U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer Van Rooy heeft het woord.

Als er iemand is die zijn ogen niet wil sluiten voor het rechts-extremisme dat in opmars is – gemeenten hebben aangegeven dat we onze ogen daar niet voor moeten sluiten –, dan ben ik het wel. Maar dan voeg ik er wel aan toe dat daar één grote oorzaak voor is, en die zit natuurlijk samen in deze commissie in de vorm van de traditionele partijen, Open Vld, sp.a, CD&V, die ons als waarschuwers hiervoor decennialang hebben weggezet als racisten en fascisten. Wij die decennialang hebben gezegd dat moest worden gestopt met die massa-immigratie, het importeren van de islam en het islamiseren van onze samenleving.

We zijn daarvoor weggezet, gebrandmerkt, maar het gevolg is: koranscholen, haatimams, Diyanetmoskeeën gestuurd door Erdogan, jihadaanslagen in onze samenleving, in Zaventem, tegen onze politieagenten, tegen onschuldige burgers. En dan gaat u ons nu met de vinger wijzen over de opmars van rechts-extremistisch radicalisme? U zou zich moeten schamen.

Misschien kunt u eens beginnen, minister Somers, met de Burgermanifesten weer te lezen van uw eigen Guy Verhofstadt, die in 1989 letterlijk schreef wat het Vlaams Belang al decennia zegt over de islam, namelijk dat die niet compatibel is met de liberale democratie. De zaak Rushdie, schreef Verhofstadt, is daar het ultieme bewijs van: het is onmogelijk voor de islam om zich in te passen in onze samenleving. Dat zijn de letterlijke woorden van Guy Verhofstadt, door Open Vld in de wind geslagen tijdens al die decennia waarin ze regeren, maar door ons aangekaart. En wij worden daar nu voor weggezet als zijnde ‘fout’, ‘fascistisch’ en ‘racistisch’. En dan wordt er verbaasd gereageerd op de opmars van labiele rechts-extremistische figuren die inderdaad misschien naar de wapens zouden grijpen. Wel, u moest zich schamen. U moet vooral in eigen boezem kijken en niet naar ons. En u moet …

Mijnheer Van Rooy, uw tijd voor de vraag over de Moslimexecutieve loopt wel.

Absoluut, ik zal er nu aan beginnen, want dit staat daar natuurlijk helemaal niet los van: die grote moskee, die Moslimexecutieve, die al zovele jaren laat zien dat ze niet wil integreren in onze samenleving, dat ze niet past in onze samenleving. Uw partijgenoot en collega-minister Vincent van Quickenborne heeft dat nu eindelijk ingezien. Hij stelt dat alle organen van die Moslimexecutieve vernieuwd moeten worden, met moslims die het goed menen met ons land. Ik heb u daarover een aantal weken geleden een actuele vraag gesteld, over Marokkaanse spionage en infiltratie binnen de Moslimexecutieve. Ik heb ook gewezen op de Belgische tak van Diyanet, die daar ook in geïnfiltreerd is.

Een interne evaluatie van de Moslimexecutieve bracht nu nog meer problemen aan het licht: er is gebleken dat meerdere afgevaardigden uit extremistische bewegingen en netwerken kwamen. Hoelang waarschuwen wij van het Vlaams Belang daar al voor, minister Somers? Ga het eens na in de verslagen.

Mijn vragen aan u zijn dan ook evident en ze borduren voort op mijn vragen in de plenaire vergadering van enkele weken geleden.

Hebt u de interne evaluatie van de Moslimexecutieve kunnen inkijken? Zo neen, bent u van plan dit te doen? Zo ja, wat is uw conclusie?

In het licht hiervan, hoe ziet u de toekomstige samenwerking van de Vlaamse overheid met de Moslimexecutieve nu eigenlijk? Gaat u die blijven verderzetten en gaat u de ogen blijven sluiten voor nog maar eens een evaluatie die zeer negatief uitpakt?

Zult u er ook bij uw federale partijgenoot en minister van Justitie Vincent Van Quickenborne op aandringen om de samenwerking met en de financiering van de Moslimexecutieve eindelijk stop te zetten? Of gaat u dat niet doen, om dan achteraf te klagen dat er een opmars is van rechts-extremisme?

