U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Van den Brandt heeft het woord.

Elke Van den Brandt (Groen)

Moet de rusthuisfactuur enkel door de ouder zelf worden betaald of ook door de kinderen? Als het van CD&V afhangt, moeten kinderen voortaan meebetalen aan de factuur van de ouder. Daartoe is een wetsvoorstel ingediend. Zij noemen dat: ‘solidariteit’.

Laat me even stilstaan bij dat idee van solidariteit. Ouders blijven het liefst van al zo lang mogelijk thuis. Dat wordt vaak mogelijk gemaakt door de kinderen, die voor hun ouders zorgen. De keuze om naar het rusthuis te gaan, is vaak de laatste keuze, wanneer het echt niet meer anders kan. De kinderen hebben daar vaak heel gemengde gevoelens bij. ‘Zal ons ma of pa wel goed verzorgd worden? Is er echt geen andere oplossing?’ Daar is al veel solidariteit. Daar is al veel warmte.

Heel veel kinderen springen hun ouders ook financieel al bij, zonder dat daar een wet van CD&V voor nodig is. Dat is nodig, want de gemiddelde prijs van het rusthuis ligt een pak hoger dan het gemiddelde pensioen.

Wat me aan het voorstel van CD&V vooral stoort, en wat ik er ook niet aan begrijp, is dat het een fundament onderuithaalt. Collega’s, waarom betalen wij belastingen? Waarom is er sociale zekerheid? Dat is net omdat we een aantal rechten hebben afgesproken voor elkaar. Wij hebben het recht om op onze oude dag menswaardige zorg te krijgen. Dat is de essentie van ons samenlevingsmodel. In plaats daarvan zegt CD&V tegen al die families die elke maand proberen om hun factuur betaald te krijgen: ‘Trek uw plan!’ Ik had van CD&V verwacht dat ze het probleem ten gronde zouden aanpakken. Ik had van CD&V verwacht dat ze iets zouden doen aan het feit dat die rusthuizen te duur zijn.

Minister, daar kunt u iets aan doen. U bent bevoegd voor die rusthuizen. U kunt ervoor zorgen dat de onderfinanciering stopt. U kunt een Vlaamse sociale bescherming uitbouwen, die naam waardig.

Minister, dat is dan ook mijn vraag voor u. Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat de rusthuisfactuur betaalbaar is, zodat ouders en ouderen niet meer langs het OCMW of hun kinderen moeten gaan om te krijgen waar ze recht op hebben: goede zorg?

De voorzitter

De heer Depoortere heeft het woord.

Ortwin Depoortere (Vlaams Belang)

Voorzitter, minister, collega’s, ik denk dat velen zich gisterenochtend hebben verslikt in hun koffie toen ze vernamen dat er aan de overkant van de straat, in het federaal parlement, een voorstel op tafel lag om kinderen te verplichten om mee te betalen aan de rusthuisfactuur. Minister, uiteraard is dit voorstel geen voorwerp van mijn vraag. Deze materie moet behandeld worden in het federaal parlement. Maar het heeft natuurlijk wel alles te maken met de betaalbaarheid van de rusthuisfactuur. Mevrouw Van den Brandt verwees er al naar: een gemiddeld pensioen bedraagt 1100 euro per maand, terwijl een verblijf in een rusthuis gemiddeld ongeveer 1500 euro per maand bedraagt. We zitten hier dus met een verschil dat moet worden bijgepast. Dat verschil moet niet worden bijgepast door senioren of door kinderen.

We moeten er namens de overheid voor zorgen dat deze rusthuisfactuur betaalbaar blijft voor iedereen, en dan zullen dergelijke voorstellen in het federale parlement niet nodig zijn.

Minister, hoe kunt u ervoor zorgen dat de rusthuisfactuur betaalbaar blijft?

De voorzitter

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Dames en heren, ik heb gisteren gereageerd op een wetsvoorstel van federale partijgenoten van minister Vandeurzen die zeer terecht in een wetsvoorstel schrijven dat de rusthuisfactuur voor heel veel mensen een te hoge uitgave wordt. Maar wat stellen ze voor? De Kamerfractie van CD&V stelt voor dat overal in Vlaanderen waar het OCMW bijspringt voor rusthuisbewoners die die factuur niet kunnen betalen, deze factuur wordt doorgeschoven naar de kinderen van die rusthuisbewoners.

