U bent hier

De voorzitter

De heer Daniëls heeft het woord.

Minister, begin deze week legden meer dan vijfduizend studenten het toelatingsexamen voor arts af. Dat is een onderwerp waarover we al verscheidene keren in de commissie hebben gesproken. Eerst wil ik even zeggen dat ik blij ben dat er stappen zijn gezet zodat studenten hun examenresultaten online kunnen inkijken. We zijn op de goede weg naar een degelijk en volledig transparant toelatingsexamen.

Dat goede nieuws en de goede organisatie van het examen werden doorkruist door het nieuws dat de verdeling van de contingenten, die nu op 60 procent voor Vlaanderen en 40 procent voor Wallonië ligt, wordt aangepast. Er ligt een voorstel om er 56,5 procent voor Vlaanderen en 43,5 procent voor Wallonië van te maken.

In de commissievergadering van 14 oktober en de plenaire vergadering van 2 december 2015 hebben we daarover met elkaar al gesproken, minister. U zei toen dat u niet zou aanvaarden dat onze studenten het slachtoffer zouden worden van het hoger aantal afgestudeerden in Franstalig België en dat deze laatsten zouden interen op ons contingent.

Mijn vraag is heel eenvoudig: hoe zult u ervoor zorgen dat de inspanningen die wij in Vlaanderen hebben geleverd, de inspanningen die u nu levert en de inspanningen die Vlaamse studenten hebben geleverd en die in het verleden ook tot ontgoochelingen hebben geleid, teniet worden gedaan door een aanpassingen van de contingenten? Hoe zult u voorkomen dat Vlaanderen als goede leerling van de klas wordt gestraft en degenen die jarenlang meer artsen lieten afstuderen dan was toegelaten – 1300, maar als we de buitenlandse meetellen meer dan 3000 – vrijuit gaan?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Eerst en vooral wil ik mijn appreciatie uitdrukken voor de vele studenten die gisteren het examen hebben afgelegd om toegelaten te worden tot de studie van arts of tandarts. Voor heel veel jongeren brengt dat een grote stress mee, en ik was eigenlijk ontgoocheld dat er net op de dag dat iedereen naar zijn examen ging, een grote bom ontplofte over de vraag wie er nog effectief arts kan worden. 

De grond van de zaak ligt natuurlijk in het feit dat de Federale Regering in 1996 de beslissing heeft genomen om een limiet te zetten op het aantal afgestudeerde artsen dat effectief het beroep van arts mag uitoefenen. Het aantal mensen dat een RIZIV-nummer krijgt, wordt beperkt. Elk jaar werd er een vast aantal op gekleefd en de verhouding was 60 procent voor Vlaanderen en 40 procent voor Wallonië.

Parallel met en helemaal in de lijn van deze federale beslissing hebben wij in Vlaanderen beslist een toelatingsproef uit te werken. Die bestaat intussen ook 20 jaar en we zien dat elk jaar 10 tot 15 procent van de jongeren in deze proef slaagt. Dat is heel weinig, maar we zijn wel zeer correct. Wie zijn diploma haalt, kan ook effectief het beroep van arts uitoefenen.

Aan Franstalige kant is dat compleet anders. Daar heeft men 20 jaar lang niets gedaan, geen toelatingsproef ingesteld, met als gevolg dat de contingenten van de toekomst nu zelfs al volledig opgesoupeerd zijn. Jongeren die nu in Wallonië met hun studie starten en straks arts willen worden, kunnen geen RIZV-nummer meer krijgen. Dat is een schandelijke zaak. (Applaus bij de meerderheid)

Collega Marcourt, die nochtans al heel veel jaren minister van hoger onderwijs is, heeft nu een decreet laten goedkeuren waarmee hij ook aan Franstalige zijde probeert een filter te installeren. We zijn echter helemaal niet zeker dat die filter zal werken en studenten hebben die filter al aangevochten.  

Dus, collega’s, ik vind dat we, vooraleer we ons gaan focussen op de goede inspanningen die collega De Block doet om een goede oplossing te vinden voor de toekomst, eerst honderd procent zekerheid moeten krijgen dat de filter bij onze Franstalige vrienden werkt en dat men daar niet langer in een systeem zit waarbij de toekomst van hele generaties studenten, die ook graag arts zouden worden, wordt gehypothekeerd.

