U bent hier

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord.

De heer Mathias De Clercq (Open Vld)

Voorzitter, minister, collega’s, ANPR-camera’s zijn camera’s die gebruikmaken van de techniek van automatische nummerplaatherkenning. Tijdens een zitting van de Kamercommissie Binnenlandse Zaken op 20 mei bleek dat die camera’s niet in staat zouden zijn gepersonaliseerde nummerplaten te herkennen.

Sinds vorig jaar bestaat er een federale reglementering die het mogelijk maakt om mensen zonder veel beperkingen hun nummerplaat te laten personaliseren. We zien ze steeds meer opduiken en er is duidelijk sprake van creativiteit, de namen worden met de dag boeiender en soms – laat ons eerlijk zijn – ook wat lachwekkend, maar ‘les goûts et les couleurs ne se discutent pas’. Een gepersonaliseerde nummerplaat kost al snel 1000 euro, en er zouden om en bij de 10.000 wagens in het land rondrijden met zo’n gepersonaliseerde nummerplaat. Ik heb daar absoluut geen probleem mee.

De software van de ANPR-camera’s zou enkel toelaten dat standaardnummerplaten gelezen kunnen worden, waarbij het geen rol speelt of het om Belgische of buitenlandse exemplaren gaat. De camera’s in staat stellen om gepersonaliseerde nummerplaten te lezen, zou een moeilijke en mogelijk dure aangelegenheid kunnen zijn, zo valt te lezen in de pers. Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) gebruikt dergelijke camera’s voor trajectcontroles.

Ik heb dan ook een aantal vragen en bedenkingen. Uit wat te lezen valt in de pers blijkt dat het probleem al langer bekend zou zijn bij AWV. Sinds wanneer is men precies op de hoogte van dit toch wel grote mankement? Welke stappen werden er sindsdien gezet om dat te verhelpen?

AWV zegt alles te willen doen om de camera’s in staat te stellen de gepersonaliseerde platen te kunnen lezen. Wat zijn de moeilijkheden om naar een oplossing te gaan? Ik heb van collega Van Quickenborne begrepen dat er in steden, of alvast in zijn stad, geen probleem mee is, en vooralsnog is Kortrijk ook Vlaanderen.

Wat zou de kostprijs kunnen zijn van een oplossing? Dit is toch de 21e eeuw: de techniek moet die mogelijkheid toch toelaten? Op welke termijn acht u een oplossing mogelijk? Rechtvaardig is dit systeem natuurlijk niet ten aanzien van mensen die er bij een overtreding wel, en terecht, op worden aangesproken.

Kunt u vertellen hoeveel chauffeurs op Vlaamse wegen sinds april 2014 geen bekeuring kregen doordat de apparatuur niet werkt?

De voorzitter

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

De heer Joris Vandenbroucke (sp·a)

Voorzitter, minister, ik zal niet te veel in herhaling vallen. Ik wil opmerken dat het jammer zou zijn indien we investeren in bijkomende trajectcontroles en dergelijke meer als een aantal mensen eraan kunnen ontsnappen. Het feit dat ontsnappen kan, dat er een ‘vluchtroute’ is, maakt dat zelfs het afschrikkingseffect door de loutere aanwezigheid van camera’s afneemt. Dat is natuurlijk ontoelaatbaar in het licht van het verbeteren van de verkeersveiligheid.

Minister, sommigen wezen erop dat het aandeel wagens uitgerust met zo’n nummerplaat op het geheel slechts een cijfer na de komma betreft. Dat neemt niet weg dat ik vind dat als het effectief klopt dat de gepersonaliseerde nummerplaten een mogelijkheid bieden om onder de handhaving uit te komen, de uitreiking van dergelijke platen on hold moet worden gezet. Ik heb federaal minister Galant daarover horen zeggen dat daar nog geen reden toe is.

Ik heb de volgende vragen voor u. Klopt het dat gepersonaliseerde nummerplaten helemaal niet herkend kunnen worden door ANPR-camera’s of worden ze slechts gedeeltelijk herkend? Is er een zekere foutenmarge die te groot is en vraagt het te veel werk om te vergelijken met uitgereikte nummerplaten? Is er al zicht op een oplossing voor dit probleem? Hebt u overlegd met uw federale collega of zult u dat alsnog doen met het oog op het – eventueel tijdelijk – stopzetten van de uitreiking van gepersonaliseerde nummerplaten?

De voorzitter

De heer Van Miert heeft het woord.