We hebben gisteren in Terzake een filmpje gezien, een getuigenis, van wat dat concreet betekent voor iemand als Jan uit Merchtem, 45 jaar, secretariaatsmedewerker met een zeer modaal gezinsinkomen. Die man betaalt dan twee jaar 400 euro per maand om het rusthuis van zijn moeder te kunnen betalen. Hij zegt op een leeftijd te zijn waarop hij wil sparen voor zijn eigen oude dag. Al het geld dat hij kan opzijzetten, moet hij afgeven om het rusthuis van zijn ouders te kunnen betalen. Wat zegt CD&V aan Jan? ‘We gaan ervoor zorgen dat nog veel meer andere mensen ook moeten betalen.’ Daar is Jan natuurlijk niet mee geholpen.

Ik vraag me trouwens af, minister, wie vragende partij is geweest voor dat wetsvoorstel. Zou het uitgangspunt niet moeten zijn: hoe gaan we ervoor zorgen dat mensen die heel hun leven lang hebben gewerkt en bijgedragen naar een rusthuis kunnen zonder financiële zorgen, zonder dat ze moeten aankloppen bij hun eigen kinderen om die factuur te betalen?

Aan u, als minister van Welzijn en Gezin, vraag ik wat uw plan is om het rusthuis betaalbaarder te maken voor alle Vlamingen. (Applaus bij sp.a)

De voorzitter

Minister Vandeurzen heeft het woord.

Minister Jo Vandeurzen

Dames en heren, zorgen dat de zorg betaalbaar is voor iedereen, of je nu thuis zorg nodig hebt of in een woonzorgcentrum, is uiteraard de ambitie van de regering. Dat is ook de reden waarom er in de loop van de voorbije jaren op dat vlak al heel wat extra inspanningen zijn gebeurd.

Ik ga niet in op de inhoud van het federale wetsvoorstel op zichzelf. Ik vind de framing niet altijd intellectueel heel eerlijk. Het gaat natuurlijk om een bestaande onderhoudsverplichting die ouders hebben ten opzichte van hun kinderen en kinderen ten opzichte van hun ouders. In het Burgerlijk Wetboek staat daar al lang een regeling voor.

Het voorstel gaat natuurlijk niet over het gevoel dat kinderen moeten betalen voor de factuur van de ouders. Het gaat erover dat als OCMW’s tussenkomen, daar meer rechtvaardigheid in moet zijn. Het mag niet afhangen van waar je woont op welke manier het OCMW kijkt naar diegenen die op basis van de bestaande regels onderhoudsplichtig zijn ten opzichte van elkaar, of de regels toegepast worden of niet. De framing dat men nu ook nog de kinderen wil doen betalen, is absoluut niet correct.

Natuurlijk moeten we in Vlaanderen binnen onze bevoegdheden zwaar inzetten op de betaalbaarheid voor iedereen. De woonzorgfactuur – u weet dat zeer goed – bestaat uit verschillende onderdelen. Daar zitten de woon- en leefkosten in die de bewoner betaalt maar die hij evengoed in een thuissituatie moet betalen. Daar zit een stukje zorg in. De strategie van de Vlaamse overheid sinds we bevoegd zijn voor de financiering van de zorg in de residentiële ouderenzorg, in de woonzorgcentra, is heel duidelijk: we zetten in op de Vlaamse sociale bescherming. Mensen die aan bepaalde afhankelijkheidscriteria beantwoorden, hebben recht op een uitkering in de zorgverzekering. Ze krijgen een recht op een tegemoetkoming ‘hulp aan bejaarden’. Dat is sinds 1 januari een Vlaamse bevoegdheid. We gaan die inschaling zo uniform mogelijk maken en de rechtentoekenning zo automatisch mogelijk, maar daardoor krijgen mensen effectief geld, of ze die zorg nu moeten invullen in een thuissituatie of in een woonzorgcentrum.

We proberen op datzelfde moment enorm veel in te zetten op de capaciteit en het aanbod in onze woonzorgcentra. We zetten in op het aantal woongelegenheden. Dat gaat over meer dan 125 miljoen euro die we daar tot nu toe extra voor hebben gemobiliseerd. We zetten uiteraard in op een verbetering van de financiering van de uitgaven in het woonzorgcentrum die met zorg te maken hebben, die met ondersteuning te maken hebben en die met investeringen in infrastructuur te maken hebben, omdat dat evident is. Die zorg moet beter worden gefinancierd. Die investeringssubsidies kunnen helpen om de doorrekening van die kosten naar de dagprijzen voor de bewoners te beperken.

