U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 15 juni 2016, 14.03u

Voorzitter
De voorzitter

Mevrouw Soens heeft het woord.

Tine Soens (sp·a)

Voorzitter, collega’s, minister-president, gisteren vond in BOZAR een conferentie plaats met de United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East (UNRWA), naar aanleiding van de trieste verjaardag van de blokkade van Gaza. Negen jaar geleden besliste Israël om Gaza te blokkeren. De gevolgen daarvan zijn dramatisch voor de Palestijnse bevolking. 900.000 mensen zijn afhankelijk van voedselhulp. Dat is een vertienvoudiging in de afgelopen zestien jaar. 61 procent van de jongeren is er werkloos. Water en elektriciteit zijn schaars. De kindersterfte neemt opnieuw toe. Er zijn te weinig scholen, waardoor kinderen in shifts les moeten krijgen. En met het tempo dat er bouwmaterialen in de Gazastrook binnenkomen, zal het minstens tachtig jaar duren vooraleer de huizen die de Palestijnen nodig hebben, heropgebouwd zijn.

De VN voorspelt dat, als er niets verandert, tegen 2020, dat is binnen een kleine vier jaar, de Gazastrook gewoon onleefbaar wordt. Ik weet dat Vlaanderen al een aantal initiatieven neemt en probeert een steentje bij te dragen om de situatie van de Palestijnen te verbeteren. U hebt een samenwerkingsovereenkomst met UNRWA, u geeft elk jaar ook 150.000 euro aan de organisatie, waarvoor dank. Maar de cijfers van UNRWA moeten ons toch allemaal doen beseffen dat de situatie hopeloos wordt en dat er effectief iets aan moet veranderen.

Minister-president, wat kan Vlaanderen nog meer doen om de situatie van de Palestijnen in de Gazastrook te verbeteren?

De voorzitter

Minister-president Bourgeois heeft het woord.

Minister-president Geert Bourgeois

Mevrouw Soens, u hebt terecht gewezen op de samenwerking met UNRWA. Ik ben daarmee gestart toen ik een eerste keer minister was, in 2006. Sindsdien hebben wij een zeer vaste samenwerking met UNRWA. In totaal is al meer dan 2 miljoen euro naar die organisatie gegaan. We hebben ook met een aantal ngo’s samengewerkt, ik denk aan Pax Christi en aan Oxfam. Ik denk ook aan culturele organisaties. Dat ging allemaal hoofdzakelijk over noodhulp, onderwijs, cultuur, psychosociale en humanitaire hulp. We hebben ook een zeer lange samenwerking op politiek vlak. U weet dat ik Mahmoud Abbas heb ontvangen in februari 2015.

Ik kan u twee initiatieven aankondigen. Morgen onderteken ik met UNRWA een nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor 450.000 euro voor de komende drie jaar. En ik heb vorige maand de nieuwe ambassadeur van Palestina in Vlaanderen ontvangen. We hebben twee zaken afgesproken. Wij gaan, op zijn vraag, een oproep doen om te weten of er in Vlaanderen steden en gemeenten zijn die een verbroedering willen aangaan met steden en gemeenten in Palestina. Er zijn nog geen Vlaamse gemeenten, wel Waalse gemeenten, die dat doen. Vandaar mijn oproep vandaag. We hebben ook afgesproken dat we een Vlaams-Palestijnse culturele week gaan organiseren: een Palestijnse culturele week in Vlaanderen en een Vlaamse culturele week in Palestina. Op die manier willen wij de banden nauwer aanhalen. Maar het blijft vanzelfsprekend zo dat onze hefboom om daar actief te zijn UNRWA is.

Tine Soens (sp·a)

Minister-president, dank u voor uw antwoord en voor de nieuwe initiatieven die u wenst te nemen. De Palestijnse bevolking is erg jong. Die jonge bevolking heeft in de afgelopen zes jaar al drie keer een oorlog meegemaakt in Gaza. We weten allemaal welke trauma’s dat bij kinderen en jongeren nalaat. U hebt in de commissie al enkele keren gezegd dat u meer wilt inzetten op trauma en transformatie. Wilt u daar vanuit Vlaanderen in Gaza iets mee doen?

De voorzitter

De heer Van Esbroeck heeft het woord.

Jan Van Esbroeck (N-VA)

Minister-president, dank u voor de aangekondigde extra inzet in de samenwerking met UNRWA. Het is enorm belangrijk. Het internationale toneel wordt alsmaar belangrijker. Vlaanderen wordt daarin ook belangrijker. Dat is alleen maar aan te moedigen. Dat is enorm belangrijk.

Ik heb wel één bijkomende vraag. U hebt aangekondigd dat u morgen een ontmoeting hebt met UNRWA, waar die overeenkomst zal worden ondertekend. U weet dat ik de vernietiging van internationale projecten in die regio nauwgezet opvolg. Mijn vraag is: kan tijdens die ontmoeting en bij de ondertekening van die overeenkomst morgen dit soort toestanden ook worden aangekaart, kan daarover worden gesproken?

De voorzitter

De heer Kennes heeft het woord.

