U bent hier

De heer De Ro heeft het woord.

De heer Jo De Ro (Open Vld)

Sinds ik deze vraag heb ingediend, heb ik al extra informatie gekregen via de pers en via onze eigen kanalen, maar ik zal ze toch nog stellen. Het is aan u, minister, om te oordelen of u nog informatie kunt geven naast het antwoord op de vragen.

Het is iedereen bekend dat het financieel moeilijke tijden zijn. Er moeten knopen worden doorgehakt en er worden besparingen uitgevoerd, zo ook in het bevoegdheidsdomein van de Vlaamse Rand. Ik denk dat de drie indieners van de vragen bezorgd zijn over de impact van de besparingen op vzw ‘de Rand’, die ongeveer 10 procent van haar werkingsmiddelen zou verliezen.

Vzw ‘de Rand’ is altijd een belangrijke partner geweest om het beleid in de Vlaamse Rand vorm te geven. Volgens de missie van vzw ‘de Rand’ moet de vzw bijdragen leveren tot de groei van een open en verdraagzame leefgemeenschap, die het Vlaamse karakter van de Vlaamse Rand respecteert, uitstraalt en dus versterkt. Met het oog daarop moet vzw ‘de Rand’ vanuit een Nederlandstalige profilering de leefkwaliteit voor de hele bevolking van de Vlaamse Rand bevorderen door op dynamische wijze en complementair aan wat al bestaat, sociaal-culturele activiteiten te ondersteunen en te organiseren, dienstverlening en informatie aan te bieden en maatschappelijke participatie te stimuleren.

De besparingen zullen er ongetwijfeld voor zorgen dat er binnen de werking van vzw 'de Rand' wijzigingen zullen worden doorgevoerd. Vandaar dat ik een aantal vragen heb ingediend.

Is er overleg geweest en wat heeft dat opgeleverd? Ik ga ervan uit dat er intussen contacten geweest zijn over deze besparingen. Wat betekenen de besparingen voor de vzw ‘de Rand’? Gaan ze bepaalde taken of opdrachten nu minder moeten uitvoeren of anders? Hebben ze de volgende jaren bij het uitwerken van de gevolgen van de besparingen de nodige vrijheid om te bepalen welke wijzigingen ze doorvoeren? Ik verwijs naar hun eigen vraag om met bepaalde reserves te kunnen werken, waar dat voorheen moeilijk of niet ging.

– Elke Van den Brandt treedt als voorzitter op.

De voorzitter

Mevrouw Segers heeft het woord.

De heer De Ro beklemtoonde zonet dat in het Vlaamse beleid voor de brede rand rond Brussel, de vzw ‘de Rand’ onmiskenbaar een heel centrale rol speelt. De vzw is verantwoordelijk voor verschillende gemeenschapscentra, voor de bredere werking rond taalpromotie, voor RandKrant, voor de exploitatie van een documentatiecentrum en voor de coördinatie van het Gordelfestival. Het is dus een centrale actor in ons Vlaamse beleid. In dat opzicht is het enigszins merkwaardig dat vzw ‘de Rand’ heel zwaar wordt getroffen, terwijl in het regeerakkoord centraal staat dat het Vlaamse beleid de band tussen Brussel en de brede rand wil versterken.

De besparingsoperatie treft ‘de Rand’ toch wel hard. Naast de vermindering met 10 procent van de subsidies dient de vzw een structureel tekort weg te werken. Concreet impliceert dit dat ‘de Rand’ volgend jaar een half miljoen euro moet besparen. Dat zal voornamelijk op de werkingskosten van de verschillende deelwerkingen zijn, met name de gemeenschapscentra en de taalpromotie, toch twee kerntaken van de vzw. De besparingen zullen ook worden verhaald op de kosten van de druk en verspreiding van RandKrant.

De vzw heeft u, minister, de vraag gesteld om ervoor te zorgen dat de bestaande werkingsreserve van ‘de Rand’ de komende jaren zou kunnen worden ingezet. Deze reserve wordt momenteel om technische redenen geblokkeerd, hoewel die transparant en in overeenstemming met de samenwerkingsovereenkomst met de overheid is aangelegd.

