U bent hier

Dinsdag 25 februari zijn de website en de webservices niet beschikbaar

Op dinsdag 25 februari zijn de website www.vlaamsparlement.be en de webservices niet beschikbaar.
Er is een technisch onderhoud van alle informaticasystemen.
De werken starten om 09:00u en duren waarschijnlijk de hele dag.
Om de impact van de onderhoudswerken te beperken, is dit in het krokusreces ingepland.
Onze excuses.

De voorzitter

Mevrouw Gennez heeft het woord.

Minister, ik wens u een vreugdevol en constructief onderwijsjaar. Indien we de krantenkoppen van gisteren lezen, lijkt de hoop daarop echter niet zo groot. Ik heb gelezen dat de hervorming niet mag hervormen, dat de N-VA vindt dat er voor 2018 geen onderwijshervorming hoeft te komen en dat u de enige bent die nog in een hervormd secundair onderwijs in 2018 gelooft. Dit is verontrustend.

Een grondige hervorming van ons secundair onderwijs is echt nodig. U deelt die analyse. Het aantal schoolverlaters zonder diploma in ons land ligt te hoog. Het aantal zittenblijvers moet omlaag. De waterval moet worden tegengegaan. Een betere en juiste studiekeuze vormt hierbij natuurlijk een essentieel element.

In mei 2016 hebt u een conceptnota gepresenteerd die naar ons oordeel te flets was. U hebt een aantal krijtlijnen geschetst. Nu, een aantal maanden later, is er binnen de Vlaamse Regering enkel nog gesteggel over eigenlijk alles. Er is discussie over de inhoud, over de wijze waarop de conceptnota moet worden geconcretiseerd en over de timing. Dit zorgt natuurlijk voor bijzonder veel onrust op het terrein.

Minister, ik heb een zeer concrete vraag. Het is uw voornemen het vernieuwd secundair onderwijs op 1 september 2018 in de steigers te zetten. Hoe zult u ervoor zorgen dat u dit concreet kunt waarmaken?

De voorzitter

Mevrouw Meuleman heeft het woord.

Voorzitter, na de kerstvakantie stond er veel over ons onderwijs in de kranten. Het ging om het vastlopen van de onderhandelingen, maar er was ook het bericht dat er na de kerstvakantie 900 leerkrachten te weinig waren. In 2016 zullen er tweemaal zo veel vacatures zijn. We hebben tegen 2024 elk jaar 6000 nieuwe leerkrachten nodig. Ons onderwijs heeft gemotiveerde, geëngageerde leerkrachten nodig die met veel zin en motivatie les geven.

Minister, hoe zullen we die mensen in het onderwijs krijgen? Hoe kunnen we hen motiveren om positief voor het onderwijs te kiezen? Ze moeten immers kijken naar een schouwspel dat nu al jaren aan de gang is, de discussie over de hervorming van het secundair onderwijs. Ze zien dat de Vlaamse Regering, in plaats van het lerarenberoep te versterken, discussieert over het geslacht der engelen. Moeten het nu vijf of acht domeinen worden? Moet het domein klassieke talen of domein Grieks-Latijn worden? Zo discussieert de Vlaamse Regering al jaren over de hervorming van het secundair onderwijs. Probeert u de mensen maar eens warm te maken om op een positieve manier voor het onderwijs te kiezen.

Ik denk dat u, uw regering en een zekere partner in die regering het onderwijsveld in onzekerheid storten. Er is grote onduidelijkheid. De leerlingen, de leerkrachten en de schooldirecties weten niet of een richting zal blijven bestaan. Indien een richting blijft bestaan, weten ze niet wat de inhoud zal zijn, laat staan dat ze zich zorgen maken om de naam van die richting. Dat is wellicht nog het minste van hun zorgen.

Minister, wanneer komt er duidelijkheid? Indien de hervorming er in 2018 moet komen, lijkt dit me bijzonder dringend. Mogen we die duidelijkheid snel verwachten en, zo ja, zal die hervorming de kern van het probleem in ons onderwijs aanpakken? We moeten er immers voor zorgen dat de kwaliteit behouden blijft, dat de toppresteerders goed blijven presteren en dat u de grote groep die nu achterblijft, meekrijgt. (Applaus bij Groen)

De voorzitter

Mevrouw Gennez heeft het woord. (Opmerkingen van Caroline Gennez)

Mevrouw Gennez, u bent al aan het woord geweest. Ik ben even in de war.

