U bent hier

Commissievergadering

woensdag 10 december 2014, 9.30u

Voorzitter
van Joris Poschet aan minister Sven Gatz
520 (2014-2015)

De heer Poschet heeft het woord.

De heer Joris Poschet (CD&V)

Het Vlaams-Afrikaans huis Kuumba is een interessant project. Daarover zijn we het, denk ik, allemaal eens. In hartje Matonge organiseert het huis wekelijks een hele resem activiteiten: workshops dans en muziek, concerten en jamsessies, films, debatten en zelfs taalcursussen. Mensen die Nederlands of Lingala willen leren, kunnen daar terecht. Dit zorgt voor een kruisbestuiving tussen de verschillende culturen en talen die in onze hoofdstad aanwezig zijn, en dat kunnen we enkel aanmoedigen.

Kuumba kent een zeker succes. Uit een schriftelijke vraag van mijn zeer gewaardeerde voorganger Paul Delva aan de toenmalige minister van Brussel bleek dat het aantal bezoekers steeg van 5427 in 2010 naar 7400 in 2012. Dat zijn er 2000 extra op die twee jaar. Ondertussen heeft Kuumba ook een meertalige website en een Facebookpagina. Wij kunnen ons dus op dat gebied enkel verheugen.

Wat we wel problematisch vinden, is dat op 22 november laatstleden Laurent Louis een conferentie organiseerde in Kuumba. Volgens de website van Louis werd tijdens deze conferentie de toekomst voor België en die van Afrika besproken. Dat bericht is wel verwijderd, heb ik zonet kunnen vaststellen. Dat een man die antisemitische congressen organiseerde, openlijk homofoob is en een premier beschuldigt pedofiel te zijn, een podium krijgt in het door de Vlaamse Gemeenschap gesubsidieerde Kuumba, doet vragen rijzen. Des te meer omdat de extreemrechtse politicus Louis, die tijdens de conferentie voornamelijk zijn autobiografisch boek ‘Debout!’ kwam voorstellen, moeilijk gezien kan worden als een uithangbord van culturele uitwisseling.

Minister, was u op de hoogte van dit evenement? Zo ja, sinds wanneer? Weet u welke onderwerpen er tijdens deze conferentie aan bod kwamen? Hebt u al contact gehad met de coördinator van Kuumba? Wat is de precieze maatschappelijke taak van Kuumba? Hoe past de conferentie van Laurent Louis binnen dit takenpakket? Welke stappen zult u ondernemen om ervoor te zorgen dat in de toekomst evenementen met mogelijk schadelijke gevolgen niet meer georganiseerd worden in door de Vlaamse Gemeenschap gesubsidieerde organisaties?

Laat mij hierover duidelijk zijn: het is absoluut niet de bedoeling dat wij gaan zeggen wat de culturele programmering moet zijn van culturele instellingen. Wij vinden dat die instellingen, en de lokale en regionale niveaus, vrijheid verdienen. Maar met die vrijheid komt er ook verantwoordelijkheid. Wij vinden dat er in dit geval niet verantwoordelijk gehandeld is door een platform te geven aan Laurent Louis.

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Beste Joris, mijnheer Poschet, ik zal eerst ingaan op de algemene situatie van Kuumba, het meer positieve deel van het verhaal, en dan op het incident, zoals wij het kunnen en moeten benoemen. Ik zal u meteen uitleggen waarom.

U geeft terecht aan dat het initiatief om een Vlaams-Afrikaans huis uit te bouwen in de Matongewijk zeker bestempeld mag worden als een interessant en succesvol project. Ik vul even de cijfers aan die u hebt gegeven. In 2013 gingen de publieksaantallen verder in stijgende lijn. De eenmalige activiteiten trokken in totaal ongeveer 12.000 mensen aan. De recurrente activiteiten – dans-, kook- en taallessen en dergelijke – bereikten in totaal bijna 2000 mensen. Cafetaria en restaurant mochten ongeveer 570 mensen per week ontvangen. De gidsenwerking bereikte wekelijks ongeveer 40 personen.

Op vier jaar tijd is het bereik van Kuumba dus meer dan verdubbeld. Deze evolutie bewijst de noodzaak aan van een dergelijke laagdrempelige sociaal-culturele werkplek, aangepast aan de specificiteit van de doelgroep. De positieve evolutie lijkt zich ook in 2014 nog door te zetten. Op alle domeinen is het aantal bezoekers nog in stijgende lijn, of het nu om cursussen, activiteiten, schoolbezoeken of rondleidingen gaat: het gaat in de goede richting. Die succesvolle werking heeft ertoe geleid dat mijn voorganger beslist heeft om vzw Kuumba vanaf 2014 nominatief in te schrijven in de Vlaamse begroting. In mijn beleidsnota vermeld ik onder de operationele doelstelling 9 Kuumba bij naam, zoals u gemerkt zult hebben.

Statutair dient de vzw Kuumba in te staan voor het bevorderen van de culturele, educatieve en economische uitwisseling tussen de Vlaamse Gemeenschap en de Afrikaanse gemeenschappen, zowel in België als elders. Kuumba wil de link leggen tussen de Vlaamse Gemeenschap en de Afrikaanse gemeenschappen. Daartoe wordt ook voorzien in een ontmoetingsruimte.

