U bent hier

De voorzitter

De heer Janssens heeft het woord.

Minister, het is soms onaangenaam ontwaken als je de krant leest. Ik hoorde dat u zich vanmorgen zelfs onwel voelde. Ik kan begrijpen dat u als minister van Onderwijs onwel werd bij het zien van voorpagina’s zoals deze: ‘Katholiek onderwijs geeft moslims zijn zegen.’

Minister, blijkbaar is de top van het katholiek onderwijs van mening dat het minder katholiek en meer islamitisch moet zijn. Het wil immers niet-katholieke leerlingen hun godsdienst voortaan ten volle laten beleven op school. In de praktijk komt het er door massa-immigratie en islamisering uiteraard vooral op neer dat de islam in katholieke scholen zal worden gefaciliteerd. Hoofddoeken zullen worden toegelaten, er komen speciale bidplaatsen voor moslims, zelfs vrijwillige islamles en islamitische uitstappen.

Minister, het katholiek onderwijs – of mag ik al zeggen: het gewezen katholiek onderwijs – kiest blijkbaar voor vrijwillige islamisering. Die beslissing getuigt volgens mij van een absolute wereldvreemdheid, want de islam is geen godsdienst zoals alle andere. Die wil niet samenleven met anderen, die wil overheersen. Dat wordt ook elke dag bewezen in de islamitische wereld, waar fundamentele rechten van niet-islamitische minderheden volop worden geschonden. De westerse islam waarover men het steeds heeft, is alleen maar een fata morgana die leeft in de hoofden van het ‘multikul’ establishment.

Minister, mijn eerste bedenking was: was u hierbij betrokken, was u hiervan op de hoogte? Wat vindt u van die plannen? Vindt u ook niet dat die getuigen van een grote wereldvreemdheid? Legt u zich neer bij die beslissing of gaat u hiertegen in verzet? Schaart u zich bij de vele tienduizenden ouders van leerlingen in het katholiek onderwijs die hierbij niet waren betrokken?

Minister, wat vindt u van deze waanzinnige ideeën?

De voorzitter

Mevrouw Meuleman heeft het woord.

Minister, mijn vraag is iets anders van aard. (Gelach. Opmerkingen)

We hebben inderdaad kunnen lezen dat het katholiek onderwijs zijn deuren opengooit en ruimte wil creëren voor andere levensbeschouwingen, religieuze, maar naar ik hoop en heb begrepen ook niet-religieuze levensbeschouwingen. Zij willen dit doen in de vorm van de dialoogschool. De dialoogschool is een concept dat ze al een tijdje promoten. Ze vullen dat idee nu wat concreter in.

Het is logisch dat het onderwijs zoekt naar antwoorden op de diverse samenleving die een realiteit is geworden en ons soms met serieuze vragen confronteert waarop we een antwoord moeten vinden. Ik denk dat je dat het best doet door deuren open te gooien, niet door deuren te sluiten. Er is nog nooit meer verdraagzaamheid, meer cohesie gekomen door deuren te sluiten, integendeel. We moeten die dialoog aangaan.

Ik vind het op zich zeer nobel en lovenswaardig dat het grootste onderwijsnet zijn deuren opengooit en dat het onderwijs in het algemeen, alle netten, erover nadenken hoe we een antwoord kunnen bieden op die superdiverse samenleving.

Ik lees in het voorstel dat men ruimte wil creëren voor de verschillende levensbeschouwingen. Wat ik bijzonder belangrijk vind, is niet alleen dat we ruimte creëren voor verschillende levensbeschouwingen, maar dat die levensbeschouwingen met elkaar in dialoog gaan. Dat is het allerbelangrijkste als we een antwoord willen bieden en als we meer cohesie willen in deze maatschappij.

Minister, het lijkt me daarom goed dat we het eenheidsvak ‘levensbeschouwing en burgerschap’ inrichten in de verschillende netten in ons land. Het zou een manier kunnen zijn om die dialoog met elkaar effectief aan te gaan.

Minister, wat bent u nog van plan wat betreft het diversiteitsbeleid, het actief pluralisme? Is zo’n vak ‘levensbeschouwing en burgerschap’ een optie? Ik heb vandaag gehoord dat Bart De Wever daar ook een voorstander van is. Ik denk dat we dan al met heel veel zijn.

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Collega’s, ik dank u voor uw actuele vragen.

