U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer Verheyden heeft het woord.

Collega’s, minister, ik val meteen met de deur in huis. De impact van de coronapandemie op de Vlaamse openbare vervoermaatschappij heeft ertoe geleid dat De Lijn in 2020 een derde minder vervoersontvangsten realiseerde. Het aantal reizigers daalde met niet minder dan de helft.

Tijdens de eerste lockdown in het voorjaar voerde De Lijn vanwege de teruggevallen vraag en hogere ziektepercentages bij de chauffeurs vervroegd de vakantiedienstregeling in. Dat dreef het slechte financiële resultaat nog meer de hoogte in. Dat bedroeg van maart tot eind augustus niet minder dan 28 miljoen euro.

Vanwege bezorgdheden over drukke voertuigen bij het begin van het schooljaar in september zijn er extra versterkingsritten en ritten met autocars ingezet. Momenteel worden op sommige lijnen en piekmomenten nog versterkingsritten ingelegd om de drukte niet te veel te laten oplopen.

Nu, de effecten van de coronacrisis op langere termijn zijn volgens De Lijn moeilijk in te schatten. De Lijn heeft er alle belang bij om na de pandemie het aantal reizigers zo snel mogelijk weer te zien toenemen.

Hoe wilt u de Vlaming opnieuw naar De Lijn begeleiden?

Is er een plan van aanpak om het aantal gebruikers van de openbare vervoersmaatschappij snel te laten toenemen?

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

We hopen natuurlijk dat we zo snel mogelijk weer in een reguliere situatie terechtkomen, maar we zijn dan natuurlijk afhankelijk van de cijfers en het hele vaccinatieprogramma.

Hoe willen we na de coronacrisis weer meer reizigers naar De Lijn lokken? De Lijn heeft wat dat betreft heel wat maatregelen uitgewerkt, maar het zal erop aankomen om het juiste moment te kiezen om een en ander uit te rollen. Maar zodra er een aantal versoepelingen op tafel liggen en het normale maatschappelijke, socio-economische en culturele leven hernemen, wil De Lijn er zeker voor zorgen dat steeds meer mensen weer gebruik gaan maken van het openbaar vervoer. Iedereen snakt op dit ogenblik wel naar meer contact, cultuur, shopping en dergelijke meer. De Lijn wil zeker klaarstaan om de mensen daarin te ondersteunen en te vervoeren, en ze wil dat doen door samenwerking met tal van actoren, met steden en gemeenten, maar uiteraard ook met economische sectoren, de recreatiesector, de horeca, de cultuursector en dergelijke meer.

Welke concrete acties of elementen heeft De Lijn opgezet? Ten eerste heeft De Lijn in haar planning – alles onder voorbehoud van de haalbaarheid van de timing, gelet op de cijfers inzake de coronabesmettingen – om in mei en juni een algemene activerende campagne op te zetten, in partnership met de diverse actoren die ik net vernoemd heb. Daarnaast zullen er enkele specifieke acties worden opgezet naar specifieke doelgroepen. De focus ligt daarbij op de herwonnen vrijheid, met als slogan ‘Samen meer dan ooit terug in beweging’. Met die activerende campagne wil men meer mensen aantrekken om het openbaar vervoer te gebruiken.

In juli en augustus plant men ook een campagne, met de nadruk op vakantie in eigen land, onder de slogan ‘Ontdek de mooiste plekken in Vlaanderen’.

In september ligt de focus tot slot op de bestaande klantenbasis. Ook die wil De Lijn massaal opnieuw aan boord van haar voertuigen krijgen. De maand september is ook de maand waarin de meeste mensen hun abonnement aankopen.

Vandaag de dag is er ook al een ondersteuning van De Lijn richting de vaccinatiecentra. Jullie weten dat we voor de vaccinatiecentra een mobiliteitsbudget ter beschikking gesteld hebben, waarbij men ook kon gebruikmaken van private instanties. Maar uiteraard zorgt De Lijn ook nog voor het vervoer van en naar de vaccinatiecentra. Op bepaalde plaatsen heeft men samenwerkingen afgesloten voor het verspreiden van tickets, specifiek naar bepaalde doelgroepen.

Dat zijn in een notendop de acties of de planningen die er zijn. Maar alles staat of valt natuurlijk met de start van de versoepelingen.

De heer Verheyden heeft het woord.

Er staan toch wel wat acties op stapel. Dat kunnen we alleen maar toejuichen. Ze zijn ook gericht naar verschillende doelgroepen.

De vraag die we ons misschien kunnen stellen: zou het niet mogelijk zijn om de reiziger gemakkelijker opnieuw het openbaar vervoer te laten nemen door eventueel gedurende een beperkte periode bepaalde prijsreducties in te voeren, zodat de trigger om weer naar het openbaar vervoer te komen een beetje groter is? Ik kan mij voorstellen dat men er alleen met affiches of een campagne niet in zal slagen om de mensen zomaar weer naar het openbaar vervoer te krijgen. Het kan misschien interessant zijn om daar een financiële trigger aan toe te voegen. Overweegt men die piste?