Dat laatste is goed voor 5 euro per dag per bewoner. U weet zeer goed dat we ondertussen al jaren zeer intensief inzetten op een betere financiering van de zorg in onze woonzorgcentra. We zetten 52 miljoen euro op drie jaar tijd extra in zonder dat er één plaats bij komt, om meer personeel te kunnen inzetten, om de zorg kwalitatief te kunnen aanbieden. We zetten dus 125 miljoen euro in om het aanbod te vergroten. We hebben de prijszetting transparant gemaakt. Wie prijsverhogingen wil doorvoeren, moet toelating aanvragen. Die afweging gebeurt aan de hand van objectieve criteria. Het is de combinatie van al die factoren die inderdaad – daar ben ik echt van overtuigd – de betaalbaarheid van de zorg eigenlijk mogelijk moet helpen maken en houden.

De uitdaging is groot. Dat is heel duidelijk. Maak een rugzak voor de mensen met middelen die ze kunnen inzetten thuis of in de residentiële zorg. Financier de zorg behoorlijk. Kom tussen in de investeringen in infrastructuur. Dat zijn de sporen die wij trekken, en waarvoor we al heel wat extra geld hebben uitgetrokken. Met de creatie van de Vlaamse sociale bescherming zullen we dat bovendien doen op een manier dat het voor de mensen één inschalingssysteem is, met automatische rechtentoekenning, en dat betekent een verbetering van de huidige situatie. (Applaus bij de meerderheid)

Elke Van den Brandt (Groen)

Minister, u zegt dat u al zoveel hebt gedaan om die factuur naar beneden te halen. Dan moet u die beleidsmaatregelen gaan bekijken, want de facturen zijn de afgelopen jaren alleen maar gestegen.

Dan zegt u dat u ook de zorgverzekering hebt. De mensen krijgen een uitkering uit de zorgverzekering, dat is waar. Mensen met een zorgnood kunnen uit de zorgverzekering geld krijgen. Iedereen betaalt verplicht 50 euro per jaar daarvoor. Wie dan later de zorg nodig heeft, krijgt een uitkering. Dat is een goed principe. Men krijgt dan 130 euro.

Die 130 euro was een heel interessant bedrag op het moment dat het werd ingevoerd, in 2001, door een groene minister. Nu, vijftien jaar later, zes ministers van Welzijn van CD&V later, is dat bedrag nog steeds hetzelfde, maar de rusthuisfactuur is enorm gestegen. Als u over rechtvaardigheid spreekt, vraag ik u om ervoor te zorgen dat die uitkering in verhouding staat tot de zorg die de mensen nodig hebben. Als u over rechtvaardigheid spreekt, ga ik ervan uit dat u alles in het werk gesteld hebt zodat mensen geen financiële zorgen hebben over iets waar ze recht op hebben, namelijk een menswaardige oude dag.

Ortwin Depoortere (Vlaams Belang)

Minister, uw antwoord was voorspelbaar. U hebt een aantal maatregelen opgesomd die u genomen hebt, maar het feit blijft dat de rusthuisfactuur wel duurder is geworden in drie jaar tijd. Ik lees maar wat er in de doorlichting van de Vlaamse overheid staat: een verblijf in een Vlaams woonzorgcentrum kost gemiddeld 1640 euro per maand, zonder extra kosten voor de dokter, een tv-abonnement of de was.

Minister, ik hoor geen nieuwe doortastende maatregelen om de rusthuisfactuur betaalbaar te houden, en ik hoor nog minder een pleidooi om bijvoorbeeld een maximumfactuur in te voeren in de zorg. Uw partij noemt dat onrechtvaardig. Ik denk dat er niets rechtvaardigers is dan een maximumfactuur in te voeren. Ook daar had ik graag uw mening over geweten. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Minister, sp.a vindt het ook onrechtvaardig dat sommige gezinnen honderden euro’s per maand op tafel moeten leggen voor de rusthuisfactuur van hun ouders, en andere niet. Precies daarom hebben wij beslist, in Oostende, in Gent, in Sint-Niklaas, in Herentals, dat niemand nog dergelijke bedragen op tafel moet leggen om de rusthuisfactuur van zijn ouders te betalen. Daarom vraagt sp.a, minister, om een maximumfactuur in te voeren. Zorg ervoor dat mensen nooit een factuur krijgen die hoger is dan hun inkomen. En als dat inkomen niet volstaat, vragen wij dat de Vlaamse overheid, die bevoegd is, een bijpassing doet.