Ik voelde mij vanmorgen inderdaad onwel. Ik ben geboren met een lage bloeddruk. Zo nu en dan verlaagt die iets meer. Je zou kunnen denken dat die deze ochtend zou zijn gestegen toen ik de kranten las, maar hij zat in een pijnlijke diepte. Dat had inderdaad tot gevolg dat ik een commissie heb moeten missen.

Mijn opa had ook last van een lage bloeddruk en hij is bijna 100 jaar geworden. Blijkbaar staat dat dus ook garant voor een lang duurzaam leven.

Collega’s, minister Tommelein heeft net de eed afgelegd als Vlaams viceminister-president. Hij heeft bij zijn eedaflegging gezworen dat hij de Grondwet zal naleven. Onze Grondwet bevat een aantal niet te versmaden interessante artikelen, waaronder artikel 19 over de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting en artikel 24 over de vrijheid van onderwijs. Onder artikel 24 staat eveneens dat elke preventieve maatregel verboden is. Het is dan ook niet aan mij om allerhande voorwaarden op te leggen vooraleer we onderwijs kunnen inrichten. Toch verbaast het me dat ik hier voor de derde week na elkaar sta om vragen te beantwoorden waarin ik mijn mening moet geven over iets dat ook tot de vrijheid van onderwijs behoort. Ik begrijp echter dat er vragen worden gesteld.

Mevrouw Meuleman, het zal u misschien verbazen, maar ik ben het eigenlijk volkomen eens met uw betoog, niet zozeer met dat van de heer Janssens, maar dat zult u me wel niet kwalijk nemen.

De katholieke scholen in Vlaanderen zijn sterk, heel veel ouders sturen hun kinderen naar een katholieke school. Ik kan me geen katholiek onderwijs voorstellen in Vlaanderen dat zijn identiteit zou prijsgeven. Ik kan me totaal niet inbeelden dat dit de bedoeling zou zijn. Zoals mevrouw Meuleman heeft gezegd, is het niet aan de orde om deuren te sluiten: alle kinderen hebben recht op onderwijs. Wie vandaag de realiteit in Vlaamse scholen bekijkt, ziet dat ook in katholieke scholen moslimkinderen naar de les gaan en daar met open armen worden ontvangen. Uiteraard moeten we respect hebben voor elkaar, maar dat kunnen we, zoals mevrouw Meuleman zegt, doen vanuit de eigen levensbeschouwelijke identiteit. Dat staat ook zo in de Grondwet. Wanneer men die dialoog promoot, dan ben ik daar echt een grote fan van.

Wanneer we willen werken aan integratie, moeten we bereid zijn om met elkaar te praten en mogen we ons niet terugtrekken op ons eiland. Ik hoor van het katholiek onderwijs dat zij dat ook in de toekomst zullen blijven doen vanuit hun identiteit maar met een open blik op de samenleving en gericht op de integratie van jongeren en op het best mogelijke onderwijs.

Mevrouw Meuleman, u vroeg net mijn mening over burgerschap op zich. Ik denk dat ik daar twee weken geleden op geantwoord heb in deze plenaire vergadering, met name dat ik daar positief tegenover sta. In Vlaanderen loopt momenteel het eindtermendebat. De commissieleden hebben gevraagd om daar zelf een inbreng in te hebben, en dat lijkt me een heel goede zaak. Wanneer u mij vandaag vraagt of ik het belangrijk vind dat onze democratische waarden en al die zaken die ook in de Grondwet staan, sterker in de spotlights komen in elke Vlaamse school, dan is mijn antwoord daarop: ja. Dat betekent echter niet dat er in onze scholen geen plaats meer mag zijn voor levensbeschouwing, dat staat trouwens uitdrukkelijk in de Grondwet. En dat is, minister Tommelein, die Grondwet waar u zonet ook trouw aan hebt gezworen.

Ik heb begrepen dat er nog heel wat discussie is binnen het katholiek onderwijs. Ik zal die discussie zeker volgen maar ik ben ervan overtuigd dat iedereen zo verstandig zal zijn om de grote sterkte van het onderwijs en ook van het katholiek onderwijs in Vlaanderen in de toekomst in zijn volle sterkte te bewaren.