Ward Kennes (CD&V)

Gisteren was er over die problematiek een conferentie van de FOD Buitenlandse Zaken, waar ook collega Soens aanwezig was. Daar is duidelijk gebleken dat het politieke proces stilligt. Dat is een drama voor het Midden-Oosten en eigenlijk ook voor de internationale gemeenschap. Er is voldoende geschetst wat de problemen en de uitdagingen zijn op heel korte termijn voor Gaza, met een heel jonge bevolking. Daarom is het belangrijk om in die contacten ook daarop te focussen. Het gaat immers om een massa jonge mensen die uitzichtloos moeten opgroeien. Het is dus belangrijk om ook vanuit Vlaanderen daarvoor aandacht te hebben. Ik dank de minister-president voor zijn initiatief. Ik heb gehoord dat hij een nieuw akkoord zal sluiten met UNRWA en dat hij ook in het kader van stedenbouw iets wil doen, dat is een goede zaak. Ook de vernieling van de structuur in Palestijnse gebieden, een structuur die met Europese, Belgische en andere middelen tot stand is gekomen, moeten we blijven aanklagen. Het is goed dat we ook aandacht hebben voor de jonge mensen, anders kan hun situatie een tikkende tijdbom worden.

De voorzitter

De heer Daems heeft het woord.

Rik Daems (Open Vld)

Aan heel dit gegeven zou een parlementair luik kunnen worden verbonden. Ik herinner eraan dat we in 2009, toen de West-Europese Unie nog bestond, met Palestijnse en Israëlische parlementsleden samen aan de tafel hebben gezeten en we er effectief in geslaagd zijn de watertoevoer die afgesneden was opnieuw open te maken, zodat drinkwater opnieuw toegankelijk werd in Palestina. Dat was mogelijk, gewoon omdat we onder parlementaire druk, de verschillende actoren, parlementsleden, ervan konden overtuigen dat dit toch wel echt onmenselijk was. Het resultaat was dat de parlementsleden in Israël effectief voldoende druk hebben uitgeoefend op hun regering om die toevoer opnieuw open te maken. Dat is heel belangrijk, hoewel het miniem kan lijken. Ik zou dus, in heel die denkoefening, de suggestie willen doen om dat soort driehoeksverhouding tussen parlementsleden misschien een kans te geven, want het is op die manier dat je heel wat kunt bereiken. In dit voorbeeld hebben we toen in de praktijk effectief iets heel belangrijks bereikt.

Minister-president Geert Bourgeois

Het zou mooi zijn als het parlement bijvoorbeeld het initiatief zou kunnen nemen om twee delegaties samen te brengen om tot dat soort oplossingen te komen. Mensen bij elkaar brengen helpt altijd vooruit, het kan leiden tot de oplossing van kleinere, grotere, in dit geval humanitaire oplossingen. Daarmee ben ik het volkomen eens. Ik heb in de vorige regeerperiode, toen ik minister van Buitenlands Beleid was, de Palestijnse ambassadrice en de Israëlische ambassadrice bijeengebracht in Errera. Ze hebben daar toen alle twee publiek gepleit voor een tweestatenoplossing, met Jeruzalem als gedeelde hoofdstad.

Helaas zijn we daar op dit ogenblik heel ver van weg, de heer Kennes heeft er nog naar verwezen. Er is enorm veel tijd verloren gegaan. Als u het mij vraagt, ligt de hefboom bij de Verenigde Staten. Ik ben dus ontgoocheld in president Obama. Als de macht ergens ligt om daar tot een oplossing te komen, dan is het wel bij de Verenigde Staten. Er is ooit een periode geweest waarin de twee opponenten zeer dicht bij elkaar stonden om tot die tweestatenoplossing met een gedeelde hoofdstad te komen. Helaas zijn we daar nu heel ver van weg.

Collega’s, u wijst er terecht op: in de Gazastrook gaat niet één, maar gaan meerdere generaties verloren. Dit is dramatisch op alle vlakken, op het vlak van ontwikkeling, van toekomstkansen. Aan de negatieve zijde leidt dit tot radicalisering, verbittering, woede, aanslagen, wrok die van generatie op generatie wordt overgedragen. Ik sluit mij dus aan bij al degenen die protesteren tegen dat zinloos vernietigen van onderwijsinstellingen, van speelpleintjes enzovoort. Ik denk dat we daar met heel de West-Europese wereld, met heel de Europese Unie op dezelfde lijn zitten.

Ik zal dat uiteraard morgen opnieuw bespreken, collega Van Esbroeck. UNRWA klaagt dit net als wij aan en protesteert fel tegen deze situatie, die ertoe leidt dat mensen in de prille ontwikkelingskansen die er zijn gewoon gefnuikt worden, dat alles wordt stilgelegd.

Mevrouw Soens, ik ga dit ook aan UNRWA vragen, maar UNRWA doet dat al. We leggen de klemtoon op traumabehandeling en psychosociale begeleiding, maar er is daar zo veel te doen. Het gaat om onderwijs, cultuur, traumabehandeling, posttraumatische begeleiding en helaas vaak om noodhulp. Mensen daar hebben geen werk, geen inkomen en er worden bepaalde zaken vernietigd. Het schreeuwt allemaal om een oplossing. Er moet fundamenteel een doorbraak komen, en die kan, naar mijn bescheiden mening, alleen van de Verenigde Staten komen.

Tine Soens (sp·a)

Collega Daems, sp.a zal zeker uw voorstel steunen en we zullen kijken hoe we er verder mee kunnen gaan.

Minister, we kunnen alleen maar tot een duurzame vrede tussen de Palestijnen en Israël komen als de economische blokkade tegen Gaza wordt opgeheven. Als Vlaanderen aangeeft dat de economische blokkade moet worden opgeheven, dan zou dat een belangrijk signaal zijn. Dat zou voor de Palestijnen alvast een hele opluchting zijn. (Applaus bij sp.a)

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.