U bent hier

De voorzitter

De heer Parys heeft het woord.

Voorzitter, minister, ik heb vorig jaar in dit parlement het probleem aangekaart van de drie jaar wachttijd die van toepassing is wanneer het voorlopig rijbewijs is vervallen. Dat is een heel concreet probleem waar heel veel Vlamingen, misschien wel een paar honderden of duizenden jongeren, mee te maken krijgen.

Het gaat hier over het feit dat jongeren vaak op het einde van hun secundair onderwijs een voorlopig rijbewijs krijgen, vervolgens naar de hogeschool of universiteit gaan, solliciteren voor een job en hun rijbewijs willen halen maar dan vaststellen dat dat voorlopig rijbewijs is vervallen en dat ze drie jaar moeten wachten voor ze opnieuw hun rijbewijs kunnen halen. Het gaat om een federale regel die wij hier hebben aangekaart en waar u actie tegen hebt ondernomen. En wat gebeurt er? Er komt een blokkering van de federale minister van Mobiliteit, François Bellot.

Dit is een eigenaardig verhaal: het gaat over een federale minister die niet doet wat hij wel moet doen – een spoorinvesteringsplan die naam waardig hebben we nog niet gezien en de Vliegwet is ongeveer het best bewaarde geheim van de Wetstraat – maar die wel doet, en daar zelf in excelleert, wat hij niet moet doen, namelijk procederen, niet één keer, geen twee keer, geen drie keer, geen vier keer, geen vijf keer, geen zes keer, geen zeven keer maar wel acht keer, tegen Vlaamse regels op het vlak van mobiliteit. Het lijkt wel alsof minister Bellot een minister is die voor elke oplossing een probleem vindt.

Vanmorgen was er een vergadering van het Overlegcomité. Minister, is er een oplossing uit de bus gekomen voor al die Vlamingen die zitten te wachten om komaf te maken met die drie jaar wachttijd? Weten we wat er zal gebeuren met die acht procedures van de federale minister tegen Vlaamse regelgeving?

De voorzitter

De heer Ceyssens heeft het woord.

Voorzitter, minister, ik ben zoals vele anderen bezorgd over een goede rijopleiding in Vlaanderen. U vindt in mijn partij een partner die constructief meedenkt met twee uitgangspunten: een rijopleiding moet betaalbaar en toegankelijk blijven en een rijbewijs moet niet worden beschouwd als de snelst mogelijke weg naar een ticket om het stuur in handen te nemen, maar als een degelijke rijopleiding, waarmee wij onze kinderen en uw kleinkinderen, voorzitter, opleiden om op een veilige manier in het verkeer te komen.

De conceptnota rijopleiding is dus een heel goed initiatief. Als er iets moet worden aangepast, zijn we de eersten om mee te werken, ook voor het afschaffen van de wachttijden. Ik ben het helemaal eens met collega Parys dat we die het best zouden afschaffen.

Soms slaat me de schrik een beetje om het hart als ik de kranten lees: ‘Weyts en Bellot in de clinch.’ Dat gaat nog. Maar ‘Weyts en Bellot op ramkoers’ en ‘Weyts en Bellot botsen’, dat zijn twee werkwoorden die natuurlijk best worden gemeden wanneer het gaat over een veilige rijopleiding. Wij zijn vooral bezorgd over hoe het zal worden opgelost. Ik krijg het beeld van een voetbalploeg die een strafschop krijgt. Ze zijn het er allemaal over eens dat die bal in het doel moet, maar er ontstaat een discussie over wie de bal er moet intrappen. Het is vooral een bezorgdheid van de Vlaamse jongeren dat de wachttijd wordt afgeschaft.

Minister, welke initiatieven wilt u nemen om deze wachttijd, samen met de federale overheid, af te schaffen?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Dankzij de zesde staatshervorming is Vlaanderen bevoegd voor de rijopleiding. Het probleem is dat niet alles altijd even duidelijk is rond de bevoegdheidsoverdracht, maar niettemin zijn we onmiddellijk aan de slag gegaan met die bevoegdheid met een Vlaams Verkeersveiligheidsplan en met het Huis voor de Verkeersveiligheid. Er werden voor de rijopleiding verschillende hervormingen vooropgesteld en goedgekeurd, ook voor het voorlopig rijbewijs. Waarom? Wij menen dat we ter zake bevoegd zijn omdat we ervan uitgaan dat het voorlopig rijbewijs deel uitmaakt van de rijopleiding die er net moet voor zorgen dat kandidaat-bestuurders leren rijden op een voorlopige basis vooraleer ze hun examen kunnen afleggen. De federale overheid is dan bevoegd voor alle aspecten met betrekking tot het voorlopig rijbewijs die niet raken aan de rijopleiding. Dat was onze ratio.

