U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer Nachtergaele heeft het woord.

Voor ons Vlaams plattelandsbeleid steunen we voor een onmiskenbaar gedeelte op Europese subsidies uit de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Voor de periode 2014-2020 bedroegen die subsidies ongeveer 100 miljard euro.

Voor de coronacrisis werd duidelijk dat het toekomstig meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, onder meer door de brexit en de verschillende visies vanuit de lidstaten, een moeilijke knoop zou worden om te ontwarren. Bij het eerste voorstel zakten de subsidies naar ongeveer 75 miljard euro. Door de coronacrisis en het nieuwe noodplan ‘Next Generation EU’, dat 750 miljard euro extra wil voorzien in het MFK, zou ook de tweede pijler van het GLB verhoogd worden met 15 miljard euro, zodat het totaalbedrag op 90 miljard euro komt voor het platteland in de 27 lidstaten.

Investeren in het platteland is nu meer dan ooit nodig, want de klimaatuitdagingen, de uitdagingen rond open ruimte en die rond de levenskwaliteit op het platteland blijven ook na corona spelen, zonder dat de lokale besturen hier de grote budgetten van de grootsteden tegenover kunnen stellen. Daarnaast brengt corona een pak uitdagingen met zich mee op het Vlaamse platteland. De begroting van de Europese subsidies zijn uiteraard belangrijk om een gedifferentieerde aanpak via Liaison Entre Actions de Développement de l’Economie Rurale (LEADER) te faciliteren en daarnaast ook vanuit Vlaanderen beleidsruimte te hebben om in de toekomst nieuwe initiatieven te nemen rond onderzoek, overleg en projecten.

Hoe evalueert u dit nieuwe voorstel rond het budget voor de tweede pijler van het GLB? Hebt u al enig zicht op wat deze Europese begroting zou betekenen voor de begroting van de subsidies aan Vlaanderen vanuit de tweede pijler?

Welke impact zal deze begroting van de tweede pijler van het GLB hebben op het Vlaams plattelandsbeleid vanaf 2021? Zal Vlaanderen zelf eventuele lagere subsidies opvangen door meer middelen te voorzien?

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

(Slechte geluidskwaliteit)

Als minister bevoegd voor het plattelandsbeleid in Vlaanderen, kan ik uiteraard alleen maar tevreden zijn dat het voorstel van MFK, zoals het nu voorligt, in een budgetverhoging van 15 miljard euro voorziet voor de tweede pijler van het GLB. Dat is ook nodig, denk ik, aangezien de eerdere voorstellen een merkelijke verlaging van de middelen voor de tweede pijler betekenden. Ik wil er wel direct op wijzen dat het hier opnieuw nog maar om een voorstel gaat, dat de verschillende goedkeuringsprocedures nog dient te doorlopen. Ik hoop samen met u dat we op zeer korte termijn een goedkeuring van het MFK kunnen verwachten.

Wat deze 15 miljard euro voor de tweede pijler en het Vlaamse platteland zouden kunnen betekenen, is mij op dit moment nog niet helemaal duidelijk. De eerste voorlopige berekeningen van het departement komen uit op 2 miljoen euro extra aan jaarlijkse middelen voor de tweede pijler, wat zou neerkomen op een verhoging met 5 tot 6 procent ten opzichte van het eerdere voorstel. Maar dit is nog zeer voorbarig, omdat noch het totale budget noch de verdeling tussen de lidstaten en de regio’s al is vastgesteld. Het is dus allemaal nogal voorbarig, omdat het de goedkeuringsprocedures nog moet doorlopen.

Het jaar 2021 wordt een overgangsjaar. Het nieuwe GLB start immers met een uitstel van minstens een jaar, wellicht zelfs twee jaar. Op Europees niveau wordt momenteel hard gewerkt om de overgangsbepalingen voor 2021 goedgekeurd te krijgen, zodat er ook in 2021 middelen vanuit Europa beschikbaar zijn om de subsidies op peil te houden.

