U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer D’Haese heeft het woord.

Minister, ik heb ondertussen zelf het rapport kunnen lezen van de technische werkgroep over de loodvervuiling in Hoboken. Mijn eerste vraag was of het onderzoek uit is, maar ik heb ondertussen zelf gezien dat het effectief uit is en ook wat de resultaten ervan zijn. Hoe evalueert u de resultaten van het onderzoek? Welke maatregelen zult u nemen aan de hand van de resultaten van het onderzoek?

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Collega D’Haese, ik dank u voor uw vraag en voor uw drive om dit dossier constant – en terecht – in de commissie onder de aandacht te brengen.

In dit rapport wordt uiteengezet wat aan de basis lag van de verhoogde bloedwaarden in juni vorig jaar: een samenspel van uitzonderlijke weersomstandigheden – met name extreme wind en droogte –, verhoogde uitstoot door het bedrijf én verhoogde verblijfstijd van de kinderen door de coronalockdown. Dit is allemaal omstandig onderbouwd in het rapport.

Belangrijker is hoe we zullen vermijden dat zulke hoge bloedwaarden in de toekomst nog voorkomen. In het rapport is een reeks van maatregelen geïdentificeerd die ervoor moeten zorgen dat ook bij ongunstige weersomstandigheden de bevolking in voldoende mate wordt beschermd. Dat lijkt mij evident.

Hiervoor zijn maatregelen door Umicore in uitvoering en ook gepland op korte en langere termijn. Zo zal het bedrijf investeren in de verdere overdekking en bevochtiging van de stockage en behandeling. Momenteel wordt reeds 10.000 vierkante meter opslagterrein overdekt, en er wordt in kaart gebracht waar op de site het best nog investeringen gebeuren om opwaai van stof te voorkomen.

De plaatsing van een extra groene buffer binnen de fabriek op onder andere het voormalige ertsenpark tegen Moretusburg – u weet wellicht beter hoe dat zich situeert – is tevens in uitwerking en zal worden gecombineerd met de installatie van extra buffercapaciteit voor hemelwater in deze zone.

De exploitant werkte ook instructies uit waarmee op basis van weersomstandigheden en windsnelheden zal worden beslist om bepaalde logistieke activiteiten te verminderen of stop te zetten.  

Daarnaast wordt ook verder en intensiever ingezet op reiniging van de buurt en wordt er verder ingezet op het aanbieden van opvang tijdens vakantieperiodes om de verblijfstijd in te perken.

Voor verdere detaillering van deze maatregelen verwijs ik naar het rapport, maar ik kan u garanderen dat wij dit alles mee zullen opvolgen via de technische werkgroep en via handhavingsacties.

De OVAM is gestart met een studie om de loodaccumulatie in de bodem door de recente atmosferische depositie ten aanzien van de voorgaande onderzoeken en maatregelen te evalueren door plaatsbezoeken en bodemstaalnames op de risicolocaties, waarbij de focus ligt op kwetsbare doelgroepen.

Verder wordt in de komende maanden verder onderzocht of we op basis van de milieumeting sneller verhoogde bloedwaarden kunnen voorspellen en daardoor ook sneller actie kunnen ondernemen. Uit voorbije analyse blijkt echter dat het wetenschappelijk niet evident is om op basis van de meetwaarden de tendensen in bloedwaarden te voorspellen en dat het bijzonder moeilijk is om dit met een voldoende hoge mate van betrouwbaarheid te realiseren. De focus moet dan ook in de eerste plaats gaan naar een snelle aanpak van de mogelijk resterende emissiebronnen op het terrein.

De heer D’Haese heeft het woord.

Minister, dank u voor het gebalde antwoord. Ik heb hier nog drie vragen bij, twee veeleer technische en één inhoudelijke. Misschien treed ik een beetje te veel in details, maar u moet dat dan maar aangeven.

U zegt dat er drie factoren zijn waarom die bloedwaarden hoger zijn: weersomstandigheden, met sterke wind door storm enzovoort, een veel langere verblijfstijd en een verhoogde uitstoot. Vreemd aan het rapport vind ik echter het volgende. Men onderzoekt de verhoogde uitstoot, men bespreekt een verhoogde productie op de site, maar men zegt eigenlijk dat er geen verhoogde productie was. Voor mij is niet duidelijk in het rapport waar die verhoogde uitstoot vandaan komt. Misschien weet u daar meer over, maar anders zoeken we dat verder uit.

Men zegt over die depositie van grof loodstof in de wijk dat dat waarschijnlijk aan de overslag en de opslag lag, aan de logistiek en aan de opslag. Ik kan daar nog enigszins begrip voor opbrengen wat die overslag betreft, maar het feit dat er opwaaiend stof is van opslag, vind ik toch redelijk ernstig voor zo’n gespecialiseerd bedrijf naast een woonwijk. Dat dat nog mogelijk is in de 21e eeuw, dat er daar ertsen en weet ik wat allemaal zijn opgeslagen en dat de wind dat gewoon kan meepakken als het eens hard waait, dat is toch wel problematisch. Vindt u dat ook?

Er worden heel wat maatregelen aangekondigd. Ik denk dat dat een goede zaak is. Er is al veel over dit dossier gezegd in deze commissie, met nog weinig zaken die goede zaken zijn. Ik denk dat er hier een aantal goede dingen in zitten, zoals de barometer, waarbij men gaat bekijken of bepaalde activiteiten, met name overslagactiviteiten nog wel kunnen worden gedaan als het zo hard stormt. Ik denk dat dat een zeer goede zaak en een stap vooruit is. U hebt een aantal andere zaken aangegeven, zoals verneveling, zoals de korstvormers. Ik weet zelfs niet wat ik me bij dat laatste moet voorstellen. Er komen meer overdekkingen en overkappingen, er is de interne groene buffer enzovoort.

