U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 10 mei 2017, 14.18u

Voorzitter
De voorzitter

Mevrouw Taeldeman heeft het woord.

Valerie Taeldeman (CD&V)

Voorzitter, minister, collega’s, uit uw antwoord op mijn schriftelijke vraag blijkt dat het afgelopen jaar het aantal kandidaat-huurders op de wachtlijst voor een woning bij een sociaal verhuurkantoor (SVK) enorm is gestegen. In 2015 waren er 33.000 mensen op de wachtlijst; in 2016 nam dat cijfer toe tot 48.000. De toename is dus enorm. Een SVK hanteert een andere werkwijze dan een socialehuisvestingsmaatschappij. Een SVK werkt met eigenaar-verhuurders. Hun woningen worden verhuurd aan kwetsbare huurders. De eigenaar is zeker van de maandelijkse huur. In Vlaanderen worden 9000 woningen beheerd door SVK’s. Gelet op de grote toename van de wachtlijst wil ik graag van u weten welke maatregelen u wilt nemen om het aantal woningen dat door de SVK’s wordt beheerd, drastisch te verhogen.

De voorzitter

Minister Homans heeft het woord.

Voorzitter, collega’s, dank voor de vraag, want ik vind het interessant om ook de SVK’s af en toe in de plenaire vergadering te kunnen bespreken. U weet dat SVK’s een van de prioriteiten van het woonbeleid zijn. U weet ook dat er nog blinde vlekken zijn, voornamelijk in Oost-Vlaanderen. Ik kan u wel meedelen dat er momenteel in 281 van de 308 Vlaamse gemeenten en steden een SVK actief is. Dat is toch wel goed. Ik kan u ook meedelen dat sinds het begin van de legislatuur tot en met november 2016 – de cijfers voor december zijn er nog niet – het aantal woningen dat SVK’s beheren met 17 procent is gestegen. Dat is dus goed. Maar u hebt gelijk: er zijn lange wachtlijsten.

Hoe komt dat? De inkomensgrenzen zijn met 13 procent verhoogd, wat betekent dat er veel meer mensen in aanmerking komen voor een SVK-woning. SVK’s zijn ook bekender geworden. Bekend is onbemind, wat er vroeger voor zorgde dat een eigenaar-verhuurder niet geneigd was om met een SVK in zee te gaan. In 2016 werden de cijfers niet geactualiseerd, wat betekent dat er dubbeltellingen in zitten. U weet dat, mevrouw Taeldeman, u bent een actief lid van de commissie Wonen. Maar u hebt gelijk: we moeten iets doen aan de wachtlijsten. Wat deden we al? In 2016 kregen de SVK’s 8,7 miljoen euro extra, zodat ze niet uit hun reserves moeten putten om bijvoorbeeld huurschade en huurachterstallen op te vangen. Het Performantiedecreet, dat enkele weken geleden in het Vlaams Parlement is goedgekeurd, zorgt voor extra versterking van de SVK’s. Het SVK-besluit is geëvalueerd en zal binnenkort worden aangepast en in de  commissie worden besproken.

HUURpunt vzw zal in de toekomst als koepel van de SVK’s kunnen functioneren, dankzij steun van de Vlaamse overheid. Voorts worden er gesprekken met private investeerders gevoerd die onder meer dankzij de verlaging van het btw-tarief van 21 naar 12 procent zeer veel zin hebben om SVK-woningen te bouwen. Het kwam in de commissie al aan bod: het blijft niet bij woorden. Binnen enkele maanden zullen we samen met die investeerders met zeer concrete projecten naar buiten komen. We doen dus al het mogelijke om van het SVK-verhaal een groot succes te maken.

Valerie Taeldeman (CD&V)

Minister, ik dank u voor het antwoord en voor de concrete initiatieven van de Vlaamse Regering. Jaarlijks vraag ik u hoeveel woningen in Vlaanderen op het leegstandsregister staan. U gaf me het antwoord dat in 2016 maar liefst 16.000 woningen op dat register staan.

We zien allemaal dat lokale besturen meer en meer een zeer actief beleid voeren op het vlak van leegstand.

Minister, kunnen wij vanuit Vlaanderen de eigenaars van die 16.000 leegstaande woningen niet op een meer actieve manier betrekken en hen wijzen op de vele voordelen van het systeem van een sociaal verhuurkantoor?

