U bent hier

Plenaire vergadering

woensdag 7 oktober 2015, 14.04u

Voorzitter
van Hermes Sanctorum-Vandevoorde aan minister Joke Schauvliege
17 (2015-2016)
De voorzitter

De heer Sanctorum heeft het woord.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Groen)

Asbest beroert de mensen – niet onterecht. Onze fractie pleit al enkele jaren om Vlaanderen asbestvrij te maken.

Er zou bijzondere aandacht moeten zijn voor een kwetsbare omgeving, zoals scholen  waar kinderen rondlopen die niet mogen worden blootgesteld aan asbestvezels. Maar ook losse asbesttoepassingen in woningen kunnen een risico vormen. Ik was oprecht tevreden toen ik vernam dat de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) een onderzoek start naar de aanwezigheid van asbest in scholen.

Ik heb in dit verband een aantal vragen. Er wordt onderzoek uitgevoerd, maar zult u nadien ook middelen vrijmaken om de scholen asbestvrij te maken? Ik neem aan dat er onmiddellijk wordt overgegaan tot sanering als er zich tijdens het onderzoek acute situaties voordoen.

Belangrijk is ook dat ouders goed geïnformeerd worden als er onderzoek gebeurt op de scholen. Correcte informatie is immers heel belangrijk.

De voorzitter

Minister Schauvliege heeft het woord.

Het gaat hier niet om een nieuw initiatief, maar om een actie die kadert in onze planmatige aanpak, namelijk in het asbestafbouwplan van de Vlaamse Regering waarbij we planmatig inventariseren en actie ondernemen. Uit de bevraging en de inventarisatie die we hebben gedaan, komen een aantal prioritaire categorieën naar voren waar we werk willen van maken. Onder andere in de land- en tuinbouw komt vaak asbest voor, maar ook in publieke gebouwen en dus ook in scholen.

Er is echter geen enkele reden tot paniek of bangmakerij. In de scholen gaat het over niet-gevaarlijke asbest, die vastzit in de muren, dus gebonden is en geen acute problemen of gevaar oplevert voor degenen die in de lokalen verblijven.

We moeten alles goed inventariseren en op basis daarvan een plan van aanpak ontwikkelen. Wat gaan we doen? Hoe gaan we het doen? Hoe gaan we het financieren? Het asbestplan loopt over verschillende jaren, zoals trouwens in andere lidstaten van de Europese Unie het geval is. Nederland wil tegen 2070 asbest afbouwen, België stelt 2040 voorop. De prioritaire groepen worden evenwel vroeger aangepakt. Zodra alles goed in kaart werd gebracht, zal er snel werk worden van gemaakt.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Groen)

Nogmaals, minister: ik juich dit toe. Ik pleit er al enkele jaren voor om wat meer daadkracht te tonen rond het saneren van Vlaanderen inzake asbest. Maar het is heel moeilijk om dat allemaal concreet te krijgen. Het onderzoek wordt concreet opgestart. We kennen inderdaad de beslissing van de Vlaamse Regering. Dat onderzoek zou lopen tot 2018, maar dat betekent dan dat we pas eind deze legislatuur duidelijkheid zullen hebben over de risico’s van asbest. En pas dan zullen we misschien budgetten vrijmaken om Vlaanderen asbestvrij te maken.

Het wordt altijd zo minimaal ingevuld, minister. Neem bijvoorbeeld de oprichting van een asbestsaneringsfonds. Dat zou nu een concreet initiatief van uw kant kunnen zijn. Het Klimaatfonds dient om klimaatbeleid te financieren, het Boscompensatiefonds dient om bos aan te planten. Een asbestsaneringsfonds zou u vandaag kunnen opstarten om ten minste de financiële kant van het saneren van Vlaanderen inzake asbest voor te bereiden. Op dit moment hoor ik echter enkel intenties rond onderzoek, en weinig concreets.

De voorzitter

De heer Vandaele heeft het woord.

Minister, we zijn blij dat er effectief werk wordt gemaakt van wat u het asbestafbouwplan noemt en dat in 2014 werd aangekondigd. Er zit in Vlaanderen nog 3,7 miljoen euro ton asbest in leidingen, gevelbekledingen, golfplaten, isolatie. Het is goed dat u daar nu werk van maakt.

Het plan geeft inderdaad aan welke vormen van asbest men prioritair moet aanpakken en geeft ook voorrang aan scholen. Dat u dat meteen op grote schaal aanpakt – driehonderd scholen – is een goede zaak.

