeten we het nog beter in het oog houden. Hebben ze dat onmiddellijk gedaan? Blijkbaar heeft collega Bajart het toch nog even kunnen zien. Welke tijdspanne is eroverheen gegaan dat de reclame toch zichtbaar was?

De voorzitter

Mevrouw Segers heeft het woord.

Katia Segers (sp·a)

Dank u wel, collega Bajart, voor de vraag. Dank u wel, minister Gatz, voor uw antwoord. Een van de belangrijkste essentiële meerwaarden van de openbare omroep is natuurlijk dat het in de eerste plaats een reclamevrije haven is voor kinderen. We hebben ook gevraagd dat de nieuwssite reclamevrij zou zijn. En we zien dat ook het liefst zo behouden. De vraag van collega Caron is natuurlijk wel heel pertinent. Wij stellen heel hoge eisen aan de VRT.

Daarvoor moet de dotatie hoog genoeg zijn of moeten we toelaten meer reclame te werven. Ik ben ook geen voorstander van die tweede mogelijkheid, maar tegelijkertijd denk ik dat we, zeker in de aanloop naar de volgende beheersovereenkomst, goed moeten nadenken over wat we van de VRT willen wat we de VRT vragen. We moeten de mogelijkheid bieden het digitale platform te ontwikkelen. Het is belangrijk dat de VRT is waar de Vlamingen zijn. Tegenwoordig is dat steeds meer digitaal. De mogelijkheden op dit vlak moeten toekomstgericht en ‘future proof’ zijn, zodat de VRT haar voortrekkersrol kan blijven spelen.

Minister Sven Gatz

Mijnheer Caron, ik dacht dat u het helemaal met mij eens was. Naarmate ik naar u luisterde, bleek dat iets minder het geval te zijn. (Opmerkingen van de voorzitter)

Mevrouw Segers, ik denk dat u de zaken scherper en juister hebt verwoord. We zijn van plan de VRT op digitaal vlak een belangrijke toekomst te geven, maar het is belangrijk dat de VRT zich aan de beheersovereenkomst houdt.

Mijnheer Vandaele, het is niet vertrouwenwekkend dat we dergelijke incidenten, hoe klein ze ook mogen zijn, met een bepaalde regelmaat moeten ervaren. We horen dan dat bepaalde bijkomende zaken moeten gebeuren.

Mijnheer Bajart, ik zie de openbare omroep even graag als u en vele andere aanwezigen, maar de VRT moet zich aan de beheersovereenkomst houden. Het is in haar eigen belang. Dit is belangrijk omdat ‘pacta sunt servanda’. Contracten moeten worden nagekomen.

Mevrouw Brouwers, dit heeft enkele uren geduurd. Het is niet op eigen initiatief gebeurd. We hebben het gezien. Dat is niet zo goed. Het is snel gebeurd, maar eigenlijk moet de VRT dit sneller zien.

Ik wil besluiten met de vraag waarom het zo belangrijk is dat op de nieuwssite van de VRT geen reclame staat. Ten eerste staat dit in de beheersovereenkomst, maar dit zou nog als een gezagsargument kunnen worden afgedaan. Ten tweede is de VRT een groot, professioneel bedrijf dat zich dergelijke fouten niet met een zekere regelmaat kan veroorloven. Ten derde is er nog een andere reden. De Europese Commissie houdt de openbare omroepen steeds meer in de gaten. Er lopen gesprekken tussen de Vlaamse Regering, mijn kabinet en de Europese Commissie over de manoeuvreerruimte die openbare omroepen hebben en in de toekomst moeten hebben. Dat geldt niet specifiek voor de VRT, het gaat ook om andere Europese omroepen. De kern van wat openbare omroepen moeten doen, is het aanbieden van kwalitatief nieuws en dit zo veel mogelijk zonder reclame. Als we daar niet in slagen, hebben we niet veel argumenten meer ten aanzien van een aantal Europese administraties die ons nauwgezet op de vingers kijken. Het is dan ook belangrijk dat we de openbare omroep met een zekere liefde, maar ook met een zekere gestrengheid op de vingers kijken.

Lionel Bajart (Open Vld)

Ik dank iedereen voor de bijkomende opmerkingen in het debat. Het is duidelijk. De boodschap is dat de VRT, dat een professioneel bedrijf is en moet zijn, zich aan de afspraken moet houden en zo ver mogelijk weg moet blijven van dergelijke krakkemikkige lanceringen.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.