U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer Meremans heeft het woord.

Collega’s, kennen jullie de film ‘C’est arrivé près de chez vous’ nog? 1992, de doorbraak van Benoît Poelvoorde, een zeer goede Franstalige acteur. Het gaat over een crimineel die gevolgd wordt door een cameraploeg. Het is een parodie op de media. De cameraploeg toont hoe hij een oudje vermoordt om haar geld te stelen, hoe hij nog andere fratsen en criminele activiteiten uithaalt. Op den duur doet de cameraploeg mee met die criminele activiteiten. Het was een film die wat ophef maakte, maar het was een heel goede film, trouwens gefilmd in zwart-wit.

Je denkt dat dat fictie is. Maar ik begin mij toch stilletjes aan zorgen te maken over de media. Van onze vrienden van de RTBF kun je natuurlijk heel veel verwachten. Zij zijn meegegaan met een groep, een bende, die hen hebben gebeld om te zeggen dat ze een standbeeld in stukken zouden slaan. ‘Waarom kom je dat niet eens filmen?’ En die cameraploeg is meegegaan. Ze slaan dat standbeeld daar aan stukken, en dan krijgen ze ook nog eens een uitgebreid interview.

Nu hebben we de mensen van Extinction Rebellion. Dat zijn mensen die ook graag vandalenstreken uithalen. Wellicht voor een hoger doel, maar voor mij is dat geen hoger doel, dat zijn gewoon baldadigheden, punt aan de lijn. Ze gaan wat letters uitbreken uit een toren. Voilà, dat moet kunnen. Dat doe je met breekijzers en alles erop en eraan. En wat zien we? BRUZZ, een mediakanaal dat toch gefinancierd wordt door de Vlaamse overheid, gaat olijk mee met een cameraploeg. Waarschijnlijk is die cameraploeg op voorhand getipt: ‘Zeg, waarom kom je niet met ons mee om een activiteit filmen waarbij we iets kapotmaken of wegnemen of stelen? Dat is altijd leuk!’ En de cameraploeg van BRUZZ gaat vrolijk mee. Het grappige is dat de journalist nog zegt dat de mensen van Extinction Rebellion echt heel goed voorbereid waren. Alsof het een heldendaad was.

Ik zou dan toch wat vragen willen stellen, want dat baart mij toch wel zorgen. De journalistieke vrijheid, dat is allemaal in orde, maar het gaat toch wel ver. Een organisatie gaat een vandalenstreek uithalen of een criminele activiteit stellen en vraagt een filmploeg mee. Ik zou kunnen zeggen: ‘Autoradio’s dat is consumptie, ik ben daar tegen. Weet je wat? Ik sla een ruit van een auto aan diggelen en ik steel die autoradio. Kom je dat niet eens filmen?’ Volgens mij lijkt dat op elkaar.

In hoeverre gaat dit mediakanaal mee met de wandaden van deze actievoerders? Overschrijdt men daarbij een grens? Waar ligt die grens?

In hoeverre promoot BRUZZ – het is blijkbaar toch afgesproken – via deze weg dergelijke wandaden? Het blijven criminele activiteiten.

Hoeveel middelen krijgt BRUZZ van de Vlaamse overheid?

Minister Dalle heeft het woord.

Minister Benjamin Dalle

Mijnheer Meremans, ik zal mij zoals steeds niet over de grond van de zaak uitspreken. Dat wil ik nog eens in herinnering brengen: als minister van Media spreek ik me niet uit over de programmatie en de inhoud van de programma’s van de omroepen, en evenmin over de manier waarop journalisten hun werk verrichten. U stelt een aantal pertinente vragen, maar die horen niet thuis in de commissie Media en ik kan er zeker niet op antwoorden omdat het gaat over redactionele keuzes.

Ik heb hierover contact opgenomen met de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) en zij zijn ook van oordeel dat ik daar als minister niet op kan antwoorden omdat het om een redactionele keuze van BRUZZ gaat. Als er klachten zijn over deze reportage, dan moet de geëigende weg worden gevolgd. Er zijn verschillende mechanismes voorhanden om klachten te formuleren. U kunt zich richten tot BRUZZ via hun contactkanalen. U kunt zich richten tot de ombudsdienst van de VRT als het gaat over informatieduiding; in dit geval laat de VRT ons weten dat het programma onder de redactionele verantwoordelijkheid van BRUZZ valt en dat zij enkel een platform ter beschikking stellen. Uiteraard is er ook de Raad voor de Journalistiek als er redactionele deontologische fouten zouden gemaakt zijn door de journalist in kwestie.

Collega’s, ik vind het belangrijk om dat even in herinnering te brengen. Ik wil vermijden dat we hier in deze commissie over redactionele kwesties of programmakeuzes debatteren. Ik begrijp dat dit een specifiek geval is omdat er sprake is van strafbare feiten, niet in hoofde van de journalist, bij mijn weten, maar in hoofde van de mensen die gefilmd werden. Ik begrijp, mijnheer Meremans, dat dit uw aandacht verdient. Ik zou in het algemeen willen meegeven dat ik hoop dat we in de commissie discussies over de inhoud van programma’s kunnen vermijden.