De voorzitter

De heer Anseeuw heeft het woord.

Björn Anseeuw (N-VA)

Het lijkt mij goed dat, net zoals de minister zegt, het concept van SVK’s in de aandacht komt in de plenaire vergadering. Het is een belangrijk middel om de kwetsbare huurders een plaats te geven op de private huurmarkt. De Vlaamse overheid doet heel wat. Maar ik wil ook de aandacht vestigen op het belang van wat actie en ambitie op het lokale niveau. Het zijn vooral lokale besturen die eigenaars ervan moeten overtuigen om te verhuren aan SVK’s. Heel veel lokale besturen doen dat ook. Maar er zijn er ook wel die hun voetje wat laten slepen, wat laten hangen. Het is belangrijk om ook die gemeenten ervan te overtuigen om dat te doen. Er zijn gemeenten waar er op een periode van drie jaar bijvoorbeeld maar zeven SVK-woningen bij zijn gekomen. Dat is eigenlijk ondermaats. Daar moet ook iets aan gebeuren.

SVK’s zijn heel erg belangrijk. Vanuit Vlaanderen worden er heel wat extra middelen ingezet om die SVK’s te versterken. Maar de gemeenten die met hun voetje slepen, moeten toch ook eens worden aangesproken.

De voorzitter

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, de SVK’s zijn versterkt, en dat is inderdaad een goede zaak. U weet dat wij de mening toegedaan zijn dat SVK’s hand in hand moeten gaan met de private huur en de vastgoedmakelaardij.

U hebt recent uw conceptnota voorgesteld, waarin ook het proefhuren staat. Het is heel belangrijk om dat ook in te voeren. De sociale huurders zullen gemakkelijker kunnen huren op de private markt via het proefhuren.

Minister, welk tijdspad is vastgelegd om dat effectief te kunnen verwezenlijken in de praktijk?

De voorzitter

Mevrouw Hostekint heeft het woord.

Michèle Hostekint (sp·a)

We erkennen allemaal het nut van sociale verhuurkantoren. Maar deze cijfers wijzen op een grote nood die vandaag bestaat op de private huurmarkt. Steeds meer mensen zijn niet in staat om op eigen kracht een betaalbaar dak boven het hoofd te vinden. Zolang ze op die wachtlijst staan, zijn ze aangewezen op een reguliere, private huurwoning.

Mevrouw De Vroe heeft er al naar verwezen: we hebben er lang op moeten wachten, maar in oktober hebben we de conceptnota Private Huur besproken in de commissie Wonen. Intussen zijn we zeven maanden verder. Minister, wanneer komen die concrete maatregelen op die private huurmarkt er? Een conceptnota is natuurlijk leuk, maar het zijn slechts aanzetten. Welke timing stelt u voorop voor die concrete en zeer broodnodige maatregelen op de private huurmarkt?

De voorzitter

Mevrouw Van den Brandt heeft het woord.

Elke Van den Brandt (Groen)

Ook vanop de Groenbanken complimenten voor het werk van de SVK’s en appreciatie voor hun goede werk. Het is terecht dat ze extra middelen krijgen, minister.

Om die te laten groeien, zal er tijd nodig zijn. Er moet daarvoor ook enige ruimte worden gegeven. We kunnen geen mirakelen verwachten van enkel die SVK’s. Het is ‘een’ instrument in uw beleid, maar zeker niet het enige instrument. Als ze echt een structurele oplossing willen bieden voor een betaalbare en kwaliteitsvolle oplossing, zult u alle instrumenten die u kunt bedenken, moeten inzetten.

Want dat die wachtlijsten toegenomen zijn, is niet enkel een teken van de populariteit van die SVK’s, maar ook van een diepe malaise die op die huurmarkt zit. Het water staat vele huurders aan de lippen. Alle indicatoren staan dan ook in het rood. De enige vorm van ondersteuning die er momenteel is voor private huurders, is een huurpremie, en die is dan nog voor een beperkte groep.

Minister, bent u bereid om te onderzoeken of dat instrument van de huurpremie kan worden uitgebreid, zodat meer mensen daarvan kunnen gebruikmaken?

Collega’s, sta me toe te zeggen dat hier heel veel interessante zaken aan bod gekomen zijn, die allemaal wel met Wonen te maken hebben, maar niet zozeer met de vraag van mevrouw Taeldeman.

