U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Krekels heeft het woord.

Minister, u communiceerde over het digitale leerlingenpaspoort. U geeft daarmee gevolg aan een belofte van de Vlaamse Regering om de planlast voor de scholen te verminderen en om ervoor te zorgen dat er een betere informatiedoorstroming is tussen scholen, centra voor leerlingenbegeleiding (CLB’s) en het departement Welzijn.

Het is ook zo dat de audit en de review van het CLB kenbaar had gemaakt dat er communicatieproblemen waren tussen de verschillende actoren. N-VA heeft altijd gepleit voor meer efficiëntie in het dossier van de leerlingenbegeleiding, op verschillende vlakken, maar ook voor de informatiedoorstroming. We hebben altijd gepleit voor één algemeen zorgdossier voor het CLB, voor welzijn en voor de school.

U komt daar nu aan tegemoet met dit leerlingenpaspoort. We moeten voorzichtig zijn met de naam daarvan. We mogen niet stigmatiserend werken en we kunnen misschien beter spreken van een digitaal leerlingendossier. Een leerling is veel meer dan wat er in het dossier staat.

Welke informatie gaan we precies in dat dossier steken en hoe gaan we ervoor zorgen dat dit op een uniforme en accurate manier gebeurt?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Mevrouw Krekels, u hebt het onderwerp van uw vraag goed samengevat. Bij de start van de ondersteuningsnetwerken hebben we vorig jaar vastgesteld dat er bij veel CLB’s gemotiveerde verslagen voorhanden zijn die in het centrum bleven, en dat die niet konden worden geraadpleegd door de scholen of moeilijk uitwisselbaar waren tussen CLB’s. We hebben geprobeerd om daar een oplossing voor te vinden. Op het digitaal platform Leerling Activiteiten en Registratie Systeem (LARS) kunnen CLB’s netoverstijgend informatie delen. Dat is de ideale plaats om ervoor te zorgen dat je niet in een situatie komt waarbij een kind dat van school verandert, alle papieren opnieuw moet invullen. Nu wordt voorgesteld om de CLB’s aan het stuur te houden van het digitale dossier of de pas, zoals ik het genoemd heb. We geven hun de verantwoordelijkheid om te kijken wat wel of niet relevant is. Dat digitale platform, dat enkel tussen de CLB’s beschikbaar is, kun je vandaag nog niet delen met scholen.

Ik denk dat het interessant zou zijn – alle politieke fracties hebben dat in het verleden trouwens gevraagd – om ervoor te zorgen dat scholen daartoe toegangsrechten zouden krijgen om net te vermijden dat ouders te vaak dezelfde gegevens moeten doorgeven. Ik denk bijvoorbeeld aan een kind dat dyslexie heeft en verandert van school. Alle papieren moeten weer opnieuw worden ingevuld. We krijgen daar heel veel klachten over. Net om die zaken te vermijden en om ervoor te zorgen dat leerkrachten zich niet moeten bezighouden met het opnieuw invoeren van gegevens, willen we graag alles centraliseren. Er is één voorwaarde voor mij: het moet op een sobere wijze gebeuren, en het moet enkel de zaken betreffen die relevant zijn in het kader van het leren van het kind. Je kunt uiteraard duizend-en-een gegevens invoeren. Maar ik heb er wel vertrouwen in, omdat de verantwoordelijkheid zou worden gegeven aan de CLB’s. LARS is nu al volledig conform met de privacyregels. Dus nu is het gewoon zaak om scholen toegang te geven tot de informatie die nuttig is voor de leerkracht in functie van het kind waarmee wordt gewerkt. Ouders zullen uiteraard alle rechten krijgen, zoals vandaag ook het geval is, om te vragen dat informatie niet wordt opgenomen. Het is ook helemaal niet de bedoeling om daarin kleine zaken op te nemen, maar er is een pak expertise bij de centra voor leerlingenbegeleiding en ik denk wel dat zij het vertrouwen kunnen krijgen om goed de screening te kunnen maken van wat wel en niet moet worden opgenomen.

U komt al tegemoet aan een aantal van mijn bezorgdheden, in eerste instantie de planlast. We willen die inderdaad verminderen. Leerkrachten houden dossiers bij, ondersteuningsnetwerken houden dossiers bij, iedereen heeft zowat zijn eigen ding. Dat zijn werkdocumenten voor hen. Zij zetten daar inderdaad veel meer in dan strikt noodzakelijk is. Het is de vraag hoe we gaan beheren. U zegt dat u waarschijnlijk toch het CLB zal behouden als beheerder van het dossier. Maar hoe gaan we er dan voor zorgen dat die echt noodzakelijke informatie die moet worden doorgegeven bij een schoolverandering, of bij gelijk welke verandering van de leerling, ook de informatie is die de school echt nodig heeft? U zegt immers dat ouders er ook inzage in zullen hebben, dat ouders er hun zeg in zullen hebben. In sommige gevallen zullen scholen bepaalde informatie belangrijk vinden om door te geven en zullen ouders dat niet wensen. Hoe gaan we daarmee om? Hoe houden we dat in regel met de privacyregelgeving?