Ik nam natuurlijk contact op met BRUZZ om hun mening daarover te horen. De Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie hebben BRUZZ de opdracht gegeven om de Nederlandstalige Brusselaars, de expats en de Vlaamse pendelaars en studenten, en de anderstalige Brusselaars op een kwaliteitsvolle en objectieve manier te informeren over Brussel en over wat er in Brussel gebeurt. Volgens BRUZZ kadert deze reportage in deze doelstelling, omdat de reportage verslag brengt van een actie in Brussel. Indien gewenst, kunt u bij hen terecht voor meer informatie.

De middelen voor BRUZZ staan natuurlijk in de begroting ingeschreven. We hebben een tweetal weken geleden in de commissie Brussel een gedachtewisseling gehad over de bereikstudie van BRUZZ. Er waren veel complimenten over de wijze waarop ze hun opdracht uitoefenen. De financiering gaat als volgt. In 2020 hebben de tien regionale omroepen, waaronder BRUZZ, uit de mediamiddelen elk een subsidie van 173.970 euro. Uit de Brusselmiddelen heeft BRUZZ in 2020 een werkingssubsidie gekregen van 5.956.000 euro.

Als commissievoorzitter voel ik me wel aangesproken. Uiteraard hebben we die afweging gemaakt of dat gewoon onder redactionele vrijheid valt en of we de vraag moesten afwijzen. We vonden dat het mogelijk een twijfelgeval was als het over strafbare feiten gaat. We wilden wel uw mening horen. U hebt de Raad voor de Journalistiek gehoord. Ook dit valt voor u onder redactionele vrijheid. We hebben erover gepraat en vonden het interessant om deze case te brengen. Uw antwoord is duidelijk, minister.

De heer Meremans heeft het woord.

Minister, neem me niet kwalijk, dat voldoet voor mij niet. U verstopt zich. Er wordt niet over de grond van de zaak gedebatteerd. Als wij merken dat een instelling waarvoor belastinggeld wordt betaald, over de schreef gaat, dan gaat het niet over de inhoud van het programma maar over de grens die wordt overschreden. Als een journalist een manifestatie filmt en er gebeuren baldadigheden, dan is dat Oké. Dat is journalistieke verslaggeving. Maar dit gaat verder. Iemand belt naar de redactie van BRUZZ en kondigt die actie aan, ze gaan dat afbreken, en vraagt om te komen filmen. Daar ligt de grens. Ik vind dat u zich daar als minister over mag uitspreken. Ik vind dit, neem me niet kwalijk, met alle respect, een beetje een te gemakkelijk antwoord.

Daarover gaat het. Kunnen wij, mogen wij als parlementsleden nog een mening uiten? Waar ligt de grens? Volgens mij is de grens hier overschreden. Ik zou willen dat in de beheersovereenkomst die we gaan afsluiten, dat ook duidelijk gestipuleerd wordt. Ik ga mij niet moeien, wij moeten ons niet moeien, met de inhoud van programma’s. We hebben ons wel te moeien met de goede werking, de deontologie en de verantwoording tegenover de kijker. Men is over de schreef gegaan.

Wat zal het volgende zijn? Dat we gaan kijken naar ‘C’est arrivé près de chez vous’? ‘Ik ga iets doen, ik bel naar de media, die komen filmen en daarna kom ik daar uitleg over geven.’ Ik vind dat allemaal nogal overdreven.

Ik zou dringend willen vragen aan BRUZZ om dat toch goed in het oog houden. Ik ga inderdaad klacht indienen zoals de geplogenheden vereisen. Ik zal zoiets ook telkens in deze commissie aanhalen. Het is onze taak als parlementsleden. Ik vind dat als er een grens is overschreden, men goed moet nadenken over die grenzen. Ik vind dat belangrijk. BRUZZ moet aan zelfreflectie doen.

Ik ben een beetje ontgoocheld over uw antwoord omdat u zich niet duidelijk uitspreekt en een beetje verstopt achter ‘ik mag mij niet moeien met dit en met dat’. Ministers mogen zich wel degelijk uitspreken. Daarvoor zijn zij aangesteld.

Minister Dalle heeft het woord.

Minister Benjamin Dalle

Mijnheer Meremans, we hebben een meningsverschil over de interpretatie van de verantwoordelijkheid van het parlement, de minister en onze mediabedrijven.

De vraag of het gaat om een betoelaagde instelling dan wel een private, is een element in het debat, maar is wat mij betreft niet bepalend omdat de journalistieke vrijheid gepaard gaat met een sterke onafhankelijkheid en autonomie van nieuws- en duidingsredacties. U zegt dat wij een verantwoordelijkheid hebben om de goede werking en de deontologie van die redacties op te volgen. Met alle respect, ik deel dat standpunt niet. Als het gaat over journalistieke deontologie dan hebben we in Vlaanderen en België een goed werkend systeem van zelfregulering waarbij er een duidelijke deontologische code is. Die code is opgesteld door de mediabedrijven zelf, door de journalisten zelf, waarbij ik ook op dit moment geen opmerkingen heb. Het is een uitstekende code met heldere regels. Bij schending en miskenning van de regels is er een mechanisme voorzien, opnieuw via zelfregulering en de Raad voor de Journalistiek.