Op basis daarvan heeft de Vlaamse Regering dus een besluit goedgekeurd op 15 juli over de afschaffing van die absurde 3 jaarmaatregel. Duizenden jongeren zijn hiervan het slachtoffer. Op 15 juli hebben we toch wel breed gecommuniceerd over die principiële goedkeuring van de afschaffing van die absurde maatregel. Ik heb toen van het kabinet van minister Bellot niets gehoord, ook niet na de principiële goedkeuring. Twee weken geleden hebben we dan een schrijven ontvangen waarin minister Bellot stelde dat hij onze bevoegdheid ter zake betwist – dat is niet echt iets nieuws –, dat hij zou procederen voor de Raad van State en dat de concrete uitvoering en uitwerking van onze regeling zou worden tegengewerkt. Het is namelijk zo dat de gemeente voor de uitreiking van een voorlopig rijbewijs toegang moet hebben tot Mercurius, een federale databank. Minister Bellot liet weten dat wij die federale databank niet mogen gebruiken.

De conclusie is: chaos. Jongeren zouden zich kunnen beroepen op de goedkeuring door de Vlaamse Regering, maar in de praktijk kunnen ze niet terecht bij de gemeente omdat die geen toegang heeft tot de federale databank.

Vanochtend was er inderdaad een vergadering van het Overlegcomité. Ik heb, denk ik, een pragmatische oplossing op tafel gelegd vanuit de wetenschap dat die duizenden jongeren niet het slachtoffer moeten zijn van een bevoegdheidsdiscussie. Het is een pragmatische toekomst, niet alleen voor het verleden, maar ook voor de toekomst. Onze administraties voeren regelmatig discussie over die bevoegdheden. Elke beslissing die wordt genomen in de schoot van een regering, moet altijd, na de eerste principiële goedkeuring, worden voorgelegd voor advies aan de Raad van State. Laat ons gewoon het advies van de Raad van State over de bevoegdhedendiscussie respecteren, niet alleen voor de toekomst, maar ook voor het verleden.

Minister Bellot beroept zich nu op het advies van de Raad van State dat stelt dat men betwijfelt of de Vlaamse overheid bevoegd is voor de afschaffing van de 3 jaarregel. We hebben anderzijds verschillende besluiten getroffen die worden aangevochten door minister Bellot, terwijl wij een positief advies hebben gekregen van de Raad van State. Daarom zeg ik duidelijk dat we willen meestappen om deze absurde situatie te stoppen.

We pleiten ervoor om op korte termijn een initiatief te nemen op federaal niveau ten aanzien van de absurde 3 jaarregel. Ons voorstel moet gewoon worden gekopieerd, maar snel zodat we niet afhankelijk zijn van het tempo van de traagste. We maken ook duidelijk de afspraak dat voortaan altijd het advies van de Raad van State met betrekking tot de bevoegdheidsverdeling zal worden gerespecteerd. De procedures die momenteel lopen vanuit de Federale Regering tegen onze besluiten – niettegenstaande er een positief advies was van de Raad van State – worden met onmiddellijke ingang opgeschort. Op basis van deze twee principes heb ik wel wat instemming gekregen op het Overlegcomité. Dit akkoord moet worden beklonken op een vergadering die ik heb samengeroepen, hopelijk deze week maar anders begin volgende week, waardoor we eindelijk kunnen vooruitgaan.

Minister, ik kan u alleen maar feliciteren omdat u de eerste Vlaamse minister bent die niet alleen Vlaamse regels maakt maar blijkbaar ook federale wetten schrijft. Dat is een unicum in de geschiedenis van het Vlaams Parlement. Mijn felicitaties!

De pragmatische oplossing die u net hebt voorgesteld, is een goede oplossing omdat deze in het belang is van de burgers. Voor iedereen die zit te wachten om zijn voorlopig rijbewijs opnieuw aan te vragen, telt niet zozeer of de kat nu grijs is of gestreept maar wel dat ze muizen vangt. De pragmatiek die u aan de dag legt, is goed.

