U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 4 mei 2016, 14.01u

Voorzitter
van Bart Van Malderen aan minister Philippe Muyters
317 (2015-2016)
van Jenne De Potter aan minister Philippe Muyters
318 (2015-2016)
De voorzitter

De heer Van Malderen heeft het woord.

Bart Van Malderen (sp·a)

Voorzitter, collega’s, minister, het is jammer genoeg niet de eerste keer dat we het in het parlement moeten hebben over de problematiek van vijf toeleveranciersbedrijven die al jaren leveren aan de fabriek van Volvo in Gent en die een aantal weken geleden, de een na de ander, het slechte nieuws kregen dat zij bij de productie van de nieuwe modellen, die gelukkig naar Gent komen – laat ons dat nog maar eens onderstrepen – geen partner meer in het spel zijn.

Toen wij het er een eerste keer over hadden in de commissie, gingen we er nog van uit dat we, omdat het een moeilijk scenario was, toch nog wel enig perspectief hadden omdat de contracten zouden aflopen in 2019. We zagen een afbouwscenario zich aftekenen vanaf eind 2017. Een van die toeleveranciers, SAS Automotive, heeft tegen die beslissing van Volvo een heel brutale tegenzet gedaan. Zij zeggen: ‘Na de zomer van 2016 stoppen wij hier de productie. Wij gaan niet mee in dit verhaal. In plaats van dat wij nog meer dan een jaar hebben om heel de machinerie in gang te zetten, om sociale begeleiding uit te rollen, om mensen op te leiden en naar een andere job toe te leiden, maar ook om de toeleveranciers andere markten en andere afnemers te laten zoeken, nemen wij de heel brutale beslissing om te stoppen.’

Het resultaat is dat niet alleen het hele bedrijf platligt, maar dat vandaag zowel Volvo Cars als alle andere toeleveranciers, deze laatsten als gevolg van overmacht, stilliggen en dat zevenduizend mensen technisch werkloos zijn.

Voorzitter, mijn vraag is, zoals we allemaal kunnen voorspellen, heel evident. Minister, wat is hierop uw antwoord? Wat gaat u concreet op het terrein doen ten aanzien van deze abrupte beslissing van SAS Automotive om al in het najaar van 2016 de productie in Gent volledig stop te zetten?

De voorzitter

De heer De Potter heeft het woord.

Jenne De Potter (CD&V)

Voorzitter, minister, in maart kwam inderdaad het nieuws dat Volvo Cars Gent een deel van de productie van onderdelen en van de assemblage zou gaan insourcen, waardoor de contracten met vijf toeleveranciers zouden stoppen. Het was de bedoeling dat de toeleveranciers een transitieperiode zouden doormaken. Ze zouden hun activiteiten in transitie steken, zodat de tewerkstelling zou worden behouden.

Voor een ander aantal bedrijven was inderdaad het opzetten van de activiteiten tegen 2019 vooropgesteld. Nu merken we evenwel dat de realiteit van de dag op die planning vooruitloopt. We hebben van SAS Automotive het bericht gekregen dat na de zomer de activiteiten worden stilgelegd. Meer dan tweehonderd mensen dreigen hun job te verliezen. Dat heeft een kettingreactie op gang gebracht met stakingen bij die toeleverancier, en de productie bij Volvo Cars zelf ligt stil, nu al drie dagen. Ook andere toeleveranciers en bedrijven kennen tijdelijke werkloosheid.

Als minister van Werk moet u hierop actief reageren en actie ondernemen. Welke acties en initiatieven hebt u al genomen naar de toeleveranciers en naar Volvo Cars Gent om de tewerkstelling zo maximaal mogelijk te garanderen? Welke acties en initiatieven hebt u al genomen om de toeleveranciers te ondersteunen?

De voorzitter

Minister Muyters heeft het woord.