Dat is heel nipt binnen de tijd, mijnheer Van Rooy.

Minister Somers heeft het woord.

Minister Bart Somers

Ik begrijp uit het opgewonden eerste deel van uw betoog dat het blijkbaar wat pijn doet als u geconfronteerd wordt met krantenartikels die natuurlijk ontluisterend zijn voor uw directe omgeving. Ik begrijp dat u daar lastig en zenuwachtig van wordt. Dat zou ik, als ik in uw schoenen stond, ook worden.

Ik zal natuurlijk niet op uw scheldtirade ingaan – ik ken uw stijl zo ondertussen wel al een beetje –, maar het tweede wat ik onthoud is dat u excuses blijft aandragen voor dat rechts-extremistische gedrag, voor dat potentieel gewelddadige gedrag. U blijft dat minimaliseren. U blijft de verantwoordelijkheid elders leggen, terwijl de verantwoordelijkheid natuurlijk bij de mensen zelf ligt en ook bij hen die van ’s morgens tot ’s avonds mensen opjagen tot het uiterste en mensen in een bepaalde richting drijven. Dat begrijpt u zelf ook wel, natuurlijk. Maar ik begrijp dat dit alles u wat lastig en zenuwachtig maakt, dus ik zal er niet verder op ingaan en concreet op uw vragen antwoorden.

Ik heb inderdaad het evaluatierapport dat de Moslimexecutieve over haar eigen werking heeft gemaakt, ontvangen en grondig gelezen. De Moslimexecutieve erkent in haar evaluatierapport dat verschillende leden in haar werking afkomstig waren uit extremistische bewegingen en netwerken die de werking van de executieve probeerden te destabiliseren.

Het Executief van de Moslims van België (EMB) erkent ook dat het vernieuwingsproces van 2014 er niet in geslaagd is om een grotere vertegenwoordiging van vrouwen in zijn structuren te brengen. Slechts een kleine minderheid van de moskeeën had immers een vrouwelijke vertegenwoordiger aangesteld om te zetelen in de algemene vergadering van het EMB. Het is vanuit deze raad dat de leden van het executief worden verkozen.

Het EMB stelt verder dat het streeft naar religiositeit die is afgestemd op de democratie zoals die bestaat in België, maar dat die situatie alleen maar beter zal worden, met de erkenning van een groter aantal moskeeën.

Het evaluatierapport stelt ook dat de afvaardiging van mensen komende van enkel de moskeeën zijn grenzen heeft bereikt. Het niveau van het EMB moet volgens hen drastisch worden verbeterd en het beheer moet efficiënter.

Verder zegt het evaluatierapport dat de toekomstige leden van de algemene vergadering en het EMB moeten worden geselecteerd uit de islamitische intelligentsia uit de academische wereld en de brede samenleving.

Ik stel op basis van dit evaluatierapport vast dat het EMB naar aanleiding van de recente ontwikkelingen een opvallende zelfreflectie aan de dag legt die mogelijk een eerste stap kan zijn naar een verbeterde werking in de toekomst. Ik heb binnenkort een overleg met de leiding van het EMB en zal hierover met hen in dialoog gaan.

U vroeg hoe ik, in het licht hiervan, de toekomstige samenwerking zie. Zoals ik in het Vlaams Parlement op 9 december 2020 en recent in de commissie op 5 januari duidelijk heb verklaard, ben ik een voorstander van een herstructurering van het EMB gestoeld op onze federale structuur, namelijk de indeling van het EMB in een Nederlandstalige en Franstalige kamer, elk exclusief bevoegd voor respectievelijk Nederlandstalige of Franstalige dossiers.

Ik heb het afgelopen jaar van heel wat mensen betrokken bij de islam te horen gekregen dat voor de Vlaamse dossiers de Vlaamse overheid en de Vlaamse moslims gebaat zijn bij een Nederlandstalige kamer binnen het EMB die exclusief bevoegd is voor de Nederlandstalige dossiers.

De federale minister van Justitie heeft in de Kamercommissie Justitie vorige week ook aangegeven dat het EMB rekening moet houden met de taalgemeenschappen en zit dus op dezelfde lijn als ik om te werken met exclusief bevoegde taalkamers.