Mijnheer Daniëls, u vraagt me hoe ik ervoor zal zorgen dat de Vlaamse studenten daar niet voor gestraft worden. Dat zal ik doen door er voor te zorgen dat ons toelatingsexamen effectief verder de ons toegelaten contingenten respecteert, maar ook door uiteraard nooit toe te laten dat er aan verhoudingen die wetenschappelijk niet verantwoord zouden zijn, getornd zal worden en dat wij op een of andere wijze zouden moeten boeten voor datgene wat anderen niet hebben gedaan. Ik ben altijd bereid om mee te werken aan een oplossing, maar ik zal niet meewerken aan een oplossing die de twintigjarige werkzaamheden die we nu al aan het doen zijn, zou hypothekeren.

Ik ben zeer blij met uw antwoord, maar ik had niets anders verwacht, gezien de gesprekken die we al in de commissie hadden. Het is inderdaad nog straffer: de filters in Wallonië worden pas na de tweede zittijd van het eerste jaar ingesteld. We hebben totaal geen perspectief over wat die gaan bieden.

Er wordt wat gegoocheld met de quota, het contingent artsen, en de subquota. Maar natuurlijk, de zesde staatshervorming heeft ertoe geleid dat de subquota voor minister Vandeurzen zijn – en collega Caroline Croo is daar in de commissie Welzijn op actief. Maar dit gaat natuurlijk over de totaliteit, het totale quotum, waarvoor wij dat toelatingsexamen hebben ingesteld.

Ik ben blij dat u zegt dat u niet zult toelaten dat er aan de verhouding wordt gewijzigd als dat niet wetenschappelijk is. We weten ondertussen al dat er op die zogenaamde wetenschappelijke vaststelling toch wel een beetje ruis zit, namelijk dat de resultaten uit die wetenschappelijke vaststelling nadien door de commissie zijn bijgesteld. Die bijstelling baart ons wel een beetje zorgen.

Minister, ik kijk verder mee uit naar hoe u dat gaat bewaken. Ik roep iedereen in het Vlaams Parlement op om de Vlaamse inspanningen verder te ondersteunen.

De voorzitter

Mevrouw Saeys heeft het woord;

Ik zou toch wel graag een aantal punten aanhalen. Voor het eerst gaat er gewerkt worden met een dynamisch kadaster. We gaan eindelijk weten hoeveel artsen we hebben, hoeveel artsen er werken en wat de evolutie in de tijd zal zijn. Voor het eerst ook gaan de quota gebaseerd zijn op een wetenschappelijke methode met een 25-tal variabelen, denk maar aan de vervrouwelijking van het beroep, aan de vergrijzing van de bevolking. Dat is unaniem goedgekeurd door de Planningscommissie. Wie zit in die Planningscommissie? Alle vertegenwoordigers van universiteiten – dus ook die van Leuven!

Voor het eerst gaat men ook Wallonië dwingen om de instroom in het onderwijs te beperken, met een numerus fixus. Voor het eerst gaan er ook zaken worden gecorrigeerd. Ik neem de cijfers er even bij. Het voorstel van minister De Block is om jaarlijks 194 plaatsen af te trekken van het quotum van Wallonië, en omgekeerd in Vlaanderen bij het quotum 56 plaatsen bij te tellen, en dat voor zeven jaar. De minister is daar niet naïef in. We hebben enkele stokken achter de deur: ten eerste, is dit een oefening voor één jaar. Dat laat toe dat we kunnen kijken of Wallonië het ook effectief ernstig meent met die numerus fixus. Ten tweede gaat Maggie De Block ook gebruikmaken van genummerde toelatingsbewijzen die gelijkstaan aan de quota. Iemand die geen toelatingsbewijs heeft, zal dus ook geen RIZIV-nummer krijgen.

De voorzitter

Mevrouw Helsen heeft het woord.

Kathleen Helsen (CD&V)

Minister, wij vinden het belangrijk dat u mee inspanningen levert om een aantal doelstellingen te halen. U bent natuurlijk niet alleen verantwoordelijk voor dit dossier; dit is een dossier dat op verschillende domeinen belangrijke beslissingen vraagt. Wij vragen aan u dat niet alleen de kwaliteit van de opleidingen gegarandeerd blijft, maar vooral ook dat wie de opleiding volgt, ook in het beroep kan stappen. Die garantie is voor ons heel belangrijk.

