U bent hier

De voorzitter

De heer Cordy heeft het woord.

Paul Cordy (N-VA)

Voorzitter, minister, de examens staan voor de deur, en dat is voor scholieren en studenten altijd een moeilijke periode. Maar dit jaar vallen de examens ook samen met de ramadan. Voor de moslimstudenten en -scholieren die beide willen doen, is dat natuurlijk een zware opgave. Vasten en studeren is misschien goed voor monniken, voor de doorsnee jongere lijkt me dat niet heel vanzelfsprekend.

In het tijdschrift Klasse verschijnen een aantal tips van een inspecteur van de islamitische godsdienst om daarmee om te gaan, om scholen te leren hoe ze kunnen omgaan met deze jongeren. Het zijn tips over de middagpauze, over het vroegere verlaten van de school, enzovoort.

Alleen de focus van de tips was niet altijd duidelijk. Lag de focus op het faciliteren van de ramadan dan wel op het succesvol doorlopen van de examenperiode? Dat accentverschil is niet onbelangrijk. De eerste opdracht van de school is natuurlijk om ervoor te zorgen dat leerlingen vorming en opleiding krijgen en op een succesvolle manier examens kunnen afronden.

Hoe gaat u erover waken dat er geen uitzonderingsmaatregelen komen, maar dat tijdens de examenperiode de focus vooral wordt gelegd op het succesvol afronden van die examens, er rekening mee houdend dat de leerlingen altijd de mogelijkheid hebben om hun ramadanperiode later in te vullen?

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Voorzitter, minister, ‘in de ban van de ramadan’ lijkt dezer dagen wel het devies van de Vlaamse Regering. Er is het grootschalige ramadanfestival hier in Brussel, gesubsidieerd met cultuurgeld van minister Gatz. Eergisteren bezocht minister-president Bourgeois naar jaarlijkse gewoonte een islamitische iftar. Nu worden er vanuit uw diensten aanbevelingen gedaan aan scholen om kinderen die aan de ramadan deelnemen, zo veel mogelijk tegemoet te komen.

Die aanbevelingen zijn te lezen op klasse.be, een website van de Vlaamse overheid. Ik citeer enkele aanbevelingen: richt een apart klaslokaal in waar niets gegeten of gedronken wordt; laat de moslimleerlingen naar huis gaan zodra hun examen klaar is; en dan, wat mij betreft de strafste, vraag leraren en leerlingen om moslimleerlingen niet onder druk te zetten door hun eten of drinken te willen geven.

Minister, ik stoor mij aan deze aanbevelingen, net als aan alle andere initiatieven van de Vlaamse Regering om de ramadan te ondersteunen of zelfs hier in Vlaanderen te promoten. Ik stoor mij daaraan, maar niet om verdeeldheid te zaaien, of omdat ik mensen minderwaardig zou vinden, zoals u mij met een klassiek en goedkoop verwijt altijd naar het hoofd slingert. Ik stoor me daaraan omdat de ramadan via deze Vlaamse Regering wordt geïnstitutionaliseerd. U maakt van religie een publieke zaak. U islamiseert onze samenleving. U moedigt aan dat onze samenleving, en in dit concreet geval onze scholen, zich aanpassen aan de islamitische voorschriften.

Waarom hebt u toegestaan dat deze aanbevelingen werden gepubliceerd op een website van de Vlaamse overheid?