We kunnen ons afvragen waarom Vlaanderen eerst een oplossing moet formuleren vooraleer het federale niveau het licht aandoet, maar dat is een andere discussie.

Er moet mij nog iets van het hart. Als mensen mij vragen waar het overheidsbeslag van 54 procent zit, dan zeg ik daar, daar in het feit dat er moet worden geprocedeerd over onduidelijke wetten, in het feit dat we Overlegcomités moeten hebben, dat advocaten moeten procederen, dat de Raad van State zich moet uitspreken en dat administraties zich over dit soort problemen moeten buigen die niets te maken hebben met de kern van de verkeersveiligheid.

U hebt een oplossing gepresenteerd waar we blij mee kunnen zijn. (Applaus bij de N-VA)

Minister, bedankt voor uw antwoord dat mij enigszins geruststelt na de alarmerende artikels die ik in de krant las. Dit is de weg om te bewandelen om vooruit te gaan. Voor alle duidelijkheid, de wachttijden zijn een belangrijk gegeven omdat ze ingaan tegen de principes die we zo belangrijk vinden in de rijopleiding. Ik verwijs nogmaals naar de verkeerspsycholoog die we in het parlement hebben ontvangen en die de rijopleiding heeft bekeken. Daaruit blijkt dat ervaring, ervaring, ervaring zo belangrijk is. Laat deze maatregel uit het verleden net het perverse gevolg hebben dat mensen van wie het voorlopig rijbewijs is verstreken, maar een oplossing meer hebben: achter het stuur zitten bij een rijschool waar ze veel minder rij-uren hebben. Het principe van ervaring wordt daarmee helemaal losgelaten. Dit is een goede oplossing.

Minister, u hebt gesprekken gehad met de federale minister. Ik heb nog een hele waslijst aan zaken die u met hem kunt bespreken. Is er op korte tijd een overleg met hem gepland? Wat is de agenda daarvan?

De voorzitter

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

Joris Vandenbroucke (sp·a)

Dames en heren, minister Bellot gaat om de haverklap over de tongen in dit parlement. Je zou bijna vergeten dat de N-VA ook in de Federale Regering de grootste partij is. Ik begin stilaan de indruk te krijgen, meneer Parys, dat uw partij aan het handje van de MR loopt als ik zie tot welke chaos een en ander moet leiden.

Eerlijk gezegd, als het gaat over Vlaamse reflexen: zeer graag. Zeer graag dat we in het verweer gaan wanneer we denken dat men op onze bevoegdheidsterreinen komt. Maar wanneer we bijvoorbeeld vragen om in te gaan tegen de plannen van de Federale Regering om kerncentrales langer open te houden die ons hernieuwbare energiebeleid doorkruisen, dan krijgen we nul op het rekest in dit parlement. Wanneer we vragen om in te gaan tegen besparingen op wijkgezondheidscentra die regelrecht ingaan tegen het Vlaamse gezondheidsbeleid, dan krijgen we nul op het rekest in dit parlement. Als je je Vlaamse reflex wilt laten spelen, wij doen graag mee, maar het zou wel wat minder selectief mogen dan vandaag. (Applaus bij sp.a)

De voorzitter

De heer Rzoska heeft het woord.

Minister, feiten zijn feiten, en daar kun je niet omheen. Iedereen wil die absurde wachttijd weg. Daar is een parlementaire meerderheid voor. De Raad van State heeft in zijn eigen advies op uw voorstel gezegd dat u dit toch met de federale collega’s moet bekijken. Dat zou geen slechte zaak zijn, want niet enkel Vlaamse, maar ook Brusselse en Waalse jongeren worden daarmee geconfronteerd.

Federaal minister Bellot is er zelf niet tegen. Hij zegt zelf dat hij bereid is een oplossing te zoeken. Nu voeren we een schijngevecht op. U gaat met de twee voeten vooruit. U beschuldigt hem van blokkeringsfederalisme. U gaat zelfs zover hem behoorlijk zwaar te schofferen, terwijl u als Vlaamse minister zou moeten optreden, en niet zozeer als een partijman van de N-VA.

