U bent hier

De heer Vanlouwe heeft het woord.

Minister, ik denk dat we allemaal dezelfde bezorgdheid delen over Muntpunt en over de vraag of dit project zal slagen. De cijfers die u hebt gegeven, wijzen er alleszins op dat we op de goede weg zijn, maar er zijn toch verbeteringen mogelijk. Muntpunt bestaat exact één jaar. We moeten toch vaststellen dat er een hobbelig parcours is afgelegd.

Minister, u knikt. We kennen de problematiek. We hebben daarover een en ander gelezen in de media. Er is ook een grote discussie gevoerd in deze commissie tijdens de vorige legislatuur. U was er niet bij, ik was er niet bij, maar ik heb het toch eens opgezocht in de Handelingen.

Op een bepaald ogenblik hebben de voorzitter van de raad van bestuur, de heer Polspoel, en de algemeen directeur, mevrouw Van Driessche, aan de alarmbel getrokken, omwille van problemen met de financiering, die gebaseerd is op een samenwerkingsovereenkomst  van 2008. Uw voorganger heeft tijdens de discussie in de commissie gezegd dat Muntpunt nog steeds de ‘flagshipstore’  – hij gebruikte die term meermaals, ik denk dat hij bedoelde: het vlaggenschip – van de Vlaamse Gemeenschap in Brussel is.

We weten dat er een hele discussie is geweest met betrekking tot de financiële engagementen, die Vlaanderen was nagekomen en die de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) op dat moment niet was nagekomen. In de discussie zei uw voorganger Pascal Smet dat hij enigszins verbaasd was over de houding van de VGC en meer bepaald over het toenmalige VGC-collegelid. U ziet hoe alles is geëvolueerd en wie op welke plaats is terechtgekomen. Daarom is het bijzonder boeiend om dit debat voort te zetten.

Hij heeft toen gezegd dat er verkeerde communicatie is geweest. Er was een discussie tussen Vlaanderen en de VGC over de architecturale waarde van het gebouw. Er waren afspraken tussen Vlaanderen en de VGC over de opdracht. U hebt er daarnet al naar verwezen dat het niet enkel een bibliotheek is, maar een belevingsbibliotheek, en daarnaast een informatie- en communicatiecentrum. Ik herinner me dat men bij de aanvang, toen de naam Muntpunt nog niet was gelanceerd, sprak over het Vlaams communicatiehuis in Brussel. Nadien heeft het de naam Muntpunt gekregen en is de plek ontstaan zoals we die nu kennen.

Er zijn dus ook discussies over die meervoudige functies van Muntpunt. Er was een discussie met betrekking tot de besteding van het geld voor het ICT-plan, het online uitlenen van boeken. Er was een discussie over het niet naleven van de engagementen door de VGC voor dat uitgewerkte ICT-plan. Deze punten zijn destijds door de voorzitter van de raad van bestuur en door de directrice aangehaald. Ik citeer wat uw voorganger heeft gezegd, namelijk dat er “unilateraal” bepaalde verbintenissen niet werden nagekomen door de VGC.

Eind april, een kleine vijf maanden geleden, verwees de toenmalige minister naar een overlegvergadering die zou plaatsvinden in de maand mei met de raad van bestuur van de vzw, waarin ook vertegenwoordigers zitten van de Vlaamse Regering, op basis van de samenwerkingsovereenkomst uiteraard. Daarnaast werd ook verwezen naar een vergadering van het VGC-college, waar de Vlaamse minister ook recht heeft om aanwezig te zijn met raadgevende stem, dat weet u zeer goed.

Uw voorganger zei bovendien dat hij er als voogdijminister voor zou zorgen dat, en ik citeer: “ondergeschikte besturen”  – in casu dus de VGC – “hun engagementen moeten nakomen”. Daarvoor had hij de instrumenten of kaarten in handen.

Ten slotte staat het volgende in het nieuwe bestuursakkoord van de VGC: “De modaliteiten inzake de financiering dienen uitgeklaard en opgenomen te worden in een nieuwe beheersovereenkomst. Een voorzichtig begrotingsbeleid en een verantwoord gebouwenbeheer worden vooropgesteld.” Ik neem aan dat u op de hoogte bent van wat in het Vlaams regeerakkoord staat: “Muntpunt is niet alleen een bibliotheek, maar ook een ontmoetingsplaats van Vlamingen in de hoofdstad. Het wordt het venster van Vlaanderen in Brussel. We komen de engagementen die zijn opgenomen in het samenwerkingsakkoord over Muntpunt consequent na, en verwachten hetzelfde van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. We geven Muntpunt alle kansen om zijn rol als belevingsbibliotheek, informatie- en communicatiecentrum en cultureel onthaalcentrum waar te maken.”