Waarom bent u het blijkbaar niet met mij eens dat het niet past om islamitische voorschriften op te dringen aan onze scholen?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Dank u wel, collega’s. Misschien eerst een kleine verbazing bij mezelf. Op 2 juni 2016, vorig jaar dus, heeft Klasse krak dezelfde tips als deze die vorige week of een paar dagen geleden werden verstuurd op dezelfde wijze verspreid via de website. Ik heb toen niemand gehoord. Mijnheer Cordy, u zat toen nog niet in het parlement en u hebt waarschijnlijk op dat moment het tijdschrift niet gelezen. Maar, mijnheer Janssens, ik heb u op dat ogenblik ook niet gehoord. Klasse verspreidt zelf die tips, en ook nu, omdat de ramadan opnieuw gelijkloopt met de examens, heeft men gezegd: ‘Oké, we gaan dit jaar diezelfde tips met de link naar dezelfde website nog eens doorsturen naar de scholen.’ Misschien heeft het met de hitte te maken, maar ik voel hier toch iets van een selectieve verontwaardiging. Vorig jaar niets, en vandaag is het plots een majeur probleem.

Collega’s, ik wil duidelijk zijn en, mijnheer Janssens, ik zal het nog eens zeggen – want ik heb het al een paar keer gezegd –: deelnemen aan de vasten kan niet als argument worden gebruikt om niet deel te nemen aan examens. Bovendien vermelden de tips, die u selectief citeert, helemaal onderaan – en de heer Cordy heeft ernaar verwezen – dat de vastenperiode ook kan worden uitgesteld tot na de examens. Wij hebben contact opgenomen met het Executief van de Moslims in België (EMB) omdat ik, tot mijn verbazing, tot vandaag nog geen communicatie had gezien van het EMB zelf, een communicatie die vrij verspreid zou moeten worden en waarbij jongeren ook effectief de boodschap krijgen dat ze gerust hun vastenperiode kunnen uitstellen. Wel, collega’s, ik heb ondertussen die communicatie. Ze is verspreid: het EMB doet op dit ogenblik een actieve communicatie, ook naar alle jongeren, om te melden dat de vastenperiode gerust kan worden uitgesteld. Dat is, wat mij betreft, collega’s, een correcte boodschap. Maar dat neemt niet weg dat scholen die worden geconfronteerd met jongeren die toch deelnemen, perfect en autonoom maatregelen kunnen nemen. In het verleden heb ik hier al gezegd dat er scholen zijn die de examens systematisch ’s morgens organiseren. De school in Torhout waar ik school liep, doet dat ook. Dat heeft helemaal niets te maken met geloofsrichtlijnen, het heeft alles te maken met het feit dat men ervan uitgaat dat jongeren gemakkelijker examens maken in de voormiddag. Dat is de volle autonomie van de scholen.

Mijnheer Cordy, de tips van het tijdschrift Klasse zijn niet door mij opgemaakt, niet door mij gestuurd. U weet dat Klasse een volledig autonoom statuut heeft. Het is geen omzendbrief naar de scholen. De scholen zijn volstrekt vrij om daarmee om te gaan zoals ze het willen. Ik herhaal het nog eens, voor alle duidelijkheid: voor mij, als minister, staat het als een paal boven water dat die vasten nooit, maar dan ook nooit, in geen enkel opzicht, een argument kan zijn om niet deel te nemen aan de examens. Omgekeerd is het absoluut wel mogelijk om je vastenperiode tijdelijk op te schorten of uit te stellen, net vanwege de examenperiode. Het EMB heeft zopas bevestigd dat dat een geoorloofde wijze van werken is. (Applaus bij de meerderheid)

Paul Cordy (N-VA)

Laat mij zeggen dat ik blij ben met het advies van het EMB. Inderdaad, we moeten ons erop focussen dat de leerlingen op school zich goed van hun taak kunnen kwijten, dat ze examen kunnen doen, dat ze op een goede manier school kunnen lopen.

We horen ook dat steeds meer jonge kinderen de ramadan volgen. Dat is niet overal zo. De scholen gaan daar, denk ik, ook wel zeer verstandig mee om. De vraag is alleen of we daar geen aandacht voor moeten hebben. Die jonge kinderen gaan laat slapen, eten laat. Als we in het onderwijs de focus graag leggen op gezonde eetgewoonten en gezonde voeding, dan moeten we toch ook aandacht hebben voor het welzijn en het welbevinden van die jonge kinderen.