Minister, kunt u toelichten op welke concrete activiteiten van vzw ‘de Rand’ deze besparing een effect zal hebben? Ongetwijfeld hebt u al overlegd met de vzw. Kunt u toelichten welke technische redenen ervoor zorgen dat de werkingsreserve geblokkeerd is? Plant u tegemoet te komen aan de vraag van vzw ‘de Rand’ om deze geblokkeerde werkingsreserve vrij te maken? Steunt u de vraag van vzw ‘de Rand’ om vanaf 2015 een bijkomend budget van 40.000 euro toe te voegen aan haar dotatie, met name om haar inbreng in het documentatiecentrum van de Vlaamse Rand, toch een belangrijk instituut, te vrijwaren? Dank u wel.

De voorzitter

De heer Segers heeft het woord.

De heer Willy Segers (N-VA)

Ik sluit me aan bij de vragen van de collega’s, die een bekommernis over de werking van de vzw ‘de Rand’ uitdrukken en vragen hoe de minister er tegenaan kijkt.

De manier waarop de vzw zal besparen werd bekendgemaakt door de raad van bestuur die op 13 oktober heeft vergaderd. Er zijn oplossingen voorgesteld. De besparingen vallen vooral in de werkingskosten van de verschillende deelwerkingen, waaronder de gemeenschapscentra en de taalpromotie, en bij de druk- en verspreidingskost van RandKrant. Zo lezen we op de website van vzw ‘de Rand’. De bestaande deelwerkingen worden voortgezet, wat uiteraard essentieel is.

Om zekerheid te verschaffen over het feit dat dit besparingsplan zal volstaan om het financiële plaatje opnieuw op orde te krijgen, heeft ‘de Rand’ nu aan u, minister, gevraagd dat u er mee voor pleit dat de bestaande werkingsreserve van ‘de Rand’ de komende jaren kan worden ingezet. Volgens 'de Rand' wordt deze reserve thans om technische redenen geblokkeerd, hoewel ze volkomen transparant en in overeenstemming met de samenwerkingsovereenkomst met de overheid is aangelegd. Het gaat om Europese regels.

Het Vlaams Regeerakkoord vermeldt over een van de taken van vzw ‘de Rand’: “We zorgen ervoor dat de vzw De Rand en het agentschap Integratie en Inburgering in goede samenwerking een krachtig en vernieuwend taalpromotiebeleid voeren, waarvan het bereik en de resultaten voortdurend opgevolgd worden.” Dat vraagt uiteraard de nodige middelen.

Minister, zult u er mee voor pleiten dat de bestaande werkingsreserve van vzw ‘de Rand’ de komende jaren kan worden ingezet? Welke bezwaren bestaan er juist tegen? Zal vzw ‘de Rand’ nog steeds het taalpromotiebeleid met het agentschap Integratie en Inburgering kunnen voeren? Hebt u overleg gehad met de vzw zelf over het toekomstige beleid na deze operatie?

De voorzitter

De heer Doomst heeft het woord.

De heer Michel Doomst (CD&V)

Ik was zelf van plan om deze vraag te stellen na de herfstvakantie. Soms begrijp ik het hier niet goed. Dit lijkt me anticiperen op een debat dat breder moet worden gezien in een begrotingskader. Ik zal mijn zelfdiscipline verminderen in de toekomst.

Wat nu voorligt, moeten we bekijken in een breder debat over alles wat we kunnen doen om de Vlaamse Rand zijn identiteit niet te laten verliezen. Om te beginnen denk ik dat uw partij, minister, net als de mijne, heeft gezegd dat dit de absolute prioriteit heeft: zorgen dat we de Vlaamse Rand versterken tegen de grotere internationaliseringsgolf. Toch gaan we nu besparen. Waren er echt geen andere mogelijkheden?

We zien bijvoorbeeld dat de provincie Vlaams-Brabant toch alles doet om de middelen te behouden die worden ingezet om wat dat Vlaamse Randbeleid betreft er zo goed mogelijk uit te komen.

Wat betekent dat nu voor de volgende jaren? Het is toch heel belangrijk dat we weten of we na één of twee woestijnjaren weer een oase in het vooruitzicht mogen stellen. Het is toch belangrijk dat de mensen die daarmee bezig zijn, weten wat de plannen voor de toekomst zijn om de continuïteit te verzekeren. Was er in dat besparingsplan echt geen andere oplossing? We hebben toch allemaal gezegd dat taalpromotie een mogelijkheid is in het sexyer maken van de Vlaamse Rand. Uit het jongste lezersonderzoek van de RandKrant blijkt dat ze beter gekend is dan vijf jaar geleden en de appreciatie ook hoger ligt. Ze heeft een echt duidelijke plaats gekregen in het regionaal informatieaanbod en de betrokkenheid van de lezers is ook verhoogd. Kon het echt niet anders? Zijn er geen alternatieven? We hebben immers echt wel nood aan de promotie van Vlaanderen in de Rand.