Uw derde vraag was of ik bij mijn federale partijgenoot en minister van Justitie ook zal aandringen op een herziening van de samenwerking met en de financiering van de Moslimexecutieve. Sinds zijn aantreden heeft mijn federale collega van Justitie Vincent Van Quickenborne naar het EMB toe zeer duidelijk en doortastend gehandeld, zoals het niet tolereren van buitenlandse inmenging in het EMB en de Grote Moskee. Het EMB heeft hiertoe een eerste stap ondernomen door zichzelf te evalueren en duidelijke knelpunten te durven benoemen. Bij mijn weten is het EMB het enige representatieve orgaan dat stappen heeft genomen tot zelfreflectie over de eigen werking, onder meer op het vlak van genderevenwicht.

Ik verwijs ook graag naar een opiniestuk van Khalid El Jafoufi, dat ik lezenswaardig vond, en dat gisteren of eergisteren is verschenen. Hij zet een gelijkaardig discours uiteen onder de titel ‘Belgische moslims verdienen betere islamitische instellingen’. Daarin geeft hij weer dat heel wat moslims zelf uitkijken naar verandering, lak hebben aan etnisch hokjesdenken en ijveren voor bestuursorganen die rekening houden met een pluriforme islam, ingebed in onze diverse samenleving. Als voldoende moslims hun stem verheffen in het publieke forum, als het EMB zichzelf onder de loep durft te nemen en daar ook de conclusies uit durft te trekken, dan ben ik hoopvol dat de tijd mogelijk rijp is voor echte verandering.

De heer Van Rooy heeft het woord.

Hoelang en hoe vaak horen we dit riedeltje al? Al twintig jaar wordt er door ministers zoals u, door traditionele politici gezegd dat het nu echt ten goede gaat veranderen, dat het nu eindelijk gaat gebeuren. Nu zal er echt een representatief orgaan, of weet ik veel wat, opstaan, dat die zogenaamde goede islam vertegenwoordigt. U verwijst dan naar een opiniestuk van Khalid El Jafoufi, en u laat zien dat u in dat soort praatjes gelooft, want die heeft natuurlijk maar één ding voor ogen: onze samenleving islamiseren. En die doet dat door goedgelovige figuren zoals u een rad voor de ogen te draaien. En dat lukt bij u, minister, dat weten we al zeer lang.

Ik kan alleen maar vaststellen dat u het nog altijd niet ziet – ik verwijs ook naar vorige discussies – en dat ik mij, meer dan wie ook, zorgen maak over gewelddadigheden, van welke kant ook, in onze samenleving die een rechtstreeks gevolg zijn van het niet onder ogen zien van die islamisering van onze samenleving die zich op talloze manieren uit, niet alleen in deze Moslimexecutieve. Dat is natuurlijk maar een symbool. Maar dat kost geld, dat kost middelen, de overheid heeft daar vertrouwen in om zogenaamd die islam in goede banen te leiden. Dat lukt keer op keer niet. Die Moslimexecutieve kondigt telkens opnieuw aan dat het niet lukt, dat het niet zal lukken. En telkens opnieuw komt u met datzelfde riedeltje in de commissie, in de plenaire vergadering: ‘Het zal wel gaan lukken, ik heb er nu eindelijk alle vertrouwen in.’

Wel, minister Somers, het fundamentele verschil tussen u en mij is dat ik er na zovele jaren geen vertrouwen meer in heb. Ik kan maar één ding concluderen en dat is: stop de samenwerking met de Moslimexecutieve, stop met daar vanuit het federale niveau belastinggeld in te steken, want de Vlamingen zijn het zat. De Vlamingen zien geen verbetering, zij verwachten geen verbetering, en zij zullen die ook niet krijgen. U blijft daarin geloven. En zo radicaliseren inderdaad mensen. Ik radicaliseer in de commissie, verbaal en met de pen. Er zijn helaas mensen die op een andere manier radicaliseren. Alleen u bent daar de oorzaak van.

Mevrouw Sminate heeft het woord.

