U bent hier

De voorzitter

De heer Sintobin heeft het woord.

Voorzitter, het verbaast me een beetje dat ik hier met collega De Meyer sta, want hij heeft vorige week gevraagd om een vraag om uitleg van mij over de resultaten van de Europese Landbouwraad om te zetten in een schriftelijke vraag. Vandaag staan we hier samen, maar dat bevestigt nogmaals het belang van de landbouw voor onze commissie. Maar het is toch een beetje eigenaardig.

Minister, we hebben vorige week in de commissie al een uitvoerig debat gehouden over de Europese Landbouwraad van afgelopen maandag. U hebt toen te kennen gegeven dat u eigenlijk weinig verwachtte van deze Europese Landbouwraad omdat u dacht dat alles zou worden overschaduwd door de discussies rond de brexit. U was van plan om een voorstel op tafel te leggen, namelijk een tijdelijke productiebeperking met financiële compensaties. Ik was gisteren een beetje verrast toen ik las in een persbericht van uw federale collega Borsus dat er blijkbaar resultaten waren geboekt. Zo veel te beter, natuurlijk, als dit waar is. Minister Borsus sprak zelfs van een keerpunt in het Europese standpunt en een nieuwe aanpak van de crisis, die onuitgegeven was.

Ik heb ook gelezen dat de EU-commissaris van Landbouw Hogan van plan was om op 18 juli een nieuw plan naar voren te brengen met een aantal concrete maatregelen. Plannen en aankondigingen hebben we al meer dan genoeg gehad in de land- en tuinbouwsector in Vlaanderen. Daarom mijn vraag: kunt u concreet toelichten wat de nieuwe plannen inhouden?

De voorzitter

De heer De Meyer heeft het woord.

Jos De Meyer (CD&V)

Voorzitter, minister, collega’s, eergisteren was het in Luxemburg Landbouwministerraad. Uiteraard was de crisistoestand in de land- en tuinbouwsector een van de hoofdpunten. Niettegenstaande de reeds genomen maatregelen is de situatie op de markt jammer genoeg niet verbeterd.

Federaal minister Borsus – en dat is inderdaad de aanleiding van mijn actuele vraag – heeft in de landbouwmedia een aantal verklaringen afgelegd. Hij wijst erop dat de melkcrisis die we vandaag kennen ernstiger is en langer duurt dan in 2009. Hij stelt zeer duidelijk: “Ons land vraagt prioritair om tijdelijke Europese mechanismen voor de vermindering van de melkproductie, met Europese compensatie.” Hij spreekt, zoals ook de heer Sintobin zei, van een keerpunt in het Europese standpunt.

Minister, ons land heeft samen met een aantal andere landen gevraagd dat de landbouwcrisis op de agenda zou komen van de Europese staatshoofden, die gisteren en vandaag vergaderden. En op 18 juli zou de Europese commissaris Phil Hogan blijkbaar een voorstel doen voor de zuivel-, varkens- en fruit- en groentesector.

Minister, u weet beter dan wie ook dat het water niet aan maar voor vele bedrijven tot over de lippen staat. Welk standpunt zult u op het Europese niveau verdedigen? Welke concrete maatregelen mogen wij de komende weken en maanden eventueel verwachten?

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Collega’s, vorige week hebben wij inderdaad een gedachtewisseling gehad in de commissie Landbouw. Ik heb toen aangegeven dat wij verwachten dat de Landbouwraad niet het vooraf aangekondigde resultaat zou hebben. De commissaris had gezegd dat hij in de Landbouwraad die nu maandag heeft plaatsgevonden concrete maatregelen op de tafel zou leggen.

Wat ik heb voorspeld, is uitgekomen. De commissaris moest heel snel weg. Heel veel punten zijn uitgesteld. Het was een heel korte Landbouwraad. Er is wel een gedachtewisseling geweest over de crisis. Meer dan een gedachtewisseling was het niet. Er is geen enkele nieuwe maatregel voorgesteld of op de tafel gelegd.

De commissaris heeft wel gezegd dat hij vindt dat er voor de zuivelsector maatregelen moeten worden genomen. Hij heeft ook voor de eerste keer expliciet gepleit voor middelen. Dat is hoopgevend. Maar hij zou die maatregelen pas in juli op tafel leggen. Het hangt er dus van af hoe je het interpreteert. Het feit dat hij die middelen graag zou hebben en dat hij in juli met die maatregelen komt, interpreteert mijn federale collega als een doorbraak. Ik hoop dat we in juli effectief de resultaten op de tafel zullen zien. Het is nog maar een aankondiging, nog geen concrete maatregel.