Ja, collega’s, dat kost inderdaad geld, maar het alternatief is dat u mensen die heel hun leven gewerkt hebben en belastingen hebben betaald, in de steek laat en hen verplicht om te gaan bedelen bij hun kinderen om een factuur te betalen die dient om de zorg te krijgen waar zij recht op hebben op hun oude dag.

De voorzitter

Mevrouw Jans heeft het woord.

Lies Jans (N-VA)

Voorzitter, minister, collega's, de discussie is hier al verschillende keren gevoerd. Nog niet over de onderhoudsplicht, want dat is federale materie. Ons standpunt is heel duidelijk: solidariteit moet ook tussen ouders en kinderen bestaan. Kinderen mogen voor een stuk de kosten dragen. Ze moeten niet alles dragen. Het is belangrijk dat de overheid investeert in zorg. Of men nu in een rusthuis woont, dan wel thuis: dat maakt voor ons niet uit. We moeten middelen inzetten voor alle zorgvormen. We moeten evolueren naar dat persoonsvolgend systeem, zodat elke oudere een rugzakje krijgt waarmee hij of zij de extra zorg die hij nodig heeft, kan betalen. De woon- en leefkosten moeten de ouderen zelf betalen, dat is niet meer dan normaal.

Het verhaaltje over de maximumfactuur is mooi om te aanhoren. Maar in de praktijk komt het erop neer dat de sp.a weer een blanco cheque wil geven. Want u wilt de mensen laten kiezen waar ze naartoe gaan. Of het nu een rusthuis is waar men 1500 euro per maand moet betalen, dan wel 3000 euro, dat maakt niet uit: de overheid zal wel betalen. Wij zeggen: zorg dat er middelen beschikbaar zijn om extra zorg te betalen, en dat kan wanneer we naar dat persoonsvolgende systeem evolueren. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

Mevrouw Schryvers heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, ik wil benadrukken dat de betaalbaarheid van de zorg en van de ouderenzorg een bekommernis van ons allen is. Ik vind dat de overzijde wel erg kort door de bocht gaat. Alsof Vlaanderen niets zou betalen! Bijna 60 procent van alle kosten in de residentiële ouderenzorg – voor de woonzorgcentra – wordt door Vlaanderen betaald. Dat aandeel wordt systematisch opgetrokken. U zei dat ook, minister. Ik denk dan aan de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden, de versterking van de zorgverzekering, de bijkomende erkenningen voor rust- en verzorgingstehuizen en de bijdragen voor infrastructuurwerken. Dat leidt tot resultaten, want het aantal tussenkomsten van OCMW’s om mensen bij te staan die de factuur niet kunnen betalen, daalt jaar na jaar. Laat ons daar dus blijvend op inzetten. En stop met te beweren dat er niets gebeurt. Er zijn al veel inspanningen geleverd, maar steeds met respect voor de criteria draagkracht en zorgbehoevendheid.

De voorzitter

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, er zijn drie grote problemen in de ouderenzorg: de capaciteit, de toenemende zwaarzorgbehoevendheid en de daar niet op afgestemde financiering, en ten slotte de financiële toegankelijkheid. Toch moeten we zeggen dat er al veel inspanningen zijn geleverd. Er zijn 7000 bedden bijgekomen. Er zijn inspanningen geleverd om het urencontingent op te trekken en om rob-bedden om te zetten in rvt-bedden. We weten dat er in veel rob-bedden zwaar zorgbehoevenden liggen en dat de bewoners de kosten van het extra zorgpersoneel dragen.

In de politiek moeten we keuzes maken. The sky is not the limit. De maximumfactuur zou 245 miljoen euro kosten. Open Vld kiest voor meer capaciteit en een betere financiering van de zorgzwaarte, zodat we de kwaliteit van de zorg kunnen blijven garanderen.