Rekening houdend met de discussies die er bestonden omtrent de financiële engagementen van de VGC en Vlaanderen, heb ik volgende vragen. Welke beslissingen werden genomen op de vergadering van het college van de VGC van 24 april 2014? Welke beslissingen werden er genomen op latere VGC-collegevergaderingen? Wat is er beslist op de overlegvergadering tussen de raad van bestuur van Muntpunt en het VGC-college? Ik weet ondertussen dat er bepaalde vergaderingen van de raad van bestuur van de vzw zijn uitgesteld. In september zou er dan een nieuwe vergadering hebben plaatsgevonden. Hebt u zekerheid dat de VGC haar verplichtingen zal nakomen? U zult verwijzen naar de beheersovereenkomst die moet worden afgesloten. Er zijn echter lopende kosten in verband met het gebouw, aankoop van boeken, ICT, personeel enzovoort. Wanneer heeft de VGC het resterende bedrag gestort, wetende dat de VGC zich aanvankelijk verbonden had voor een bedrag van 700.000 euro en slechts 300.000 euro heeft overgemaakt ?

Iedereen heeft er baat bij dat Muntpunt goed werkt, maar dan moet iedereen zijn engagementen nakomen. Kunt u ook duidelijkheid geven over eventuele contacten met het nieuwe VGC-college? Welke richting gaat het uit met de nieuwe beheersovereenkomst? Werd er uiteindelijk gebruik gemaakt van de voogdijmiddelen door de Vlaamse Regering ten aanzien van het college van de VGC als lokaal bestuur? Ik hoop van niet. Welke voogdijmiddelen zou de Vlaamse Regering kunnen gebruiken om de engagementen te doen nakomen?

De heer Poschet heeft het woord.

De heer Joris Poschet (CD&V)

Voorzitter, we zijn het er allemaal over eens dat Muntpunt veel troeven heeft en veel kansen biedt voor onze stad, de Brusselaars en de pendelaars. We moeten die kansen ook grijpen. Daarom moet er eerder samenwerking zijn tussen de Vlaamse Gemeenschap en de VGC en ben ik geen voorstander van termen als ‘ondergeschikte besturen’ en ‘voogdij’. We moet het op een constructieve manier aanpakken.

Bij mijn weten is het gebouw eigendom van de stad Brussel en is het in erfpacht gegeven aan de VGC, waarvan de Vlaamse Gemeenschap de helft zou betalen en zich geëngageerd heeft om het volledige bedrag van 1,6 miljoen euro op zich te nemen. Daartegenover staat dat de VGC zelf in de eigenaarskosten zal bijdragen voor een bedrag van 400.000 euro per jaar dat zal worden geïndexeerd.

Het probleem zit bij de overeenkomst die oorspronkelijk tussen de drie partijen is afgesloten, waarbij we eigenlijk een open enveloppe hebben gegeven. We hebben in feite gezegd: wat je ook doet, de helft van de exploitatiekosten zal worden gedragen door de VGC en de helft door de Vlaamse Gemeenschap. We moeten die enveloppe sluiten en daartoe moeten er nieuwe onderhandelingen komen. Minister, u spreekt van een nieuwe beheersovereenkomst. Wanneer wordt die gepland? Hebt u daarover al contacten gehad met het VGC-college?

Mevrouw Van den Brandt heeft het woord.

Mevrouw Elke Van den Brandt (Groen)

Er bestaan een aantal misverstanden die ik wil uitklaren, aangezien er een nieuwe ploeg rond de tafel zit. Het is goed om te vertrekken vanuit de juiste informatie. De kosten delen voor elk de helft is niet hetzelfde als een blanco cheque geven. De VGC is inderdaad op een bepaald moment op de rem gaan staan om bepaalde kosten te betalen, namelijk voor een informaticasysteem van – denk ik – 1,5 miljoen euro. De VGC vroeg, vooraleer de helft te betalen, informatie over de noodzaak en relevantie van het systeem. Ik vind dat redelijk goed bestuur. De Vlaamse Regering zou dezelfde reflex moeten hebben. Ik heb ondertussen vernomen dat er op 8 mei 2014 overleg is gepleegd. We zitten ondertussen met een nieuwe ploeg en ik ben benieuwd wat het gevolg is. Ik heb echo’s gehoord dat er op dat moment dingen zouden worden rechtgezet.

Er is ook veel debat over de personeelskosten. Er is op voorhand een afspraak gemaakt tussen de partijen over welke functies en welke profielen er zouden worden aangeworven. Muntpunt heeft besloten om een aantal mensen aan te trekken die overgekwalificeerd zijn waardoor de prijs voor het personeel duurder is. Misschien is de enveloppe voor het personeel te klein, maar misschien ligt er ook een verantwoordelijkheid bij Muntpunt. Er moet veeleer rond de tafel worden gezeten in plaats van ervan uit te gaan dat overheden hun rol niet spelen door te weinig middelen te geven.