Minister, ik stel vast dat uw bloeddruk net als de top van het katholiek onderwijs vanmorgen een absoluut dieptepunt heeft bereikt. Niettemin wil ik u bedanken dat u toch naar het parlement bent gekomen. Ik wil u ook uitnodigen, wanneer u zich wat beter voelt, om eens de reacties op dit initiatief op krantenwebsites en sociale media te bekijken. Die zijn vernietigend. U mag dan als minister van Onderwijs niet doen alsof uw neus bloedt. Het is trouwens niet alleen mijn partij die zich tegen deze plannen verzet, ook twee van uw coalitiepartners hebben zich in de pers al uitdrukkelijk verzet tegen deze dwaze ideeën.

Het kan toch niet dat wereldvreemde figuren vanuit hun ivoren toren dergelijke beslissingen opleggen. Er is zelfs al een speciale website geopend: www.geenislamoponzeschool. Ik nodig u uit om daar, al is het anoniem, een protestbrief tegen deze gang van zaken te ondertekenen. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Minister, ik wil u aanraden om dat, onder welke naam ook, zeker niet te ondertekenen. Het is echt belangrijk dat we een antwoord bieden op de uitdagingen die er zijn na alles wat er is gebeurd. Ik denk dat het antwoord is: meer dialoog, meer cohesie, meer verdraagzaamheid. We moeten dat doen door een eenheidsvak in te voeren waarin verschillende levensbeschouwingen echt met elkaar in dialoog gaan en elkaar ontmoeten.

U bent bereid om dat te doen. Dat zal via het eindtermendebat gebeuren. Ik wil er zeker over waken dat dat wordt gerealiseerd. Maar er zijn nog andere pistes om segregatie in onze scholen tegen te gaan. Het inschrijvingsbeleid moet een belangrijke stap voorwaarts worden. Ook daar is het belangrijk dat u landt en dat er goede maatregelen uit voortkomen. De scholen, uit welk net ook, moeten een actief diversiteitsbeleid voeren. Ook daar kunnen we een tandje bij steken. De overheid kan wel degelijk iets doen, en ik nodig u uit om daar ten volle op in te zetten.

De voorzitter

Mevrouw Gennez heeft het woord.

Minister, in januari zette het gemeenschapsonderwijs zijn pluralistisch project ‘Samen leren samenleven’ in de verf. U was daar aanwezig. Vandaag geeft ook het katholiek onderwijs in Vlaanderen aan te willen aansluiten bij de diversiteit in onze samenleving. Dat getuigt bij de twee grootste onderwijsverstrekkers van inzicht in onze samenleving. Zij zeggen: “Iedereen heeft zijn eigen identiteit en overtuiging, maar pluralisme moeten we absoluut nastreven.” Ik vind het goed nieuws dat die bezorgdheid door de twee grootste onderwijsnetten gedeeld wordt. Daarom pleiten wij, net als Groen en Open Vld, en sinds vandaag ook de N-VA, heel expliciet voor dat gedeelde vak burgerschapsvorming, voor alle kinderen in alle netten in alle scholen in heel Vlaanderen. Het is niet de taak van ons onderwijs om goede gelovigen op te leiden, maar wel om sterke burgers voor een hechte en eerlijke samenleving te vormen. Dan zullen wij erop vooruitgaan.

De voorzitter

De heer Daniëls heeft het woord.

Minister, ik vind het een beetje raar dat deze vragen aan u worden gesteld. Ik kan alleen maar vaststellen dat Lieven Boeve vandaag de Schoolstrijd 2.0 heeft ontketend. Dat is een vorm van strijd voor de leerling. Ik vraag mij af of mijnheer Boeve weet hoe het er vandaag aan toegaat in zijn scholen. De lessen godsdienst bestaan niet uit het voorlezen van de Bijbel. En ik weet niet welke vierkante meters er nog zijn om al die gebedsruimtes in te richten.

Onderwijs gaat toch over een kwalificatie? Laat ons dan alstublieft inzetten op lessen Nederlands, op bijsturing, op huiswerkbegeleiding. De dag dat wij netonafhankelijke CLB’s voorstelden, kon dat niet vanwege de eigenheid.

Mevrouw Gennez, u zei dat wij van mening veranderd zouden zijn. Neen. Als u aanwezig geweest zou zijn op het eindtermendebat, zou u hebben vastgesteld dat burgerschapsvorming belangrijk is. Waar en hoe zal blijken in de verdere uitwerking van de eindtermen. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

De heer Kennes heeft het woord.

Ward Kennes (CD&V)

Als het vrije net, waaraan zeven op de tien ouders hun kinderen toevertrouwen, een idee lanceert, voelen blijkbaar heel veel mensen in Vlaanderen zich geroepen om daar onmiddellijk op te reageren.