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Voorzitter, ik kan me inbeelden dat u wat onder de indruk bent als u naar mevrouw Gennez kijkt.

Mevrouw Gennez, u bent gebronzeerd. U hebt duidelijk een goede vakantie gehad. Volgens mij hebt u een verblindend effect op de voorzitter, want u krijgt nu tweemaal het woord.

Alle gekheid op een stokje, het is goed dat u die vragen stelt, ik had ze natuurlijk ook verwacht vandaag, maar u hebt wat geheugenverlies, denk ik. We hebben als Vlaamse Regering in de maand juni conceptnota’s afgeklopt. Die conceptnota’s zijn eigenlijk een zeer getrouwe vertaling van het masterplan secundair onderwijs dat een paar jaar geleden al werd goedgekeurd. Een van die zaken die we moesten doen, was ervoor zorgen dat een nieuwe ordening, de matrix, halverwege 2016 klaar was. Ik heb me perfect aan die timing gehouden. Dan, zo stond ook in het masterplan, moesten we een heel brede consultatie met het veld doen. Het was dus niet genoeg om dat naar de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) te sturen. Neen, we moeten dat eigenlijk overal gaan vragen. Ik heb dat gedaan. Ik heb meer dan vijftig adviezen gekregen, adviezen van sectoren, adviezen van koepels, maar ook adviezen van scholen en scholengroepen die toch ook nog iets wilden zeggen. We zijn die adviezen nu heel nauwkeurig aan het lezen en zijn ook aan het bekijken hoe we daar nu verder mee moeten omgaan, want we hebben nu immers als Vlaamse Regering een nota goedgekeurd en als we bijsturen, moeten we er wel voor zorgen dat we dat op een verstandige manier doen. Dat vraagt wat tijd. Ik had dit dossier persoonlijk ook het liefst voor kerst volledig rond willen kunnen hebben, maar de tijd was er nog niet rijp voor. We zijn deze week de gesprekken aan het voortzetten. Gelukkig maken de kranten het beleid niet. We moeten dat doen binnen de Vlaamse Regering. Maandag was er een bijeenkomst van het kernkabinet. We hebben daar twee uur lang constructief gediscussieerd. Deze gesprekken gaan deze week verder. Ik hoop samen met vele anderen dat we daarover duidelijkheid kunnen verschaffen op heel korte termijn.

Het is zeker mijn bedoeling om op 1 september 2018 met het nieuwe schema van start te kunnen gaan in het eerste jaar van het secundair onderwijs. U weet dat het dan nog zes jaar duurt voor dat is uitgerold. Er is dus nog wel wat tijd. Mevrouw Gennez, ik ben het echter niet eens met uw stelling dat er nog maar weinig of niets is gebeurd. Het masterplan secundair onderwijs bevat 71 maatregelen en 57 daarvan zijn al in uitvoering. Ik verwijs naar, bijvoorbeeld, het duaal leren. Ik verwijs naar de manier waarop we proberen kinderen die achterstand oplopen in het secundair onderwijs, nu ook via time-ins opnieuw op het juiste pad te helpen. Mevrouw Meuleman verwees daarnaar. Er zijn al heel wat maatregelen in uitvoering of op het goede spoor om te worden uitgevoerd. U mag dus niet zeggen dat er in het secundair en het lager onderwijs niets gebeurt. Het is echter zeker mijn bedoeling om duidelijkheid te scheppen. U zegt allebei dat het belangrijk is voor het veld dat daar duidelijkheid over komt. Ik ben het daarmee eens, maar we moeten dat wel doen samen met de drie regeringspartijen. Ik weet, en kan u daarin geruststellen, dat elk van de drie regeringspartijen met heel veel ernst deze discussies voert. Het zijn niet alleen discussies. Het zijn ook inhoudelijke gesprekken. Ik geef een voorbeeld: maak je van de opleiding tot bakker of slager een technische of een beroepsopleiding? Bereidt dat enkel voor op de arbeidsmarkt of het gaat ook over voortstuderen? Het gaat over heel veel zaken. Sommigen zeggen daarover dat we over het geslacht van de engelen discussiëren, maar wees maar eens die jongere die net zo’n opleiding wil doen of aan het doen is. Dan wil je toch wel dat daar met zorg over wordt nagedacht.