Minister, het lijkt wel alsof wij hier in een toneelstuk zijn terechtgekomen, met die tegenovergestelde standpunten. We moeten toch stilaan toegeven dat wij vanuit Vlaanderen geen vertrouwen meer kunnen hebben in de Moslimexecutieve. Het is duidelijk voor mij dat zij eerder een rem zijn op integratie in plaats van die te bevorderen. Federaal minister Van Quickenborne zal proberen dat schip te keren, maar ik denk dat het gewoonweg onmogelijk is. Dat schip is in feite al gezonken. Als enige oplossing zie ik om niet meer naar de Moslimexecutieve te kijken. Een Vlaams orgaan zou eventueel wel een oplossing kunnen bieden. Daar hebben wij het eerder al over gehad. Maar dat kan enkel met een staatshervorming. Ik vind dat dit zeker bekeken moet worden.

Minister Somers heeft het woord.

Minister Bart Somers

Ik wil eerst reageren op mevrouw Sminate. Ik ben het volkomen eens dat de zelfevaluatie van de Moslimexecutieve heel confronterend is. Het is heel opvallend dat zij dat zelf maken en zich die spiegel voorhouden. Dat kun je alleen heel bijzonder noemen, dat zij zo kritisch over de eigen organisatie spreken. Wie dat doet, kan dat alleen door afstand te nemen van de werking. Dit vergt een grondige herbeschouwing van dit uitvoerende orgaan van de islam in ons land. Dat is een federale bevoegdheid. Alleen de federale minister kan hier optreden en ik begrijp dat hij daar op een heel consequente manier aan wil werken en ik kan hem daar alleen maar in steunen.

Ik ben zelf ook voorstander van een Vlaams orgaan. Ik heb dat ook al duidelijk gemaakt en ik heb dat zelfs al juridisch laten onderzoeken. Ik heb die informatie ook gedeeld met de commissie. Uit dat onderzoek blijkt dat wij dit vandaag niet kunnen zonder staatshervorming. Ik vind dat zeker het overwegen waard, omdat nogal wat zaken die te maken hebben met religie, eigenlijk gemeenschapsbevoegdheden zijn. Onderwijs, cultuur en dergelijke meer zijn zaken die volgens mij meer aansluiten bij de gemeenschapsbevoegdheden.

Als antwoord aan collega Van Rooy kan ik alleen maar vaststellen dat u toch wel erg een schema hanteert dat totalitair is. Ik zeg niet dat u een totalitair iemand bent, maar het schema dat u hanteert, is verontrustend. U zegt dat wie niet doet wat u zegt, geweld uitlokt. Wie niet handelt en denkt zoals u, acht u iemand die geweld uitlokt. Dat is toch een erg bedenkelijke redenering. Daardoor is dat geweld wel niet gelegitimeerd, maar toch wel heel hard te begrijpen. Ik vind dat persoonlijk een waanzinnige redenering. In een pluralistische samenleving moet je heel grondig van gedachten kunnen verschillen, met argumenten, met feiten, met context.

Maar daaruit afleiden dat de andere persoon, als hij niet denkt en handelt zoals ik zou willen, geweld zal uitlokken en eigenlijk verantwoordelijk is voor dat geweld, dat vind ik een heel verderfelijke redenering.

Ik wil nog een tweede beschouwing maken. U zegt dat u radicaliseert in deze commissie, met woord en pen. Ik kan alleen maar vaststellen dat de Staatsveiligheid ook haatpredikers opvolgt, gewelddadige haatpredikers. Dat zijn geen mensen die geweld plegen, maar die met woord en pen anderen aanzetten tot geweld. Ik zeg niet dat u dat doet. Maar u zegt hier: ‘Ik radicaliseer met woord en pen.’ U hebt niet gezegd: ‘Ik radicaliseer gewelddadig.’ Maar haatpredikers gebruiken ook geen geweld. Het woord komt altijd voor de actie. De taal komt altijd eerst, dan volgt de actie. Dat is natuurlijk ook iets dat we altijd voor ogen moeten houden. We moeten heel goed begrijpen dat, als we in debat gaan met elkaar, door de toon waarop men over anderen spreekt, door het dehumaniseren van anderen, door het telkens opnieuw in de hoek plaatsen van anderen, ook een context wordt gecreëerd waarbij mensen zich op een zeker moment gaan afvragen of ze eigenlijk niet gelegitimeerd zijn om verder te gaan dan alleen maar de taal, het woord en het debat. Dat is de grote bezorgdheid over gewelddadig radicalisme in onze samenleving.

