U bent hier

De heer Ceyssens heeft het woord.

De heer Lode Ceyssens (CD&V)

Voorzitter, minister, ik wil het hebben over het Vlaams Actieplan voor de Paardenhouderij, dat destijds is opgemaakt door uw voorganger Kris Peeters, die ik daarover meerdere malen heb ondervraagd.

Het hoeft geen betoog meer dat de paardensector met rasse schreden vooruitgegaan is in Vlaanderen. Het aantal dieren stijgt. In 2008 spraken we nog van 150.000 dieren. Ondertussen zijn dat er al 186.000. De sportfederaties tellen steeds meer leden. De Vlaamse Liga Paardensport had er 21.020 in 2008 tegenover 32.856 in 2013. Dat is een stijging met maar liefst 50 procent. De sport vervrouwelijkt trouwens steeds meer. De paardensport is ondertussen de zevende meest beoefende sport in Vlaanderen.

Daarnaast wil ik nog eens duidelijk meegeven dat de paardenhouderij in Vlaanderen een economische sector geworden is. Als we in 1992 spraken over export van een 300-tal paarden, dan waren dat er al 1107 in 2008 en 3500 in 2013. Dat zijn de laatste cijfers waarover we beschikken. Daar moeten we nog bij rekenen dat sindsdien het handelsakkoord met China er is en een nieuwe exportmarkt is geopend naar een ongelooflijk groot land waar een grote vraag is naar westerse luxeproducten, wat onze springpaarden zijn.

Dat dat actieplan meer dan nodig was, moge duidelijk zijn. Zes tot zeven jaar geleden was de paardensector nog zeer onbekend, ook bij onze eigen Vlaamse ambtenaren. Ik kan u het voorbeeld geven hoe destijds in mijn gemeente bij de aanvraag voor de stallen van de toen regerende wereldkampioen jumping in het overleg met de betrokken dienst over de leefbaarheid van dat bedrijf, de ambtenaar wat ostentatief de krant opensloeg om de prijzen van de slachtpaarden op de markt van Anderlecht op te zoeken. Dat geeft een idee hoe onbekend de sector was. Op dat vlak was het actieplan een duidelijke stap in de goede richting, met verschillende hefbomen: de sector het abc van de paardensector uitleggen; verder inzetten op professionaliseren via opleiding, informeren en communiceren over de sector, wat ondertussen zijn beslag heeft gekregen in het Vlaams Paardenloket, dat ondertussen zijn vijfde verjaardagskaarsje heeft uitgeblazen; de sector steeds meer als gesprekspartner betrekken, onder andere in de toeristische sector; de regelgeving ter zake vereenvoudigen en transparanter maken; structurele ondersteuning aan de paardenhouderij bieden.

Minister, ik kan met genoegen vaststellen dat u de intentie hebt om dat actieplan verder te gebruiken en het te actualiseren en te evalueren, iets wat ik afgelopen maand nog eens kon lezen in het vaktijdschrift EquiTime.

Minister, hoever staat die evaluatie en actualisering van het actieplan? Welke nieuwe initiatieven ter zake worden er genomen of zitten er in de pijplijn?

De heer De Croo heeft het woord.

De heer Herman De Croo (Open Vld)

Het is normaal dat wanneer het over paarden gaat, ik het woord neem. Misschien ben ik een van de weinige ruiters hier in de zaal. Ik wilde dat we talrijker zouden zijn. Ik rijd nog elke week, en dat gebeurt in mijn familie al vijfhonderd jaar.

Er is een goede vraag gesteld door collega Vanderjeugd over de fameuze betoelaging van 350.000 euro voor het Paardenloket. Dat is niet weinig. Misschien kunnen we daar wat meer uitleg over krijgen, des te meer omdat dat een complex probleem is.

