U bent hier

Mevrouw Lieten heeft het woord.

Mevrouw Ingrid Lieten (sp·a)

Minister, mijn vraag gaat over een projectoproep die loopt en die eigenlijk afgerond zou moeten zijn, maar dat nog niet is.

Eind 2013 lanceerde u de projectoproep 2014 voor het Milieuprojectenfonds. Daar is een heel mooie procedure voor uitgewerkt die ook in een projectsubsidiebesluit beschreven staat. Die procedure werd gevolgd.

De oproep werd gelanceerd en de projectvoorstellen moesten worden ingediend. In april 2014 werden ze voorgelegd aan de adviescommissie, die een inhoudelijke beoordeling maakt nadat ze ook nog eens een verduidelijkingsronde presenteerde. Daaruit volgde eigenlijk een voorstel van een projectenprogramma dat aan uw kabinet is bezorgd.

De procedure die u zelf hebt vastgelegd, bepaalt dat u uiterlijk op 1 augustus een beslissing neemt over dit projecten. De projectindieners moeten voor 1 september op de hoogte worden gebracht. Die laatste twee zaken gebeurden niet: u nam – voor zover ik weet – geen beslissing.

In september 2014 kregen de projectindieners wel nieuws van u. U meldde hun schriftelijk dat de projectvoorstellen positief werden geëvalueerd door de adviescommissie, maar dat er toch geoordeeld werd dat de ingediende projecten onvoldoende meerwaarde hebben en te weinig impact op het terrein vooropstellen.

Hoe moet men zo’n brief lezen? Er wordt een onafhankelijke adviescommissie geïnstalleerd die de projectvoorstellen moet beoordelen en die moet nagaan of die voorstellen beantwoorden aan de criteria die u hebt vooropgesteld. In uw brief staat dat er werd geoordeeld. Er staat niet wie daar dan over geoordeeld heeft. Ik veronderstel dat u dat was. De projecten hebben onvoldoende meerwaarde en hebben te weinig impact op het terrein. Op basis van welke criteria is dat beslist?

Intussen is het eind maart. Minister, waarom hebt u de projectoproep 2014 na een positieve beoordeling niet goedgekeurd? Moeten we daaruit afleiden dat die definitief is stilgelegd en dat er dus geen projecten zullen worden goedgekeurd voor de projectoproep 2014?

Wat is uw onderbouwde motivering? U bent als minister toch verplicht om gemotiveerde beslissingen te nemen. Ik vind het heel vreemd dat wanneer een adviescommissie die u hebt ingesteld, die projecten positief evalueert, u opeens beslist op basis van enkele woorden dat die projecten niet goed genoeg zijn. Hoe motiveert u het stilleggen van die projecten?

Komt er een projectoproep 2015? Zo ja, waar en wanneer?

Wat is er gebeurd met de middelen die waren uitgetrokken op de begroting om die projectoproep 2014 te betalen?

De heer Ceyssens heeft het woord.

Ik wil voor de volledigheid een element toevoegen aan de vraag, namelijk de reactie van de Bond Beter Leefmilieu. Ik heb gelezen dat zij de minister in dit dossier danken voor haar luisterbereidheid en haar sociaal verantwoorde beslissing.

De heer Nevens heeft het woord.

De heer Bart Nevens (N-VA)

Als nieuweling in deze commissie heb ik bekeken wat er in het verleden al is gezegd over die projectoproepen. Het gaat om een al jaren gangbare praktijk die is gestart in 2003. De budgetten zijn in de loop der jaren wel wat verminderd. Voor 2013 zijn zeven projecten positief geadviseerd. Men verklaarde toen: “Omwille van andere beleidsprioriteiten in 2013 en de beperkte meerwaarde van bepaalde projecten werden drie projecten gesubsidieerd.” Wat mevrouw Lieten hier vertelt, is dus niet nieuw. Ook in het verleden zijn er keuzes gemaakt om bepaalde projecten al dan niet positief te adviseren en te subsidiëren.

Minister, het lijkt me wel belangrijk dat we het milieumiddenveld proberen te binden, bijvoorbeeld met een milieuprojectenfonds. Ik heb uit de pers vernomen dat u een oproep hebt gelanceerd met een budget van 300.000 euro om projecten inzake klimaatdoelstellingen op te zetten, de provincie daarbij te betrekken en een tienkoppige jury daarover te laten beslissen. Dat lijkt me een alternatief voor dergelijke projecten. Het belangrijkste is echter dat we de milieubewegingen de kans geven om zelf een aanbod te doen, daaruit te selecteren en dat dan te stimuleren via overheidsgeld. Minister, welke alternatieven biedt u hier aan?

Minister Schauvliege heeft het woord.

Mijnheer Nevens, ik ben het met u eens dat we het milieumiddenveld kansen moeten geven. We moeten wel zorgen dat de middelen die we hebben, zo efficiënt en gericht mogelijk worden ingezet zodat we een zo groot mogelijke return hebben op het terrein.

