U bent hier

Mevrouw Meuleman heeft het woord.

Minister, het recht op schone lucht, het recht op propere gezonde lucht, om vrij te kunnen ademen, om te kunnen sporten, voor de luchtwegen van onze kinderen, is iets dat de Vlamingen, de mensen in Vlaanderen, echt wel beroert. Dat hebben we kunnen zien aan het AIRbezen-project. Dat project is net afgerond. Het is een grootschalig project in Oost-Vlaanderen, onder leiding van de Universiteit Antwerpen, samen met beweging.net en de CM.

Maar liefst 11.000 gezinnen hebben daaraan deelgenomen, 11.000 gezinnen die bezorgd zijn om de luchtkwaliteit in Oost-Vlaanderen. Heel wat gezinnen, maar liefst een op de vier van de gezinnen die hebben deelgenomen, hebben in een vragenlijst aangegeven dat er binnen hun gezin iemand is die lijdt aan luchtwegenproblemen en dat zij dat relateren aan de luchtkwaliteit in de gebieden waar ze wonen, minister.

Het project heeft 3065 aardbeiplantjes van de 11.000 die werden uitgedeeld, geanalyseerd. Daaruit blijkt dat de bezorgdheid van al die Vlamingen over de luchtkwaliteit echt wel terecht is, zeker in onze grote steden, zeker in die gebieden die dichtbevolkt zijn, zeker aan verkeersassen, minister. Het is wachten, het blijft wachten. Al op 10 januari hebt u beloofd met een nieuw Vlaams luchtkwaliteitsplan te komen. Hoe zit het daarmee? Wanneer zal het klaar zijn? Welke concrete maatregelen zal dat nieuw Vlaams luchtkwaliteitsplan bevatten?

Mevrouw Taeldeman heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, in Oost-Vlaanderen werden de resultaten bekendgemaakt van een grootschalig initiatief rond de luchtkwaliteit. Beweging.net en de CM verdeelden meer dan 11.000 aardbeiplantjes in de 65 steden en gemeenten van Oost-Vlaanderen. Zoals mevrouw Meuleman zei, was het engagement zeer groot. Er waren meer dan 11.000 deelnemers. Gezinnen, scholen en instellingen werkten mee aan de meetcampagne.

De blaadjes van de plantjes werden geanalyseerd door de Universiteit Antwerpen. Die blaadjes zijn een indicator van fijn stof.

In Oost-Vlaanderen werden de resultaten bekendgemaakt van een grootschalig initiatief rond luchtkwaliteit. Beweging.net en CM verdeelden meer dan 11.000 aardbeiplantjes in de 65 steden en gemeenten van Oost-Vlaanderen. Mevrouw Meuleman zei het al: het engagement voor de meetcampagne was zeer groot. Meer dan 11.000 deelnemers, waaronder gezinnen scholen en instellingen, werkten mee.

De blaadjes van de planten werden geanalyseerd door de Universiteit Antwerpen omdat ze een indicator zijn van fijn stof. De hoogste meetwaarden van fijn stof concentreren zich in de stedelijke gebieden, zoals de stad Gent, de Gentse kanaalzone en langs drukke verkeerswegen. Het gevoerde onderzoek is uniek door de deelname van meer dan 10.000 burgers, waardoor de ruimtelijke spreiding van fijn stof in kaart kon worden gebracht.

Minister, wat is uw reactie op de resultaten van deze grootschalige meetcampagne?

Minister Schauvliege heeft het woord.

Minister Joke Schauvliege

Het project met de aardbeienplantjes is mij goed bekend, want ik ben een van de tienduizend Vlamingen die hebben meegedaan. Wat de resultaten betreft heb ik donderdag ook mee gereflecteerd en mee aanbevelingen geformuleerd naar aanleiding van dit onderzoek. Ik vind het bijzonder sterk dat we op die manier veel mensen kunnen betrekken en sensibiliseren.

De resultaten bevestigen wat we al weten. We wisten uiteraard dat er in stedelijke gebieden, langs grote verkeersaders, maar ook in de verschillende havengebieden zoals Antwerpen en Gent, grote concentraties zijn van fijn stof en dat we daar bijkomende maatregelen moeten nemen. We doen dat ook.

Mevrouw Meuleman, uw vraag verbaast mij enigszins, want specifiek voor Gent en de Gentse kanaalzone hebben we nog geen jaar geleden een volledig actieplan opgemaakt, samen met uw partijgenote die de bevoegde schepen is in Gent. Dat specifieke actieplan voor de stad Gent en de Gentse kanaalzone staat bol van nieuwe maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Daarom vind ik het eigenaardig dat u vraagt waarom acties uitblijven.

