U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer Vandenhove heeft het woord.

Mijn vraag zorgt voor nogal wat discussie onder dierenartsen. Daarom hoor ik daarover graag uw mening en visie. Het gaat over het volgende: een uitspraak van het Hof van Cassatie op 18 juni 2020 zorgt voor veel problemen tussen fokkers en consumenten. Wanneer huisdieren kort na de aankoop bij de professionele fokker ziek worden, bijvoorbeeld door het parvovirus, heeft de consument volgens het wettelijk garantiecertificaat het recht om het dier bij een dierenarts te laten behandelen en de gemaakte kosten te verhalen op de kennel. Daartegenover staan echter de algemene verkoopsvoorwaarden, die stellen dat de verkoper het recht heeft om te kunnen voorzien in een kosteloos herstel. Dat houdt in dat de koper het dier ter beschikking stelt van de verkoper en die kijkt met zijn bedrijfsarts of het dier genezen kan worden.

Het Hof van Cassatie stelt het volgende: subsidiair is de consument krachtens artikel 1649quinquies, § 3, van het Burgerlijk Wetboek gerechtigd om van de verkoper een passende prijsvermindering of de ontbinding van de koopovereenkomst te eisen. De consument is hiertoe slechts gerechtigd indien hij geen aanspraak kan maken op herstelling of vervanging, of indien de verkoper niet binnen een redelijke termijn of zonder ernstige overlast voor de consument de herstelling of de vervanging heeft verricht.

Dat maakt dat wanneer een recent aangekocht huisdier ziek wordt, de klant eerst naar de verkoper moet gaan zodat die een poging kan wagen om het dier te genezen via zijn bedrijfsdierenarts. De consument kan daardoor niet meer vrij kiezen tussen dierenartsen. Op zich is dat een kwestie van het consumentenrecht die weinig impact heeft op het welzijn van dieren. Dat is correct. Wat ons echter zorgen baart en waarom ik u daarover ondervraag, is dat we heel veel verhalen horen over zieke puppy’s die binnengebracht worden bij de bedrijfsdierenarts van de kennel en daar nooit meer buitenkomen, zonder dat de baasjes ooit enige duidelijkheid krijgen over waaraan hun huisdier nu precies gestorven is. Voor malafide fokkers is het immers voordeliger om te beweren dat de puppy niet gered kon worden en een nieuwe aan te bieden dan om een dure behandeling op te starten. Met die uitspraak van het Hof van Cassatie worden eigenaars voor een deel verplicht om hun hond aan de fokker te overhandigen. De puppy’s zijn daarvan het grootste slachtoffer, want die regeling stelt de fokkers in staat hun bedrijfsmodel van massale productie zonder oog voor de gezondheid en levenskwaliteit van de honden voort te zetten.

Ik heb dan ook de volgende vragen voor u, minister. Ik neem aan dat u op de hoogte bent van de uitspraak van het Hof van Cassatie en de mogelijke gevolgen voor het dierenwelzijn. Werden er daarvan al meldingen gemaakt bij de Inspectiedienst Dierenwelzijn?

Een mogelijke oplossing is om de bedrijfsartsen te verplichten een autopsieverslag en een uitgebreid medisch verslag te overhandigen aan de koper en zijn dierenarts bij het overlijden van het dier. Een andere oplossing is dat de keuzevrijheid van dierenarts toch mogelijk gemaakt wordt door eventueel overleg tussen de dierenarts van de koper en de bedrijfsdierenarts te verplichten. Ik heb uit de praktijken van een aantal dierenartsen al begrepen dat dat geen eenvoudige oplossing zal zijn, maar ik wil u toch vragen hoe u tegenover die oplossingen staat, minister. Hebt u nog alternatieven als een mogelijke uitweg?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Het gebeurt niet altijd dat twee van mijn liefhebberijen samenkomen, namelijk dierenwelzijn, en institutioneel recht en staatshervorming. Ik ben op de hoogte van het arrest, maar dat bevat alleen een bevestiging van de wet Consumentenkoop. Die wet maakt deel uit van het Burgerlijk Wetboek en dat is federale wetgeving. De Inspectiedienst Dierenwelzijn heeft ter zake ook geen weet van klachten. Ik veronderstel dat die terechtkomen bij de FOD Economie. Bovendien sluit het feit dat de consument de wettelijke mogelijkheid tot kosteloos herstel heeft, niet uit dat dat ook door de eigen dierenarts van de consument kan gebeuren als de verkoper de dierenartsenkosten terugbetaalt. Het arrest van het Hof van Cassatie spreekt zich daar mijns inziens ook niet over uit. Het consumentenrecht over honden en katten is een gedeelde bevoegdheid, maar de gewesten kunnen de federale regels over consumentenkoop aanvullen.

