U bent hier

De voorzitter

Mevrouw Gennez heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega’s, ik denk dat ik hier vandaag sta in naam van de meer dan 150.000 leerkrachten. Ze vertolken op dit moment maar één gevoel en dat is oprechte ongerustheid.

Voorzitter, minister, ik sta hier in naam van de meer dan 150.000 leraars. Zij vertolken momenteel werkelijk maar één gevoel, en dat is oprechte ongerustheid. Enerzijds, en dat kunnen ze begrijpen, zien ze de pensioenleeftijd geleidelijk aan opschuiven. Voor oudere leerkrachten dreigt dat een ijsschots te worden, omdat ze niet weten wanneer ze nu precies met pensioen kunnen gaan. Jongere leerkrachten hebben er begrip voor dat ze langer moeten werken. Anderzijds dreigen mensen die met pensioen gaan minder pensioen te hebben vandaag en morgen dan gisteren. Dat is iets dat wij als overheid aan leerkrachten niet mogen vragen.

Minister, u hebt het engagement aangegaan om het beroep van leerkracht, het mooiste beroep ter wereld, het belangrijkste beroep in een samenleving, net aantrekkelijker te maken. U weet dat daar voor jongere leerkrachten werkzekerheid bij hoort, maar voor oudere leerkrachten en leerkrachten in het midden van hun loopbaan, ook goede pensioenvoorwaarden. Dat is nogal evident.

Dit weekend heeft de Federale Regering een begrotingscontrole gehouden, en vraagt ze inspanningen en wentelt die meer dan evenredig af op die Vlaamse leerkrachten. Meer concreet zeggen de verschillende vakorganisaties dat een gemiddelde leerkracht drie jaar langer zal moeten werken voor 20 procent minder pensioen. Minister, collega’s, dat is gewoon niet ernstig en dat hypothekeert het loopbaanpact.

De heer Van den Heuvel en ikzelf wonen in de streek van federaal minister van Werk Peeters, we kennen hem. Ik neem aan dat u hem nog beter kent. Dus, was u op de hoogte van de beslissingen? In oktober zei u zeer concreet dat u het een slecht idee vond. Als u dat vandaag nog vindt, hoe gaat u dan die federale beslissingen, die zo’n grote impact hebben op het pensioen van de leerkrachten, tegenhouden?

De voorzitter

De heer Daniëls heeft het woord.

Als voormalig leerkracht en als lid van de commissie Onderwijs krijg ik heel wat mails van vroegere collega’s: hoe zit het met ons pensioen, hoelang moeten we werken, hoeveel gaan we krijgen? Het zijn zeer terechte vragen en ik stel mij die ook.

Dan zijn er anderen die me vragen: klopt het dat ik zoveel – tot twee cijfers na de komma – minder ga krijgen? Ik vraag me dan af: hoe komen zij aan die cijfers? Als ik dan aan de federale collega’s vraag of de wegingscoëfficiënten in de puntenenveloppes bekend zijn, is het antwoord negatief. Zijn de evoluties van de tantièmes, de breuk die men hanteert, bekend? Neen, die zijn niet bekend. Is er een beslissing bekend van het comité van de sociale partners om die tantièmes en de zware beroepen te bepalen? Neen, die zijn niet bekend. Degenen die met zulke onbekende gegevens een berekening kunnen maken, dat zijn straffe mannen. Bovendien stel ik vast dat een collega van ons die berekeningen en getallen overneemt en onrust zaait, bewust onrust zaait bij de leerkrachten! (Applaus bij de N-VA)

Dat, collega’s, dat stemt mij zeer bedroefd. Maar dat neemt niet weg dat er duidelijkheid moet zijn. Dat neemt niet weg dat er bij de mensen die onze jongeren opleiden, ongerustheid leeft. Maar onze partij en deze meerderheid willen, mevrouw Gennez, dat de leerlingen van die leerkrachten ook nog een pensioen gaan hebben. Daarvoor zijn er ingrepen nodig.

Minister, hebt u al een overleg gehad met federaal minister van Pensioenen Bacquelaine? Hij zei dat er nog geen afspraak gemaakt is. Is er over al die parameters die ik net heb geschetst en nog vele andere al duidelijkheid in verband met de impact op de pensioenen van de leerkracht?

De voorzitter

Minister Crevits heeft het woord.