Ik ben blij dat u zegt dat het niveau van onze paarden stijgt. We hebben ook uitstekende dekhengsten – dat zeg ik zonder enige bijbedoeling – en gepaste uitvoer van dito producten. Boeiend is het aantal problemen dat zich stelt. We hebben in Zuid-Oost-Vlaanderen geprobeerd om ruiterpaden aan te leggen, in samenwerking met Noord-Henegouwen, waarbij er signalisatie is voor de twee richtingen. De paarden weten dus wanneer ze de taalgrens overgaan, wat hun gedrag kan beïnvloeden.

In elk geval heeft men de laatste tijd problemen in verband met inplanting en stedenbouwkundige vergunningen voor maneges en paardenhouderijen. Is dat nu een landbouwweg? Is dat een activiteit? Moet dat op recreatiegebied?

We hebben een aantal complexe zaken in die sector waarin het Equilabel, dat u enkele maanden geleden hebt opgericht, een positieve zaak kan zijn. Het wordt een economisch belangrijke factor. We hebben veel kwaliteit. Ik woon een tiental ruiteractiviteiten bij. In mijn gemeente is er om de vier jaar het kampioenschap van de Landelijke Rijverenigingen. Dit is een boeiende zaak die niet alleen met passie heeft te maken, maar het is ook een economisch belangrijke factor. Veel jonge mensen, vooral jonge meisjes, zijn ruiters. In Vlaanderen loont het de moeite die te ondersteunen met uitleg en een positieve benadering.

Minister Schauvliege heeft het woord.

Het klopt dat ik de opdracht heb gegeven om dat plan te actualiseren en te evalueren. Het is goed om dat af en toe te doen. Er zijn nieuwe elementen die we mee in rekening moeten brengen. Natuurlijk gaan we dat in nauw overleg met de sector doen, dat is logisch. We zullen daar ook het Paardenloket bij betrekken en de vzw Vlaamse Confederatie van het Paard.

Er moet ook een actualisatie gebeuren van de sociaal-economische sterkte van de paardensector. Het is al even geleden dat we die actuele cijfers hebben. Aangezien Ruimte, Leefmilieu, Natuur en Landbouw samen in een bevoegdheid zitten, gaan we er een aantal van die elementen bij nemen. De pachtwet bijvoorbeeld zullen we daar ook bij nemen.

Er zijn ook knelpunten inzake de omgevingsvergunning voor paardenhouderijen en -fokkerijen. Mijnheer De Croo, u verwijst naar de toegankelijkheid van natuurgebieden. In de natuurgebieden hebben we veel aandacht voor ruiterpaden. Het Meerdaalwoud is bijvoorbeeld een paradijs voor paarden. Daar zijn aparte ruiterpaden aangelegd om niet in conflict te komen met mountainbikers en wandelaars. Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) volgt dit verder op.

We zullen thema’s die niet meteen in mijn bevoegdheid zitten, ook meenemen. Het paard als therapie is nog maar weinig meegenomen, de erkenning van de hippotherapie, maar ook de opleidingsplannen voor ruiters en paardenverzorgers, het optimaliseren van de vorming en de paardenhouderij en toerisme kunnen worden opgenomen in die evaluatie. Ik kan daar nog niet op vooruitlopen, maar de komende maanden maken we daar werk van. Het is niet de bedoeling om dat op de lange baan te schuiven.

Mijnheer De Croo, het Paardenloket krijgt een subsidie, die ook dit jaar is toegekend. Ze hebben al heel goed werk gedaan, maar als we die actualisatie doen, wordt dat ook opgenomen in de evaluatie. Voor 2015 krijgen ze die subsidie nog omdat ze heel vaak worden bevraagd, ook door het beleid waar ze aan meewerken. Dat zal ook voor de evaluatie zo zijn.

De heer Ceyssens heeft het woord.

De heer Lode Ceyssens (CD&V)

Een kleine correctie: het echte paardenparadijs ligt natuurlijk in het Limburgse Meeuwen-Gruitrode, minister, maar dat is u vergeven. Mijnheer De Croo, ik wil u daar van harte uitnodigen als u eens een echte rit te paard wil maken in een prachtige omgeving. Dan zal ik daarna met veel plezier op het nationaal tornooi in Brakel een glas met u komen drinken.