Ik hoop dus dat we heel binnenkort hier allemaal in dit parlement kunnen discussiëren over het schema dat we hebben goedgekeurd, maar ik wil u wel herinneren aan het vorige debat dat we over de conceptnota hebben gehad. Toen hebben we met de meerderheid een zeer eensgezind standpunt ingenomen, en dat zal nu niet anders zijn. U moet ons echter wel ook de tijd gunnen om inhoudelijk die discussies ook in alle ernst te kunnen voeren – we zullen dat niet doen samen met de journalisten – en ook te kunnen terugkoppelen naar de personen die ons advies hebben verleend. (Applaus bij de meerderheid)

Minister, ik twijfel niet aan uw goede bedoelingen. U zegt ook heel duidelijk dat dat moet ingaan op 1 september 2018, maar ik lees dan wel dat collega Daniëls zegt dat holderdebolder in onderwijs tot gedonder leidt. Ik vind dat een goede quote, maar 1 september 2018 moet niet voor hem. Dan is natuurlijk de vraag hoe u overlegt met de partners. Een consensus over die noodzakelijke hervorming is er al vijftien jaar. Al dertien jaar, met Leterme I, Peeters I en Bourgeois I, zit de N-VA mee in de regering, en dan zegt men ‘ja, maar nu moeten we niet te rap gaan, we gaan wel overleggen, maar we zullen wel zien, misschien is die invoering op het terrein voor de volgende legislatuur’. Ik denk dat dat niet verstandig is, echt niet.

De methode die men dan toepast, beangstigt me eigenlijk nog meer, en dat is ook uit bekommernis voor u en uw positie. Men doet hier altijd zeer positief, van ‘ja ja, we hebben het masterplan mee goedgekeurd, ja ja, we hebben een conceptnota mee onderschreven’. In de pers zegt men echter telkens het omgekeerde, met halve leugens of halve waarheden. Men zegt dat mensen Arabisch zullen leren in plaats van Latijn-Grieks, dat het aso zal worden afgeschaft.

Dat klopt gewoon niet. Er is één partij die blokkeert. Minister, hoe zult u dat tij echt kunnen keren? (Applaus bij sp.a)

Minister, ik ben het daar eigenlijk mee eens. Het is niet het veld, het zijn niet de koepels die zorgen voor vertraging. Het zijn niet de consultatierondes die zorgen voor vertraging. Er is een partij die zich een beetje gedraagt – ik weet niet wie kinderen heeft, de meesten onder ons – als een kleuter die niet wil gaan slapen. Dan willen ze nog een glas water, dan moeten ze nog een keer pipi doen... (Gelach)

En dat blijft zo duren, eindeloos, met alle truken van de foor, om er maar voor te zorgen dat ze niet moeten gaan slapen. Dat is wat er gebeurt met de onderwijshervorming. (Applaus bij sp.a en Groen)

En dan is het tijd, minister, dat mama zegt: 'En nu ga je in bed en je komt er niet meer uit!' (Gelach. Applaus bij sp.a en Groen)

Of papa. En ik denk, minister, dat die tijd gekomen is. Ik denk dat het veld om die zekerheid smacht. De resultaten van internationale studies zijn er. De consensus is er dat de nood aan een hervorming groot is. Dus, minister, wanneer zult u die knopen eindelijk doorhakken en laat u zich niet meer gijzelen door die ene partij die geen hervorming wil, die niet wil dat iedereen de gelijke kansen heeft die hij verdient in ons onderwijs? (Applaus bij sp.a en Groen)

De voorzitter

De heer Daniëls heeft het woord.

Voorzitter, ik had u een sms gestuurd, omdat de vinger opsteken passé is. Maar blijkbaar hebt u die niet ontvangen.

De voorzitter

Ik gebruik mijn toestel niet tijdens de vergadering.

Maar ik wist niet hoe ik anders uw aandacht moest trekken om het woord te kunnen voeren. Ik heb dus toch maar mijn vinger opgestoken.