Minister Hilde Crevits

Collega’s, het klopt dat de Vlaamse en de Federale Regering een budgetcontrole afgerond hebben, de Vlaamse iets vroeger dan de federale. De Federale Regering heeft daarover gecommuniceerd op een persconferentie enkele dagen geleden. Ik heb ook vernomen dat men – geheel in lijn met het federale regeerakkoord – daar een zin heeft in opgenomen waarin staat: we zullen eens kijken hoe we de diplomabonificatie kunnen harmoniseren en hoe we een systeem kunnen uitwerken dat de studieperiodes zou regulariseren. Meer details zijn daarover niet gegeven. Meer zelfs, meer details zijn daarover ook nog niet afgeklopt. Men heeft enkel de beslissing genomen dat men daar inderdaad werk van zal maken, maar men heeft ook het uitdrukkelijke engagement genomen dat er overleg zal zijn met de deelstaten en met de sociale partners.

Die sociale partners – de vakbonden dan toch – zijn vanmorgen al bij collega Bacquelaine geweest. Ik was daar niet bij, maar collega Bacquelaine zou daar net hetzelfde gezegd hebben als wat ik in dit gremium net heb gezegd, namelijk dat alle modaliteiten, overgangsperiodes et cetera nog moeten worden uitgewerkt. Dus al wie nu met tabellen, berekeningen of besliste maatregelen naar buiten komt, doet dat voorbarig.

Maak ik mij zorgen, collega’s? Ja. Begrijp ik de onrust van de leerkrachten? Zeker, want die wordt ook op elk moment gevoed. Wil ik graag dat er duidelijkheid komt? Jazeker. Dat is ook de reden waarom ik zondag al uitleg gevraagd heb aan collega Bacquelaine. Ik was dan ook wat verrast – en er stond in de krant dat het blijkbaar medewerkers van de N-VA-kabinetten waren, collega Daniëls – dat men zich erover verbaasde dat ik als regionaal minister uitleg zou vragen aan de pensioenminister. Voor mij is dat eigenlijk een heel evidente zaak. Men zei zelfs dat Kris Peeters blijkbaar naar het toilet was toen het beslist werd. Maar er is beslist wat er beslist is, en al de rest moet nog uitgewerkt worden. (Opmerkingen)

Collega’s, er is nog heel veel opklaarwerk. Ik zal mij tot het uiterste inspannen om niet alleen de rust te bewaren, maar ook om ervoor te zorgen – en dat is de bezorgdheid die collega Gennez en collega Daniëls hier delen – dat niet alleen de leraren, maar ons volledige ambtenarenkorps in Vlaanderen met het nodige respect behandeld worden. Ik vind het verschrikkelijk als je nu plots te horen krijgt dat je zeven jaar langer moet werken, en dat het voor 500 euro minder zal zijn. Dat kan niet. Zo ga je niet met mensen om. Dat is de reden waarom ik een afspraak met de minister gevraagd heb. Dat is ook de reden waarom de Federale Regering die details nog in alle rust wil kunnen uitwerken.

Collega Bacquelaine heeft mij nog geen afspraak gegeven, collega Daniëls, en ik zal u ook zeggen waarom. U weet dat collega Milquet teruggetreden is in de Franse Gemeenschap. Wij zouden met de drie bevoegde onderwijsministers samen naar minister Bacquelaine gaan. Dat is vorig jaar trouwens op dezelfde manier gebeurd, toen de eerste aanzet werd gegeven tot de pensioenmaatregelen. Ik veronderstel dat dit eerstdaags opgelost zal zijn. Er zijn uiteraard ook wel contacten geweest met het kabinet van collega Bacquelaine.

Ik moet eerlijk toegeven, minister, dat mijn klomp breekt. U had aangekondigd rond te zijn met het lerarenloopbaanpact tegen Pasen. We zijn na de paasvakantie, we hebben daar niets meer van vernomen. Ondertussen zet de Federale Regering u een pad in de korf. In oktober 2015 zegt u dat de diplomabonificatie wordt aangepast voor het berekenen van de loopbaanduur, maar niet voor de hoogte van het pensioen, “want geen enkele leraar mag een euro verliezen.” En vandaag zegt u dat opnieuw.

Ik vind het een schande, minister, dat de Federale Regering beslissingen neemt zonder de impact te kennen op de cijfers en de pensioenen van die tienduizenden leerkrachten. Dat is op zijn minst lichtzinnig.