We hebben in de commissie al de tijd gehad om dit ruimer te bespreken. Ik zal de essentie samenvatten. Wij doen niet de transformatie van die bedrijven. Wij willen die bedrijven – laat ons hopen dat er zoveel mogelijk een transformatie aangaan en zo een doorstart kunnen maken – wel ondersteunen. We hebben daarvoor onze klassieke instrumenten: de kmo-portefeuille en de groeiportefeuille. We hebben ook de strategische investeringssteun met opleidingen om mensen die stap te laten zetten. Dat is mijn eerste element. Ik hoop dat er van die vijf bedrijven enkele een doorstart kunnen maken en dat de mensen daar kunnen blijven.

Ik was net zo verbaasd als u, collega’s, dat SAS Automotive de abrupte beslissing heeft genomen om nu al te stoppen. We hebben direct contact genomen met de directie in Gent. We hebben begrepen dat er een discussie gaande is op het niveau van de hoofdkwartieren van Volvo en SAS Automotive, maar ik kan daar – ik hoop dat u dat wilt begrijpen – niet over in detail treden. Dat is me ook gevraagd. De overheid moet altijd oppassen om zich in zulke zaken te mengen. We mogen geen kansen verspelen voor de toekomst door nu verklaringen af te leggen of door actie te ondernemen. Dat is correct tegenover SOS Automotive. (Opmerkingen van Bart Van Malderen)

Als SAS Automotive sluit, u kent de regels, dan geldt de wet-Renault. Er moet sociaal overleg komen. Dat is trouwens bezig. Ten tweede moeten we met een tewerkstellingscel beginnen en daarin actief werken. In de toekomst zouden we wellicht nog tewerkstellingscellen moeten oprichten. Misschien moeten we een overkoepelende cel realiseren.

Zowel voor SAS als voor de andere toeleveranciers is er al contact geweest tussen VDAB Oost-Vlaanderen en de stad Gent om ervoor te zorgen dat ook daar afspraken worden gemaakt. Niet langer geleden dan vanmiddag is er op mijn kabinet, met mijn kabinetschef, met de stad Gent, met de haven en met VDAB Oost-Vlaanderen vergaderd. Dat was zeer constructief, heeft men mij gezegd. We zullen onze krachten bundelen voor de werkgelegenheid; we zullen de competenties en talenten proberen bij te schaven waar nodig. We kunnen de ervaring die we hebben opgedaan in Limburg bij de sluiting van Ford, integreren in deze aanpak om proactief het werk te doen dat we kunnen doen.

We hebben ook nog afgesproken dat we zullen samenwerken om mogelijke nieuwe investeringen aan te trekken, die dan toch ook voor bijkomende werkgelegenheid kunnen zorgen. Ik zal dat ook met de minister-president opnemen.

Voor alle duidelijkheid, we willen ter zake een samenspel tussen de stad, de haven, VDAB en mijn kabinet, om alles te doen wat we kunnen voor die mensen en voor mogelijke investeringen, én voor een transformatie als er wordt gekozen voor een transformatie van die bedrijven.

Bart Van Malderen (sp·a)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Soms is een lapsus veelzeggend. U had het even over SOS Automotive, maar misschien is dat vandaag wel aan de orde, moeten we er alles aan doen om de tewerkstelling in die sector zo maximaal mogelijk te vrijwaren. Bijna negenhonderd jobs staan op de tocht als gevolg van de beslissing van Volvo om niet langer met die onderaannemers scheep te gaan. Ik zie grote gelijkenissen tussen wat u zegt en het antwoord dat u een paar weken geleden in de commissie hebt gegeven, voor SAS Automotive deze abrupte beslissing nam. Ik noteer met genoegen dat u via VDAB contact hebt met de andere onderaannemers. Bent u ervan op de hoogte dat ook andere leveranciers in een SAS Automotivescenario zouden stappen, dus dat er met andere woorden niet zou worden uitgefaseerd vanaf 2017, met het einde in 2019, maar er nu ook heel abrupt gelijkaardige beslissingen zouden worden genomen? Dat heeft immers ook wel repercussies op de organisatie van Volvo zelf. Bent u ook bereid om naar Volvo te stappen om te streven naar een maximaal insourcen, dus niet alleen van de activiteiten, maar ook van de mensen?