Minister, de meeste van mijn vragen zijn ook al door de vorige sprekers gesteld. Ik hoef daar niet veel meer aan toe te voegen. Natuurlijk kan het ook voor ons niet dat er een onderscheid zou bestaan tussen mensen met een gepersonaliseerde nummerplaat en mensen die met een gewone nummerplaat rijden.

Ik was wel geschrokken van de ongenuanceerde berichtgeving in de media. Rijke chauffeurs met dergelijke nummerplaten zouden aan snelheidscontroles ontsnappen. Op een bepaald moment hoorde ik in het televisiejournaal zelf zeggen dat ook mensen met een parlementaire nummerplaat aan elke controle zouden ontsnappen. De minister zal daar meteen wel op antwoorden.

Ik heb nog een bijkomende vraag. In 2010 liet toenmalig staatssecretaris Schouppe een onderzoek uitvoeren naar de leesbaarheid van kleuren in nummerplaten. Het resultaat daarvan was dat men best een gele achtergrond met zwarte letters zou gebruiken. Dat werd door de collega’s in de regering meteen afgeschoten, ook al stelde de staatssecretaris voor om er nog een rood randje rond te doen. Minister, hebt u weet van enig voordeel van het gebruik van andere kleuren in dit verband?

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Er is in deze zaak wel degelijk een voorgeschiedenis. Mijn voorgangster, Hilde Crevits, heeft eerder al in de commissie gezegd ervoor te zullen zorgen dat dit geen problemen zou opleveren. De federale overheid kondigde bij de invoering aan dat er een breed overleg zou plaatsvinden, maar dat gebeurde niet. Bovendien wees AWV er vóór de invoering al op dat dit probleem zich zou voordoen. Alleen hield men daar absoluut geen rekening mee. AWV werd niet geconsulteerd in dit dossier. Verschillende andere actoren, zoals de politie en Centrex, die ook zouden worden geconsulteerd, maar uiteindelijk niet gehoord werden, hebben spontaan gewezen op mogelijke problemen.

Kort na de invoering van de gepersonaliseerde nummerplaten is AWV begonnen met de analyse van de verschillende systemen die gebruik maken van de ANPR-camera’s. We hanteren twee fundamenteel verschillende methodes. Vorige week werd ik via mijn kabinet voor het eerst op de hoogte gebracht van deze problemen. Ik heb de administratie de opdracht gegeven om samen te zitten met de contracterende partijen om te zien of, en zo ja welke, technische aanpassingen aan de orde zijn om zicht te krijgen op een oplossing.

Een onderscheid moet gemaakt worden tussen de ANPR-installaties die gebruikt worden op de gewestwegen en die op de autosnelwegen. Op de autosnelweg gaat het om een trajectcontrolesysteem waarbij zonder de herkenning door een bepaald nummerplaatsysteem een snelheidsovertreding kan worden vastgesteld. Er wordt een foto gemaakt van de achterkant van de wagen, die bij de politie terechtkomt in een aparte categorie en buiten de automatische verwerking valt. Dergelijke foto’s moeten individueel bekeken worden en dan wordt vastgesteld wat de nummerplaat is.        

Anders is het met het systeem dat gebruikt wordt op de gewestwegen, en dat ook opgenomen is in de opdrachtencentrale die we aanbieden aan de politiezones. In dat systeem worden continu foto’s gemaakt, maar als de camera niet onmiddellijk een nummerplaat detecteert, wordt er niets geregistreerd. Dan komt de foto niet in een categorie van zogenaamde onleesbare nummerplaten terecht, maar wordt die gewoon niet geregistreerd. Daar is er dus wel degelijk een probleem.

Kortom, bij de 33 ANPR-camera’s op de autosnelwegen is er dus geen sprake van straffeloosheid, maar het kost meer tijd aan de politie. Voor de ruim 250 ANPR-camera’s op de gewestwegen is er wel degelijk een probleem. De gevoeligheid van de camera is instelbaar, maar als we de camera gevoeliger instellen, zal ze ook andere zaken, zoals stickers, detecteren en voor een nummerplaat aanzien.   

Dus dan loopt het daar fout. Dat is zo’n beetje de technische analyse die men mij gegeven heeft.

Ik heb dat intussen aan minister Galant gemeld en haar gevraagd om te stoppen met de gepersonaliseerde nummerplaten. Ik heb daar nog geen formeel antwoord op gekregen. Ik moet er ook op wijzen, het gaat in totaal slechts over 10.000 nummerplaten die aangevraagd zijn en zo’n 7000 die uitgereikt zijn op een totaliteit van enkele miljoenen. De impact is in wezen beperkt, maar men geeft natuurlijk een totaal verkeerd signaal van enige straffeloosheid. Vandaar mijn vraag om te stoppen met het uitreiken van de nummerplaten. Laat ons verhinderen dat we moeten inboeten op het vlak van verkeersveiligheid, louter omdat men van overheidswege geld wil verdienen met een belasting op ijdelheid, want daar gaat het uiteindelijk over.