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Dank u wel voor de bezorgdheid die ik deel. Ik heb intussen verschillende gesprekken gehad met vzw ‘de Rand’ over die besparingen. Ik wil u er wel op attent maken dat het niet zo is dat vzw ‘de Rand’ 10 procent moet inleveren. Voor alle duidelijkheid: vzw ‘de Rand’ heeft een dotatie van de Vlaamse overheid van 5,2 miljoen euro op jaarbasis. Die dotatie vermindert met 175.000 naar 5.042.000 euro. Dat is een besparing van 3,5 procent. Er zijn entiteiten in de Vlaamse overheid die veel zwaarder zijn getroffen. Ik vind het ook goed dat die besparing beperkt is.

Wat is het probleem? Zoals aangehaald, is er het gegeven dat vzw ‘de Rand’ een grote personeelslast heeft, en het gegeven dat er eigenlijk al een structureel tekort was van 300.000 euro. Er moest sowieso al worden bespaard. Los van de beslissing die de Vlaamse overheid zou nemen, moest men op het bestaande budget al een serieuze besparing doorvoeren van 300.000 euro.

Het wegwerken van dat deficit en de opgelegde besparingen zijn noodzakelijk en zijn haalbaar. Ik zal er ook voor zorgen vzw ‘de Rand’ de taken die ze voor ons uitvoert, zal kunnen blijven doen. Een besparing wordt gerealiseerd onder andere door minder subsidies aan derden. In sommige gevallen fungeert vzw ‘de Rand’ eigenlijk als een soort doorgeefluik, waarbij ze autonoom beslissingen neemt. Op het doorgeven van subsidies aan derden, zal worden bespaard. Ook met betrekking tot de werkingskosten van de gemeenschapscentra, die een grote kostprijs hebben, wordt er bespaard. Vzw ‘de Rand’ zal de RandKrant iets anders invullen. Het instrument verdwijnt absoluut niet maar het zal gaan over een wisselende publicatie in een ander deel van de Vlaamse Rand. Op de gemeenschapskranten wordt een kleine besparing gerealiseerd. Men zou enkele personeelsleden niet vervangen wanneer die met pensioen gaan. Voor alle duidelijkheid: er is er geen sprake van het ontslaan van mensen, het gaat enkel over het niet vervangen van mensen die met pensioen gaan.

Het is inderdaad zo dat vzw ‘de Rand’ geblokkeerde reserves heeft. Dat is een begrotingstechnische discussie die mijn mogelijkheden en mijn verstand te boven gaat. Elke aanwending van die reserves is technisch-boekhoudkundig een uitgave en moet aanleiding geven tot een inkomst of een besparing elders om het evenwicht te behouden. Tot daar de boerenlogica van de ESR-problematiek. Ik heb zeker de bereidheid om na te gaan in welke mate we daaraan kunnen remediëren, maar ik kan ijzer ook niet breken, niettegenstaande mijn forse figuur. Ik ben ter zake gebonden aan de ESR-regels. Anderzijds is er ook de besparingsoefening die ons is opgelegd in het kader van de ruime Vlaamse overheid.

Ik steun de vraag van vzw ‘de Rand’ om vanaf 2015 een bijkomend budget van 40.000 euro toe te voegen aan haar dotatie. Ik zal daar ook aan tegemoet komen. Ik zal ervoor zorgen dat bij de begrotingscontrole de 40.000 euro wordt overgezet naar vzw ‘de Rand’. Dat is weer iets begrotingstechnisch, maar ik zal dat initiatief nemen en die verschuiving effectief doorvoeren. Ik zal ook kijken of ik nog andere maatregelen uit de besparingen minstens kan milderen. Ik heb daarvoor enkele ideeën, maar zoals de heer Doomst terecht heeft aangehaald, maakt dat deel uit van de begrotingsdiscussie. Ik heb wel degelijk ideeën om ervoor te zorgen dat ons belangrijkste werkinstrument in het kader van het Randbeleid, namelijk vzw ‘de Rand’, maximaal haar slagkracht kan behouden en, wie weet, zelfs wat versterken. Ik wil daar initiatieven voor nemen.