Verder kan ik ook stellen dat we met de Vlaamse Regering een openruimtefonds hebben opgericht, zodat lokale besturen ook meer kunnen investeren in hun open ruimte en platteland. Er speelt natuurlijk lokale autonomie, maar ik doe altijd de suggestie om dat te doen.

Ten slotte wil ik ook benadrukken dat ik vanuit mijn verschillende bevoegdheden kan en zal bijdragen aan de verschillende uitdagingen in de open ruimte en op het platteland, zoals de recent toegelichte bebossingsstrategie en ook het toeristisch beleid, inclusief de daaraan gekoppelde budgetten.

De heer Nachtergaele heeft het woord.

Minister, ik hoop samen met u dat die verhoging van 2 miljoen euro ook effectief goedgekeurd raakt. Dan wil ik over die middelen en de besteding ervan van gedachten kunnen wisselen. We hebben daarnet al gezegd dat sommige gemeenten in het postcoronatijdperk misschien wel nieuwe accenten zullen willen leggen in het lokale beleid. Dat merk ik alvast in mijn gemeente en ik hoorde daarnet dat het ook in andere gemeenten het geval is. Ik denk dat sommige uitdagingen op het vlak van omgaan met eenzaamheid, persoonlijke mobiliteit en de bescherming van het sociaal weefsel – heel belangrijk ook – evenveel aandacht verdienen als de hardere thema’s als werk en economie. Vlaanderen kan bij de uitrol van het plattelandsbeleid een heel interessante en coördinerende rol spelen, denk ik.

Mevrouw Talpe heeft het woord.

Het is inderdaad uitkijken naar het nieuwe MFK. Er zijn verschillende uitdagingen. Collega Nachtergaele heeft er een aantal opgenoemd, maar ik denk bijvoorbeeld ook aan taakverbreding, verduurzaming, innovatie, risicobeheersing, en dan hebben we ook nog dierenwelzijn, waarvan het belang er ook niet minder op wordt.

Nu, ik ga nog even in op het financiële – ik zit hier trouwens echt met een slechte klank –, meer bepaald de cofinanciering met de lidstaten. Tot op vandaag is het zo dat er een vijftig-vijftigverhouding is, maar ik heb toch opgevangen dat er wordt nagedacht over een groter verplicht deel voor de lidstaten en een kleiner Europees aandeel, een evolutie naar een zestig-veertigverhouding. Hebt u daar aanwijzingen over gehoord? Wat betekent dat dan voor Vlaanderen op financieel vlak?

Tot slot, wat betreft de belangrijke rol voor lokale besturen: uiteraard omarmen wij de lokale autonomie in dezen, maar graag hebben we toch de nodige flankerende maatregelen en middelen om dat ook in de praktijk te kunnen omzetten.

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

(Slechte geluidskwaliteit)

Collega Talpe, de onderhandelingen lopen op dit moment nog. Ik zal onze vertegenwoordigers sowieso meegeven dat het ons evident lijkt dat de vijftig-vijftigverhouding behouden blijft, maar ik wil nog niet vooruitlopen op de onderhandelingen, want die lopen nog.

De heer Nachtergaele heeft het woord.

Minister, u haalde aan dat de Vlaamse Regering al heel wat engagementen is aangegaan om tegemoet te komen aan de noden op het platteland. U haalt zeer terecht het openruimtefonds aan, dat gemeenten de mogelijkheid geeft om op een autonome manier beslissingen te nemen. Enkele weken geleden kregen we ook de melding van de ondersteuning van het socio-culturele verenigingsleven. Dat is ook heel belangrijk voor mijn gemeente, een relatief kleine gemeente: 81.000 euro, dat is geld dat we nuttig kunnen gebruiken om het lokale verenigingsleven een boost te geven.

Ik kijk samen met u, minister, uit naar de uitkomst van de finale Europese onderhandelingen en ik hoop samen met u dat de verhoging er effectief zit aan te komen.

Dank u wel voor deze mooie conclusie, collega Nachtergaele. Dit is in elk geval een problematiek waar we in deze commissie zeker nog op zullen terugkomen.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

zullen de commissiewerkzaamheden voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. De publiekstribune is gesloten.

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.