U bent hier

Commissievergadering

donderdag 26 maart 2015, 10.00u

Voorzitter
van Martine Fournier aan minister Sven Gatz
1374 (2014-2015)
De voorzitter

Mevrouw Fournier heeft het woord.

Voorzitter, minister, geachte leden, in 2011 vroeg collega Van Malderen in de commissie Cultuur naar de mogelijkheden om een begeleiderspas in te voeren voor mensen met een handicap. Het is voor hen vaak noodzakelijk om met een begeleider naar een optreden, concert of sportwedstrijd te gaan. Op dit moment is het zo dat de begeleidingspassen vooral een provinciale of lokale zaak zijn. In onder andere Vlaams-Brabant en Limburg is een dergelijke begeleiderspas al enige tijd ingevoerd. Ook heel wat gemeenten en steden zijn ondertussen hun voorbeeld gevolgd. Ook in mijn stad, Menen, hebben we dergelijke passen.

In haar antwoord had toenmalig minister van Cultuur Schauvliege het over de Vlaamse vrijetijdspas. Ze specificeerde daarbij: “Via een doelgroepenbenadering willen we daarmee drempels wegnemen. Die Vlaamse vrijetijdspas biedt ook kansen voor doelgroepen zoals mensen met een beperking. Dat zit mee in het proefproject dat in Aalst loopt.” In haar antwoord verwees ze ook naar minister Muyters, die toen vooral focuste op de uitvoering van de overeenkomst uit 2010 met de vzw Intro voor de uitvoering van het project ‘Publiekstoegankelijke sportmanifestaties’. Na afloop en evaluatie van dat project zou dan worden bekeken of er een meer uniforme begeleiderspas moest zijn.

Er zijn wat jaren verstreken. De Vrijetijdspas werd inmiddels herdoopt tot UiTPAS, en na de positieve evaluatie van het proefproject in de regio Aalst wordt dit nu verder uitgerold in heel Vlaanderen. Geïnteresseerde steden en gemeenten kunnen tot eind mei een dossier indienen. Op de website van CultuurNet staan de voorwaarden opgesomd, maar over de begeleiderspas voor personen met een handicap vinden we niets terug. Door de interne staatshervorming zullen de provincies zich niet meer mogen inlaten met persoonsgebonden aangelegenheden. Het is dus de vraag of de huidige provinciale projecten nog kunnen blijven bestaan.

Minister, welke initiatieven zijn sinds 2011 genomen om begeleiders gratis of tegen verminderd tarief te laten deelnemen aan cultuur, sport of andere vrijetijdsactiviteiten? Hoe werden dergelijke initiatieven geëvalueerd? Werd de invoering van een Vlaamse begeleiderspas opgenomen in de uitrol van de UiTPAS en zo ja, hoe? Zo neen, waarom niet? Zullen de provincies nog een rol kunnen spelen in de bovenlokale coördinatie en begeleiding van de gemeentelijke en stedelijke initiatieven?

De voorzitter

Mevrouw Van Werde heeft het woord.

Ik sluit me hierbij aan. Mevrouw Fournier heeft de situatie goed geschetst, het antwoord van toenmalig minister van Cultuur Schauvliege op de vraag van de heer Van Malderen inbegrepen.

Ik wil daaraan toevoegen dat het Vlaams regeerakkoord op pagina 132 stelt dat de UiTPAS beschikbaar zal worden gemaakt in heel Vlaanderen en dat de veelheid aan kortings-, voordeel-, klanten- en kansenpassen zal worden teruggebracht tot één geautomatiseerd systeem. De UiTPAS is wat dat betreft het geschikte middel, maar is niet alleenzaligmakend. De cultuurparticipatie van kansengroepen hangt niet af van de beschikbaarheid van de UiTPAS, en zeker niet van een begeleiderspas. Kansengroepen bereiken is heel intensief werk, mensenwerk, en daarom geloven wij meer in investeren in mensen dan in structuren. Het integreren van zo’n soort begeleiderspas in de werking van de UiTPAS kan echter een onderdeel daarvan zijn.

Minister, mijn vraag aan u sluit dan ook aan bij die van mevrouw Fournier. Kan die begeleiderspas worden geïntegreerd?

De voorzitter

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Voorzitter, geachte leden, mevrouw Fournier, initiatieven die tussenkomen in de vrijetijdsdeelname van begeleiders van personen met een handicap worden op lokaal – bijvoorbeeld in de stad Mechelen, maar u hebt ook uw eigen gemeente genoemd – en/of provinciaal niveau – bijvoorbeeld in de provincie Vlaams-Brabant, u hebt er ook nog een andere genoemd – ontwikkeld en geïmplementeerd. Ik ga er dan ook van uit dat die initiatieven in de schoot van de lokale besturen en de provincies worden geëvalueerd. Tot op vandaag heeft Vlaanderen ter zake geen initiatieven genomen.