In verband met het nieuwe globale actieplan weet u dat ik een traject heb uitgetekend. Begin volgend jaar wordt er een openbaar onderzoek gehouden en in de loop van 2018 komen we met een nieuw plan. Er bestaat een plan. Specifiek voor de gebieden waar we nog bijkomende maatregelen moeten nemen, hebben we actieplannen gemaakt. Dat is niet alleen zo voor Gent en de Gentse kanaalzone, dat geldt ook voor Antwerpen.

U ziet dat we dus zeker actie ondernemen. Uit de studie leiden we af dat als we bijkomende maatregelen moeten nemen, dat vooral op het vlak van mobiliteit en industrie zal zijn. We zullen natuurlijk ook iets moeten doen aan de verbranding. Dat zijn de drie pijlers die we al in kaart hadden gebracht. We zetten in dat verband nog bijkomende stappen. Ook in het actieplan voor Gent staan die bijkomende acties vermeld.

Minister, ik heb u hierover al meermaals ondervraagd. In uw antwoord op mijn vraag van 10 januari, toen er zoveel overschrijdingen waren en toen de luchtkwaliteit zo slecht was, kondigde u een nieuw Vlaams actieplan luchtkwaliteit aan dat klaar zou zijn in 2017. Nu hoor ik dat de deadline alweer is verschoven naar 2018. Er is nood aan extra maatregelen. We moeten werken met de strengere normen van de Wereldgezondheidsgezondheidsorganisatie en niet met de Europese normen, waarvan u altijd zegt dat u ze zult halen, maar die helemaal niet streng genoeg zijn. Dat is een politiek compromis, maar dat zijn niet de normen die we moeten hanteren.

Ik vraag dus ten stelligste dat u in uw plan met de normen van de Wereldgezondheidsgezondheidsorganisatie zou werken. Voorts moeten er gebiedsgerichte maatregelen genomen worden, want de beleidsaanbevelingen daarover zijn heel duidelijk, vooral om in te zetten op verkeer, lage-emissiezones, ofwel in alle centrumsteden of uniform voor heel Vlaanderen, wat nog logischer zou zijn en wat onder meer ook bepleit wordt door professor Samson van de Universiteit Antwerpen. De snelheid moet teruggedrongen worden op de ringwegen en er moeten inspanningen gebeuren om te vergroenen.

Kortom, er zijn wel degelijk dringend veel ambitieuzere maatregelen nodig, en uw plan voldoet niet.

Minister, dank u voor uw antwoord, waarmee u duidelijk maakt dat er een nieuw luchtkwaliteitsplan wordt opgemaakt en dat het de bedoeling is om in 2018 een openbaar onderzoek te doen. We kijken uit naar dit plan en hopen dat we het gedetailleerd in de commissie zullen kunnen bespreken, vooral dan de concrete maatregelen die zullen worden voorgesteld.

Minister, we zien dat een participatieve aanpak om fijnstof te meten in onze eigen straat een grote dynamiek en bewustwording met zich meebrengt. Ik verwijs graag naar het project CurieuzeNeuzen van de stad Antwerpen. Ook Greenpeace kondigde deze week aan een actie te ondernemen op het vlak van fijnstof in de scholen. Minister, is er voor deze methodiek van participatie ruimte in het luchtkwaliteitsplan dat nog in opmaak is en wordt voorbereid?

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

Minister, ik ben als trotse inwoner van de stad Gent heel blij dat u bevestigt dat het stadsbestuur in Gent zoveel maatregelen genomen heeft in deze problematiek, dat wij een luchtkwaliteitsplan hebben, een mobiliteitsplan en een klimaatplan. Helaas wonen niet alle Oost-Vlamingen in Gent en kunnen zij niet allemaal genieten van de resultaten van die plannen. Ik wil dan ook het pleidooi ondersteunen van mijn collega’s, en in het bijzonder van mevrouw Meuleman, om zelf niet achterwege te blijven. Kijk ook maar in de richting van minister Weyts wanneer het gaat over duurzame mobiliteit. Ook hij moet actie ondernemen, zodat alle Oost-Vlamingen in de toekomst kunnen genieten van een gezondere lucht en van een beter leefklimaat.

De heer Vandaele heeft het woord.

