U bent hier

De voorzitter

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

Mevrouw Rombouts heeft het woord.

Ik ga proberen het kort te houden, het is in het kader van de droogte. Daarbij mag duidelijk zijn dat elke druppel regenwater belangrijk is, en dat we allemaal moeten nadenken op welke manier we daar allemaal zo spaarzaam mogelijk mee kunnen omgaan.

Minister, we hebben een voorstel gehoord dat nog eens onder de aandacht is gebracht door Vlaamse Rioleringen (VLARIO), namelijk de infiltratiebonus. Op welke manier kunnen we mensen stimuleren om effectief water op hun terrein op te vangen en te laten infiltreren?

Ten tweede had ik een voorstel om meer aandacht te vragen voor de regenwaterputten. Ik ben er eigenlijk wel van geschrokken hoeveel reacties ik ontvang van mensen, waaruit blijkt dat het systeem van regenwaterputten niet zo gekend is, niet zo ingeburgerd is. Daarom zullen ze er zelfs niet over nadenken om daarin te investeren.

Als we kijken naar ons woningpatrimonium moeten we vaststellen dat er bijzonder veel woningen zijn waar geen regenwaterput is voorzien. Als we kijken naar de ouderdom van de woningen zijn er ook heel wat huizen die nog niet werden gerenoveerd. Maar eigenlijk zou zo’n regenwaterput met kleine ingrepen ook wel een grote meerwaarde kunnen zijn. Op welke manier kunnen we die regenwaterputten meer stimuleren? U hebt er daarstraks al naar verwezen dat we qua gedifferentieerd waterverbruik best wel goed scoren. Maar er is dus echt nog potentieel om dat nog beter te doen.

Bij nieuwbouwwoningen is een regenwaterput van minstens 5000 liter voorzien. We moeten vaststellen dat, wie dat op dat moment kan, er ook over nadenkt om een grotere regenwaterput te plaatsen. Maar bij renovaties en zeker bij woningen die niet worden gerenoveerd wordt die stap niet zelf gezet. Hoe kunnen we dat positief stimuleren?

Er is een proefproject vanuit Aquafin om te kijken op welke manier we regenwaterputten slim kunnen maken. Als die slim is, kan die eventueel leeggemaakt worden tegen wanneer er eventueel een grote regenval wordt voorzien, zodat er op dat moment ook meer buffering kan gebeuren. Men kan dan meer sturen en in extra opvang voorzien op momenten dat dat nodig is.

Hoe staat u tegenover de infiltratiebonus?

Hoe staat u tegenover een financiële stimulans voor regenwaterputten voor wie meer doet dan wettelijk verplicht is? En op welke manier kunnen we alle drempels wegwerken om meer regenwater op te vangen? Aan welke ondersteuningsmechanismen denkt u, en welke drempels kunnen volgens u weggewerkt worden?

De derde vraag verwijst naar het proefproject van onder andere Aquafin, dat onderzoekt hoe we de slimme sturing van regenwaterputten kunnen integreren. Wat zijn de eerste resultaten of wanneer mogen we die verwachten als die er nog niet zijn? Wanneer zou het mogelijk zijn om dit systeem in de praktijk eventueel op ruimere schaal te implementeren?

De voorzitter

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Misschien eerst dit: ik denk dat we meermaals hebben gezegd dat we de gepaste inspanningen moeten doen om meer water te laten infiltreren. Ik sta dus positief tegenover het voorstel van VLARIO over de infiltratiebonus. Ik kom daar straks nog even op terug.

Wat de hemelwaterputten betreft: bij nieuwbouw is het sowieso verplicht maar ik stel ook vast dat men bij oudere gebouwen ook niet altijd weet dat die mogelijkheid er is. We gaan toch moeten kijken hoe we die informatie op de een of andere manier kunnen brengen. Als mensen dat niet weten gaan ze dat natuurlijk ook niet doen. Dat is iets wat we aan het bekijken zijn.

De infiltratiebonus en die financiële stimuli zijn ook vorige keer aan bod gekomen. We zijn aan het bekijken hoe we de infiltratiebonus of -premie structureel kunnen inbedden om tot onthardingen aan te zetten.