De UiTPAS is, zoals u weet, een vrijetijdspas met een spaar- en voordeelprogramma, die iedereen stimuleert om meer en anders te participeren aan het ruime vrijetijdsaanbod. Lokale besturen die voldoen aan alle voorwaarden, kunnen intekenen op het UiTPAS-systeem, en kunnen na goedkeuring van hun dossier gratis gebruikmaken van de UiTPAS-toepassing en genieten van de gratis dienstverlening van CultuurNet Vlaanderen. Zoals u weet zijn er, naast een aantal verplichte beoordelingscriteria om als lokaal bestuur in te tekenen op de UiTPAS, met name het geïntegreerd vrijetijdsbeleid, het geïntegreerd participatiebeleid, een divers en uitgebreid aanbod, een uitgewerkt zakelijk model, intergemeentelijke samenwerking en de herkenbaarheid van de Vlaamse UiTPAS, ook extra beoordelingscriteria mogelijk. Dat gaat dan over recht hebben op het kansentarief, maar ook over de integratie van bestaande passen. Dan komen we eigenlijk terecht bij het onderwerp van uw vraag.

Een van de voorwaarden is dus het ontwikkelen van een lokaal geïntegreerd en doordacht participatiebeleid, waarin er aandacht is voor het verlagen van drempels voor diverse doelgroepen, niet het minst de financiële drempel voor mensen in armoede. U hebt echter een andere drempel of doelgroep genoemd. Ik kan dat zeker onderschrijven. De mogelijke integratie van een begeleiderspas in de UiTPAS is dus zeker mogelijk, maar is afhankelijk van de lokale invulling van de pas binnen het participatiebeleid van het bestuur of de regio met betrekking tot vrije tijd.

Het opnemen van de begeleiderspas in de UiTPAS is geen verplicht criterium, maar wel een mogelijkheid. Het kan absoluut een plaats krijgen binnen het lokale geïntegreerde participatiebeleid. Toeleiding is immers een gedeelde verantwoordelijkheid van vrijetijdsaanbieders, stads- of gemeentediensten, sociale partners, doelgroepenorganisaties enzovoort. De manier waarop de stad of gemeente haar participatiebeleid invult, gebeurt op maat en autonoom.

Over uw vraag over de rol van de provincies in het geheel, herhaal ik wat ik de voorbije weken heb geantwoord aan andere vraagstellers vanuit andere invalshoeken. Momenteel wordt er in functie van het afslanken van de provinciale bevoegdheden met betrekking tot de persoonsgebonden aangelegenheden een inventarisatie opgemaakt van alle taken en bevoegdheden.

Op basis van deze inventarisatie, die bijna maar nog niet volledig klaar is, wordt bekeken welke taken en middelen vanaf januari 2017 al dan niet zullen worden overgedragen naar de Vlaamse overheid dan wel naar de lokale besturen. Als er goede initiatieven bestaan op het provinciale niveau – u hebt twee provincies genoemd – inzake de begeleiderspas, moeten we uitzoeken hoe we die op de best mogelijke manier kunnen doen landen bij nieuwe ontvangende overheden. Dat is de oefening die we moeten doen. Zal dat op het Vlaamse of op het lokale niveau zijn? Als we zien dat ons centraal aansturingsbeleid voor de UiTPAS lokaal is binnen een Vlaams kader, dan zal het wellicht ook in die richting evolueren. Het belangrijkste is dat we de kracht van het initiatief overeind houden zodat de mensen er gebruik kunnen van maken.

De voorzitter

Mevrouw Fournier heeft het woord.

Dit is inderdaad een goed initiatief. Vooral lokaal zien we dat het enige positieve impact heeft op mensen met een handicap. Zo kunnen hun begeleiders gemakkelijk meegaan naar een of ander evenement.

Ik zou het jammer vinden dat het gewoon een lokaal initiatief blijft, en dat het niet ruimer wordt opengetrokken naar heel Vlaanderen. Lokaal zijn er heel goede initiatieven op het vlak van cultuur, waar de mensen naartoe kunnen gaan, maar het zou goed zijn dat u dat vanaf 2017, als de rol van de provincies is uitgespeeld, op het Vlaamse niveau coördineert en zo die passen mogelijk maakt voor heel Vlaanderen. Zo krijgen die mensen de mogelijkheid om op concerten of evenementen aanwezig te zijn.

De voorzitter

Mevrouw Van Werde heeft het woord.

Minister, ik ben blij dat u naast het Vlaamse niveau ook het lokale niveau erkent. Als dat er niet is, heeft de UiTPAS beperkingen.

Minister Sven Gatz

Ik wil nog even verduidelijken dat ik het regeerakkoord wel degelijk wil uitvoeren. Dat wil zeggen dat we met de UiTPAS een dienstverlening aanbieden vanuit het Vlaamse niveau en dat we, waar de lokale besturen erop inspelen, op dit ogenblik de integratie van de begeleiderspas mee kunnen verbeteren. We gaan niet lopen voor we kunnen gaan.

Als we op het einde van deze legislatuur al substantieel gevorderd zijn met het uitrollen van de UiTPAS dan maak ik me sterk dat ook de doelgroep van de begeleiders in veel gemeenten mee zal worden opgenomen. Het blijft een goed samenspel tussen het Vlaamse kader dat we bieden en het initiatiefrecht van de lokale besturen. Zo kunnen we die zaken beter op elkaar aansluiten. Wij bieden het kader, de gemeenten tekenen in en dan bekijken we hoe we de integratie van verschillende passen zo goed mogelijk kunnen doen. Als we dat doen, zitten we al een heel eind in de goede richting.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.