Wat is ons en wat is mijn standpunt? Ik heb er een probleem mee als de focus alleen op de zuivelsector zou komen te liggen. Ik vind dat ook er ook Europese maatregelen moeten worden genomen voor andere sectoren die in de problemen zitten. Ook daar moeten Europese middelen, centen dus, tegenover staan. Het gaat over de zuivelsector, over de varkenssector en ook over de groenten en het fruit. Die sector wordt al heel lang geconfronteerd met de Ruslandboycot en draagt daar ook de zware gevolgen van. Ik vind dat daar middelen tegenover moeten staan die niet uit het landbouwbudget komen. Dat is natuurlijk ook een grote discussie.

Ik geef ook nog mee dat de maatregelen die destijds werden genomen voor groenten en fruit ten gevolge van de Ruslandboycot met een jaar worden verlengd. Daar is het onze vraag om tot een verhoging te komen van de vergoeding die daartegenover staat. Wij zijn voorstander van een productiebeperking, maar wij vinden dat daar natuurlijk Europese middelen tegenover moeten staan. Dat is het standpunt dat wij innemen.

Er is ook een poging geweest om een gezamenlijk standpunt van de lidstaten op tafel te leggen, maar er is geen consensus tussen de lidstaten over welke maatregelen er moeten worden genomen en welke vergoedingen daartegenover moeten staan. Alle hoop is nu opnieuw gericht op de Landbouwraad van 18 juli. Uiteraard blijven wij dat goed opvolgen.

Minister, ik ga met twee zaken akkoord. Het gaat niet om de zuivelsector alleen maar ook om de varkenssector, die al veel langer in crisis is dan de zuivelsector, maar nu ook naar aanleiding van de importban in Rusland in de fruit- en groentesector. Ik ga ook met u akkoord dat de middelen niet alleen uit het landbouwbudget moeten komen. Maar u kunt mij niet kwalijk nemen dat ik opnieuw, voor de zoveelste keer, mijn ontgoocheling moet uitdrukken. Het is een beetje zoals op de webstek van de Boerenbond staat, de grootste landbouworganisatie in dit land: “Alweer wachten”. U kent mijn kritiek: praatbarakken, actieplannen, colloquia, roadmaps, G30, X100… Hoeveel jaar zijn we nu in godsnaam al bezig met te proberen een einde te maken aan de crisis in de land- en tuinbouwsector?

We hebben hier deze namiddag een debat gehouden met paniekvoetbal over de gevolgen van de brexit op de economie in Vlaanderen, maar niemand spreekt over de gevolgen van de Russische boycot. Daar wordt in elk geval veel minder aandacht aan besteed.

Ik heb nog een bijkomende vraag. Er zou ook worden gesproken over de landbouwcrisis op de top van de staatshoofden en regeringsleiders. Hebt u daar meer informatie over?

De voorzitter

Mijnheer Sintobin, er staat een klok voor u. Ik wil u vragen u aan uw spreektijd te houden.

Ik kijk nooit naar de klok.

De voorzitter

Dan sluit ik in het vervolg de microfoon af en hoeft u uw vraag niet meer te stellen.

De heer De Meyer heeft het woord.

Jos De Meyer (CD&V)

Minister, u hebt ons zowel nu als vorige week correct geïnformeerd. Terecht zegt u dat alleen maatregelen voor de zuivel niet volstaan. Het is duidelijk dat zowel de zuivelsector, als de varkens-, groenten- en fruitsector aan bod moet komen.

Minister, na de zware klap van de Russische boycot dreigt de landbouw- en voedingssector slachtoffer te worden van de brexit. Het Verenigd Koninkrijk is een van onze belangrijkste afnemers van land- en tuinbouwproducten. Door de crash van het Britse pond worden onze producten duurder. Hoe en door wie zal deze problematiek in ons land worden opgevolgd?

De voorzitter

De heer Engelbosch heeft het woord.

Jelle Engelbosch (N-VA)

Minister, ik schrok vorige week een beetje toen u in de commissie enigszins leek te berusten in het feit dat daar op de Landbouwraad weinig aandacht voor zou zijn omdat de focus zou liggen op de brexit.