Mevrouw Meuleman, we weten dat de Europese normen veel zwakker zijn dan die van de WGO. Maar we weten ook dat we in het regeerakkoord hebben afgesproken dat we in de eerste plaats naar de Europese normen zouden kijken. Maar goed, minister, bij een volgend regeerakkoord moeten we daar inderdaad misschien eens nauwer op toezien. Intussen moeten we vooral proberen om de Europese normen te halen. We zijn daar op de goede weg, maar we zullen zeker met u meewerken om een tandje bij te steken.

Minister Joke Schauvliege

Mijnheer Vandenbroucke, het plan van de stad Gent is geen plan van de stad Gent alleen. Wij hebben dat samen opgemaakt. U doet uitschijnen alsof de stad dat alleen heeft opgemaakt. Kijk maar naar alle partners. Wij hebben dat plan gezamenlijk gelanceerd. Voor u de pluimen alleen op uw hoed steekt, zou het misschien goed zijn om ook vanuit de oppositie aan te geven dat die maatregelen breed worden gedragen en dat we die met z’n allen samen uitrollen.

Collega’s, doe niet alsof er op Vlaams niveau niets gebeurt. Wij hebben een fijnstofactieplan. Het wordt uitgevoerd. Je ziet de luchtkwaliteit jaar na jaar drastisch verbeteren. Het is toch heel belangrijk om dat aan te geven. Het is niet zo dat de maatregelen die we nemen geen effect hebben, integendeel. Bovenop dat fijnstofactieplan heeft de Vlaamse Regering ook nog de vergroening van de autofiscaliteit ingevoerd. Daar zien we nu al dat er een knik is en dat de ontdieseling zich voortzet. Dat is toch wel een heel mooi signaal. Dat toont dat de Vlaamse Regering heel wat maatregelen neemt.

Maar we weten dat we zwak blijven op het vlak van mobiliteit. We moeten daar nog bijkomende maatregelen nemen. Dat is ook zo op het vlak van industrie en ook wat betreft verbranding. Wij werken daar aan een nieuw plan. Mevrouw Meuleman, de timing daarvan is altijd geweest dat eind 2017 onze diensten een plan klaarleggen en dat we dan in 2018 in openbaar onderzoek gaan. Dat is altijd de timing geweest die wij hebben vooropgesteld.

Mevrouw Taeldeman, ik vind de methodologie om mensen te sensibiliseren en bewust te maken van het feit dat hun eigen gedrag ook een effect heeft op de luchtkwaliteit, een bijzonder waardevolle suggestie. Dat is ook een van de verdiensten van dit grootschalige project van beweging.net, de Christelijke Mutualiteit (CM) en de Universiteit Antwerpen in Oost-Vlaanderen. Ik vind dat een heel goede methodiek en ben zeker bereid om te bekijken hoe we die methodiek nog meer ingang kunnen doen vinden, want op die manier kunnen we de bewustmaking rond de luchtkwaliteit en de bijdrage van ons allemaal daarin veel beter onder ieders aandacht brengen. Ik zal daar zeker rekening mee houden in het kader van het volgende fijnstofactieplan.

Minister, het huidige plan is echt te weinig en te weinig ambitieus. De Vlamingen, mijnheer Vandaele, kunnen echt niet wachten op het volgende regeerakkoord om met de juiste normen te gaan werken. Die 25 procent Vlamingen zeggen dat ze problemen hebben met de luchtwegen, zij hebben echt geen boodschap aan het feit dat het in het huidige regeerakkoord niet staat en dat het in het volgende zal moeten worden ingeschreven.

U vroeg ons om u te helpen in januari, u vroeg om input, om suggesties. Op 16 mei heb ik ons voorstel van resolutie ingediend betreffende structurele maatregelen zuivere lucht, vooral in de hotspotgebieden. Ik heb daar nog geen reactie op gekregen. Er staan nochtans heel veel voorstellen in die kant-en-klaar zijn, en waar u mee aan de slag kunt. We zijn nogal wat sneller dan u. Ik hoop dat u dit ter harte neemt zodat u een versnelling hoger kunt schakelen, want die Vlamingen met luchtwegenproblemen, die wachten niet. (Applaus bij Groen en sp.a)

Gezonde lucht is levensnoodzakelijk en ik ben tevreden, minister, dat u aangeeft dat u de methodiek van participatie gerust wilt meenemen als bijkomend punt in het nieuwe luchtkwaliteitsplan. We moeten ons immers allemaal engageren om de Europese doelstellingen op het vlak van luchtkwaliteit te halen. Het is duidelijk dat bijkomende acties en maatregelen, zowel op het vlak van mobiliteit, als in de industrie, als op het vlak van verbranding, nodig zullen zijn om onze steden bijkomend te verluchten.

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.