Minister Jo Vandeurzen

Voorzitter, collega’s, als een van de vraagstellers zou verwachten dat we naar aanleiding van de indiening van een wetsvoorstel in het federaal parlement een totaal nieuw beleid zouden uitwerken, dan moet ik hem teleurstellen. Onze visie op ouderenzorg is al lang duidelijk. Daar is al heel wat geld naartoe gegaan. Het spijt me, maar ik heb niet de bedoeling, en het is evenmin mijn gewoonte, om plotsklaps een andere koers uit te zetten. De betaalbaarheid van de zorg is een reëel vraagstuk. Vergrijzing is een grote uitdaging. Maar onze visie daarop is goed ontwikkeld, en er is een financieel plan aan verbonden.

Wat de maximumfactuur betreft, toch dit. De dagprijs in de woonzorgcentra betreft de kosten voor het wonen en voor een klein gedeelte ook voor de zorg. Wij, als overheid, zetten in op het beter financieren van de zorg. We zorgen voor investeringssubsidies, goed voor 20.000 bedden. Het betreft nieuwe bedden en aangepaste bestaande bedden.

Dat moet zijn impact hebben op de dagprijs. Dat zijn de instrumenten die we daar gebruiken.

Ik begrijp eerlijk gezegd niet hoe een partij het rechtvaardig kan vinden dat er een maximum wordt gezet op woon- en leefkosten wanneer je in een woonzorgcentrum woont. Wat zeggen we dan aan alle mensen die thuis wonen, die worden ondersteund met een mantelzorger, die huur betalen en ook zorgkosten hebben? Daar is dan geen maximumfactuur, het zal je maar overkomen. Dat is een gruwelijk onrechtvaardig principe dat ik nooit zal invoeren. (Applaus bij de meerderheid)

Elke Van den Brandt (Groen)

Minister, ik kan u geruststellen, voor Groen is het heel duidelijk dat er ook voor de thuiszorg een maximumfactuur moet zijn, dat staat in ons programma.

De reden dat er op federaal vlak een wetsvoorstel wordt ingediend, is net omdat uw beleid faalt. U slaagt er niet in om de factuur betaalbaar te maken en daarom vinden federale CD&V’ers het nodig om te bekijken hoe we kinderen mee aan boord kunnen krijgen en kunnen oppikken. U zegt dat u al veel doet. U hebt er met de staatshervorming een budget bijgekregen van meer dan een half miljard euro voor hulp aan bejaarden. Toch zie ik de factuur voor de rusthuizen stijgen, toch zie ik dat de uitkeringen uit de zorgverzekering stabiel blijven, toch zie ik dat mensen dag in dag uit voor hun ouders zorgen, voor en na de werkuren want iedereen moet langer werken. En toch zie ik dat u op twee zaken kunt ingrijpen door ofwel de pensioenen te verhogen, ofwel de rusthuisfactuur te laten dalen, maar u doet geen van beide. CD&V schuift met de steun van Open Vld en N-VA de factuur gewoon door naar de mensen die het zelf maar moeten oplossen. (Applaus bij Groen)

Ortwin Depoortere (Vlaams Belang)

Minister, collega’s, de afgelopen jaren is er wel meer dan 1 miljard euro gevonden om hier asielzoekers en gelukzoekers op te vangen, maar blijkbaar is er geen geld gevonden om de rusthuisfactuur betaalbaar te houden voor onze bejaarden. Het gaat over rusthuizen waar onze ouders en grootouders willen verblijven zonder financiële zorgen. Dit is niet enkel onrechtvaardig, dit is wraakroepend. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Collega’s van CD&V, na drie jaar besparen, na drie jaar factuur- na factuurverhoging voor de gezinnen had ik gehoopt dat ik me eens zou kunnen buigen over een voorstel van u als zelfverklaarde gezinspartij om de factuur te verlagen. Maar wat doet u? U staat al klaar met een volgende factuur. Ik vind het eigenlijk ongelofelijk dat we met een partij die sinds 1981 nagenoeg onafgebroken de Vlaamse minister van Welzijn en Gezin levert, dat we aan die partij nog moeten uitleggen dat het toch maar normaal is zeker dat mensen die heel hun leven hebben gewerkt en bijgedragen, het recht hebben om zonder financiële zorgen te verblijven in een rusthuis, zonder schrik te moeten hebben dat ze zullen moeten aankloppen bij hun eigen kinderen om te kunnen betalen waar ze verdorie recht op hebben. (Applaus bij sp.a en bij Groen)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.