Tot slot was er een concrete vraag naar het taalpromotiebeleid en de samenwerking met het Agentschap Integratie en Inburgering. Die samenwerking zal blijven bestaan. Vanaf 2015 wordt er een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen enerzijds vzw ‘de Rand’ en anderzijds het Agentschap Integratie en Inburgering.

Bedoeling daarvan is de ondersteuning van het taalbeleid en het taalpromotiebeleid, waarbij vzw ‘de Rand’ instaat voor het luik van de taalpromotie. Het effectieve taalbeleid is dan de taak van het agentschap Integratie en Inburgering. Op basis van die overeenkomst ontwikkelt en test vzw ‘de Rand’ de taalpromotieacties en -instrumenten op maat van de Vlaamse Rand. Die samenwerking zal blijven doorgaan. Ze krijgt concreet gestalte in 2015, in de vorm van een samenwerkingsovereenkomst.

Ik heb geregeld structureel overleg met vzw ‘de Rand’. In het kader van de voorstelling van de beleidsnota’s kan ik daar misschien wat dieper op ingaan. Dat is dan voor een volgende keer.

De voorzitter

De heer De Ro heeft het woord.

De heer Jo De Ro (Open Vld)

Minister, u had het over een aantal concrete besparingen, zoals mensen die op pensioen gaan niet vervangen. U stelde ook dat er in de gemeenschapscentra nog iets kan gebeuren. En het eerste wat u zei, was dat vzw ‘de Rand’ een doorgeefluik is voor subsidies aan derden. Als we daar gaan kijken, zijn er nogal wat subsidies die vzw ‘de Rand’ geeft aan organisaties rond taalstimulering. Komen er initiatieven op het terrein in gevaar? Hebben de vzw ‘de Rand’ of mensen van uw kabinet of administratie al gesproken met die organisaties?

Het gebeurt aan derden, maar u spreekt met de eerste partij. Weten zij daar al van? Hebt u signalen ontvangen dat er eventueel minder aan taalstimulering zou worden gedaan? Het zou heel spijtig zijn mochten de gevolgen zeer groot zijn voor dat bijzondere aspect in de Rand.

De voorzitter

Mevrouw Segers heeft het woord.

Als ik het goed begrijp, is het de bedoeling om een aantal nummers van de RandKrant niet te laten verschijnen of niet te laten verdelen. Ik denk dat de RandKrant net een belangrijke rol speelt, alleen al voor het aspect van de taalpromotie. Gezien de sterke waardering voor de RandKrant, dreigt het gevaar dat, als er een breuk komt in de dynamiek van verschijnen, de krant een stuk van haar publiek kwijt zou raken en op die manier ook haar taak van taalpromotie zou verliezen.

Daarom wil ik u vragen om samen met vzw ‘de Rand’ te bekijken hoe die dynamiek van regelmatige verschijning zou kunnen worden behouden.

De voorzitter

De heer Segers heeft het woord.

De heer Willy Segers (N-VA)

Ik dank de minister voor de toelichting en om al een eerste licht te laten schijnen op zijn plannen. De hele discussie zullen we binnenkort ten gronde voeren, maar ik denk dat op basis van de persberichten de hele problematiek toch al even bekeken mocht worden. Collega Doomst, we hadden ook van u een vraag verwacht, maar u was net de enige die er geen gesteld heeft.

Ik ben ook tevreden, minister, dat u aanhaalt de nodige inspanningen te willen blijven doen, ook in 2015. Wij wachten wat er uit de bus komt met betrekking tot de ESR-regeling. Dat kan misschien een stuk van de problemen oplossen, maar het zal niet evident zijn om dat te verkrijgen.

Tot slot vraag ik mij af of in het kader van het hele mediaverhaal rond de Vlaamse Rand ook niet moet worden gekeken naar de ervaringen die we in Brussel hebben. Daar worden de geschreven pers en de tv-beelden onder één groot platform gebracht. Zijn er op dat vlak eventueel ook efficiëntiewinsten te boeken, zonder de autonomie van de verschillende redacties in het gedrang te brengen? Dat zijn ideeën die we later ongetwijfeld kunnen bespreken. Alvast bedankt voor de antwoorden op deze vragen.

De voorzitter

De heer Doomst heeft het woord.