Wat is de context? Een: het katholieke net kiest voor een eigen identiteit en een eigen project. Twee: ze zien ook dat de samenleving verandert en dat de diversiteit op de schoolbanken toeneemt. Drie: men kiest, en dat is wel beslist, voor het project van de dialoogschool en voor een verbindend schoolklimaat. En dan worden een aantal voorstellen gelanceerd, hoe de 2200 scholen daarmee zouden kunnen omgaan, in functie van de context van die school, van de locatie van de populatie, van vragen van ouders en leerlingen. En dan voelt plots iedereen zich geroepen om daarop te reageren.

Ik heb de indruk dat een aantal mensen vandaag toch wat in de val zijn getrapt. Het gaat om voorbeelden. Er is nog niets beslist. Er is beslist voor een dialoogschool, en alle andere zaken behoren tot de vrijheid. En die vrijheid is, dat heeft de minister benadrukt, de vrijheid van de school.

Minister, ik vraag u om de verschillende scholen en netten die kiezen om eigentijds in te gaan op de diversiteit van vandaag, op een positieve manier te ondersteunen. (Applaus bij CD&V)

De voorzitter

De heer De Gucht heeft het woord.

Lieven Boeve erkent dat de maatschappij verandert. Maar eigenlijk moet het niet gaan over de uitspraken van Lieven Boeve. Eigenlijk moet het gaan over de toekomst van onze kinderen. De realiteit is dat de maatschappij aan het veranderen is. We moeten ervoor zorgen dat onze kinderen niet op een eiland maar in de samenleving opgroeien – welk eiland dat ook moge zijn: het katholieke, het islamitische of het vrijzinnige eiland. We moeten streven naar een inclusief onderwijs.

In het inclusief onderwijs komt alles aan bod, er is openheid voor alles en men vertrekt van burgerschap in plaats van een levensbeschouwing. We moeten streven naar een open samenleving en inclusief onderwijs. Een gesegregeerd onderwijs waar we nu mee zitten en wat altijd maar verder gaat, zal leiden tot een gesegregeerde samenleving. Die oefening moeten we hier maken.

We moeten ons niet verschuilen achter de Grondwet. De Grondwet kunnen we als politici wijzigen. (Gelach. Rumoer)

We moeten daar in andere parlementen over spreken. We moeten de scheiding van kerk en staat ter discussie durven te stellen. Dat is wat politici doen, nadenken over de evolutie van onze maatschappij. Dat doen wij in dezen te weinig.

Minister Hilde Crevits

Dank u voor al de interessante suggesties.

Sommige collega’s doen het af en toe: u moet eens naar een Vlaamse school gaan en de realiteit bekijken. U zult daar lerarenteams vinden, geen eilanden, mijnheer De Gucht, met mannen en vrouwen die in de best mogelijke omstandigheden kinderen van allerhande origine, kinderen die thuis veel soorten levensbeschouwingen aanhangen, proberen kennis, kunde en vaardigheden bij te brengen. Dat verdient alle respect en alle lof. (Applaus bij CD&V en de N-VA)

Mevrouw Gennez, u zegt dat de boodschap van het gemeenschapsonderwijs sterk is, dat ze willen werken aan de inclusie. Dat is juist en ik vind dat een goede zaak. Alle publieke onderwijsverstrekkers – het provinciale en het gemeentelijk onderwijs – zijn trouwens verplicht om die verschillende levensbeschouwingen aan te bieden. Wie denkt – en dat verbaast me hier een beetje – dat burgerschap en democratische waarden aanleren allemaal te herleiden valt tot het vak levensbeschouwing, heeft het natuurlijk mis. Die zaken kan men mooi uit elkaar halen.

Ik was onlangs op een conferentie met Europese ministers. We hebben daar afgesproken om een pakket te maken van onze democratische waarden voor de scholen. U was daar ook tegen, mijnheer Janssens. Mevrouw Meuleman vond dat een goede zaak, net als veel anderen. Ik vind het belangrijk dat we dat doen. Ik wil dat meenemen in het eindtermendebat.

Maar er zijn in Vlaanderen heel veel kinderen die thuis ook een levensbeschouwing meekrijgen en incorporeren. Daar is een plaats voor in de scholen. Dat is netjes en mooi geregeld. Kinderen hangen die natuurlijk niet zomaar aan de kapstok als ze in de klas komen.