Nu komen we op het vervelende gedeelte in uw vraag.

Het feit dat Kuumba op 22 november een forum gaf aan gewezen Kamerlid Laurent Louis, die – en ik wik mijn woorden – antisemiet, negationist en homofoob is, is inderdaad erg ongelukkig. Ik wil dit toelichten en hierover het volgende zeggen.

Het betrof hier geen activiteit die door Kuumba werd georganiseerd, maar een zuiver receptieve activiteit waarvoor Kuumba zijn zaal verhuurde. Aangezien Kuumba slechts over één personeelslid beschikt, worden het onthaal en de zaalhuur opgevolgd en beheerd door vrijwilligers. In totaal wordt de zaal jaarlijks ongeveer 150 keer verhuurd. De zalen worden vaak op korte termijn aangevraagd. Men werkt globaal in vertrouwen. De aanvraag tot het huren van een zaal voor deze concrete activiteit werd minder dan één week voor het evenement ingediend door enkele gebruikers die regelmatig participeren aan de activiteiten van Kuumba. De aanvraag betrof “een vergadering of bijeenkomst”. De naam van Laurent Louis kwam hierbij nooit ter sprake, laat staan dat de bijeenkomst de bedoeling had zijn autobiografisch boek voor te stellen. Het aangekondigde onderwerp was: 'De toekomst van België en Afrika in de context van de Nieuwe Wereldorde.'

Ik ga ervan uit dat zowel de welmenende Congolezen die Kuumba regelmatig bezoeken en die het vergaderlokaal hebben aangevraagd, als de mensen die bij Kuumba instaan voor de reserveringen, om de tuin zijn geleid. Men zit dan ook heel verveeld met het incident, laat mij dat duidelijk stellen.

Ik word hierin gesterkt door het feit dat Kuumba aangeeft dat er van de circa vijftig aanwezigen naar schatting drie vierde van de mensen van Europese oorsprong waren. Ik vermoed dat de organisatoren officieel een zogenaamd ‘Afrikaans’ thema zochten voor de zaalverhuur, maar intussen meer verdoken een extreemrechts publiek ronselden.

Kuumba was zich niet bewust van het opzet achter de bijeenkomst en heeft er op geen enkele wijze promotie voor gemaakt, noch via Facebook, noch via zijn website, noch via zijn nieuwsbrief. Het evenement behoort niet tot de gesubsidieerde werking van Kuumba en past ook niet binnen het takenpakket van de organisatie, zoals omschreven in het werkingsplan dat afgestemd is met mijn diensten.

Zelf was ik ook niet op de hoogte van dit evenement. Ik weet ook niet welke onderwerpen tijdens deze activiteit aan bod zijn gekomen. We hebben het nagevraagd bij de mensen van Kuumba, maar het is onmogelijk dat de coördinator of de vrijwilligers van Kuumba op alle 150 activiteiten waarvoor de lokalen verhuurd worden, van begin tot einde aanwezig zijn. Het spreekt vanzelf dat de infrastructuur op geen enkele manier mag worden gebruikt voor de verspreiding van haat- of discriminerende boodschappen. We zullen daarom aan Kuumba vragen om oplettender en waakzamer om te gaan met de zaalverhuur, zeker voor publieksgerichte activiteiten.

Ik benadruk nogmaals dat zij met de middelen die ze van ons krijgen, iets meer dan 100.000 euro, één personeelslid actief hebben. De rest wordt door vrijwilligers geschraagd. Dat is op zich een waardevolle en goede zaak. We moeten dat allemaal in die context proberen te bekijken.

Wat mij betreft, staat noch de werking in haar geheel, noch het aspect zaalverhuur aan initiatiefnemers uit de Afrikaanse gemeenschappen ter discussie. We mogen stellen dat de Afrikaanse gemeenschap in de hoofdstad niet beschikt over voldoende repetitie- en vergaderruimte. Kuumba is in dat opzicht bekend terrein voor de doelgroep. Het is een huis dat ze kennen en dat stimuleert tot actie en participatie in het kader van een actief en welbewust pluralisme. Kuumba wil een instrument zijn en blijven voor toenadering en voor een beter begrip tussen de gemeenschappen. Als de organisatie niet misleid was, had deze activiteit zeker niet plaatsgevonden.

Ik concludeer, wellicht samen met u, dat we het kind niet met het badwater mogen weggooien. We hebben Kuumba verzocht om bij de zaalverhuur meer aandacht te besteden aan de risico’s die verbonden zijn voor evenementen die door externen worden georganiseerd, maar het is zeker niet zo dat de globale werking van Kuumba hierdoor in vraag kan of mag worden gesteld.

De heer Poschet heeft het woord.

De heer Joris Poschet (CD&V)

Minister, ik dank u voor uw zeer heldere antwoord. Het is een geruststelling dat u al contact hebt opgenomen met Kuumba. Het is ook een geruststelling dat het om een receptieve activiteit ging, die geen deel uitmaakte van een eigen activiteitencyclus. Ik ben blij dat u nog eens de vraag hebt gesteld om oplettender te zijn bij het toekennen van activiteiten, maar ik begrijp ook dat je van vrijwilligers niet altijd dezelfde tijdsbesteding kunt verwachten als van professionele medewerkers. Bedankt voor uw antwoord.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.