U bent hier

De voorzitter

Bespreking

Dames en heren, aan de orde is het voorstel van resolutie van Martine Taelman, Tine van der Vloet, Vera Jans, Caroline Croo, Katrien Schryvers en Danielle Godderis-T'Jonck betreffende het opnemen van de assistentiehond in de refertelijst die als bijlage gaat bij het IMB-besluit van 13 juli 2001.

De bespreking is geopend.

Mevrouw Taelman heeft het woord.

Martine Taelman (Open Vld)

Voorzitter, collega’s, het idee voor dit voorstel van resolutie is bij mij gerijpt dankzij zeer boeiende en verrijkende gesprekken met enerzijds de eindgebruikers en anderzijds de africhters van assistentiehonden. Ik leerde van mijn gesprekspartners dat een hulphond voor personen met een beperking vaak het verschil maakt tussen een autonoom, zelfredzaam en boeiend leven, en afhankelijkheid.

Collega’s, iedereen kent de blindengeleidehond. Dat is tot op heden ook de enige die is opgenomen in de officiële refertelijst voor materiële bijstand aan gehandicapten. Dat betekent dat het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) kan bijdragen in de opleidings- en andere kosten van zo’n hond tot een totaal van 13.169 euro. Alle andere assistentiehonden zijn niet opgenomen in de refertelijst. En daar knelt vandaag het schoentje.

Voor hulp-, hoor-, autisme- en epilepsiehonden kan wel een tegemoetkoming worden aangevraagd via de bijzondere bijstandscommissie van het VAPH. De terugbetaling van de kosten van de opleiding van de hond wordt dan gebaseerd op een rapport van een multidisciplinair team. Tot grote teleurstelling van de vele aanvragers geeft dat multidisciplinaire team echter meestal een negatief advies.

Dit voorstel van resolutie haalt talrijke inhoudelijke voorbeelden en fundamentele argumenten aan waarmee we kunnen aantonen dat de meerwaarde van een hond voor een persoon met een beperking door die bijzondere bijstandscommissie systematisch en sterk onderschat wordt.

Een aantal aanvragers heeft de weigering van de tenlasteneming door de bijzondere bijstandscommissie betwist voor de arbeidsrechtbank. De arbeidsrechtbanken hebben zich systematisch bijna altijd verzet tegen de argumenten van de bijstandscommissie en hebben die beslissingen vernietigd.

Opvallend is dat heel veel arbeidsrechtbanken wijzen op het veiligheids- en het sociale aspect van die hond. Denken we bijvoorbeeld aan het feit dat een hond in gevaarsituaties of in geval van crisis de telefoon kan aanreiken of zelfs alarm kan slaan. Denken we bijvoorbeeld aan de eigenwaarde van een persoon die zijn hele leven afhankelijk is geweest en nu eindelijk iets heeft, een dier, om zelf voor te zorgen. Denken we aan het feit dat, wanneer die persoon gaat wandelen, het eerste gespreksonderwerp niet de beperking, de handicap, moet zijn, maar bijvoorbeeld ’Wat een mooie hond. Dit is leuk. Welke wandeling doet u? Doet u dit elke dag?’

Collega’s, hoewel dat niet de hoofdoverweging kan zijn, is er bovendien een meerwaarde, niet alleen voor het baasje en zijn of haar familie, maar ook voor de samenleving. Nederlandse studies zouden aantonen dat elke geïnvesteerde euro de samenleving 2,5 euro bespaart.

Collega’s, wat ik als liberaal vooral bijzonder belangrijk vind in dit hele debat, is de vrije keuze van de persoon met een beperking om zelf te bepalen hoe hij zijn leven wil vormgeven. Daarom wil ik het argument van de arbeidsrechtbank van Antwerpen in een vonnis van 2015 aanhalen: “De Bijzondere Bijstandscommissie negeert hiermee totaal haar missie zoals uiteengezet in artikel 4 van het decreet die het zelfbeschikkingsrecht, de keuzevrijheid, de mogelijkheid en de ervaringsdeskundigheid van de persoon met een handicap en zijn leefomgeving juist als uitgangspunt neemt bij het uitvoeren van haar taak.”

Collega’s, wie zijn wij als politici of als leden van een of andere commissie, om mensen met een beperking de keuzevrijheid te ontnemen en van bovenaf betweterig op te leggen wat nu wel of geen goed hulpmiddel is voor deze persoon?

Daarom hebben wij in dit voorstel van resolutie, samen met alle collega’s in de commissie, de Vlaamse Regering gevraagd om de speciale procedure via deze Bijzondere Bijstandscommissie af te schaffen en alle assistentiehonden in de gewone refertelijst op te nemen. Dan is het mogelijk dat de opleidingskosten voor deze honden deels kunnen worden terugbetaald, met een duidelijk terugverdieneffect voor de maatschappij.

Collega’s, ik wil besluiten met een bijzonder dankwoord aan al diegenen die in de commissie mee dit debat hebben gevoerd. Er was een unanieme stemming. Ik hoop dat die unanieme stemming er ook nu zal zijn en dat dat dan een heel duidelijk signaal aan de regering is om snel werk te maken van het opnemen van dit hulpmiddel, deze hond, in de refertelijst. Zo wordt de keuzevrijheid van die persoon met een handicap ook op dit vlak versterkt en kan een persoon met een handicap net zoals wij voluit deelnemen aan het dagelijks leven en genieten van een wandeling, van zijn job, van sociale contacten. Dat brengt de keuze voor zo’n hulphond namelijk heel dikwijls met zich mee voor die personen. (Applaus)

De voorzitter

Mevrouw van der Vloet heeft het woord.

Voorzitter, wij willen mevrouw Taelman bedanken voor dit initiatief. Het is ook voor onze fractie zeer belangrijk dat hieraan wat meer aandacht wordt gegeven.

Er bestaan verschillende soorten hulphonden en de blindengeleidehond is daarvan inderdaad de bekendste. Het is goed dat men nu onderzoek zal doen naar allerhande assistentiehonden. Zo is de meerwaarde van de autismehond enorm. De agressie van die kinderen neemt hierdoor af en ze raken minder overprikkeld. Het is dus een enorme meerwaarde. De kostprijs van zulke honden kan echter enorm hoog oplopen. Daarom is het goed dat er nu ook kan worden bekeken of ook de andere hulphonden kunnen worden toegevoegd aan de refertelijst. Het is daarbij belangrijk om te kijken naar de meerwaarde, maar zeker ook naar de doelgroep. We hopen dat dit in de toekomst meer mogelijkheden zal bieden voor de zorgvragers die hieraan nood hebben.

De voorzitter

Vraagt nog iemand het woord? (Neen)

De bespreking is gesloten.

We zullen straks de hoofdelijke stemming over het voorstel van resolutie houden.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.