Toch nog enkele bemerkingen, minister, die zeker ook moeten worden meegenomen. De heer De Meyer heeft het hier al te berde gebracht en toen werd daar wat lacherig over gedaan, maar de problematiek van de bestrijding van het sint-jakobskruiskruid in Vlaanderen is voor de paardensector helemaal niet om lacherig over te doen. Dat probleem wordt elk jaar erger. Er wordt minder op gereageerd, maar dat is een zeer grote bedreiging voor de paardensector. Het Vlaamse niveau moet daar nog verder over nadenken om dat aan te pakken, zeker als we ook bezig zijn met dierenwelzijn.

Minister, ik wil u vragen om de volgende drie belangrijke punten aan te kaarten op het federale niveau. Twee zaken gaan over het level playing field dat we zouden moeten creëren in Europa voor de export van paarden. Elk stamboek wordt graag gezien op de grote manifestaties. In België kan er niet meer worden gebrandmerkt. Als dat zo is beslist, dan is dat zo. Het probleem is echter wel dat er nog andere stamboeken zijn in Europa die vandaag nog brandmerken. Die stamboeken sturen uitnodigingen om veulens in het buitenland te brandmerken en zo in hun stamboek te integreren. Op dat vlak moeten we alle hens aan dek halen om daar een level playing field te creëren. Het tweede probleem is dat van de btw, waarvoor in Europa nog altijd geen gelijk speelveld is gecreëerd.

Het laatste probleem heb ik al onder de aandacht gebracht van minister Weyts, en dat is het verhaal van de paardenverwaarlozing. Ik wil dat blijven herhalen. Het is goed dat we in Vlaanderen blijven zorgen voor verwaarloosde paarden, maar als het ons echt menens is, moeten we in de eerste plaats ervoor zorgen dat er zo weinig mogelijk verwaarloosde paarden bij komen. Waarom gebeurt dat nog? Dat heeft te maken met het sanitair statuut. Bij de geboorte van een veulen moet men aangeven of het wordt geklasseerd als slachtpaard, of als sportpaard.

Elke paardenfokker weet dat in de nacht dat het veulen wordt geboren, de periode van dromen van zeven jaar start. Zo wordt dat gezegd in de paardensector. Dan is men meestal een illusie rijker of is er een droom ingevuld. Natuurlijk wil elke fokker dat zijn veulen een sportpaard wordt. Dikwijls is dat een emotionele beslissing. Het gevolg is dat dat paard, als het uiteindelijk toch niet voldoet, als het nergens meer voor geschikt is, niet mag worden geslacht. Bij sommige mensen krijgt dat paard dan een mooi pensioen in een mooie weide waar het zijn dagen kan slijten. Jammer genoeg komt dat paard ook vaak terecht op een plaats waar het totaal ondervoed geraakt en verwaarloosd wordt.

Het is dan toch humaner ervoor te zorgen dat dat paard kan worden geslacht in plaats van het te laten verkommeren op een weide. Dat probleem moeten we ook durven bespreken.

De heer De Croo heeft het woord.

De heer Herman De Croo (Open Vld)

Mijnheer Ceyssens, u hebt groot gelijk met uw drie bijkomende punten. Ik durf daar ook op aan te dringen.

Minister, ik kom ook nog even terug op een puntje dat u niet hebt beantwoord, namelijk de stedenbouwkundige vereiste in verband met de ligging tussen de paardenfokkerij en de manege. Dat is een delicaat punt. Er zijn honderden maneges in Vlaanderen. Het moet in recreatiegebied zijn, het mag niet in landbouwgebied. Dit wil ik toch even onder uw aandacht brengen.

Mijnheer Ceyssens, u bent hartelijk welkom in de Vlaamse Ardennen, waar u in de heuvelachtigheid uw paarden beter zult kunnen uittesten.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is toegankelijk.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.