Ik heb de indruk dat u minister Bellot aan het gebruiken bent om uw communautair hart geregeld eens te laten opspringen, en te zeggen: kijk eens wat een schande. De Raad van State heeft hem vandaag gelijk gegeven, zeggende dat dit wel degelijk mee moet worden bekeken door het federale niveau. Minister Bellot zegt dat hij voor alle gewesten wil bekijken wat goed is voor alle jongeren in dit land. Wat doet u? U blijft een soort schijngevecht voeren. U bent een soort van communautaire Don Quichote en het enige wat de mensen van u vragen, is dit gewoon op te lossen. Met andere woorden, breek nu eens uit dat communautaire discours van uw partij en gedraag u als een minister van de Vlaamse Regering. (Applaus bij Groen en sp.a)

De voorzitter

De heer Sintobin heeft het woord.

Minister, iedereen is het erover eens dat de wachttijd moet worden afgeschaft. Zelfs federaal minister Bellot heeft gezegd voorstander te zijn. Daarom was het natuurlijk een beetje eigenaardig dat u begin deze week met de beide voeten vooruit ging in dit dossier.

Ik heb hier enkele antwoorden van u op schriftelijke vragen over deze problematiek, waarin u heel wat genuanceerder bent en pleit voor overleg met het federale niveau. Daarom kan ik collega Rzoska deels volgen dat u dit probleem aangrijpt om een communautair vuurtje op te stoken. Het is trouwens de gewoonte aan het worden – wat ik natuurlijk toejuich – van de N-VA, die de grootste meerderheidspartij is, zowel Vlaams als federaal, om enerzijds beleid te voeren en te zeggen: kijk eens welke staatsmannen we zijn, en anderzijds oppositie te voeren, zowel op het federale als het Vlaamse niveau.

Minister, u begon verkeerd door te zeggen dat het dankzij de zesde staatshervorming is dat we met dit probleem zaten. Het was vooral dóór de zesde staatshervorming dat we met dit probleem zitten. Ik vraag me af in hoeverre het voorstel, dat op zich niet slecht is, om in de toekomst de Raad van State te volgen, stand zal houden.

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord. 

Mathias De Clercq (Open Vld)

Minister, iedereen is het erover eens: die wachttijd is zinloos en moet worden afgeschaft. U vindt dat, federaal minister Bellot vindt dat, de doorsnee Vlaming vindt dat, de doorsnee Belg vindt dat, en toch is er een soort van politiek communautair circus. Dat is niet bevorderlijk, minister, want mobiliteit is een te fundamenteel thema om het aan een communautair slagveld over te laten.

Het feit dat er nu naar een pragmatische oplossing is gezocht, is positief en schitterend, maar het zou er nog moeten aan mankeren, als je een regering hebt op het Vlaamse niveau met drie partijen en een regering op het federale niveau met die drie partijen en de partij van uw premier. Dat is dus een politiek circus waar de Vlaming niets van begrijpt, en dat is slecht theater. (Applaus bij Groen, sp.a, Open Vld en CD&V)

Mobiliteit in het algemeen kost ons 8 miljard euro volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Dat is te belangrijk in functie van onze leefbaarheid, van ons economisch perspectief om dit zomaar over te laten. Minister, het is goed dat er een pragmatische oplossing is, maar het zou er nog moeten aan mankeren, want de burger begrijpt dat niet. Mensen van dezelfde partijen die elkaar bestoken met procedures, dat is Trump creëren. (Applaus bij Groen, sp.a, Open Vld en CD&V)

Minister Ben Weyts

Er waren verschillende vragen en bemerkingen.

Mijnheer Ceyssens, we hebben inderdaad nog veel overleg met federale en gewestelijke collega’s op de agenda staan, onder andere over het investeringsplan van de NMBS en Infrabel. Dat lijkt mij het eerste en voornaamste punt.

Op zeer korte termijn hebben we verder ook overleg met betrekking tot het voorstel dat ik heb gedaan en waarover er, voor alle duidelijkheid, nog geen akkoord is. Want iedereen vindt het allemaal logisch en had het ongetwijfeld ook zelf bedacht, maar er is daarover nog geen akkoord in hoofde van de andere regering. Ik zal dat proberen te bewerkstelligen en daarvoor mijn uiterste best doen.

Dat zou er ook toe leiden dat op korte termijn, als de Federale Regering, minister Bellot, mee in dit verhaal stapt, drie procedures voor de Raad van State die men voert tegen onze besluiten, onmiddellijk zouden worden gestaakt. Dat zou een voordeel zijn.