Er zijn nog een paar zaken die we moeten uitklaren, maar de beheersovereenkomst is een goed moment om een aantal zaken recht te zetten en goede afspraken te maken, want iedereen heeft wel het beste voor met Muntpunt en hoopt dat het een succes wordt.

Mevrouw Idrissi heeft het woord.

Mevrouw Yamila Idrissi (sp·a)

Ik herinner me de laatste vergadering hier over Muntpunt en de financiële perikelen. Op een blauwe maandag heeft de VGC besloten haar engagement niet na te komen, terwijl Muntpunt al engagementen had genomen en echt op dat geld hoopte. Er werd toen gezegd dat het ging om de factuur van de ICT-rekening. Iedereen was hier toen erg verbaasd. We hebben die documenten toen opgevraagd om uit te zoeken van wanneer dat dateerde. Toen bleek dat de hele ICT-discussie dateerde van een paar jaar daarvoor en dat het op dat moment absoluut niet aan de orde was. Meer nog, in de werkgroep waar ICT werd bediscussieerd, zaten vertegenwoordigers van de VGC.

Als men dit vanuit Muntpunt moest horen als argument, dan zou iedereen van zijn stoel vallen. Net door dat argument te gebruiken, sprak men toen van onbehoorlijk bestuur – ik wik mijn woorden, want dat was hier toen een heel heftige vergadering – omdat één partner van de overeenkomst plots zei dat hij daar niet meer aan tegemoet zou komen, en daardoor de werking van Muntpunt hypothekeerde. Dit wil ik toch even rechtzetten.

Minister Gatz heeft het woord.

Minister Sven Gatz

Ik zal proberen de vragen te groeperen omdat er veel vragen zijn over de verhouding met de VGC, en ook veel bezorgdheid over de personeelskosten. Ook de beheersovereenkomst is aan bod gekomen, en als uitsmijter de mogelijkheden van de uitoefening van de voogdij.

Eerst de verhouding tussen de Vlaamse Gemeenschap en de VGC. Ik geef een chronologische reconstructie van de feiten. Aangezien ik niet betrokken was en nog in bierland vertoefde, voel ik me niet aangesproken door de schermutselingen die hebben plaatsgevonden, maar die inmiddels zijn opgelost. Dat is het belangrijkste.

Op 11 maart stuurde Muntpunt een brief naar de collegeleden over de nijpende financieringsproblematiek die te wijten was aan drie pijnpunten. Een: het terugschroeven van de vooropgestelde investeringssubsidie van de VGC voor de uitbouw van het ICT-park, van 600.000 naar 300.000 euro. Twee: de ontstentenis van de bijdrage van de VGC in de exploitatiekosten van 2013 voor een bedrag van ongeveer 91.000 euro. De totale kost bedroeg volgens de logica van de beheersovereenkomst het dubbele, 182.000 euro. Drie: door de jaarlijkse baremieke loonsverhogingen zou de discrepantie tussen het personeelsbudget en de dotatie van de VGC almaar groter worden.

Ik weet niet of hierover op 27 april een vergadering van het college heeft plaatsgevonden, maar dat heeft uiteindelijk ook niet zoveel belang, want op 8 mei werd er een overlegvergadering georganiseerd tussen de raad van bestuur van Muntpunt en het kabinet van voormalig VGC-collegelid Bruno De Lille. Dat overleg resulteerde in een goed politiek akkoord vanwege het collegelid om de resterende investeringssubsidie ten belope van 300.000 euro voor de uitbouw van het ICT-park en de tegemoetkoming in de exploitatiekosten van 89.000 euro te betalen. Daarmee is voldaan aan de engagementen.

De beide engagementen moeten weliswaar nog door het nieuwe college van de VGC worden goedgekeurd, maar volgens onze informatie is hierover een principieel akkoord en is er geen enkel probleem te verwachten. Hierdoor zal er zich ook geen probleem meer stellen met betrekking tot de samenwerkingsovereenkomst van 29 januari 2008, die bepaalt dat de beide overheden – moet ik nu zeggen het ondergeschikt en het hoger bestuur? Ik zeg liever beide beleidsniveaus – moeten instaan voor 50 procent van de inrichtingskosten en 50 procent van de exploitatiekosten van Muntpunt.

Dan was er een vraag over de personeelskosten. Dit dossier is technisch en derhalve complex. De dotatie van de VGC bestaat als het ware uit twee onderdelen: een deel waarin de lonen van de contractuele ex-VGC-personeelsleden werden opgenomen. Dit deel van de dotatie honoreert de kosten zoals ze werden berekend op 1 oktober 2012. De baremieke verhogingen, eventuele indexeringen en de verhoogde RSZ-bijdragen zijn hierin niet meegenomen.