De voorzitter

De heer De Ro heeft het woord.

Jo De Ro (Open Vld)

Ik heb het al in de pers gezegd: voor onze fractie is dit echt een stap voorwaarts. Vaak wordt er gezegd dat het een stap voorwaarts is voor als kinderen van school veranderen, dat er dan geen nieuw dossier moet worden opgestart, dat alle informatie meegaat, maar de getuigenissen die ons bereiken, gaan ook vaak over het doorgeven van informatie binnen scholen, bij het veranderen van klas, bij een jaar opschuiven, van graad veranderen. We moeten erover waken dat voor ouders met bijvoorbeeld kinderen met dyslexie of dyscalculie, die een attest hebben ingediend, die bereid zijn om er inzage in te geven, dat attest doorgegeven wordt.

We zijn absoluut voor het operationeel maken, maar dan moet er ook een stap worden gezet dat mensen het ook gaan consulteren, want als een leerkracht niet consulteert, kan alle hulp die er kan worden geboden, niet worden geboden. Zeker voor het secundair onderwijs, waarin er niet één klasleerkracht en één zorgbegeleider is, zoals in het lager onderwijs, speelt het wel mee dat tien of meer leerkrachten met een leerling bezig zijn. Ik hoop dus inderdaad dat elke leerkracht niet alleen toegang krijgt, maar het ook gebruikt.

De voorzitter

De heer Vandenberghe heeft het woord.

Een aantal belangrijke puntjes: van planlastvermindering moeten we uiteraard allemaal voorstander zijn. Toch heb ik nog een aantal essentiële opmerkingen. Ten eerste, discretie moet worden gegarandeerd – de wet op de privacy. Wie kan er wel aan dat paspoort en wie niet, wie kan dat allemaal zien? Dat heeft met rechten te maken. Ten tweede, het onderling overleg van personen blijft nog altijd belangrijk, want men kan alles digitaliseren, maar als er geen overleg is over de problematiek van de leerlingen, dan zet je een stap achteruit. Ik zou dus graag hebben, minister, dat u zeker blijft onderstrepen dat mensen met elkaar moeten blijven praten.

Voor de overgang van basis naar secundair onderwijs kan het een grote stap vooruit zijn, want we merken vandaag dat vooral als kinderen van scholengroep veranderen of naar een ander net naar school gaan, het al te veel blijft hangen. Daar kunnen we goede stappen vooruit zetten. Wat belangrijk is voor onze fractie, is ervoor te zorgen dat het niet stigmatiserend werkt. Ik ben blij dat u zegt dat het vooral basis- en secundaire scholen zijn en dat de hogescholen en eventueel van secundaire scholen naar het werk, nog een brug te ver is. Iedereen kan eens een fout maken in zijn schoolloopbaan. Het mag niet zo zijn dat men daardoor in de problemen komt.

Tot slot, hoe zult u dat technisch allemaal gaan overhevelen?

Ik hoop dat dit niet met terugwerkende kracht is, maar stap voor stap gebeurt gedurende de volgende jaren. Leerkrachten werken nu veelal op Smartschool. Als ze met terugwerkende kracht alles moeten overzetten, dan zorgt dat ook weer voor extra planlast.

De voorzitter

Mevrouw Helsen heeft het woord.

Kathleen Helsen (CD&V)

Minister, voor onze fractie zijn er enkele elementen belangrijk. Het is goed dat scholen, leerkrachten en teams worden geïnformeerd over die elementen die van belang zijn om het leerproces en het ontwikkelingsproces van kinderen verder te laten verlopen. De elementen die niet noodzakelijk zijn om dat leer- en ontwikkelingsproces vlot te laten verlopen, hoeven ook niet allemaal overgemaakt te worden aan de school.

Het is niet enkel en alleen noodzakelijk om een onderscheid te maken wat de privacy van kinderen en ouders betreft, maar ook wat het beroepsgeheim betreft van de centra voor leerlingenbegeleiding. Enkel zij zijn in het kader van de leerlingenbegeleiding daardoor getroffen en anderen niet. Ook daar moeten we oog voor hebben bij de overdracht van gegevens.

Ten slotte is het voor ons van belang dat ouders en leerlingen betrokken zijn bij het dossier en bij de elementen die worden overgedragen aan de leerkrachten en scholen.