Mevrouw Lieten, uw vraag doet me een beetje terugdenken aan de vorige legislatuur toen we vaak discussies hadden over subsidies voor cultuur, en dan specifiek voor kunsten waar men ook adviescommissies heeft die een positief of negatief advies formuleren. Finaal moet er een politieke beslissing worden genomen.

Wie zo’n advies ontvangt, kan nooit goed doen. Als het een positief advies betreft en men volgt het, dan vindt iedereen dat perfect. Wanneer het advies positief is maar men wijkt af omwille van een aantal overwegingen, dan krijgt men kritiek omdat men het advies niet volgt. Is het advies negatief, dan is het sowieso niet goed, ongeacht of men het wel of niet volgt.

Dat is eigen aan een procedure waarin een adviescommissie wordt opgenomen die een advies geeft. Een advies is niet te nemen of te laten, het is niet bindend. Als dat wel zo zou zijn, zou het niet veel zin hebben om daar nog een politieke beslissing aan te koppelen. Als het uw overtuiging is dat wij alle adviezen klakkeloos moeten volgen, dan moeten we al die procedures herschrijven en daar geen politieke toets meer aan toevoegen. Die politieke toets heeft alles te maken met het feit dat het moet gaan om effectieve maatregelen die gericht moeten worden ingezet. We moeten dat op een verantwoorde manier doen met de beschikbare budgetten.

Wat de projectoproep 2014 betreft, hebben we vastgesteld dat de ingediende projecten onvoldoende meerwaarde hadden en ook heel weinig impact hadden op het terrein. Een aantal van die projecten zijn inderdaad positief beoordeeld maar wij hebben toch menen te mogen besluiten op basis van het dossier, dat het weinig zinvol was om die projecten te honoreren.

Deze procedure was gebaseerd op het projectsubsidiebesluit van 2003. In dat besluit staan een aantal criteria maar het spreekt voor zich dat prioriteiten veranderen.

De adviescommissie houdt geen rekening met beschikbare middelen. We hadden in 2014 onvoldoende middelen om alle positief geadviseerde projecten te honoreren. En dan is het natuurlijk vaak moeilijk om keuzes te maken. Wij hebben geoordeeld dat de kwaliteit van de projecten onvoldoende was om er een aantal uit te halen die wel positief nieuws zouden krijgen.

Dat is meegedeeld aan de organisaties. Dat is vaak mondeling geduid en zowel schriftelijk als mondeling op vergaderingen meegedeeld.

Er is ook gecommuniceerd dat er in januari 2015 geen nieuwe projecten worden verwacht. Wij willen het projectsubsidieproject wijzigen omdat een aantal criteria moeten veranderen. Er worden ook andere prioriteiten gelegd. Om het beschikbare budget ook effectiever in te zetten, zullen we daar een nieuwe visie over ontwikkelen. Daarbij streven we naar meer eenvoud, eenvormigheid en transparantie.

Hoe pakken we dat aan? We werken aan een volledig nieuw kader voor de financiering van onze milieu- en natuurverenigingen waar die projectsubsidiëring in zal zitten met als doel de planlast voor het middenveld en de organisaties te beperken. Het is zonde dat men nu speciaal mensen aan het werk moet zetten, alleen om projectjes in te dienen. Het zou beter zijn die mensen in te zetten op het terrein om mensen te sensibiliseren. De Vlaamse Regering is ervan overtuigd – en dat staat ook uitdrukkelijk in het regeerakkoord – dat we daaraan zullen werken. Het heeft niets te maken met het afbouwen van die sensibilisering of het ondersteunen van dat milieu- en natuurmiddenveld, integendeel. We willen het voor hen draaglijker maken en ervoor zorgen dat de middelen die nu eenmaal beperkt zijn, zo efficiënt mogelijk worden ingezet waarbij we zo veel mogelijk return krijgen voor onze natuur en voor het leefmilieu. We werken daar momenteel aan. In de loop van dit jaar wordt daarover een beslissing genomen.

We hebben meermaals aan die organisaties meegedeeld dat wij menen dat de ingediende projecten niet van dien aard waren om te worden ondersteund, en dat wij vanaf 2015 een andere weg inslaan.

Mevrouw Lieten heeft het woord.

Mevrouw Ingrid Lieten (sp·a)

Minister, wat is er gebeurd met de middelen die waren uitgetrokken?

Ik heb begrip voor uw beperkte financiële middelen maar ik vind dit eigenlijk geen goed bestuur. Eerst gaat u een projectoproep lanceren, of zoals u zelf zegt: de verenigingen aanzetten om dossiers in te dienen. Dan laat u de commissie de projecten evalueren op hun inhoud en effectiviteit. Ik ga er toch van uit dat de commissie dat doet. Dan beslist u op eigen houtje om al die adviezen naast u neer te leggen omdat ze geen meerwaarde bieden.