Het tweede deel van de dotatie is een dotatie waarmee Muntpunt een beleid op maat kan uitwerken. Deze middelen moeten worden ingezet voor de lonen van de ex-HOB-contractuelen, de aankoop van media en de bibliotheekgerelateerde kosten. Hiermee zette de VGC de werking van vóór de fusie verder. Tijdens de periode van verlaagde activiteit kon men met deze dotatie rondkomen. Intussen, met een volledig werkingsjaar achter de rug en rekening houdend met de ruimere opdrachtomschrijving van het agentschap, blijkt dat de kosten, de lonen en de bibliotheekgerelateerde kosten hoger uitvallen dan de dotatie.

Voor alle duidelijkheid: dit zijn niet de enige financiële ijzers die voor Muntpunt in het vuur liggen. In de aanloop naar de vorming van het nieuwe college werd hierover tussen de Vlaamse Gemeenschap en VGC-administraties herhaaldelijk overlegd. De situatieschets met betrekking tot de financiering van Muntpunt werd gemaakt. Het totale tekort waarmee de instelling wordt geconfronteerd, heeft meerdere oorzaken: minder inkomsten, reserves die niet meer bestaan, niet-structurele injecties die wegvallen, een veranderde kostenstructuur.

Om die redenen probeerde ik Muntpunt bij de opmaak van het budget 2015 maximaal buiten de besparingen te houden. Met een besparing van 0,8 procent op de dotatie aan Muntpunt, denk ik dat ik hierin geslaagd ben. We zullen de discussie over de begroting zeker nog voortzetten.

Let’s say that there is some logic in my madness! Het is nu de taak van beide overheden om over de toekomst van de werking van Muntpunt samen te zitten. Ik heb opgedragen om een overleg tussen de kabinetten en de administratie te organiseren. Dat brengt mij naadloos bij het volgende onderwerp: de aanpak van de nieuwe beheersovereenkomst.

In functie van het regeerakkoord van de Vlaamse Regering en het bestuursakkoord van de VGC zullen wij met beide overheden een meerjarige samenwerkingsovereenkomst 2015-2020 afsluiten. Deze overeenkomst zal de afspraken vastleggen voor de uitvoering van de opdrachten van Muntpunt en voor het toekennen van de werkingssubsidie zoals de beide overheden die hebben bepaald. In functie daarvan zal Muntpunt, in nauw overleg met ons, een beleidsplan uitwerken. Ik dank u voor uw constructieve inbreng, mevrouw Van den Brandt en mijnheer Poschet. Ik denk dan onder meer aan de erg nuttige suggestie over de keuze tussen een open en een gesloten enveloppe: dat zijn zaken die aan bod zullen komen.

De laatste vragen gaan over mijn mogelijkheden om als voogdijoverheid op te treden ingeval het eerder geschetste probleem niet zou zijn opgelost. Als jurist zult u begrijpen, mijnheer Vanlouwe, dat dankzij de regularisatie van beide dossiers het incident gesloten is en het probleem van de aanwending van de voogdijmiddelen zich niet meer voordoet.

De heer Vanlouwe heeft het woord.

Minister, ik dank u voor het zeer omstandige antwoord. Ik stel vast dat in mei is overlegd tussen de raad van bestuur en het kabinet van toenmalig staatssecretaris Bruno De Lille. Er waren drie discussiepunten. Wat betreft het terugschroeven van de financiering van 600.000 euro naar 300.000 euro voor exploitatiekosten – 98.000 euro van de 182.000 zou zijn betaald –, heeft de VGC er zich principieel toe verbonden om dat engagement te honoreren. Zowel in de VGC als hier is een nieuwe legislatuur begonnen. Als ik het goed heb begrepen, is dat engagement nog niet gehonoreerd.

Minister Sven Gatz

Dat is nog niet geformaliseerd.

Maar u gaat ervan uit dat eerstdaags die engagementen worden gehonoreerd.

Ik kijk ook uit naar de nieuwe beheersovereenkomst en vind de suggestie om te werken met een open of een gesloten enveloppe een goed denkspoor om te voorkomen dat Muntpunt als Vlaams vlaggenschip in Brussel de komende jaren opnieuw met problemen zou kampen.

Mevrouw Van den Brandt heeft het woord.

Mevrouw Elke Van den Brandt (Groen)

Het is niet zo dat men zomaar moet toegeven omdat een dispuut lang aansleept. Het kan zijn dat het lang duurt en escaleert, maar dat is nog geen reden om te stellen dat het al lang goed is. Ik ben blij te horen dat inmiddels het dossier kan worden afgesloten en we kunnen voortgaan. Ik ga ervan uit dat het nieuwe college de engagementen van het vorige college zal honoreren, want zo’n grote aardverschuiving heeft zich daar toch niet voorgedaan.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.