U bent hier

Plenaire vergadering

donderdag 22 december 2016, 14.31u

Voorzitter
van Hermes Sanctorum-Vandevoorde aan minister Joke Schauvliege
152 (2016-2017)
De voorzitter

De laatste actuele vraag van dit jaar is er een van de heer Sanctorum.

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Voorzitter, minister, collega’s, de minister-president heeft er deze morgen naar verwezen: ArcelorMittal investeert toch een goede 80 miljoen euro in het vergroenen van zijn staalproductie waarbij CO2 wordt omgezet in ethanol. Dat is een voorbeeld van CO2-hergebruik.

Minister, de klimaatresolutie die hier bijna kamerbreed werd goedgekeurd, geeft de verschillende vormen van technologie op basis van CO2-hergebruik een plaats. U kunt gerust stellen dat het parlement achter het principe staat. U hebt uw administratie een studie laten uitvoeren naar het potentieel van CO2-hergebruik. Daar werden ook kritische bemerkingen bij gemaakt.

Vandaag las ik in de krant, minister, dat u een beleid aankondigt om CO2 te hergebruiken. De evidente vraag rijst natuurlijk, welke plaats geeft u CO2-hergebruik precies in uw klimaatbeleid?

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Het capteren van CO2 staat niet alleen in de resolutie van het parlement. Dat is een goede zaak natuurlijk, maar het staat ook in het klimaatpact dat is afgesloten op 1 december tijdens de grote klimaattop. Het is een onderdeel van het klimaatbeleid. Het zal niet de ‘alleszaligmakende’ oplossing zijn voor alles, het is vooral belangrijk dat we verder blijven investeren in het terugdringen van de uitstoot van CO2. Daar zit natuurlijk de grote uitdaging en daar zijn we ook volop mee bezig.

Maar daarnaast mogen we dergelijke zaken ook niet uitsluiten en moeten we daar ook vanuit de overheid voldoende op voorbereid zijn. Daarom heeft het departement Leefmilieu opdracht gegeven aan de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) om dat te onderzoeken en te kijken wat het potentieel is in Vlaanderen. Die studie wijst uit dat er een aantal projecten in de pijplijn zitten. Dat is nog in een testfase, dat zal morgen nog geen resultaat opleveren. Wij gaan ervan uit dat dat tussen de 5 en de 15 jaar effectief operationeel zal zijn.

Er zijn vier projecten die al redelijk ver gevorderd zijn en het snelst van start zouden kunnen gaan. Dat is het project ethanol bij ArcelorMittal, waar vanochtend ook naar verwezen is. Er is het project van microalgen bij Proviron. Dat gaat over fotosynthese in microalgen. Dan is er ook de carbonatatie, het opnemen van CO2 in gesteenten. Vervolgens is er een project ‘power to methanol’, waarvoor er plannen zijn in de Antwerpse haven. Als je die vier samen neemt, en dat was ook uw oorspronkelijke vraag, dan zien we, volgens grove berekeningen voor alle duidelijkheid, een mogelijkheid om 154 ton CO2 minder uit te stoten op jaarbasis. Er is dus wel wat potentieel. Zo zien wij dat.

Het is een belangrijke aanvulling. We kunnen dat ook verder ondersteunen via het instrument van onze groene-economieconvenanten die we willen afsluiten, maar natuurlijk ook via innovatiesteun waarvoor in Vlaanderen extra middelen uitgetrokken zijn. Het is een onderdeel van het klimaatbeleid wat ook uitdrukkelijk voorzien was in het klimaatplan.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Minister, het is bijna Kerstmis, dus we kunnen zeker iets positiefs zeggen. Ik ben blij dat u benadrukt dat het een aanvulling is. Want, voor alle duidelijkheid, ik ben voor CO2-hergebruik. Dat zijn veelbelovende technieken. Het is natuurlijk beter dat een fabriek CO2 omzet in ethanol in plaats van CO2 gewoon de lucht in te sturen. Maar er moet wel een belangrijke nuance bij worden gemaakt: dit is overgangstechnologie, dit is geen fundamentele oplossing. Je kunt dat gemakkelijk illustreren. Als een staalbedrijf van kolen via cokes naar CO2 gaat, die omzet naar ethanol, en die ethanol wordt gebruikt voor wagens, dan zorg je er nog altijd voor dat onrechtstreeks CO2 uit steenkool wordt uitgestoten. Dus, minister, het is inderdaad geen fundamentele oplossing. Dat kan interessant zijn voor 2020, misschien zelfs 2030, maar in 2050 moeten we ongeveer al onze fossiele brandstoffen, toch voor Europa, zo veel mogelijk de grond in houden. Dan zullen we natuurlijk naar fundamentele oplossingen moeten gaan. Ik hoop dat u daar rekening mee houdt in uw voorbereidend beleid.

De voorzitter

De heer Tobback heeft het woord.