Collega's, ik vind het wat aandoenlijk. Mevrouw Meuleman, ik wil daar wat op voortgaan. Als ik, als vader, mijn kinderen in bed steek en ze zeggen dat ze pipi moeten doen, maar ik steek ze er toch in, dan heb ik één uur later gehuil en hebben ze toch in hun bed geplast. (Applaus bij de N-VA)

Dan denk je bij jezelf: ‘Had ik maar even iets langer nagedacht en had ik ze toch maar even op het toilet gezet.’ (Applaus bij de N-VA)

En dat, mevrouw Meuleman, is wat deze Vlaamse Regering aan het doen is. Wij willen inderdaad geen gebroddel, wij willen duidelijkheid. En duidelijkheid, mevrouw Meuleman, is ervoor zorgen dat het voor ouders, álle ouders, álle leerlingen, duidelijk is dat het niet Milieu is – want wat is dat dan? – maar Groenbeheer en Onderhoud. Dat het duidelijk is dat het Grieks-Latijn is en niet klassieke talen, want dat kan van alles zijn. En dat het duidelijk is dat het secundair onderwijs een geheel is, van het eerste secundair tot en met het zevende jaar. En daaraan, mevrouw Meuleman, zijn we nu hard aan het werken. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

Mevrouw Helsen heeft het woord.

Kathleen Helsen (CD&V)

Minister, collega's, mevrouw Gennez heeft heel duidelijk gezegd dat het al 13, al 15 jaar duidelijk is wat er moet gebeuren. Het is inderdaad jammer dat we in de voorbije jaren niet sneller zijn kunnen gaan. Het is inderdaad al 15 jaar duidelijk wat er moet gebeuren. Dat is een heel duidelijke vaststelling.

Minister, sinds vandaag moeten we u misschien de moeder van het onderwijs noemen. Ik zou u willen vragen om in alle ernst en in alle wijsheid, met alle elementen die vandaag op tafel liggen, de juiste keuzes te maken. Wij hebben de basis gelegd en het is belangrijk dat wij zo snel mogelijk, met heel de Vlaamse Regering, een stap vooruit kunnen zetten. Want het klopt dat het onderwijsveld op de duidelijkheid wacht die het ook verdient. Ik hoop dat u inderdaad als een sterke moeder van het onderwijs die Vlaamse Regering zult kunnen overtuigen. (Applaus bij CD&V)

De voorzitter

De heer De Ro heeft het woord.

Jo De Ro (Open Vld)

Minister, ik bewonder de rust waarmee u hier al twee antwoorden gegeven hebt, op de vorige en op deze actuele vraag. Bij deze vraag bewonder ik die rust nog meer dan bij de vorige. De realiteit is dat u inderdaad zeer goed luistert naar het veld en de tijd neemt om dat te verwerken. Maar we beseffen nu met zijn allen dat het enthousiasme over een hervorming met druppels, nee, met emmers tegelijk wegstroomt in het veld.

Fatima, noch Ahmed, die op dit moment in mijn stad 40 procent kans hebben om geen diploma secundair onderwijs te behalen, zijn niet gebaat bij een discussie over hoeveel vakjes er in een matrix zitten, hoe een bepaalde richting zal heten of hoeveel richtingen er nog zullen zijn.

Ze hebben baat bij een goed kleuteronderwijs en een sterk lager onderwijs waar we belangrijke stappen hebben gezet, mede dankzij onze steun. Het is van belang hoe het studiekeuzeproces in de toekomst zal gebeuren. We moeten goede en voldoende leerkrachten hebben in het secundair onderwijs. Daar is nog werk aan de winkel. Vanuit onze partij zeggen we heel duidelijk: stop met symbool- en benamingsdiscussies, met discussies over het aantal studierichtingen en -domeinen en laat ons voortwerken aan wat echt werkt. We hebben er alle vertrouwen in dat we dat samen met u zullen doen.

Minister Hilde Crevits

Het is de eerste zitting van dit jaar en ik heb me inderdaad voorgenomen om me zeker niet door artikels of uitspraken te laten afleiden van de essentie waarmee we bezig zijn in de Vlaamse Regering. Mijnheer De Ro, deze regering heeft tijdens deze legislatuur al heel wat keuzes gemaakt. Keuzes die andere regeringen, waarin ik ook minister was, niet hebben gemaakt. Ik denk aan de extra middelen die kleuterscholen krijgen per anderstalig kindje dat er schoolloopt. Ik denk aan de dagen aanwezigheid die we vragen van kleuters vooraleer ze naar het eerste leerjaar gaan. Ik denk aan de flexibele leerwegen die we mogelijk maken in de scholen. U geeft een beetje de indruk alsof er in het secundair onderwijs nog niets is gebeurd. Ik denk aan de begeleiding op maat die wordt gegeven aan kinderen. Als u het hebt over Fatima, dan kan ze nu al heel veel baat hebben bij de maatregelen van deze regering. Voor jongeren die niet zo graag fulltime op de schoolbanken zitten en die toch uitgedaagd willen worden en een diploma kunnen halen, is er het duaal leren. Sommigen doen daar kritisch over, maar we zien succes in de praktijk.