Ik begrijp u, collega’s van de N-VA, dat u zegt – en uw voorzitter was bijzonder assertief vandaag in de media – dat sommige voorbeelden uw verbazing wekken, want in onze katholieke scholen loopt dat nu toch allemaal anders. Ik ben verzekerd van het feit dat men de identiteit die men heeft zeker ook in de toekomst wil blijven uitdragen, maar dat men ook wil werken aan die dialoog.

Als ik hier sta nadat ik deze ochtend een beetje onwel was, mijnheer Janssens, dan is dat omdat ik daar met jullie wil blijven over dialogeren. Ook met u, collega De Gucht. Ook met u, collega’s van de oppositie en van de meerderheid. Laat ons alstublieft focussen op de belangrijke taak die we hebben, ook inzake onze democratische en burgerschapswaarden. Laat ons niet de Grondwet als een zomaar snel te wijzigen vodje papier beschouwen en ervan uitgaan dat de levensbeschouwing die nu gelukkig ook veel goede dingen doet in de scholen, totaal overbodig is geworden en er totaal geen plaats meer heeft. Je kan er perfect het ene met het andere verzoenen.

Ik zal me uiteraard nog wat beter informeren over wat de heer Boeve allemaal bedoeld heeft. Hij heeft me vanmorgen wel wat verrast, temeer omdat ik zijn groot project rond de katholieke dialoogschool een schitterend project vind. Ik vind het goed dat men met elkaar in dialoog gaat en elkaar leert kennen. We hebben een paar weken geleden nog maar die interlevensbeschouwelijkedialoogverklaring ondertekend, net om niet zoals men het in het GO! zegt, niet te focussen op wat ons onderscheidt, maar op wat ons verbindt, ook als het gaat over levensbeschouwingen.

Collega’s, we zullen er verder werk van maken. Ik heb geen intentie om een schoolstrijd 2.0 mee te laten uitbarsten.

Het is echter wel mijn zorg om elke jongere, vanwaar die ook komt, wat diens wortels ook zijn, in ons sterk Vlaams onderwijs de allerbeste kansen te geven. Daar zal ik als minister van Onderwijs verder over waken. (Applaus bij CD&V)

Mijnheer Kennes, de bevolking die zich mengt in publieke debatten, dat noemt men nu eenmaal democratie. Hier kan dat, in tegenstelling tot in de meeste islamitische landen, en het is net om die reden dat ik me verzet tegen de islamisering van onze onderwijs, om onze democratie en onze vrijheden te vrijwaren.

Collega van de N-VA, ik vind het toch een beetje merkwaardig dat u zich nu verzet tegen de islamisering van het katholiek onderwijs, terwijl u in heel veel andere dossiers met heel deze Vlaamse Regering zelf de islamisering mee in de hand werkt. Er zijn tientallen moskeeën die worden erkend en gefinancierd. Er wordt geld vrijgemaakt voor een Moslimexecutieve om een infolijn op te starten. Islamexperten worden naar onze scholen gestuurd om er uitleg te gaan geven over de islam, en zo kan ik nog even doorgaan. Om het dan nog niet te hebben over het opengrenzenbeleid van Theo Francken, waardoor weer duizenden moslims naar hier zijn gekomen. Wees een beetje consequent en verzet u tegen de islamisering, ook van onze katholiek onderwijs. (Applaus bij het Vlaams Belang)

Minister, een paar dagen geleden is er een studie van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Université libre de Bruxelles (ULB) bekendgemaakt waarin wordt gesteld dat onze jongeren in onze grootsteden – het ging over Brussel – van verschillende achtergronden en culturen eigenlijk parallelle levens leiden, dat ze elkaar niet tegenkomen. Ik denk dat dat niet goed is, dat we daar echt iets aan moeten doen en dat het beleid dat ook kan doen. Onze leerkrachten doen hun best. Ze doen al heel wat inspanningen. Ik meen echter dat het beleid hen daarbij moet ondersteunen. Dan denk ik aan zo’n vak, aan het inschrijvingsbeleid, aan het inzetten op gelijke kansen en de toegankelijkheid van onze onderwijs, bijvoorbeeld via de schoolkosten. Er zijn dus wel degelijk inspanningen die we kunnen doen om ervoor te zorgen dat we meer gaan samenleven in plaats van parallelle levens te leiden, zoals dat onderzoek heeft aangetoond. Dan was mijn vraag aan u dat u initiatieven zoals dit, die openheid tonen, verder zou ondersteunen. (Applaus bij Groen)

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.