Ik heb nog één vraagje over de methodiek van de inventarisatie. Gaat men in elke school ter plekke? Of gaat men via plannen en documenten uitzoeken hoe het zit, en gaat men maar af en toe een steekproef doen? Hoe gaat men dat precies aanpakken?

De voorzitter

Mevrouw De Vroe heeft het woord.

Minister, we willen u vooreerst feliciteren. Het is een goede zaak dat u hier werk van maakt. Ik heb begrepen dat er driehonderd scholen gecontacteerd zullen worden.

Wij zouden vanuit onze fractie graag de suggestie doen om, als u dan toch driehonderd scholen gaat bevragen, tegelijkertijd ook te informeren naar de loden waterleidingen. We hebben het in de commissie ook al meermaals over die problematiek gehad. Ik denk dat het interessant is om dat ineens mee te nemen, nu die scholen toch bevraagd worden.

Collega’s, de inventarisatie start. Er zal in heel wat scholen ook ter plaatse gegaan worden en er zullen steekproeven gebeuren. Op dit moment kunnen wij echter niet zeggen, mijnheer Sanctorum, dat wij alle scholen asbestvrij gaan maken. Het kan net zo goed zijn dat wij tot de conclusie komen dat bepaalde asbest beter blijft zitten en dat we die school beter niet saneren. Dat kan beter zijn voor de leerlingen, omdat op die manier het asbest niet vrijkomt. Als je begint te manipuleren, kan dat wel een probleem worden. In sommige gevallen is de afweging, die door professionelen wordt gemaakt, dat het beter is om daar niet aan te komen en het asbest te laten zitten, in plaats van grote bouwwerken te doen waarbij het asbest verwijderd wordt en er problemen kunnen ontstaan. Dergelijke afwegingen moeten nu dus gebeuren. Dat moet goed in kaart worden gebracht. Daarna kan er inderdaad tot actie worden overgegaan.

En uiteraard, mevrouw De Vroe, kunnen ook andere elementen meegenomen worden op het moment dat er meer duidelijkheid is en wij meer zicht hebben op de verschillende inventarisaties die in de scholen gebeuren.

Wij willen met deze aanpak alles goed in kaart brengen op het terrein en dan ook actie ondernemen. We hebben in de commissie al vaak en lang gediscussieerd over een asbestfonds, mijnheer Sanctorum. Daar zijn ook al studies over uitgevoerd, waaruit gebleken is dat dat niet haalbaar is en dat het niet in de praktijk tot uitvoering kan worden gebracht. Je moet dan immers ook altijd bekijken waar de middelen vandaan komen, waar we de middelen zullen halen die naar dat fonds gaan, om het op die manier te kunnen aanwenden voor sanering.

Daarom kiezen we voor een planmatige aanpak waarbij alle sectoren en actoren betrokken zijn en hun verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Hermes Sanctorum-Vandevoorde (Groen)

Ik weet dat er discussie was over de manier waarop we zo’n fonds kunnen stijven, minister. Groen stelt voor dat ook de oorspronkelijke asbestproducenten hun verantwoordelijkheid nemen en een financiële bijdrage leveren. Daar stond u inderdaad heel kritisch tegenover. Dat staat echter los van het opstarten van een asbestsaneringsfonds. Nogmaals, onderzoek is goed, maar het gaat over het resultaat. Uiteindelijk moet een asbestvrij Vlaanderen vandaag worden voorbereid, ook financieel, want dat gaat heel wat geld kosten.

Tot slot wil ik nog eens wijzen op het belang van transparantie. Het is heel belangrijk dat ouders goed op de hoogte zijn van wat er in de school gebeurt, ook tijdens de steekproefsgewijze onderzoeken. Ik weet niet hoe dat concreet zal verlopen, maar bij asbestverwijdering verschijnen er nogal vaak mannen in witte pakken ten tonele, voor maximale veiligheid. Dat zou wel eens voor beroering kunnen zorgen en het is belangrijk dat daarover transparant wordt gecommuniceerd. Ik verwijs ook naar de aanpak in Nederland. Daar bestaat zelfs een volledig toegankelijke site waarop je kunt checken welke scholen asbestvrij zijn verklaard en welke nog worden onderzocht. Misschien kunt u daar een voorbeeld aan nemen.

De voorzitter

De actuele vraag is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.