U hebt overschot van gelijk betreffende de kleuren. Zoals u kunt zien op mijn tablet, vallen geel en zwart het meest op. Die combinatie is de meest saillante, rood op wit een van de minst saillante. Het is niet toevallig dat omzeggens al onze buurlanden nummerplaten hebben met geel en zwart. (Opmerkingen)

Ja, in Nederland, Frankrijk, Engeland en Luxemburg.

De voorzitter

De heer De Clercq heeft het woord.

De heer Mathias De Clercq (Open Vld)

Controles zijn goed, minister, maar dan voor iedereen gelijk. Dat is cruciaal. Het kan niet zijn, hoe beperkt ook in procenten, de toegekende platen ten opzichte van het totaal aantal actieve platen. In de praktijk is het toch een probleem. Men moet dat snel aanpakken. U moet inderdaad in overleg gaan met minister Galant. Het is me nog altijd niet duidelijk waarom lokale ANPR-camera’s een probleem hebben met het herkennen. In de 21e eeuw komt dat een beetje raar over. De overheid moet alles op alles zetten om dat georganiseerd te krijgen, zo snel mogelijk. Het is een totaal verkeerd signaal dat geen dag langer mag duren.

De voorzitter

De heer Vandenbroucke heeft het woord.

De heer Joris Vandenbroucke (sp·a)

Ook al gaat het om een beperkt aantal nummerplaten, ik ben zeer blij dat u aan minister Galant gevraagd hebt om minstens tijdelijk de uitreiking van de nummerplaten stop te zetten. Ik vind het altijd vreemd dat het antwoord op zo’n vraag zo lang op zich laat wachten. We weten al sinds twee of drie weken dat er een probleem is, maar dat is natuurlijk niet uw rekening. Ik hoop dat het snel komt en dat het positief is.

Ik las in de pers dat er in het buitenland geen problemen zijn. Zijn er dan andere systemen die beter zijn of stellen zij ze wel fijn af? Zetten ze veel stickers in de categorie ‘onleesbaar’?

Ik ben blij dat u het dossier van nabij opvolgt.

De voorzitter

De heer Van Miert heeft het woord.

Minister, directe actie hebt u al ondernomen. Ik denk dat we – net zoals de heer Vandenbroucke zei – snel moeten handelen omdat dit bij de burger heel hard leeft. De misverstanden door de ongenuanceerde berichtgeving hebben daar niet bij geholpen.

Ik ben blij, minister, dat u duiding gegeven hebt bij de verschillende systemen. Ik ben heel nauw betrokken geweest, vanuit mijn lokaal mandaat in de vorige legislatuur, bij de ontwikkeling in onze politiezone in Turnhout. De korpschef verzekert ons dat het daar niet het geval is. De kans dat de gepersonaliseerde nummerplaat niet gelezen wordt, is groter dan bij een normale. Volgens de korpschef zou 90 procent van de normale platen direct worden gelezen, en de andere worden niet digitaal maar handmatig ingelezen.

Nog een vraag, minister. Is het misschien mogelijk dat die overtreders, want ze worden wel gefotografeerd, toch nog worden aangepakt? Als de gepersonaliseerde plaat niet digitaal kon worden gescand, kan dat dan nog manueel gebeuren? Hebt u met de mensen bekeken of dat een tijdelijke oplossing zou kunnen zijn?

Minister Ben Weyts

Er is geen probleem in het geval van de ANPR-camera’s op de autosnelwegen. Het is gewoon een ander systeem, een andere leverancier. We hebben dat met een opdrachtencentrale aangeboden aan de politiezones in verband met de gewestwegen. Dat is dus een ander systeem. Het probleem is dat de camera moet detecteren en de foto opslaan. Dat gebeurt in te weinig gevallen als het gaat over nummerplaten die niet de gewone systematiek volgen van drie tekens plus spatie plus drie tekens.

Ik heb niet direct zicht op de situatie in het buitenland. Ik zie in het buitenland weinig nummerplaten met ‘Jempi’ of dergelijke rondrijden. Ik weet niet in welke mate we met die gepersonaliseerde nummerplaten uniek zijn.

De voorzitter

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

van Mathias De Clercq aan minister Ben Weyts
2281 (2014-2015)
van Caroline Bastiaens aan minister Ben Weyts
2427 (2014-2015)

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.