U zegt nu ook dat de commissaris snel weg was. Ik kan u zeggen dat de landbouwers daar vandaag geen boodschap aan hebben. De landbouwers moeten vandaag brood op de plank hebben, zij hebben immers investeringen lopen. U was vorige week nog in Haspengouw waar de storm lelijk heeft huisgehouden. Dit is de zoveelste slag die de landbouwers te verwerken krijgen na de Rusland-boycot waar zij mee worden geconfronteerd. Het is dan ook vijf na twaalf.

Ik wil het debat over Europa niet heropenen, maar dit is nu net waarom de mensen steeds minder vertrouwen hebben in Europa. Er komt heel vaak niets concreets uit. U zegt zelf dat de commissaris de volgende keer iets concreets op tafel zal leggen, ik ben daar heel benieuwd naar. Ik ben blij dat u zelf zegt dat het verder moet gaan dan de zuivelsector. Mijn concrete vraag is of u overleg hebt met de partnerlanden die dezelfde mening zijn toegedaan als u zodat er harder op de tafel kan worden geklopt binnen Europa.

De voorzitter

De heer Vanderjeugd heeft het woord.

Francesco Vanderjeugd (Open Vld)

Het is cynisch dat diezelfde Britten die zoveel jaar geleden bezwaar hadden tegen het volume van het Europees landbouwbudget nu de unie verlaten. De brexit mag de problematiek en de noodkreten van diverse sectoren zoals varkenssector, zuivelsector, groenten- en fruitsector niet overschaduwen. We mogen de diverse wake-upcalls niet in de wind slaan.

Minister, ik hoor u spreken over een beperking. Ik hoop dan wel dat die niet per lidstaat maar op Europees niveau wordt opgelegd. De heer Sintobin verwees naar de Rusland-boycot, ook een belangrijk item dat moet worden aangekaart op de top. Ik heb gehoord dat Europa zijn crisisreserve zelf niet zou aanwenden, maar de lidstaten de vrijheid zou geven om zelf maatregelen te nemen. Zult u ook in uw eigen begroting op zoek gaan naar middelen om maatregelen te nemen?

De voorzitter

De heer Moyaers heeft het woord.

Bert Moyaers (sp·a)

Minister, recente cijfers van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) en de FOD Economie tonen aan dat de prijzen van ons inheems fruit blijven dalen. Sinds onze fruitboeren niet meer kunnen uitvoeren naar Rusland, spreken we zelfs over een prijsdaling van onze appels met 25 procent. En ondanks Europese steunmaatregelen blijft het voor veel landbouwers werkelijk dweilen met de kraan open. Dat heb ik u zelf net ook horen zeggen, minister.

VLAM voegt daar nog aan toe dat onze binnenlandse consumptie van lokale appels daalt en wordt verdrongen door handig gepromote uitheemse soorten. Daarbovenop kreeg de Limburgse fruitsector nog een verwoestende hagelstorm te verwerken. Fruitboeren vragen zich dan ook openlijk af wat Vlaanderen zal doen om hen te helpen en vragen wat er zal gebeuren met de 154 miljoen euro uitvoer naar het Verenigd Koninkrijk die op de helling staat.

Er is dus echt wel nood aan het aansnijden van nieuwe markten. Minister, hoe gaat u op korte termijn sterker inzetten op de promotie van onze appels uit eigen teelt?

We hebben dit debat ook al een aantal keren gevoerd in de commissie. Ik herhaal even een aantal zaken. Er zijn ook een aantal nieuwe aspecten.

De Ruslandboycot slaat heel hard om zich heen. Het klopt dat ook de brexit zware gevolgen zal hebben, voor de producenten in onze landbouwsector, maar eigenlijk ook voor de ruime agrovoedingsector. Dat weten we nu al. Dat is ook de reden waarom we vanuit Landbouw alle actoren samenbrengen, om dat goed in kaart te brengen, om te bekijken hoe we dat kunnen opvolgen en eventueel extra ondersteuning kunnen geven of maatregelen kunnen nemen.