Wie stookt er dan onrust, minister? Niet de vakorganisaties, niet de koepels, niet de mensen in dit parlement, die oprecht schouderklopjes geven aan al die duizenden leraars. Ik vrees dat de Federale en de Vlaamse Regering hier eensgezind een pad in de korf van heel het Vlaamse onderwijs zetten. (Applaus bij sp.a en Groen)

Collega’s, ik denk dat de minister absoluut gelijk heeft dat we eerst goed moeten weten waarover we spreken. (Opmerkingen)

Beste collega’s, ik heb hier een cassetje bij me. Als ik aan mijn kinderen vraag wat dat is, dan trekt mijn zoon daaraan en zegt-ie: slingers, papa! Slingers zegt hij dat dit zijn. Slingers! (Opmerkingen)

Ik wil niet dat mijn kinderen, en die gasten die in die klassen zitten, over pensioenen hetzelfde moeten denken: wat is dat? (Rumoer)

Collega’s, er is dus een collectieve verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de pensioenen betaalbaar blijven! Er zijn dus maatregelen nodig. De Federale Regering heeft macromaatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de pensioenen betaalbaar blijven en dat ze blijven. En ja, qua effecten moet de concrete uitwerking voor elke sector uiteraard gebeuren met de partners rond de tafel die nodig zijn. (Applaus bij de N-VA)

De voorzitter

Mijnheer Daniëls, dat cassetje moet u wel inleveren. Anders weet men niet waarover het gaat als men over honderd jaar gaat lezen wat u hier hebt gezegd.

De heer De Meyer heeft het woord.

Jos De Meyer (CD&V)

Voorzitter, minister, collega’s, ik had eigenlijk nog liever de federale minister van Pensioenen ondervraagd, of de Vlaamse minister bevoegd voor de ambtenarenzaken, maar gezien de consequenties voor het onderwijsveld, en uiteraard ook de consequenties voor het loopbaanpact, stel ik mijn vraag aan minister Crevits.

Minister, ik onthoud het volgende als antwoord op mijn drie vragen de voorbije maanden. U zei: “Collega De Meyer, uw vragen zijn ook mijn vragen.” U zei: “Iedereen weet waarom de pensioenen in het onderwijs zijn wat ze zijn. Ze worden beschouwd als uitgesteld loon.” Op 6 oktober zei u dat de diplomabonificatie nog niet is afgeschaft.

Minister, u vertegenwoordigt samen met minister-president Bourgeois Vlaanderen in de Nationale Pensioencommissie. We weten allemaal, wars van alle partijgrenzen, dat we langer zullen moeten werken, maar mijn specifieke vraag wat het onderwijs betreft is: wat zijn de specifieke modaliteiten? Welke ruimte is er voor overgangsmaatregelen? Over welke ruimte, over wat specifiek is er nog sociaal overleg mogelijk?

De voorzitter

Mevrouw Brusseel heeft het woord.

Ann Brusseel (Open Vld)

Minister, enkele weken geleden zei u nog in de commissie dat er geen onduidelijkheid mag bestaan over de pensioenen voor de leerkrachten. Iedereen was het daarover eens. Wel, ik denk dat u inderdaad verrast moet zijn geweest. Ik was samen met u verrast, en niet zeer aangenaam, toen ik zaken in de krant las waarvan ik me dan afvroeg of ze wel klopten. Ik meen dat u heel terecht stelt dat al onze leerkrachten en ambtenaren respect verdienen, en dat er dus ook zo snel mogelijk duidelijkheid moet komen.

De voorzitter

Mevrouw Meuleman heeft het woord.

Minister, mijnheer Daniëls, wat een zottekesspel, wat een schouwspel is dat hier nu? Jullie halen dus de federale begroting hier vandaag onderuit. Jullie zeggen dat die op los zand is gebouwd. Die is gebaseerd op berekeningen en cijfers terwijl eigenlijk niet is geweten wat de impact is, wat die cijfers precies zullen zijn. Mijnheer Daniëls, men heeft daar dus een begroting die een gat moet vullen van ettelijke miljoenen euro’s, en dat is blijkbaar gebaseerd op slingers, als we u mogen geloven. Ik denk dat de door een N-VA-cabinetard gelekte cijfers waaruit blijkt dat een leerkracht met een loopbaan van 42 jaar die nu op 60 jaar met pensioen kan gaan, dat in de toekomst op 68 jaar zal kunnen doen als hij hetzelfde pensioen wil hebben, correct zijn, dat die wel bestaan. Minister, ik denk dat Kris Peeters vanop het toilet naar u heeft gebeld om te vragen of hij dat mocht goedkeuren, en dat u hebt geantwoord dat het wellicht niet anders zou kunnen, aangezien het in 2014 in het federale regeerakkoord stond. Nu voert u hier een schouwspel op, maar u weet precies wat er gaande is. Op deze manier wordt inderdaad de factuur naar de Vlaamse Regering doorgeschoven, en u moet het oplossen. U moet de lerarenloopbaan aantrekkelijk maken. Hoe gaat u dat doen in deze omstandigheden? (Applaus bij Groen en sp.a)

