U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 14 maart 2018, 14.00u

Voorzitter

De heer Gryffroy heeft het woord.

Collega's, eind vorig jaar heb ik jullie ook proberen te verleiden met deze twee zaken. Er is een toekomst voor een digitale meter die slim wordt gemaakt met een aantal apps. Waarom hebben we een digitale meter nodig? De huidige elektriciteitsmeters, de ferrarismeter, zal binnenkort niet meer worden gemaakt en moet dus geleidelijk aan worden uitgefaseerd. Uiteraard moet de digitale meter voldoen aan een aantal criteria, als we het hebben over stralingsnormen, als we het hebben over prijs, als we het hebben over privacy, als we het hebben over het open protocol, collega Tobback.

Men kan er een aantal voordelen aan koppelen. Men kan de digitale meters slim maken via de app – inderdaad, collega Tobback – waardoor men de burger ook beter kan betrekken in het volledige verhaal van energietransitie. Men kan de burger ook beter betrekken bij zijn eigen verbruiksprofiel. Met andere woorden, wij zijn ervan overtuigd dat de digitale meter echt nodig is voor het energietransitiesysteem van de toekomst.

Er zal altijd weerstand zijn tegen digitale meters of tegen een andere toepassing. Ik heb ook gelezen over mensen die lijden aan elektrohypersensitiviteit. Ik kan daar begrip voor opbrengen, maar men kan geen systeem uitrollen dat op twee paarden wedt. Men kan niet twee systemen naast elkaar houden, anders zijn beide systemen zeer onrendabel.

Vanmorgen hebben we ook nog gezien wat de mogelijkheden kunnen zijn, zelfs voor mensen met een digitale meter in de toekomst. Verschillende experten hebben verklaard dat het terug injecteren van elektriciteit in het net hogere waardes– lees meer euro’s – kan opleveren dan vandaag.

Als ik dan over die weerstand hoor, dan is mijn vraag aan u, minister: hoe zult u omgaan met de gezinnen die een digitale meter willen weigeren of hoe zult u hen verleiden zodat ze niet willen weigeren?

Minister Tommelein heeft het woord.

Minister Bart Tommelein

Nooit gedacht dat ik in het parlement nog een cursus over verleiden zou moeten geven, mijnheer Gryffroy. Meestal doe ik dat niet en motiveer en stimuleer ik de mensen, maar ik kan u alleen maar gelijk geven.

De digitale meter is in aantocht omdat de oude meter helemaal niet meer zal worden geproduceerd. Alles digitaliseert in de samenleving. Ook onze meter die energie meet, zal digitaal worden met heel wat voordelen. De kosten-batenanalyse die is gemaakt, heeft overduidelijk bewezen dat er een maatschappelijke meerwaarde zal zijn als de digitale meter er is.

We zijn trouwens een van de laatste landen van Europa die nog moeten starten met de uitrol van de digitale meter. We zijn in het gezelschap van landen als Litouwen en Portugal – wij staan in dit geval inderdaad niet aan de top van Europa.

Dat heeft echter ook zijn voordelen. Het heeft het voordeel dat we kunnen leren uit het buitenland waar we hebben kunnen zien dat een aantal zaken niet zo goed waren. Het is duidelijk dat wij kiezen voor een digitale meter waar de slimme functionaliteiten door de mensen achteraf kunnen worden aangekocht bij de private sector. Dat betekent dat de digitale meter het basismodel zal zijn. Alle uitleg daarover vindt u op www.digitalemeter.be waar heel goed uitgelegd wordt waarom.

Wat betreft de straling: ik heb daar ook van gehoord. Ik heb uiteraard begrip voor mensen die daar problemen mee zouden hebben, maar de meters beantwoorden aan alle internationale normen en regels. Het is duidelijk dat de bedrading van die meters wat duurder zal zijn. Als we uitzonderingen moeten maken, dan zal dat de uitzondering zijn en wil ik absoluut niet dat het systeem nu ineens duur of complex zou worden omdat er een aantal uitzonderingen zijn waarbij mensen om gezondheidsredenen geen digitale meter kunnen plaatsen. We gaan dat bekijken met de distributienetbeheerders.