Minister, ik kan mij vinden in veel van wat u zegt. Het is inderdaad een aanvullend instrument, dat een grote beperking heeft, naast het feit dat het een end-of-pipe-oplossing is, namelijk dat er op dit ogenblik veel meer CO2 beschikbaar is dan er ooit vraag naar zal zijn via hergebruik na capture. Het is niet alleen geen duurzame, langdurige oplossing, het is ook maar een zeer beperkte oplossing. Dat betekent ook dat we ervoor moeten waken dat als het Vlaamse Gewest dit ondersteunt op allerlei manieren, dat de middelen die daaraan besteed worden, marginaal blijven. We mogen een niet al te groot budget, niet al te veel middelen en al te veel energie besteden aan wat we maar schaars ter beschikking hebben, als ik de minister-president mag geloven, maar ik ga de discussie over het tekort niet opnieuw beginnen. We moeten zeer voorzichtig en zeer behoedzaam zijn met de middelen die we daaraan besteden.

Ik zou aanvullend willen vragen naar het precieze evenwicht en de ambities die er bij de regering zijn naar wat voor soort ondersteuning men wil gaan en hoe men dit binnen de perken zal houden.

De voorzitter

De heer Vandaele heeft het woord.

Voorzitter, de N-VA is er voorstander van dat de bedrijven die aan CO2-hergebruik doen, in elk geval beloond worden. Blijkbaar is het niet voldoende dat men minder uitstootrechten moet kopen om de grote investeringen te verantwoorden. Inderdaad, collega, mocht Europa ethanol of methanol uit CO2 afkomstig van fossiele brandstoffen op dezelfde manier behandelen als bio-ethanol of biomethanol, dan heb je natuurlijk een heel ander verhaal. Maar dat verhaal nuanceert u daarnet.

Minister, hoe staat u tegenover de andere kijk van Europa op de problematiek, die waarschijnlijk een heel andere context biedt aan die bedrijven?

De voorzitter

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, het onderzoek dat u hebt laten uitvoeren door de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) is uiteraard een goede zaak. Het is goed dat bedrijven daarin investeren. Misschien is het maar een klein facet uit een hele aanpak, maar het is wel heel belangrijk. We weten allemaal dat als we stappen vooruit willen zetten inzake klimaat, we dat moeten doen in teamverband en dat alle kleine facetten samen een grote aanpak maken. Doe zo voort op dat vlak.

Het is een onderdeel van een volledig klimaatpakket. Het is niet de oplossing voor alles. Het is een onderdeel dat ook op die manier is geformuleerd in het Klimaatpact. Het gaat vooral over de energie-intensieve industrie. We hebben daarnet het voorbeeld van de staalindustrie gegeven. In dat productieproces heb je CO2 nodig om het staal te maken. Het is dan ook logisch dat men daar aan de slag gaat met innovatie en zoekt naar een oplossing om de CO2 te vangen en er een nieuw product van te maken. Het past ook perfect in de idee van de circulaire economie. Daar moeten we nog verder in gaan. Als je iets anders maakt waarmee je gaat rijden… Het is een fase in het verder onderzoeken en innoveren. Dit is geen eindpunt, maar een reeks van onderzoeken die verder zullen lopen en zoeken naar nieuwe technieken.

Als we praten over innovatie, kunnen we dat zeker niet uitsluiten, mijnheer Tobback. Er is nog geen specifiek bedrag voor gereserveerd. Als de vragen komen, moeten we bekijken hoe we dat ondersteunen. Dat zal iets zijn voor de innovatiesteun van minister Muyters. Wat wij doen met de groene-economieconvenants, is vooral het faciliteren van vergunningen. Er is geen bedrag of subsidie aan gekoppeld, wel het faciliteren van nieuwe technieken zodat die in de praktijk kunnen worden uitgetest.

Moet Europa daar rekening mee houden? De debatten over de nieuwe Europese ETS-regeling (emissions trading scheme) hebben deze week plaatsgevonden in de Raad Leefmilieu en worden in februari voortgezet. Een van de elementen die wij hebben aangebracht, is dat men rekening moet houden met de nieuwe procedures en nieuwe technieken innovatie in het hele ETS-systeem dat Europa uitwerkt. Europa moet er binnen de Europese circulaire economie ook de innovatiefondsen voor inzetten. Dat moet worden bekeken op het Europese niveau, zeker omdat het over de energie-intensieve industrie gaat en onder een Europese regeling van ETS valt. Je kunt het moeilijk helemaal alleen vanuit Vlaanderen bekijken. Er is ook een Europees kader voor nodig.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Onafhankelijke)

Minister, ik ben tevreden over de genuanceerde houding zowel van de regering als van het parlement. Het is inderdaad geen zaligmakende oplossing. Ik ben ook blij met de genuanceerde houding over eventuele subsidies. Ik herinner me hier heroïsche discussies over het subsidiëren van 100 procent – toch qua productie – CO2-neutrale technieken zoals zonne- en windenergie. Ik hoop dat er even zorgzaam met de middelen zal worden omgesprongen als het gaat over de overgangstechnologieën zoals CO2-hergebruik.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.