Minister, ik neem uw suggestie graag ter harte om hier in het parlement wat meer vragen te stellen over de islam en de moslims. Ik ben blij dat u daarvoor vragende partij bent. Maar in elk geval, laat mij, om die ramadan nog eens te kaderen, een citaat geven. “Degene die, publiek gekend als moslim, het vasten verbreekt tijdens de periode van de ramadan zonder door de religie toegelaten reden, wordt bestraft met een gevangenisstraf van één tot zes maanden, alsook met een boete.” Dat is artikel 222 van het Marokkaanse strafwetboek.

En dus, terwijl uw diensten richtlijnen geven voor een voorkeursbehandeling voor kinderen die meedoen met de ramadan, worden in moslimlanden mensen als criminelen in de cel gegooid omdat ze overdag bij snikhete temperaturen zouden durven te drinken. Ik had dus, in plaats van dat uw administratie en uw diensten leraren en leerlingen aanmanen om moslims geen drinken of eten aan te bieden, liever van u gehoord welke initiatieven u neemt om kinderen, inderdaad vaak jonge kinderen, die wel een glas water willen drinken tijdens de dag, te beschermen tegen de groepsdruk, tegen de islamitische druk om aan de ramadan deel te nemen.

De voorzitter

De heer Kennes heeft het woord.

Ward Kennes (CD&V)

Telkens als er ergens iets geschreven wordt over islam of ramadan, moet dat blijkbaar aanleiding geven tot parlementaire vragen. Dat is toch een beetje bizar. Iedereen weet dat de combinatie van examens, hitte, stress en vasten niet evident is. Het is dan ook goed dat er tips worden gegeven – geen richtlijnen, geen bevelen, geen opdrachten, maar gewoon tips – om met die problematiek om te gaan. De minister heeft terecht verwezen naar de verantwoordelijkheid van de scholen om daar zelf keuzes in te kunnen maken, om daar zelf op een goede manier op te kunnen inspelen.

Het is ook belangrijk om te kijken naar wat het Executief van de Moslims in zijn persbericht zegt. Daarin staat uitdrukkelijk: “Aangezien het belangrijk en prioritair is dat de studenten in hun examens slagen.” Ik denk dat we het daar allemaal over eens zijn: het is zeer cruciaal dat leerlingen op een goede manier kunnen deelnemen aan de examens en dat er aandacht is voor hun welzijn en hun gezondheid. En dat is eigenlijk het enige waar dit allemaal over gaat, namelijk zorgen voor het welzijn van de leerlingen en hun succes in de examens.

De voorzitter

De heer De Ro heeft het woord.

Jo De Ro (Open Vld)

Ik sluit me aan bij de verbazing van de minister over de actualiteitswaarde van een dossier van 2016. Er waren ook al tips in 1999, er waren tips in 2003 en tips in 2015. Ik lees nergens voorkeursbehandelingen. In de insinuatie dat de minister zomaar zou moeten ingrijpen in een blad dat in onderwijs en ver daarbuiten, ver buiten onze regio, bekendstaat als een blad dat in alle onafhankelijkheid kan werken, hoor ik eigenlijk een oproep om dat tot een propaganda-instrument te maken.

Wat het wel moet doen, en dat doet het ook, is informatie en kennis geven. Ik hoor hier niemand actuele vragen stellen als Klasse schrijft over bar mitswa. Ik hoor niemand als er tips of informatie over het lentefeest of het heilig vormsel komen. Ik kan me dus inderdaad niet van de indruk ontdoen dat als het woordje ‘ramadan’ of  ‘Suikerfeest’ verschijnt, de trommel wordt bovengehaald om nog eens in de media te kunnen komen en te kunnen bashen, terwijl de samenhang tussen de Vlaamse inwoners, van welke afkomst dan ook, niet vooruit gaat. (Applaus bij CD&V, Open Vld, sp.a en Groen)