Wat de infiltratiebonus betreft wil ik aangeven dat het echt een ingrijpende aanpassing is van de aanrekeningsbasis van de bijdrage voor riolering en waterzuivering. Dat gaan we dan ook grondig moeten voorbereiden. Ik vind het van belang dat daarbij in beeld wordt gebracht hoe zo’n systeem zou kunnen worden uitgebouwd. We hebben immers erg gedetailleerde informatie per huishouden of bedrijf nodig om hierrond te werken: hoe groot is de verharde oppervlakte, wordt het water hergebruikt en wordt het al dan niet naar de riolering afgeleid?

De Duitse ervaring leert dat dit veel voorbereiding en detailwerk vraagt. We zullen dit dus goed moeten voorbereiden. Maar ik ben het idee sowieso genegen. Ik wil wel een goed zicht hebben op de impact en het effect hiervan, voor ik een dergelijke ingrijpende wijziging aanvat. We zijn dat nu aan het bekijken.

Ik wil de mogelijkheden verder bekijken hoe we de verdere uitbreiding van het aantal woningen met hemelwaterputten kunnen stimuleren. Een aantal gemeenten geeft al een – weliswaar beperkte – subsidie.

Ik heb aan mijn administratie de opdracht gegeven om te onderzoeken hoe we grootschalige opvang en actief gebruik van hemelwater op bedrijventerreinen en in woonkernen kunnen stimuleren.

Het idee om bestaande regenwaterputten bij particulieren slimmer te gebruiken wordt bekeken in een innovatieproject bij Aquafin. Vanuit het idee om de regenwaterputten als het ware te activeren, kreeg het concept de werktitel Aqtiput. Hiermee wil Aquafin een oplossing aanbieden voor wateroverlast, die goedkoper is dan de gebruikelijke infrastructuurprojecten en sneller gerealiseerd kan worden. Momenteel wordt vanuit verschillende invalshoeken de haalbaarheid van dit project onderzocht. In de loop van 2020 hoopt Aquafin een demoproject te realiseren. Op basis van de hierbij verworven inzichten zal bekeken worden of een vervolgtraject wenselijk is.

De voorzitter

Mevrouw Rombouts heeft het woord.

Minister, ik begrijp met betrekking tot de infiltratiebonus dat dit meer informatie vergt en verdere voorbereidingen. Ik begrijp dat u het idee om dat verder te onderzoeken genegen bent en dat u dat, vanuit een positieve invalshoek op mensen, vooral positief wilt benaderen om hen te stimuleren om te ontharden of om alleszins het water te laten infiltreren en beter te benutten.

Een maatregel waarop sneller kan worden ingezet, is de uitbreiding van woningen met hemelwaterputten of regenwaterputten.

Het klopt dat een aantal gemeenten al een beperkte ondersteuning geven. Maar het is een algemene uitdaging voor Vlaanderen. Het zou beter zijn indien we dat zouden kunnen optillen en daar vanuit Vlaanderen een veel sterkere sensibiliseringscampagne tegenover kunnen zetten en een ondersteuningsmechanisme, in plaats dat elke gemeente moet onderzoeken hoe ze dat het beste kunnen doen. Ik ben blij dat u daar positief tegenover staat.

Het is ook juist dat er in dorps- en stadskernen en wijken mogelijkheden kunnen zijn voor collectieve regenwaterputten en het cogebruik daarvan. Ik verwijs naar een instrumentarium. Vandaag kun je vaststellen dat de renovatiepremies heel sterk gelinkt zijn aan energie, maar niet aan water. Dat zou een interessant mechanisme kunnen zijn om de mensen daar sneller vatbaar voor te maken.

Er zijn woningen waarbij geen grote renovatie te pas komt, maar waar een ondersteuning voor zo’n waterput toch interessant zou kunnen zijn. De renovatiepremie en het renovatiepact kunnen zeker een instrument zijn waarbij we meer met water rekening houden.

Voor wat betreft de slimme waterputten kijk ik uit naar de resultaten van het … (onverstaanbaar) …

De voorzitter

De heer Danen heeft het woord.