Wat dat rapport duidelijk maakt voor mij, is dat er nog heel wat mogelijk is om die uitstoot, gewild, ongewild, geleid, ongeleid, van lood uit dat bedrijf richting die wijk en de rest van de omgeving wat te vermijden. Wat er niet in dat rapport staat, is dat men aanbeveelt of de optie openhoudt of zegt dat het een goed idee is om búíten het bedrijf een buffer aan te leggen, de groene buffer buiten het bedrijf in zone 1. Dat vind ik wel een belangrijke vraag, want in Antwerpen is zowel Umicore als het stadsbestuur sterk aan het inzetten op die groene buffer buiten het bedrijf, in de wijk. Men is huizen aan het opkopen, men is sociale huurders aan het doen verhuizen, terwijl uit dit rapport eigenlijk blijkt dat er nog heel veel mogelijk is óp het bedrijfsterrein om de situatie te verbeteren, die – ik wil dat ook nog eens herhalen – in de afgelopen jaren eigenlijk aan de beterhand was, tot we deze piek hebben gekregen.

Mijn vraag is dus: wat is uw standpunt daarover? Vindt u ook dat men in de eerste plaats moet bekijken hoe men in dat bedrijf verder maatregelen kan nemen voor men overhaast die groene buffer buiten het bedrijf gaat aanleggen? Vindt u ook dat dat wat vergezocht is? Wat denkt u daarover?

Mevrouw Perdaens heeft het woord.

Ik ben blij te horen dat er zowel op korte als op langere termijn maatregelen komen. Dat was ook wat onder andere onze fractie destijds vroeg. Ik denk dat het positief is dat een van die maatregelen, de interne extra groene buffer, wordt gecombineerd met de installatie van een extra buffercapaciteit voor hemelwater, een andere actueel probleem dat we hier in de commissie heel vaak bespreken. Dat doet echter wel een vraag rijzen bij mij. Aangezien het hemelwater vlak bij de fabriek wordt gebufferd, wordt er dan ook extra aandacht besteed aan het onderzoeken van het water? Worden er extra stalen genomen? Wordt dat regelmatig, vaker onderzocht, om te voorkomen dat er mogelijke vervuiling van dat water zou optreden en men dat pas te laat zou merken?

Minister, we hebben nog niet zo lang geleden in deze commissie een vraag en een interpellatie gehad over dit dossier. U hebt daar toen ook een heel uitgebreid antwoord gegeven. Het bedrijf wordt van heel nabij gevolgd. Ik denk dat deze vraagstelling opnieuw aanduidt hoe belangrijk de handhaving is wat dit bedrijf betreft. Ik ga er dan ook van uit dat dit van nabij wordt opgevolgd, en ik kijk ook uit naar uw verdere reactie op de bijkomende vragen.

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Bedankt aan de drie collega’s voor de vragen. Wat die verhoogde uitstoot betreft: de ambtenaar die met dit dossier bezig is, zegt ons net dat dat te maken heeft met meer en hardere wind dit jaar. De opslag van grondstoffen en dergelijke was blijkbaar geen al te groot of ernstig probleem. Dat blijkt echter duidelijk niet volledig oké te zijn als er sprake is van veel wind en droogte. Daarom ook wordt er ingezet op extra overkappingen.

Het klopt dat er nog allerlei dingen kunnen worden ondernomen door het bedrijf zelf, op de bedrijfssite. Het rapport geeft dat ook aan. Ik denk echter dat het en-en is. Er is enerzijds wat de stad onderneemt en anderzijds zijn er de initiatieven van het bedrijf zelf. We hopen met die combinatie van beide zaken toch tot een goede bescherming van de bewoners te komen.

Wat de vraag over de stalen betreft, dat zal ik moeten navragen. Ik weet niet meteen welk antwoord ik daarop moet geven. Mijn excuses.

Minister, geen probleem. Dat kan ook nog altijd worden nagestuurd naar de commissieleden.

De heer D’Haese heeft het woord.

Minister, bedankt voor uw antwoorden. De weersomstandigheden worden apart gecatalogeerd, maar bon, dat is technisch, we zullen dat verder wel uitzoeken. Er was sprake van verhoogde uitstoot, langere verblijfstijd en extreme weersomstandigheden. Er is dus een apart stuk verhoogde uitstoot, en het is mij niet duidelijk waar wat vandaan komt.

Wat ik heel belangrijk vind aan het feit dat we dit onderzoek nu hebben, is dat we gegevens hebben waarvan we kunnen vertrekken. We kunnen vertrekken van onderzoek en wetenschappelijke gegevens. Dat ontbreekt, vind ik, in het project van de groene buffer buiten het bedrijf, van het opkopen, het net niet onteigenen van de wijk errond. Wat mij en mijn partij betreft, en ook wat heel wat buurtbewoners betreft, denk ik, is dit dus echt wel een signaal dat die groene buffer in die wijk geen goed idee is, dat dit op dit moment niet opportuun is. Men moet in de eerste plaats bekijken hoe men alles wat er in dat bedrijf nog mogelijk is, nog kan uitvoeren.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.