Minister Hilde Crevits

Dank u wel, collega’s. Veel commentaar voor iets wat eigenlijk geen grote heisa of commentaren behoeft. Voor mij is het bijzonder positief dat het Executief zelf aanvullend op of ongeveer gelijktijdig met Klasse duidelijke richtlijnen heeft meegegeven, waarin gesteld wordt, zoals de collega’s ook zeggen, dat het allerbelangrijkste is dat jongeren slagen en dat ze zeker ook de vastendagen later kunnen inhalen. Dat is wat mij betreft een zeer geruststellende gedachte, omdat het van het Executief zelf komt, net zoals het trouwens het Executief zelf is dat vasten voor zeer jonge kinderen een zeer slecht idee vindt. Ik ben daarover al eens ondervraagd in het verleden. Ik wil dat hier gerust herhalen dat ik dat een bijzonder slecht idee vind en dat het echt belangrijk is dat als scholen signalen opvangen dat zeer jonge kinderen toch mee zouden vasten, ze het CLB inschakelen, zodat de nodige hulpverleningskanalen kunnen worden ingeschakeld. We hebben al situaties meegemaakt waarbij de ouders niet weten dat de kinderen toch mee willen vasten. Het is dus van belang dat daar heel kort op ingegrepen wordt.

Collega’s, ik hoop dat het de komende dagen iets frisser wordt en misschien ook iets minder dorstig weer. Dat zal, denk ik, alle gemoederen in Vlaanderen veel deugd doen. Dank u wel.

Paul Cordy (N-VA)

Ik neem een klein beetje aanstoot aan de opmerking als zou het hier om moslimbashen gaan. De ramadan is een vrij ingrijpende gebeurtenis voor mensen die eraan deelnemen, en we moeten kijken dat daar toch de juiste accenten worden gelegd.

Ik wil één ding zeker benadrukken in dit debat. Godsdienstvrijheid is een grote waarde, ooit door Frederik de Grote heel krachtig geformuleerd als: “Jeder soll nach seiner Façon selig werden.” Maar bij diezelfde Frederik de Grote kwamen vrijheid en verantwoordelijkheid steeds hand in hand. Ik denk dat we erop moeten letten dat individuele vrijheid, persoonlijke vorming, maatschappelijke plicht en religieuze beleving steeds in evenwicht kunnen blijven. Misschien is dat ook een mooie ramadantip die ik aan alle leerlingen zou willen meegeven.

Wat ik vooral wil doen, is alle leerlingen zeer goede, succesvolle examens toewensen. (Applaus bij de N-VA)

Minister, de collega’s die verbaasd zijn over de actualiteitswaarde van deze vraag, hebben blijkbaar de voorbije dagen de journaals en de kranten gemist en de onevenredig grote aandacht die er aan de ramadan is gegeven in vergelijking met andere godsdienstige feesten.

Minister, ik vind het belangrijk om dit keer op keer hier in het parlement aan bod te brengen, omdat de Vlaamse Regering doof en blind blijft voor de problemen die met islamisering gepaard gaan en ze wat betreft het faciliteren van de islam telkens zelfs nog een versnelling hoger schakelt. Wat mij betreft, is het een grote vergissing om de islam zo welwillend en met zo veel naïviteit tegemoet te treden. Ik verwijs nogmaals naar het Marokkaans strafwetboek. Die ramadan is niet zomaar die blije, vrolijke multiculturele gebeurtenis en een gezellig samenzijn. Neen, mensen worden er voor in de cel gegooid als ze er niet aan deelnemen in moslimlanden. Dus, minister, zijn dergelijke voorschriften in onze scholen niet nodig. De enige stelregel die u en uw administratie moet hanteren, zijn onze scholen, onze regels en dus geen voorkeursbehandeling voor islamitische leerlingen. (Applaus bij het Vlaams Belang)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.