Mevrouw Van den Brandt, uw vraag over het uitbreiden van de huurpremie komt bijna elke week aan bod in de commissie Wonen. U vraagt of ik bereid ben om dat te onderzoeken. Eigenlijk insinueert u dan dat, in plaats van vier jaar op een wachtlijst te moeten staan voor een sociale woning – want het gaat hier niet meer over een SVK-woning – je al vanaf dag één op de wachtlijst krijgt. Ben ik bereid om dat allemaal te onderzoeken? Het kost wel minstens 203 miljoen euro per jaar. Waar Groen concreet dat geld gaat halen, is mij een compleet raadsel. Ik ben bereid om dat eventueel bij de begrotingsbesprekingen op tafel te leggen, maar ik vrees dat dat niet haalbaar zal zijn.

Ook de opmerking van collega Hostekint gaat over de conceptnota Private Huur, en die is inderdaad besproken in de commissie. Ze kwam normaal gesproken morgen ook nog aan bod, maar die commissievergadering is afgelast wegens verhinderingen van commissieleden – niet van mezelf, voor alle duidelijkheid, voorzitter. Het tijdspad daarvan heb ik al verschillende keren uit de doeken gedaan. We zullen nog dit jaar naar de Vlaamse Regering gaan om de principes te laten goedkeuren in de vorm van een decreet.

Mevrouw Taeldeman, u hebt gelijk als u het hebt over leegstand van woningen, of dat nu huizen of appartementen zijn, dat doet er niet toe. U weet ook dat in het kader van de paritaire commissie decentralisatie leegstand een van de belangrijkste hefbomen is geworden van de lokale besturen. Eigenlijk hebben wij vanuit mijn bevoegdheid Binnenlands Bestuur de lokale besturen, de steden en gemeenten, meer hefbomen gegeven om sneller op de bal te kunnen spelen en te kunnen ingrijpen als er leegstand is. U kent ook het systeem van sociaal beheer. Ik vind dat een zeer goed systeem. We zien dat naast Antwerpen, waar we dat systeem al langer kennen, ook andere steden en gemeenten daar meer en meer op inzetten. Dat is goed om leegstand en verkrotting tegen te gaan. Zo krijgen we meer woningen op de private huurmarkt en kunnen we tegelijkertijd ook de SVK-woningen uitbreiden, bovenop wat we al hebben gedaan.

In het begin van mijn antwoord heb ik al gezegd dat er toch wel wat blinde vlekken zijn. Als ik zeg dat 281 van de 308 Vlaamse gemeenten een SVK-kantoor hebben dat op hun grondgebied actief is, wil dat zeggen dat er niet zo veel gemeenten meer overblijven, maar dat er toch wel behoorlijk wat blinde vlekken zijn in de provincie Oost-Vlaanderen. Mevrouw Taeldeman, ik kan u nog zeggen – en dat is een compliment – dat u daar in het verleden al verschillende keren terecht op hebt gewezen en dat momenteel de Vlaamse buitendienst van het agentschap Wonen-Vlaanderen in samenspraak met de provincie allerlei extra initiatieven aan het uitwerken is en ook subsidies gaat geven om die gemeente in de desbetreffende provincie die nog geen SVK-werking heeft, te kunnen ondersteunen en ook de voordelen van een SVK te laten inzien.

Valerie Taeldeman (CD&V)

Het is inderdaad zo dat Oost-Vlaanderen die blinde vlek blijft op het vlak van aantal SVK’s, maar die provincie heeft in tussentijd op het niveau van de provincieraad een reglement goedgekeurd om nieuwe SVK’s te ondersteunen. Zo is er recent in de gemeente Kruishoutem een SVK gestart.

Minister, we willen allemaal de SVK’s meer in de markt zetten zodat de eigenaar-verhuurder de voordelen van verhuren via een SVK leert kennen. Mijn voorstel omtrent die 16.000 leegstaande woningen was een initiatief dat we kunnen nemen samen met de lokale besturen om eigenaar-verhuurders nog meer bekend te maken met het systeem van het SVK. Minister, we kijken uit naar uw initiatieven om de grotere private ontwikkelaars te betrekken in het concept van het SVK. (Applaus bij CD&V)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.