Toen ik hier aankwam, ontmoette ik een leraar uit een landbouwschool in Roeselare met een van zijn leerlingen. Ik zag geen uitgebluste man. Ik zag een bijzonder geëngageerde man die me wel heel veel succes heeft toegewenst. Hij heeft me gevraagd om hem de mogelijkheid te geven om in de toekomst op een sterke wijze met zijn landbouwschool te kunnen blijven werken. Ik vind dat een schitterende zaak. Daarover moet het gaan.

Ik zal me misschien nog wel opwinden, maar dan omdat beslissingen die we nemen net niet het effect hebben waarop ik hoopte. Ik denk, mevrouw Gennez, – en ook bij u rust daar een verpletterende verantwoordelijkheid – aan de integratie. We stoppen honderden miljoenen in de integratie van kinderen in scholen, maar toch levert het geen betere resultaten op bij de tweede generatie in vergelijking met de eerste. Hoe komt dat? Ligt dat aan de leerkrachten? Neen. Ligt dat aan het budget? Neen. Er moet ergens een klik zijn die mensen niet maken. Daar moeten we samen aan werken.

Ik ben vaak te vinden voor een grap, maar dit verdraagt geen discussies over pipi en kaka. Ik zal het onderwijs daar niet toe laten herleiden. (Applaus bij de meerderheid)

Minister, uiteraard moeten we blijven investeren, wat deze regering onvoldoende doet. We moeten het akkoord nu eindelijk eens duurzaam verankeren en de hervorming van het secundair onderwijs doorvoeren en er niet meer over praten. Ik ben het eens met mevrouw Helsen en de heer De Ro, maar dan hoor ik de heer Daniëls alweer vraagtekens plaatsen. Eerst moet een hervorming worden afgezwakt naar een modernisering. Dan moet er nog een opfrissing zijn. Nu is het nog een likje verf dat de lekkende leidingen moet dichten. Ik vrees dat u vrijdag op de ministerraad, als u tot een akkoord zou komen, een doos mag presenteren en dat zaterdag in de krant de N-VA-collega’s heel blij zullen zijn omdat ze kunnen zeggen dat er in die doos niets zit en dat er zelfs geen strik rond moet, zoals dat ook het geval was bij de presentatie van de conceptnota. Dat is schuldig verzuim ten aanzien van het onderwijs, ten aanzien van de gemotiveerde leerkrachten en de netten die vragen dat u vooruitgang boekt.

Ik zal ook een directeur citeren uit een technische school die heel duidelijk zegt dat een hervorming van het secundair onderwijs die wat keitjes verlegt, de waterval niet zal stoppen. Daarover gaat het. Doe voort en doe het grondig! (Applaus bij sp.a en Groen)

Minister, ik neem de hervormingen van het secundair onderwijs bijzonder ernstig. Het raakt me zeer persoonlijk. Er is niets belangrijkers voor die groep die we niet meekrijgen in ons onderwijs. We zouden er wakker van moeten liggen. Ik lig er met momenten van wakker. Daarom hoop ik dat er vrijdag echt geen flauw compromis uit de bus komt, dat er niet opnieuw iets komt waarbij de ene A zegt en de andere B, dat de politieke interpretaties uiteenlopen en iedereen er zijn waarheid in ziet. Neen, het moet een echte hervorming zijn.

Minister, het artikel in De Zondag was goed. Ik ga het inkaderen en er veelvuldig uit citeren. U zegt: “Integratie, daar wil ik op inzetten. Ik wil werken voor die allochtone kinderen in het onderwijs. Ik was gechoqueerd toen ik de PISA-resultaten zag van de 15-jarigen. In Vlaanderen doet de tweede generatie allochtone kinderen het niet goed, wat betekent dat er iets misloopt. Ik wil dat benoemen. Ik kijk naar de resultaten. Ik zou kunnen zeggen: hé, we doen het toch goed. Maar neen, ik wil mijn ogen niet sluiten.” Dat zijn allemaal citaten van u, minister. Laat het alstublieft niet bij die mooie woorden blijven, maar zorg dat de daden volgen. Ik kijk uit naar wat er uit de bus zal komen. (Applaus bij Groen en sp.a)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.