De heer Michel Doomst (CD&V)

Minister, ik hoop dat dit een scheur in de broek is die de vzw ‘de Rand’ moet overwinnen. Ik hoop dat dat de grote hap zal zijn, zodat we nog een broek over houden op het einde van het verhaal, om voldoende te kunnen werken op het terrein.

Deze besparing maakt dat we nog meer dan vroeger zo complementair mogelijk moeten werken met de andere partners, zijnde de provincie Vlaams-Brabant en de gemeenten. U weet dat wij ons breed openstellen voor samenwerking en eventueel zelfs voor financiële inbreng. De nood om samen te werken aan het beleid op het terrein wordt nog groter.

Tot slot hoop ik dat we tijdens de begrotingsbesprekingen een oplijsting kunnen krijgen van wat vooral op het vlak van taalpromotie de weerslag zou kunnen zijn voor de verenigingen en acties op het terrein. Het blijkt immers dat we met die kleinschalige initiatieven, bijvoorbeeld bij sportclubs, toch succes hebben. Het zou zonde zijn mocht dat vervallen, want dat zijn net de terreinelementen die we nodig hebben.

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Vzw ‘de Rand’ is een autonome vzw met een raad van bestuur. Het enige wat wij doen als overheid, is een dotatie geven. De specifieke besteding van die dotatie en de besparingen op de dotatie, zijn een beslissing van vzw ‘de Rand’. Ik kan wel enigszins sturen vanuit de Vlaamse overheid, maar de beslissingen liggen bij de vzw, die beheerd wordt door een autonome raad van bestuur. De details liggen daar.

Hoewel de besparing op de Vlaamse Rand maar 3,5 procent is, wil ik ook het engagement aangaan om te bekijken of ik die besparing en de effecten ervan nog kan milderen door hier en daar een verschuiving door te voeren. Een eerste verschuiving die ik al zeker doe, is die van 40.000 euro naar vzw ‘de Rand’.

Ik hoop op dat vlak nog een bijkomend initiatief te kunnen nemen, gelet op het feit dat ik, samen met veel andere collega’s, zoveel belang hecht aan het Vlaamse Randbeleid.

De voorzitter

De heer Persyn heeft het woord.

De heer Peter Persyn (N-VA)

Ik had het genoegen afgelopen vrijdag de minister te mogen vervangen voor het jubileum van tien jaar bibliotheek in Kraainem. De minister was gevorderd voor een ander jubileum, een tienvoud, namelijk 100 jaar Groote Oorlog. Ik heb het genoegen gehad om de voorzitter en de directeur van vzw ‘de Rand’ te spreken. Zij waren opgetogen dat er slechts 175.000 euro gekort was, een dikke 3 procent. Ze gaven ruiterlijk toe dat de andere besparing sloeg op opgebouwd werkingstekort dat te maken had met personeelslast, een omgekeerde piramide met een zware anciënniteitslast. Ik had de indruk dat er een grote vrijmoedigheid was. Er waren ook heel veel vrijwilligers die dat allemaal goed hebben opgevat. Er was heel veel animo. Ik had de indruk dat de pil van de lichte reductie, die zoals u zegt lineair zal worden doorgevoerd via doorgeefluiken naar alle initiatieven op het terrein, in de hoofden eigenlijk al was verteerd.

De voorzitter

Ik besef dat het reglement eigenlijk niet toeliet dat er nog andere mensen het woord nemen, maar ik zal flexibel zijn.

Mevrouw Segers heeft het woord.

We moeten ons ervoor hoeden de besparingsoperatie helemaal te minimaliseren. Een besparing van bijna 0,5 miljoen euro op de werking blijft 10 procent van de werking van vzw ‘de Rand’.

Ik heb mijn vraag vooral gesteld vanuit een bezorgdheid. Ik weet dat wij allemaal het Vlaamse Randbeleid heel belangrijk achten. Vzw ‘de Rand’ is een van de centrale actoren in dat beleid. We mogen absoluut niet het signaal geven dat we hun wezenlijke taak willen ontnemen. Die bezorgdheid wil ik meegeven. In dat licht vind ik het heel belangrijk dat de gesprekken – en ik ben blij dat u ze al voert – niet alleen gaan over de besparingen vandaag, maar dat de vzw ‘de Rand’ een heel belangrijke actor en partner is, ook in het opmaken van uw beleidsnota. Het is heel belangrijk om de komende weken heel vaak samen te zitten met die vzw.

De voorzitter

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.