Collega Meremans, u bent van oordeel dat de deontologische regels in dezen niet gerespecteerd zijn, dat het een terechte stap is om naar de Raad voor de Journalistiek te stappen, en om hen daarover te laten oordelen. Ik ben ervan overtuigd dat zij op een onafhankelijke manier een gedegen antwoord zullen geven op basis van de deontologische code die zij zelf hebben opgesteld.

Het zou misplaatst zijn, mocht ik daar als minister van Media vandaag al een uitspraak over doen. Dan zou ik eerlijk gezegd ook de onafhankelijkheid van de Raad voor de Journalistiek niet respecteren. Stel u voor dat ik u in dezen gelijk of ongelijk zou geven, afhankelijk van mijn persoonlijk standpunt, dat in dezen irrelevant is. Is dat niet wat delicaat ten aanzien van een onafhankelijke instelling? Het is niet zo evident om bij zo’n zaak op voorhand al in commissie mijn duiding te geven.

Gaat het over iets dat nieuwswaardig is? Vindt men het op nieuwsvlak relevant om deze groep aan het woord te laten, om hen te volgen? Dat is opnieuw een zaak waar ik van alles over zou kunnen denken of zeggen. Dit is typisch een redactionele keuze. Mijnheer Meremans, in die zin denk ik dat we een fundamentele kwestie aanraken. Het is mijn oordeel dat dit niet aan ons is. Het staat u vrij, als u daar een mening over hebt, uiteraard, om die gelijk waar te uiten. Dat kan in deze commissie en in de media. Sta me toe dat ik daar als minister van Media niet op inga en dat ik dit niet de meest geschikte plaats vind. Ik steun u effectief in uw optie om daar de geëigende wegen voor te gebruiken als u dat gelukkig maakt.

De heer Meremans heeft het woord.

Minister, het gaat mij niet over de inhoud. Ik moei mij niet met de inhoud van reportages. Mij gaat het over het feit dat er een grens is overschreden. Ik vind wel degelijk dat we hier mogen over praten. We praten in de commissie Media over van alles en nog wat. We geven onze mening over alles en nog wat. Ik vind dat we dit mogen aanhalen, want volgens mij is hier wel degelijk een grens overschreden. Ik vind dat een parlementaire commissie wel degelijk de opdracht heeft om dat te bespreken.

Ik dank de voorzitter dat zij deze vraag om uitleg heeft toegelaten. Anders wordt het op den duur heel simpel: we geven centjes en we houden onze mond. Er is een beheersovereenkomst, die trouwens weer op tafel ligt. Ik vind dat wij het recht en de plicht hebben als parlementslid, als ik vind dat er een grens overschreden is, om dat hier te melden.

U zegt dat het via de geëigende kanalen moet gebeuren, dat zal ik ook doen. Het is ook mijn taak om dat hier in de commissie aan te halen. Ik zou graag enige reactie krijgen. Ik heb het aan u gevraagd, ik ga het ook aan hen vragen. Ik vind het gewoon niet kunnen, ook tegenover de kijker, dat men laat zien dat een cameraploeg wordt uitgenodigd en dat er blijkbaar op voorhand – op voorhand! – afspraken, en dat zou ik willen weten, zijn gemaakt. Als men op de hoogte wordt gesteld dat criminele activiteiten gaan plaatsvinden, wordt een gewone burger geacht die te melden aan de overheid. Geldt dat dan niet voor andere burgers? Dat vraag ik me af.

Het zijn allemaal vragen die volgens mij wel relevant zijn en waarover moet worden nagedacht. Nogmaals, ik zal de laatste zijn om mij te moeien met wat een journalist zegt of met wie hij praat. Het verschil is dat men hier op voorhand op de hoogte was van wandaden, vandalisme en criminele activiteiten en die dan ook doodleuk ging filmen. Dat is iets anders. Dat wou ik nog even melden. Ik zal inderdaad ook de nodige stappen zetten.

Ik heb de vraag toegestaan omdat ik het een interessante discussie vind. Ik ben blij dat ze hier nog eens gevoerd is. Ik heb ze zeker niet toegestaan omdat ik eens ben met de inhoud, of omdat ik zou vinden dat er een grens overschreden is en dat wij dan als overheid zouden moeten optreden. Ik ben het helemaal eens met het antwoord van de minister dat daarvoor de geijkte kanalen gevolgd moeten worden. Dat houdt geen uitspraak in over de inhoud van het gebeurde. Wij moeten ons terughoudend opstellen en het overlaten aan de organen die daar moeten over oordelen.

Dat wou ik nog melden, als voorzitter maar ook als parlementslid. U hebt een aantal zaken gezegd, mijnheer Meremans, bijvoorbeeld dat we zoiets moeten opnemen met de beheersovereenkomst van de VRT. Dat vind ik al vrij ver gaan. Dan gaan er een aantal alarmbellen af bij mij.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.