Het is bekend dat hemelwaterputten een rol kunnen spelen in het evenwicht tussen spelers met te veel water en spelers met te weinig water. Maar eigenlijk weten we maar heel weinig over hemelwaterputten in Vlaanderen. Ik heb me laten vertellen dat heel wat van die hemelwaterputten niet actief gebruikt worden, dat een aantal ervan bijna altijd vol staan. Dat is geen goed gebruik. Minister, het zou goed zijn om een project te starten om daar meer inzicht in te krijgen. Ik hoop dat u daar rekening mee wilt houden in de studieronde die u wilt doen.

Ik wil er ook toe oproepen om ook op wijkniveau, op collectief niveau te kijken naar oplossingen, want het is immers een heel grote stap voor een particulier met een voortuintje om daar alsnog een hemelwaterput te installeren, bij het oude huis of zo. Ik denk dat er ook oplossingen op wijkniveau zijn en hoop dat u dat ook wilt meenemen in de evaluatie en wat u hieromtrent wilt doen.

De voorzitter

Mevrouw Perdaens heeft het woord.

Ik ben eerder dit jaar nog eventjes op werkbezoek geweest bij Aquafin, voor de lockdown startte. Daar werd dit project dat de collega aanhaalde, ook voorgesteld. Dat is superinteressant. Misschien niet onbelangrijk, zeker voor het opbouwen van een draagvlak, is dat Aquafin benadrukte dat gezinnen geen nadeel mogen hebben van dit systeem. Het is ook goed dat die extra buffercapaciteit die aanwezig is, ook wordt aangewend. Collega Danen haalde dat al aan. Nu is dat in veel gevallen immers niet zo. Aquafin gaf vorig jaar bij het begin van het onderzoek nog aan dat het niet ondenkbaar is dat burgers een vergoeding zouden ontvangen als ze hun regenwaterputten willen inzetten voor het algemeen nut en intekenen op dit soort projecten. Zo zou men de putten van geïnteresseerde eigenaars bijvoorbeeld kunnen leasen en collectief beheren. Minister, als ik het juist heb begrepen, dan wordt er later dit jaar meer nieuws verwacht over het project. Weet u per toeval of die financiële kant, van Aquafin uit dan, ook mee wordt opgenomen in dit proefproject? Of is dat momenteel nog niet opgepikt? Men gaf bij Aquafin ook aan eerst onderzoek te willen doen naar de hoeveelheid capaciteit die er juist is, de regenwaterputten die nu in meerdere gevallen onbenut blijven. Is er al meer duidelijkheid over die capaciteit, of mogen we afleiden dat die er momenteel ook nog niet is?

De voorzitter

De heer Pieters heeft het woord.

Ik wil inpikken op wat de heer Danen zei. Er wordt subsidie gegeven voor het plaatsen van een waterput. Bij een as-builtattest gaat men in een nieuwe woning kijken of een en ander is gerealiseerd inzake energieprestatie en binnenklimaat (EPB), maar bij een waterput wordt dat niet gedaan. Er wordt naderhand amper gecontroleerd of men die in de grond steekt en of die vol water zit. Dat is misschien veeleer een lokale bevoegdheid of regeling, maar daar kan misschien toch wat meer aandacht voor bestaan, want daar wordt te weinig op gecontroleerd.

De voorzitter

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Collega Perdaens, dat businessmodel, die financiële kant wordt nu ook verder onderzocht. We hebben daar dus nog geen gegevens over.

Collega Pieters, wat de controles van regenwaterputten betreft, dat zal ik moeten nagaan. Men zegt me dat dat bij goedkeuring wel wordt gedaan, maar blijkbaar nog niet zo lang. Dat zal ik dus verder moeten bekijken.

Collega Rombouts, voor het overige ben ik het volmondig met u eens.

De voorzitter

Mevrouw Rombouts heeft het woord.

Minister, dank u wel. Wat die sensibilisering in het algemeen betreft, als mensen inzien dat ze dat water ook zinvol kunnen gebruiken, zullen ze daar wel zinvol en correct mee omgaan als ze die investering doen, denk ik. Wordt vervolgd.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.