Men moet zich dus binnen de federale regelgeving inzake consumentenkoop begeven. Die moet men respecteren, maar we kunnen dat wel aanvullen wat betreft de eigen dierenwelzijnsbevoegdheid. Ik heb die mogelijkheid ook ter harte genomen, namelijk met een Vlaamse regelgeving, het Kennelbesluit. Momenteel is het zo dat de Vlaamse regelgeving aanvullend op de federale regeling oplegt dat de verantwoordelijke van de kwekerij of handelszaak bij de verkoop van een hond of een kat een waarborg geeft over de gezondheid van het betrokken dier. Daartoe dient hij de koper ook een behoorlijk ingevuld garantiecertificaat te bezorgen, dat trouwens ook als bijlage bij dat Kennelbesluit is gevoegd. In het garantiecertificaat staat uitdrukkelijk vermeld dat de koper in alle omstandigheden de vrijheid van keuze van dierenarts heeft. Die bepalingen van het garantiecertificaat betreffen dus, zoals gezegd, een aanvulling op de betrokken federale regeling inzake consumentenbescherming.

Belangrijk om mee te geven is dat tegen dat besluit van de Vlaamse Regering, het Kennelbesluit van 15 juni 2019, waarbij de huidige versie van het garantiecertificaat is ingevoerd, een annulatieprocedure is opgestart bij de Raad van State. De Raad van State heeft het beroep op dat punt verworpen bij arrest van 8 juni van vorig jaar. Ik citeer uit het arrest: “Het garantiecertificaat op zich kan worden ingepast in de gewestelijke bevoegdheid inzake dierenwelzijn, omdat het als hoofdzakelijke doelstelling de bescherming van het dier heeft bij de verhandeling ervan, zoals geregeld bij de dierenwelzijnswet, waar aldus het zwaartepunt ligt. Hoewel het garantiecertificaat in enige mate ook aanleunt bij de consumentenbescherming, ligt het zwaartepunt ervan bij de bescherming van het dier.”

Dat was dus, wat ons betreft, een positief arrest. Het arrest van het Hof van Cassatie dateert van 18 juni 2020 en heeft dus nog geen rekening kunnen houden met het standpunt en het arrest van de Raad van State, dat dateert van 8 juni. Maar het arrest van de Raad van State is tussengekomen na sluiting van de debatten bij het Hof van Cassatie en kon dus niet worden ingebracht op dat moment, omdat de debatten al gesloten waren. Juridisch gezien lijkt het mij dus zeer plausibel dat het Hof van Cassatie in de huidige omstandigheden anders zou oordelen, gelet op het arrest van de Raad van State.

De heer Vandenhove heeft het woord.

Bedankt, minister, voor uw uitgebreide en juridische antwoord. In de huidige situatie kan er verder inderdaad weinig gebeuren, maar misschien zou het toch niet slecht zijn dat er via Dierenwelzijn, zij het op een heel eenvoudige en begrijpbare manier, zou worden uitgelegd wat in die situaties kan. Ik heb geen reden om eraan te twijfelen dat de juridische uitslag sluitend is, maar gezinnen of personen die op het terrein met dat soort situatie geconfronteerd worden, dat is echt wel een probleem. Ook al is het dan juridisch sluitend op te lossen, er is een groot verschil tussen het juridische en het praktische en menselijke op het terrein.