Een ander belangrijk punt is dat tegen 2020 de overschotten maar ook de tekorten worden aangepakt en weggewerkt.

Tot slot vinden wij het belangrijk dat met de nieuwe quota er in Vlaanderen voldoende artsen maar ook voldoende tandartsen zullen zijn in de toekomst en dat wij de mogelijkheid krijgen om in 2020 verschillende subquota vast te leggen, zowel voor huisartsen en verschillende specialisten als voor tandartsen. Dat vindt onze fractie cruciaal.

De voorzitter

De heer Sintobin heeft het woord.

Mijnheer Daniëls, het is duidelijk dat de keuze van uw partij om alle communautair geladen dossiers in de diepvries te steken, niet werkt. Anderen zorgen er wel voor dat die communautaire dossiers aan de oppervlakte komen.

Dit voorstel is niet alleen een oorlogsverklaring aan Vlaanderen maar ook zeker een kaakslag voor de vele Vlaamse studenten die er niet in geslaagd zijn om hun studies af te ronden. Dit plan, dit onding moet gewoon naar de prullenmand worden verwezen, en we zitten daar in goed gezelschap: ook de minister-president zegt dat dit de wereld op zijn kop is. Ik wil ook verwijzen naar een gewezen collega van u, minister, de heer Rik Torfs, die zegt dat wanneer we ons laten chanteren door Wallonië, we misschien moeten nadenken over de splitsing van de sociale zekerheid.

Ik roep de meerderheidspartijen op om niet alleen hier in het Vlaams Parlement te zeggen dat dit niet kan, maar ook aan de overkant.

Minister Hilde Crevits

Mevrouw Saeys, uiteraard vind ik het zeer goed dat de federaal bevoegde minister Maggie De Block eindelijk werk maakt van een dynamisch kadaster. Het is haar verdienste dat zij heel goed de stromen zal onderzoeken, met name van waar de studenten komen en wie kiest voor een opleiding in Vlaanderen en wie voor een opleiding in Wallonië. Door het feit dat Vlaanderen zo’n strak toelatingsexamen heeft, is het aantal buitenlandse studenten ook verminderd.

Ik wil ook een aantal kanttekeningen maken bij wat u zegt. De Planningscommissie is het ermee eens dat er een wetenschappelijke methode moet komen, maar die moet voldoende stabiel zijn. Wij hebben daar een aantal vragen bij.

Daarnaast is het resultaat van de berekeningen van de commissie niet unaniem goedgekeurd. Twee personen hebben dat advies niet goedgekeurd, dus u kunt ook niet zeggen dat het hier gaat over een unaniem goedgekeurd advies.

De heisa die er nu is, is veroorzaakt door de onwil aan Franstalige zijde om op een gepast moment te zorgen voor een instroombeperking. (Applaus bij de N-VA)

Daarmee bedriegt de regering niet alleen zichzelf maar ook duizenden jongeren die de keuze willen maken om geneeskunde te studeren maar niet zeker zijn dat ze een diploma zullen krijgen. (Applaus bij de N-VA en CD&V)

Het zal wel lukken om tot een consensus te komen, ook in dit dossier. Ik weet dat Maggie De Block dat met bijzonder veel ernst doet en dat ze daarover zal blijven overleggen. De grootste droom van de jongere die geneeskunde studeert, is echter dat hij of zij die fameuze eed van Hippocrates kan afleggen. Ik wens oprecht dat die eed van Hippocrates geen eed van ‘hypocrites’ wordt. (Applaus bij de meerderheid)

De voorzitter

Mijnheer Daniëls, wat zegt u daarop?

Wat zeg ik daarop? Ik kan alleen maar zeggen dat de minister een heel juiste analyse maakt. Ik zal er nog een aantal zaken aan toevoegen.

De N-VA is al jaren vragende partij voor een kadaster. Eigenlijk is het wel straf dat het aantal nu wordt beperkt met een filter waarvan we nu nog niet weten of die werkt na het eerste jaar en dat tegelijkertijd het contingent wordt opgetrokken. Dat slaat toch als een tang op een varken.

Ik kan alleen concluderen dat het niet kan dat Vlaanderen, de Vlaamse universiteiten en de Vlaamse studenten de dupe worden van Waals laks beleid. We gaan er op geen enkele manier mee akkoord dat dit wordt voortgezet. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.