Jenne De Potter (CD&V)

Minister, ik dank u voor uw antwoord. Het is inderdaad zeer positief dat er overleg is met het lokaal bestuur, met VDAB, met het havenbedrijf. Het is ook belangrijk dat u als Vlaams minister van Werk dit dossier ook actief opvolgt, trekt, begeleidt en bewerkt. Ik hoop dat er op basis van het overleg met de lokale besturen en VDAB een gecoördineerd beleid op poten wordt gezet, op twee fronten. Er is het reactieve, waar we niet onderuit kunnen, met de begeleiding van die mensen naar nieuwe tewerkstelling, maar er is ook het preventieve, het proactieve ten overstaan van Volvo. Met het beleid moet op die manier toch ook wel een zekere invloed kunnen worden bewerkstelligd. Het behoud van de tewerkstelling moet inderdaad het uitgangspunt zijn. Gelet op de actualiteit van deze week, gelet op de kettingreactie die een en ander heeft teweeggebracht, welke initiatieven plant u nog? Hebt u weet van andere nefaste scenario’s?

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord.

Mathias De Clercq (Open Vld)

Voorzitter, collega’s, minister, u hebt op een zeer genuanceerde en serene, en ook daadkrachtige en positieve manier de vragen van de collega’s beantwoord. U wijst terecht op de krachtenbundeling waarvan we allemaal een voorstander moeten zijn in deze moeilijke situatie. We moeten verantwoordelijkheidszin hebben. Die situatie was al moeilijk en wordt alleen maar moeilijker nu SAS een en ander doet. Het sociaal overleg is opgestart, en dat moeten we respecteren. Dat klopt. Men moet hen hun werk laten doen. Minister, al die instanties, de stad, het havenbedrijf, VDAB, uzelf, de Vlaamse overheid, sturen echter eensgezind een signaal uit: als het sociaal overleg eenmaal achter de rug is, zal men de getroffenen bijstaan, hun een warme hand reiken, hen ondersteunen en begeleiden. VDAB heeft ook goede ervaringen wat dat betreft. Mits een aantal versterkende maatregelen kunnen we daar ook sterk samen in slagen.

Collega, het is inderdaad van belang ook het positieve nieuws te onderstrepen, namelijk dat die nieuwe modellen naar Gent komen, zodat de toekomst van Volvo en vele spelers in Gent inderdaad verder wordt verankerd en er wordt gevochten voor elke job. Dat is fundamenteel.

De voorzitter

De heer Rzoska heeft het woord.

Minister, bedankt voor de antwoorden die u hebt gegeven op de vragen van de collega’s. Ik had ook een bijkomende vraag die in dezelfde lijn ligt. Ik was ook wel wat geschrokken van het nieuws deze week, hoewel we allemaal wel wisten dat er iets op ons afkwam.

Hebt u van de Volvodirectie in Gent een overzicht gekregen van de toeleveranciers die mogelijk in hetzelfde scenario zitten? Ik denk dat het inderdaad interessant is dat we niet altijd reactief optreden maar dat we eventueel ook proactief de problemen in kaart kunnen brengen om er een antwoord op te geven. Anders wordt het natuurlijk wel moeilijk om een aantrekkelijk bedrijf in de Gentse haven verder te verankeren, wat toch de bekommernis is van alle collega’s.

De voorzitter

De heer Gryffroy heeft het woord.

Dit onderwerp is inderdaad een paar weken geleden besproken in de commissie. Ik heb toen ook heel duidelijk gevraagd ons te hoeden voor grote, ronkende verklaringen. Dat is het slechtste wat we kunnen doen. In het verleden hebben we dat al eens gedaan, maar dan krijg je soms het omgekeerde effect. Ik opteer voor discretie in dit dossier. Laten we de mensen die het moeten doen, achter de schermen werken, pendeldiplomatie en stille diplomatie toepassen, en zo in contact komen met alle betrokkenen.