Mevrouw Claes heeft het woord.

We krijgen met de regelmaat van een klok berichten binnen van mensen die een hondje of een kitten aanschaffen en dan na een paar dagen of uren moeten vaststellen dat het dier ziek wordt. Wat ook vaak voorvalt, is dat de koper teruggaat naar de verkoper en dat daar niet altijd evenveel begrip wordt getoond. Als er een dier sterft, is dat meestal ook een moeilijke situatie in de familie. Gewoon een dier vervangen, is ook geen oplossing.

We hebben de problematiek hier al meerdere keren besproken in de commissie. De conclusie die altijd terugkomt, is dat we mensen moeten informeren en sensibiliseren. Ik hoor de heer Vandenhove spreken over het verplichten van autopsieverslagen bij de bedrijfsarts. Ik denk dat we vroeger moeten ingrijpen, omdat het dan al te laat is en het dier dan al is overleden.

We moeten vroeger ingrijpen, voorafgaand sensibiliseren en informatie verspreiden van zulke gevallen die voorvallen. Er is ook nog een meldpunt voor dierenartsen, waar zij gezondheidsproblemen van honden en katten kunnen melden. Ik denk dat we dat ook wat meer kunnen verspreiden en bekendmaken onder de dierenartsen.

Minister, op welke manier worden de dierenartsen betrokken bij dat meldpunt? Hoe wordt dat bekendgemaakt? Hoe wordt daarvan gebruikgemaakt op dit moment? Hoe zijn de cijfers op dit moment?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

De juridische complexiteit is natuurlijk wel een resultante van een ondoorzichtige bevoegdheidsverdeling. Maar ik heb begrepen dat de Vivaldicollega’s zich daar met haast en spoed over zullen buigen, met een complete bevraging. Het is belangrijk dat het dierenwelzijn toch geen slachtoffer is van een complexe institutionele indeling in dit land. Maar ik heb begrepen dat dat dra wordt aangepakt.

Ik wil toch nog even meegeven dat wij ons wel gekweten hebben van onze taak, namelijk ervoor zorgen dat de koper wordt geïnformeerd. Eigenlijk moeten niet de dierenartsen geïnformeerd worden, maar de koper. In het kader van een garantiecertificaat hebben we dat opgelegd met het Kennelbesluit. Elke verkoper moet de koper een garantiecertificaat bezorgen en in dat garantiecertificaat staat uitdrukkelijk vermeld dat de koper in alle omstandigheden de vrijheid van keuze van dierenarts heeft. Het is dus de koper die moet worden gesensibiliseerd en die zich bij de koop natuurlijk ook moet vergewissen van de inhoud van dat garantiecertificaat. Op grond van dat garantiecertificaat heeft hij of zij dus in alle omstandigheden de vrijheid van keuze van dierenarts. En dat is het belangrijkste, dat men daar goed wat aandacht voor heeft.

Ik denk dat we met betrekking tot die regelgeving echt goede stappen vooruit hebben gezet. We zorgen ervoor dat het dierenwelzijn, maar ook de rechten van de consument in dezen gevrijwaard worden.

De heer Vandenhove heeft het woord.

Bedankt voor het vrij volledige antwoord. Dank ook aan de collega's voor de aanvullingen.

Ik denk dat de dierenartsen in heel dat verhaal toch een vrij belangrijke rol kunnen spelen inzake sensibilisering. Ik heb indertijd in Limburg inderdaad geprobeerd om daarrond een campagne op te zetten met dierenartsen. Er zijn ongetwijfeld een aantal dierenartsen die het echt goed menen en die natuurlijk in heel die keten een niet onbelangrijke rol kunnen spelen, alhoewel sensibilisering door dierenwelzijn en het consumentenrecht zeker eerder in die keten komen. Maar bedankt voor het antwoord.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.