Minister, ik dank u voor het antwoord. U hebt al een stukje verleid, zeker voor die mensen die de klacht hadden omtrent de elektrohypersensitiviteit. Dat moet ook een van de doelstellingen zijn.

We hebben het inderdaad gehad over de prijs. Collega Beenders, u zult het straks zeker hebben over de prijs en zeggen dat het te duur is. We zullen het waarschijnlijk ook hebben over de oplossingen die er niet zijn voor een aantal groepen. U hebt daarnet een oplossing aangekaart. Een bekabelde oplossing kan inderdaad in bepaalde gevallen. U zou ook de communicatiemodule kunnen uitschakelen voor bepaalde mensen. Maar bent u het er dan mee eens dat we er alles moeten voor doen om gelijk welke oproep van lichte kritiek of reacties tegen de slimme meter, via communicatie of via verleiding proberen tegen te gaan? Twee systemen naast elkaar uitrollen, is volgens mij immers geen optie.

De heer Beenders heeft het woord.

Collega Gryffroy, neen, ik ga het niet hebben over de extra kosten van 27 euro die gezinnen jaarlijks moeten betalen voor die slimme meter. Ik ga het hebben over de manier waarop u en uw collega's in de Vlaamse Regering die slimme meters gaan invoeren. Dat verontrust sp.a enorm.

U schrijft letterlijk in het decreet dat u de slimme meter gaat verplichten voor elke Vlaming. Weigert u als Vlaming die slimme meter, dan wordt u afgesloten van het stroomnet. U krijgt zelfs niet meer de mogelijkheid om naar het OCMW te gaan om recht te hebben op een minimale hoeveelheid stroom. Dat vindt sp.a in de invoering van de slimme meter veel te drastisch. U zou beter de Vlaming meer verleiden en overtuigen om die meter te aanvaarden. Maar de manier waarop u het wilt invoeren, via een verplichting, is zo drastisch dat het draagvlak alleen maar wordt ondermijnd. Wij vragen nu om het Nederlands model over te nemen en de Vlaming de vrije keuze te laten om al dan niet de digitale meter in zijn huis te installeren.

De heer Danen heeft het woord.

De digitale meter is al in verschillende landen uitgerold, in verschillende vormen en gedaanten. We kunnen daarvan leren. Er zijn voorbeelden van een soort opt-outprocedure of -module waarbij mensen ervoor kunnen kiezen om de meter niet te plaatsen of voor een bedrading als toepassing of oplossing, zodat mensen met kleine kinderen of met een zekere gevoeligheid, van een draadloze module kunnen worden afgesloten. Dat zijn interessante elementen om te onderzoeken. Ik ben er ook van overtuigd dat als mensen met dergelijke argumenten maar een rechtbank gaan, ze misschien wel eens gaan winnen en dan zijn we nog veel verder van huis.

Dus: eerst voorkomen en dan genezen, eerst goed voorbereiden en dan aanpakken. Creëer een draagvlak en dan zal de Vlaming allicht volgen in het dossier van de slimme meter.

De heer Sanctorum heeft het woord.

Minister, ik zou graag op liberale wijze willen tussenkomen. Ik pleit hier echt wel voor een grote mate van keuzevrijheid. U zegt dat de slimme meters zullen voldoen aan de internationale gezondheidswaarde. Dat klopt natuurlijk. Maar er is een grote groep mensen die zegt dat ze gevoeliger zijn dan de waarde van die internationale normen.

Die mensen hebben dus echt wel het recht om te zeggen dat ze die straling niet willen in hun huis. Ik hoop dat u die keuzevrijheid wilt respecteren.