Minister Hilde Crevits

Ik dank de collega’s voor de aanvullende maatregelen. Ik denk dat elke leerkracht vandaag in Vlaanderen verdient dat hij zijn werk op de best mogelijke wijze kan doen. Dat is ook de reden waarom we over een loopbaanpact aan het onderhandelen zijn.

Mevrouw Gennez, ik heb altijd gezegd dat het loopbaanpact dit schooljaar moet worden afgerond. Dat is ook een expliciete vraag van zowel werknemers als werkgevers die rond de tafel zitten. We hebben daar de tijd voor genomen tot het eind van het schooljaar. Dat er nu spanning is, is evident. De Vlaamse Regering heeft zelf gezegd dat de berekening van het pensioen onlosmakelijk deel uitmaakt van het totale statuut. Dat is ook een verzekering voor zowel werkgevers als werknemers dat we die bewegingen au sérieux nemen. Het zou anders zijn indien het over twee gescheiden werelden zou gaan.

De precieze details zijn wat ze zijn. Ik verwijs naar een quote van iemand van de vakbond die vanmiddag bij de minister van Pensioenen is langs geweest. Hij zegt daarin dat de minister hun heeft verzekerd dat niemand een kleiner pensioen zal hebben. Er is dus nogmaals bevestigd wat ik net heb gezegd. De modaliteiten en de details moeten nog worden besproken.

Mevrouw Meuleman, u zegt dat er tabellen bestaat over hoeveel dit moet opbrengen. Het is best mogelijk dat er zulke tabellen circuleren, maar hebt u op de persconferentie van de regering cijfers gehoord over wat de diplomabonificatie moet opbrengen? Ik denk het niet, ik heb ze in elk geval door niemand bevestigd gekregen.

We moeten in de toekomst in alle rust gesprekken proberen te voeren met de vakbonden en met de werkgevers. Mevrouw Gennez, ik ben de uitspraken van minister Bacquelaine van de afgelopen maanden niet vergeten, ze zijn trouwens ook bevestigd. Ik denk dat heel veel ambtenaren vandaag weten wat er de voorbije maanden is beloofd. Wat mij betreft, moeten die beloftes worden nagekomen. Ik zal proberen om met samen met vele anderen te waken over het statuut van onze leerkrachten.

Ik stel vast dat de Federale Regering inderdaad een begroting maakt die is gebaseerd op de vinger in de lucht en die dan ook letterlijk heel veel lucht bevat. Ik stel ook vast dat Open Vld en CD&V samen met sp.a pleiten voor duidelijkheid. Er wordt ook een pleidooi gehouden om geen enkele euro minder pensioen uit te keren wanneer men mensen vraagt om langer te werken. Maar ik stel tot op vandaag helaas nog altijd vast dat wanneer men in het Vlaams onderwijs met de ene hand een schouderklopje geeft, men moet opletten dat met de andere niet aan de portemonnee en het pensioen van gewone mensen wordt geraakt.

Mevrouw Gennez, ik ben begonnen met te vragen naar verduidelijking en erop te wijzen dat de berekeningen die worden gemaakt en die mensen ongerust maken, worden gemaakt op basis van parameters die nog niet zijn vastgelegd en die nog het voorwerp zijn van sociaal overleg.

Het lerarenloopbaanpact gaat over meer dan alleen het loon. Het loon is belangrijk en de pensioenen maken daar deel van uit. Maar in dat pact zitten nog veel meer componenten zoals de planlast en de invulling van de job.

Twee zaken moeten worden verzoend: de aantrekkelijkheid van de job en alle componenten, pecuniaire en andere die daarmee samenhangen enerzijds en de uitdaging van het betaalbaar houden van de vergrijzing en de pensioenen die op ons afkomen anderzijds. Dat is de moeilijkheid waar deze regering voor staat omdat in het verleden partijen die in de regering zaten, niet de ‘culot’ hebben gehad om dat aan te pakken.

De voorzitter

De actuele vragen zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.