Ik vind dit een aanfluiting van het goed bestuur. Ik vind het een aanfluiting van de gewoonte bij de Vlaamse overheid om commissies onafhankelijke adviezen te laten geven aan de minister. Als uw middelen zo beperkt zijn, dan had u de projecten moeten honoreren die het eerst op de lijst staan. Nu hebt u beslist om iets anders te doen. Ik vind dit getuigen van een grove minachting voor het middenveld.

De heer Ceyssens heeft misschien iets positiefs gelezen van de Bond Beter Leefmilieu, maar ik heb hier de brief van 2 februari van enkele middenveldorganisaties aan u. De brief is ondertekend door de Bond Beter Leefmilieu, Bos Vlaanderen, door i-Cleantech Vlaanderen, door de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren (Velt) en anderen. Dat zijn toch wel belangrijke partners voor u om de gedragsverandering te realiseren die we nodig hebben.

Ik lees de laatste paragraaf voor. “Na de reeds erg zware besparingen van de voorbije jaren, vinden wij deze ontwikkelingen absoluut een brug te ver. We willen u met aandrang verzoeken om dit alles te herbekijken, de positief geëvalueerde voorstellen van 2014 alsnog te subsidiëren, en te zorgen voor een financieel duurzame verderzetting van dit zo belangrijke fonds, zodat de ideeën die gegenereerd worden door uw middenveld op een duurzame wijze kunnen blijven bijdragen tot de realisatie van de doelstellingen van de Vlaamse overheid op het vlak van leefmilieu en natuur.”

Minister, ik vind het echt geen daad van goed bestuur. U minacht het middenveld, u zet ze op droog zaad. En ten slotte legt u alle procedures en projecten met als doel een gedragsverandering, stil in afwachting van een nieuw beleid. Van dat nieuwe beleid durf ik nu al te zeggen: jammer genoeg gaat er niet meer geld naar de projecten van het middenveld maar juist minder.

Mevrouw Lieten, de middelen van 2014 zijn niet weg bij het middenveld. We hebben ze toegevoegd aan de subsidiepot van ad-hocsubsidies voor dat milieumiddenveld. Ze zijn weg bij de projecten maar worden nog altijd besteed aan dat specifieke milieumiddenveld.

Ik vind echt dat we moeten nadenken over een nieuwe manier van subsidiëring van dat milieu- en natuurmiddenveld. Nu krijgen een aantal organisaties structurele ondersteuning. Dat is positief, we staan daarachter. Daarbovenop moeten ze jaarlijks, in tal van beleidsdomeinen, honderden of toch tientallen projecten indienen om hun structurele ondersteuning aan te vullen. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat men niet langer stilstaat bij het nut op het terrein van die projecten. Bij de projecten die in 2014 werden ingediend, zit, met alle respect, geen enkel dat een gedragsverandering bij de burger zal teweegbrengen.

Ik vind het ook niet logisch dat de organisaties – ik zeg dat ook in hun voordeel – mensen moeten aanwerven die hele dagen niets anders moeten doen dan projectvoorstellen schrijven om subsidies te krijgen. Daar willen we van af. We willen de organisaties financiële zekerheid geven. We willen dat die middelen hun gewoon toekomen zonder dat ze allerlei extra dossiers moeten indienen. Dat is veel eenvoudiger, veel transparanter en met veel minder planlast. Dat zijn we nu aan het uitwerken in het voordeel van die organisaties. Het is zeker niet de bedoeling om de ondersteuning te schrappen. Het is in het kader van de vereenvoudiging. We willen de beperkte overheidsmiddelen op een verantwoorde en efficiënte manier aanwenden.

Mevrouw Ingrid Lieten (sp·a)

Minister, kunt u me dan zeggen voor welke ad-hocprojecten die middelen wel gebruikt zijn?

Ik zal u een overzichtje bezorgen.

Mevrouw Ingrid Lieten (sp·a)

Minister, ik ondersteun zeker en vast uw pleidooi om die belangrijke organisaties generiek te ondersteunen. Ik veronderstel dat iedereen daar vóór is. De realiteit is dat de generieke ondersteuning de voorbije jaren met mondjesmaat is afgebrokkeld. Als u daar een inhaalbeweging kunt doen, zult u in mij zeker een bondgenoot vinden.

Daarnaast ben ik van mening dat het soms aangewezen kan zijn om voor specifieke beleidsdoelstellingen een beroep te doen op de middenveldorganisaties. In die zin zou ik specifieke subsidies niet zomaar weggooien. Het is bon ton tegenwoordig om alles onder de mat te vegen onder het mom van efficiëntieverbetering en planlastvermindering. Op het einde van de rit komt het er gewoon op neer dat er veel minder middelen naar de middenveldorganisaties gaan. Dat hebben de mensen die zondag betoogd hebben, ook zo begrepen.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.