Er is uiteraard ook constant overleg met andere lidstaten, maar je hebt een aantal verschillende visies. Als je wilt dat de lidstaten zelf een voorstel op tafel leggen, in de vorm van een raadsconclusie, dan moet je daar natuurlijk een meerderheid voor hebben. Dan moet je alle lidstaten meekrijgen. Dat is het grote probleem. Ik heb dat hier ook al een paar keer gezegd. Op dat vlak heb je inderdaad verschillende standpunten en visies binnen Europa. We blijven echter uiteraard verder overleggen en proberen de standpunten ter zake te verzoenen. Het werkt ook wel. Het is de eerste keer dat we de Europees commissaris zo uitdrukkelijk horen zeggen dat hij ook vindt dat er bijkomende middelen moeten zijn die niet uit het crisisbudget van Landbouw komen. Dat is belangrijk. Je ziet dus dat daarop blijven hameren uiteindelijk resultaat oplevert.

U weet allemaal zeer goed dat het landbouwbeleid heel sterk Europees is gestuurd, dat Vlaanderen zomaar niet apart steun kan en mag verlenen aan de landbouw als er geen akkoord is vanwege Europa. Mijnheer Vanderjeugd, als Europa bepaalde maatregelen toelaat, dan zorgen we er in Vlaanderen altijd voor dat we heel snel die maatregelen kunnen nemen. We hebben dat in het verleden al bewezen, denk ik. We zien ook dat we Europees eigenlijk bij de koplopers zijn om het volledige budget dat ter beschikking is en dat we ook mogen uitgeven als lidstaat en als regio, heel snel en consequent aan te wenden. Ik geef een voorbeeld. In totaal was er voor Europa 420 miljoen euro vrijgemaakt als crisissteun. We hebben in Vlaanderen de 8 miljoen euro die ons daarvan was toebedeeld, volledig uitgegeven. Weet u dat er in de hele Europese Unie maar 251 miljoen euro is aangewend? Heel wat lidstaten wenden het bedrag dat er is, dus niet eens aan. Wij doen dat wel. We zorgen ervoor dat onze diensten klaar zijn, dat er goed wordt gecommuniceerd over die maatregel en dat die middelen ook terechtkomen bij de producenten die ze nodig hebben.

Ik weet dat het bijzonder harde tijden zijn. Ik weet dat de nood zeer groot is. Ook daarom blijven we aandringen. Mijnheer Engelbosch, ik ben blij dat u daar volledig achter staat. Als er vragen zijn voor extra investeringen voor Landbouw, dan zal men dus niet vragen om die te verminderen, maar zal men vragen die uit te breiden. Ik heb dat hier met nadruk genoteerd, en zal ook meenemen naar de Vlaamse Regering dat ook uw partij daar volledig achter staat.

Minister, u zegt het zelf: we hebben dit debat al diverse keren gevoerd. Dat is natuurlijk net het probleem. Debatten worden jarenlang gevoerd, praatbarakken worden georganiseerd, actieplannen worden opgesteld, maar eigenlijk zijn we nog nergens. Er is nog niets concreets gerealiseerd. Collega Engelbosch, dat u zelf zegt dat de eurocommissaris snel weg was, is natuurlijk toch wel typerend.

Ik vind de Ruslandboycot nog altijd een vergissing. Alle collega’s zijn het daarover eens. Ik verneem trouwens dat Rusland de importban verlengt tot eind 2017, dus is er dringend nood aan overleg met alle Europese landen om een einde te maken aan die Russische boycot.

Collega Engelbosch heeft natuurlijk gelijk als hij zegt dat het logisch is dat mensen zich afkeren van de EU als ze vaststellen dat de EU eigenlijk niets doet en dat lidstaten niet kunnen beslissen over onder andere hun eigen land- en tuinbouwsector.

Jos De Meyer (CD&V)

Minister, u hebt bijzonder veel contacten met de land- en tuinbouwsector. U weet dus perfect wat daar leeft. U weet dus ook dat er hooggespannen verwachtingen zijn met betrekking tot 18 juli, en dus ook wat u betreft als het gaat over de voorbereiding en de verdediging van de Vlaamse standpunten op dat vlak. U hebt terecht aangestipt – en ik heb dat ook genoteerd – dat onze coalitiepartners ervoor pleiten dat ook de Vlaamse Regering wel iets meer middelen mag vrijmaken. Uiteraard sluit ik me heel graag aan bij die vraag uit het parlement, en ik hoop dat de hele regering daar oren naar heeft.

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.