Onze administratie was heel duidelijk met betrekking tot de bevoegdheid. Ook in de regering waren we heel eensgezind over wie er ter zake bevoegd is, namelijk wij vanuit de Vlaamse Regering. Niemand van de collega-ministers had daarover enige twijfel. Dat was maar goed ook.

We hebben die stap dus genomen. Waarom hebben we die stap genomen? Op federaal niveau heeft men al tientallen jaren de opportuniteit gehad om die absurde 3 jaarregeling af te schaffen, maar men heeft dat al tientallen jaren niet gedaan. Nu wij bevoegd zijn, konden we eindelijk het heft in eigen handen nemen en zelf de vlucht vooruit nemen. Dat hebben we ook gedaan. Nu zullen we er ten minste voor zorgen dat, zelfs al mogen we op het Vlaamse niveau niet uitvoeren, we het ten minste op het federale niveau hebben uitgevoerd. Dankzij dit parlement en deze regering zullen we die absurde 3 jaarregeling afschaffen, niet alleen ten voordele van de Vlamingen, maar zelfs, met een grote geste, voor Brusselaars en Walen. Dat is dus een zeer grote stap vooruit.

Wat de selectiviteit van de strijdvaardigheid betreft, mijnheer Vandenbroucke, kunnen we elkaar een vlieg afvangen. We kunnen zeggen: ‘Waar is uw Vlaamse strijdvaardigheid als het gaat over protest tegen Brusselse geluidsnormen in de regering waarin u zit?’(Applaus bij de N-VA)

We kunnen elkaar daar een vlieg blijven afvangen. Het is een vraag naar de pragmatiek. Wij willen verhinderen dat duizenden jongeren de dupe worden van deze blokkering. We willen in de toekomst een consequente, pragmatische oplossing voor die bevoegdheidsdiscussie. We willen vooral dat op korte termijn die absurde 3 jaarregeling, is het niet voor heel Vlaanderen, dan zelfs voor heel België, wordt afgeschaft. (Applaus bij de N-VA)

De heer Rzoska had het over feiten en oplossingen. Wel, het feit is dat er nu een oplossing ligt. Wij vragen aan de minister om op zo kort mogelijke termijn af te kloppen op die oplossing. Wij hopen echt dat u daarin slaagt, samen met de federale overheid.

Mijnheer De Clercq, u spreekt over een communautair circus. Maar u moet ook eens in eigen boezem kijken. Als er wetgeving wordt gemaakt zoals de zesde staatshervorming, die er constant voor zorgt dat dit soort conflicten mogelijk zijn, denk ik dat het past om eens te kijken naar het soort wetten die goedgekeurd werden door onder andere uw partij in dit verhaal. (Applaus bij de N-VA)

Wat die zesde staatshervorming betreft: die heeft er natuurlijk wel voor gezorgd dat we een Vlaams Verkeersveiligheidsfonds hebben, dat we vandaag in Vlaanderen kunnen spreken over een rijopleiding en dat we een Vlaamse Stichting voor Verkeerskunde hebben. (Applaus bij CD&V, Open Vld, sp.a en Groen)

Wat mij betreft, is het glas dus eerder halfvol dan halfleeg. (Applaus bij CD&V, Open Vld, sp.a en Groen) 

Maar, collega’s, het is heel duidelijk: die wachttijd is absurd. Is iemand hier het daarover niet eens? Iedereen is het erover eens dat die absurd is.

Het feit dat er daarover twee ministers in de clinch gaan, vind ik even absurd. (Applaus bij CD&V, Open Vld, sp.a en Groen) 

Volgende week, collega’s, is het de Warmste Week. (Opmerkingen)

Ik wil u die warm aanbevelen. Maar ik wil ook een warme oproep doen. We hebben vandaag alle mogelijke communicatiemiddelen en de overkant is maar de overkant van de straat. Laat ons in de toekomst ophouden met elkaar over dergelijke disputen in de haren te vliegen, maar ervoor zorgen dat er oplossingen zijn voor de Vlamingen. Ik heb alvast mijn federale collega Jef Van den Bergh gevraagd om een wetsvoorstel in te dienen in de Kamer. (Opmerkingen. Applaus bij CD&V, Open Vld, sp.a en Groen)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.