Ik wil beginnen met een voorafgaande opmerking. Ik ben een viertal jaar geleden minister van Onderwijs geworden. De grote klacht die ik van overal kreeg, was hoe het kwam dat men zoveel papier moet invullen en steeds opnieuw moet invullen. Vorig jaar gingen de ondersteuningsnetwerken van start. Wat heb ik vastgesteld? Bepaalde ondersteuners vroegen alle informatie die al in een gemotiveerd verslag stond, opnieuw op bij de leerkracht. Dit kan niet.

U zegt dat er nog echt moet worden overlegd: deze maatregel is net bedoeld om weer echt te kunnen overleggen. Als je al je tijd moet stoppen in het opnieuw opvragen van gegevens die eigenlijk al opgevraagd waren en op een bepaalde plaats te vinden zijn, dan ben je zeer slecht bezig.

We hebben eigenlijk al een platform. Het Leerling Activiteiten en Registratie Systeem (LARS) bestaat. We hebben zeer deskundige mensen die weten hoe ze met privacy moeten omgaan. Laat ons een module bouwen aan LARS om leerkrachten toegang te geven tot wat daarin zit, tot bepaalde aspecten. We moeten dat nog uitklaren, mevrouw Helsen. Op die manier ben je tenminste zeker dat iedereen die toegang heeft, de correcte informatie krijgt. Dat is ook een zorg voor mij.

Als een leerling verhuist van jaar, zoals de heer De Ro zei, of van school, dan heeft iedereen natuurlijk recht op een nieuwe start, maar de grootste klachten die ik krijg betreffen het feit dat jongeren met bijvoorbeeld dyslexie of dyscalculie de hele carrousel aan maatregelen opnieuw moeten vragen. Als ze naar de universiteit gaan, begint alles weer opnieuw. Ik vind dit niet kunnen anno 2018. Daarom is dit voorstel gedaan.

Over de naam kunnen we discussiëren, maar in onderwijs zijn we niet gewoon om sexy benamingen te geven. Als je spreekt over een geautomatiseerd dossier met nog een hele staart eraan, dan zegt iedereen ‘Oei, oei, oei, waarmee komen ze nu af?’. Het heeft mij verrast dat als ik afkom met de leerlingenpas, iedereen zegt dat het wel iets interessants is, terwijl we dit eigenlijk al uitgebreid hebben besproken, ook in dit parlement.

Ik ben het eens met alle opmerkingen omtrent privacy, maar ik hoop dat iedereen blijft kijken naar de kansen. Het zou tijd moeten opleveren. Het zou voor uniformiteit moeten zorgen. In sommige scholen verwacht men dat leraars na elke les een heel boek schrijven over het gedrag van de leerlingen. Een dergelijk digitaal platform kan er net voor zorgen dat elke leraar weet dat dit niet nodig is, want dat er maar een beperkt aantal gegevens wordt bijgehouden. We kunnen zo naar professionalisering en ondersteuning gaan voor leerkrachten.

Er is me gevraagd of dit zou gebeuren met terugwerkende kracht. Evident niet. Als we starten met iets, dan is dat om te starten. Het is uiteraard niet de bedoeling om bepaalde kleine gedragsproblemen erin te stoppen. Het gaat voor mij over zaken die leerlingen tot leren brengen. Er was een professor die zei: ‘Oei, oei, oei, het is weer een databank over zorg.’ Dit gaat over een databank die een aantal handvaten voor kinderen bevat om hen net beter tot leren te brengen. Het is een zeer interessante databank.

Ouders hebben in alle dossiers toegang tot informatie. Ik ga ervan uit dat veel ouders akkoord zullen gaan dat zaken die ze anders toch nog eens zouden moeten doorgeven, doorgaan naar het volgende jaar of naar de volgende school. Dit wordt de komende weken uitgeklaard.

Minister, ik dank u voor uw antwoorden.

Als we zoiets lanceren of iets versterken dat al bestaat, is de manier waarop iedereen daarmee om zal gaan heel belangrijk. Als we willen dat het tot planlastvermindering leidt, moeten we erover waken dat het tot planlastvermindering leidt.

Belangrijk is ook om niet te stigmatiseren. Het is misschien minder sexy, maar een term als digitaal leerlingendossier dekt uiteraard ook de lading en toont ook dat de leerling meer is dan enkel zijn dossier. Een paspoort is de identiteit en een leerling heeft uiteraard een bredere identiteit dan enkel zijn dossier.

U hebt zelf ook aangegeven dat privacy belangrijk is. Alle informatie die daarin komt, moet functioneel zijn en zich daartoe ook beperken. (Applaus bij de N-VA) 

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.