Mevrouw Robeyns heeft het woord.

Ik wil mij graag aansluiten bij de vraag van collega Verheyden. Het is heel belangrijk om mensen opnieuw te overtuigen om het openbaar vervoer te gebruiken. De prijs kan daar één element zijn, maar ik denk dat vooral het gevoel van veiligheid heel belangrijk zal zijn, dat mensen zich echt veilig voelen op het openbaar vervoer. We komen daar straks ook nog op terug – het zijn heel veel vragen vandaag.

Minister, als ik u hoor zeggen dat het in juli en augustus vooral over vakantie in eigen land gaat, zal dat aspect nog eens te meer een rol spelen. We hebben gezien wat er zich afgelopen zomer met de treinen naar de kust heeft afgespeeld qua drukte en overbezetting. De druktebarometer is daar toch belangrijk. Dat instrument zal nog meer gebruikt moeten worden. Minister, kunt u nog eens zeggen wat vandaag de bezettingscijfers van De Lijn zijn ten opzichte van het verleden? Volgens het laatste dat ik gehoord heb, zaten we aan 40 procent, maar ik weet niet of dat nog altijd zo is, of dat er al een toename is. Alleszins wil ik de bezorgdheid van de collega absoluut ondersteunen.

De heer Maertens heeft het woord.

Ik merk een aantal initiatieven bij De Lijn, maar ik denk dat er echt nood zal zijn aan een groter plan. Het gaat volgens mij echt over vertrouwen, over een gevoel van veiligheid – de collega’s hebben dat heel goed verwoord. Dat zal nodig zijn als je de impact ziet van overvolle treinen naar de kust. Veel mensen staan er niet bij stil, dat is heel duidelijk. Ze blijven maar de trein nemen. Veel kustburgemeesters vrezen daar ook voor de paasvakantie. Maar toch is er een grote categorie mensen die daar wel schrik voor heeft, en terecht ook. We moeten daar dus zorgen voor een maximale veiligheid. Ik hoop dat daar de komende weken en maanden verder over nagedacht wordt en vooral dat er actie wordt uitgevoerd op het terrein. Zoals gezegd komen we er later deze voormiddag nog op terug. Als het gaat over de veiligheid in brede zin op de bussen van De Lijn, denk ik dat er nog werk aan de winkel is. 

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

Bedankt voor de suggesties. Wat de prijsdifferentiatie betreft: men doet dat eigenlijk al op verschillende momenten. Dat heeft men in het verleden ook al gedaan, bijvoorbeeld bij zondagse opening van winkelcentra of in het kader van de toeristische of de evenementensector. Men doet dat daar al wel. Ik zal zeker die suggestie meegeven of men dat in de toekomst ook nog wil inzetten om mensen aan te trekken naar het openbaar vervoer.

Maar, zoals de collega’s zeggen: ook de veiligheid – het gevoel van veiligheid – op het openbaar vervoer is van essentieel belang, en daar moet alle aandacht in eerste instantie op gefocust blijven. Er wordt terecht verwezen naar de overvolle trams, en ik kan u ook meegeven dat nu en dan opnieuw de vraag rijst of er geen quota of capaciteitsbeperkingen moeten worden doorgevoerd. Maar dat heeft natuurlijk onmiddellijk repercussies aan tramhaltes en bushaltes. Daar is er dus de afweging met het garanderen van een optimale veiligheid voor de gebruikers van het openbaar vervoer. Het is wat dat betreft vandaag een klein beetje moeilijk om op alles vooruit te lopen. We hopen alleszins – we zijn ervan overtuigd – dat we, zodra we in het postcoronatijdperk zijn, alles op alles moeten kunnen zetten om zoveel mogelijk reizigers in de richting van het openbaar vervoer te trekken. Veiligheid voor alles, natuurlijk. Post corona hoop ik dus dat we zo snel mogelijk zo veel mogelijk reizigers in de richting van De Lijn kunnen trekken, maar terwijl we nog in het coronatijdperk zitten moet echt alle aandacht naar de veiligheid gaan.

De heer Verheyden heeft het woord.

Minister, ik denk inderdaad dat de zorg om de reiziger op een veilige manier naar De Lijn te krijgen, iets is dat over alle partijgrenzen heen leeft. Laat ons inderdaad alles op alles zetten om post corona die reiziger opnieuw naar De Lijn te krijgen op een goede, veilige manier. Ik denk dat het inderdaad ook nodig is dat we de mensen terug naar De Lijn krijgen, niet alleen vanuit financiële overwegingen. Als u in 2030 de modal shift wilt realiseren, dan zal De Lijn daar ook een belangrijke rol in moeten spelen, en hebben we er alle belang bij om de reiziger opnieuw naar het openbaar vervoer te krijgen.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.