Ik kom terug op het dossier waarover het ging – u hebt zelf die uitweiding gemaakt en ik vond het nodig om daar toch even op te reageren. Ik denk dat het in dit dossier heel duidelijk is dat de Moslimexecutieve met een torenhoog probleem zit, dat het onaanvaardbaar is dat er buitenlandse invloed is, dat er invloed is vanuit extremistische hoek. De enige manier waarop een vertegenwoordiging van een erkende religie kan overleven, is als ze zich volledig binnen de krijtlijnen van een democratische en pluralistische rechtstaat beweegt, als ze zich onafhankelijk maakt van buitenlandse invloed en als ze erkent dat ze moet functioneren binnen die democratische rechtsstaat. Dat is vandaag de dag, zoals blijkt uit haar eigen zelfevaluatie, niet het geval. Daarom vind ik het ook heel goed en heel belangrijk dat de minister van Justitie aankondigt daar werk van te maken. Tot nu toe is hij daar tamelijk consequent in geweest. Dat is ook een werk dat niet van vandaag op morgen kan gebeuren, er is heel wat werk voor de boeg.

Ten gronde ben ik het eens met mevrouw Sminate, dat het het beste zou zijn dat Vlaanderen hiervoor bevoegd wordt en de kans krijgt om zelf organen te creëren voor levensbeschouwingen in Vlaanderen, minstens voor die taken waarvoor Vlaanderen bevoegd is.

We kunnen het over heel veel hebben, maar ik stel voor om het te houden bij de Moslimexecutieve.

De heer Van Rooy heeft het woord.

‘Wie niet doet zoals ik, lokt geweld uit’, zo liegt minister Bart Somers voor de zoveelste keer over mijn woorden. Of hij begrijpt mij niet, want ik bedoel natuurlijk: ‘Wie doet zoals u, minister Somers, lokt geweld uit.’ Want wat is het resultaat van uw beleid volgens onderzoek van de heer Ruud Koopmans? De helft van de moslims in België is consistent moslimfundamentalist. Ongeveer 400.000 moslims in België zijn vandaag door het beleid van Open Vld consistent moslimfundamentalist. En wie heeft daarvoor gewaarschuwd, minister Somers? Ik zal het nogmaals citeren, want dat deed u blijkbaar veel pijn. Uw eigen partijgenoot, Guy Verhofstadt, waarschuwde daar al voor in 1989. Misschien vindt u hem ook een haatprediker. Ik zal hem citeren: “Is de zaak Rushdie niet het ultieme bewijs van de onmogelijkheid van de islam om zich in te passen in onze samenleving? Toont zij niet aan dat de islam in wezen een intolerante en totalitaire ideologie is, die botst met de culturele, morele en juridische voorschriften die gelden in een open en democratische samenleving? De islam is in werkelijkheid niet alleen een godsdienst maar ook een ideologie, een sociaal-politieke leer die door de overheid wordt gecontroleerd. In wezen verschilt de islam niet van het socialisme of het communisme, dat aan de samenleving een bepaalde morele code en een manier van leven wou opleggen. De islam is een totalitaire maatschappijdoctrine en de vraag is of die wel in overeenstemming is te brengen met de liberale democratie en de vrijheid, verdraagzaamheid, verscheidenheid en het tegensprekelijk debat.” Tot zover het citaat van Guy Verhofstadt. Dat zal misschien een haatprediker zijn.

Ik onthoud, voorzitter – en nu ga ik weer volledig on topic – dat de N-VA het uiteindelijk met minister Bart Somers eens is, net zoals bij Unia. Unia moest zogezegd worden opgeheven en moest worden vervangen door een Vlaamse Unia. Van de regen in de drup dus.

De Moslimexecutieve moet worden opgeheven maar moet worden vervangen, als de staatsstructuur het toelaat, door een Vlaamse Moslimexecutieve. Wel, wij van het Vlaams Belang zeggen: geen Moslimexecutieve. Gedaan met die onzin, gedaan met die islamisering.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.