Minister Bart Tommelein

Mijnheer Beenders, voor alle duidelijkheid, die extra kost van 27 euro waar u het over hebt, daarvan heeft de VREG zelf duidelijk gemaakt dat dit waarschijnlijk een overschatting is en absoluut nog geen zekerheid. Ik denk niet dat dit nu het argument is.

Als u vandaag een meter weigert, dan wordt u ook afgesloten. Ik maak er geen onderscheid in of het nu gaat om een ferrarismeter of om een digitale meter. Op een bepaald moment maken we de keuze voor een systeem, en dat systeem is niet optioneel. Als iemand die meter niet wilt, dan zal die persoon inderdaad geen elektriciteit hebben. Als mensen echter om gezondheidsredenen zeggen dat ze een andere oplossing nodig hebben, dan ben ik wel bereid om dat te bekijken. Maar in het algemeen is het weigeren van de digitale meter geen optie. We hebben die nodig om de omslag die u allemaal belangrijk vindt te maken van de klassieke energiesystemen naar de nieuwe energiesystemen. Zonder die digitale meter zal het nooit gaan en zal de flexibiliteit van ons systeem achteroplopen. Ik heb geen zin om achterop te lopen op het vlak van de energieomslag. Ik wil met de Stroomversnelling absoluut vooruit.

Mijnheer Beenders, ik heb ook niet graag dat u met Nederland vergelijkt. Nederland heeft een slimme meter met speciale functionaliteiten voor iedereen vanaf dag een. Daar heeft men de keuze om te zeggen dat men de slimme meter weigert, maar een gewone digitale meter wilt. Dat is het verschil. U doet nu alsof wij een ander systeem hebben dan Nederland. Neen. Om doelbewust de kostprijs onder controle te houden en, mijnheer Sanctorum, om de keuzevrijheid te respecteren, kiest de Vlaming wat hij bovenop de digitale meter aan slimme functionaliteiten plaatst. Daarvoor gaat de Vlaming naar de zelfstandige of naar de winkel of naar de leverancier die hij verkiest, want het is niet de overheid die het doet. Wij moeten zorgen dat we mee zijn in het verhaal.

Het decreet is duidelijk. Mijnheer Gryffroy, het is trouwens al tweemaal op de ministerraad besproken. We kiezen heel duidelijk voor een systeem dat hetzelfde is voor iedereen. Als er uitzonderingen moeten worden gemaakt, dan wil ik absoluut dat die heel beperkt zijn en de kostprijs voor alle Vlamingen niet beïnvloeden. Een keuzevrijheid zoals u het voorstelt, mijnheer Sanctorum, zal leiden tot een hogere kostprijs. Dan zult u mij waarschijnlijk de volgende keer weer ondervragen over de te hoge kostprijs.

Minister Bart Tommelein

Ik ben daar duidelijk in. We hebben de beslissing genomen om de digitale meter in te voeren. We zullen die invoeren. Dat is nodig voor iedereen, voor Vlaanderen, voor de Vlamingen en voor elke individuele mens. (Applaus bij Open Vld)

Er worden een aantal discussies op elkaar gelegd. Het feit van een teller te hebben of niet, is inderdaad geen keuze. Als je geen teller hebt, heb je geen elektriciteit, heb je geen gas en heb je geen water. Dat is zo beslist – en maar goed ook, want daardoor kunnen we correct afrekenen.

Als we starten met de digitale meter als basis, dan kunnen we inderdaad nog discussiëren over welke functionaliteiten er bovenop nodig zijn. Ik zie dat het conservatisme van sp.a – u bent niet de partij van de vooruitgang, maar van de stilstand – de sociale maatregelen zelfs tegenhoudt. Stelt u zich voor dat u dankzij een digitale watermeter kunt vaststellen dat u een waterlek hebt via de veiligheidsklep van uw boiler waardoor je honderden euro's per jaar kunt besparen, dan hebt u nog geen interesse, want u bent liever conservatief dan voor de vooruitgang. (Applaus bij de N-VA)

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.