Ik ben het helemaal met u eens, collega’s Gryffroy en Rzoska. Bevinden anderen zich op hetzelfde pad? Ik ben zeker dat Volvo niet wist dat SAS een stap sneller zou gaan. We hebben getelefoneerd met de directie van SAS. In het moederbedrijf, zowel bij Volvo als bij SAS, werden beslissingen genomen die een effect hebben op wat in Vlaanderen gebeurt. Als ik de Volvodirectie vraag of ze denkt dat die vier andere ook vroeger zullen sluiten, zullen ze daar vandaag geen antwoord op kunnen geven. Ik hoed mij er effectief voor om, zoals u vraagt, mijnheer De Potter, Volvo proactief te vragen hun beslissingen te herzien. Ik vind dat de beslissingen die Volvo moet nemen, ook door Volvo genomen moeten worden. Dat Volvo beslist heeft de nieuwe lijn opnieuw in Vlaanderen te verankeren, vind ik een fantastische zaak. Dat is toch een belangrijke beslissing, en dat is voor mij punt één in die discussie. Dat wij ook proactief kunnen zorgen dat die toeleveranciers een doorstart kunnen maken, daar wil ik op inzetten. Beslissingen van bedrijven in vraag stellen, zal ik echter absoluut niet doen, want dat zou de toekomst van het bedrijf kunnen hypothekeren. Dat zal ik dus zeker niet doen.

Wat het reactieve optreden betreft, ben ik het natuurlijk eens. Ik denk dat collega De Clercq duidelijk heeft gesteld dat we hier de krachten moeten blijven bundelen en zeker iedereen die toch riskeert zijn job te verliezen, moeten verzekeren dat we samen, schouder aan schouder, met alle kennis en mogelijkheden die we hebben, hen willen begeleiden naar een nieuwe job. Dat is voor mij de belangrijkste boodschap van vandaag. Het gesprek van vandaag is zeer constructief verlopen. Het was overigens niet de eerste keer, want we hebben elkaar tevoren al een aantal keren telefonisch gesproken. Ik denk dat we, wat dat betreft, op een goede lijn zitten.

Bart Van Malderen (sp·a)

Minister, het volstaat niet om ronkende verklaringen af te leggen. Het gaat hier wel om bijna negenhonderd werknemers die vragende partij zijn om zo snel mogelijk duidelijkheid te hebben over hun toekomst. We hebben u de vraag gesteld – en ik denk dat kamerbreed collega’s zich daarbij hebben aangesloten – om actief, proactief en preventief aan de slag te gaan om contact te leggen met die andere onderaannemers en uitdrukkelijk te vragen wat het scenario is dat ze zullen volgen. Ik denk toch niet dat we omwille van de continuïteit bij Volvo kunnen verdragen dat de ene na de andere versneld zal sluiten. Dat zou echt nefast zijn. U zegt dat u geen beslissingen van bedrijven in twijfel trekt. Ik denk dat u alle zeilen die u hebt, u en de minister-president die hier aanwezig is, zou moeten bijzetten om preventief een aantal stappen te zetten. Het curatieve is een grote ervaring, maar laten we versterkt inzetten op het preventieve en vechten voor elke job, voor de achthonderd bij de toeleveranciers, en op de achtergrond zevenduizend andere werknemers die ook bang zijn, en dat niet zouden moeten zijn.

Jenne De Potter (CD&V)

Het is inderdaad zo dat er achter de schermen moet worden gewerkt, maar mijn oproep was om de contacten met Volvo zelf te blijven leggen en in overleg te gaan om na te gaan hoe we de tewerkstelling en het insourcen van de werknemers en van de eventuele toeleveranciers kunnen proberen – en ik zeg wel proberen – te bewerkstelligen. Het actief op de markt gaan en het actief participeren aan het overleg, wat u ook hebt gedaan met de stad Gent, moet intensief gebeuren. Dat is de oproep die ik wou doen.

Voor de rest hopen we uiteraard dat de tewerkstelling, waar we allemaal zo voor vechten, maximaal kan worden gegarandeerd.

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.