U bent hier

– Wegens de coronamaatregelen werd deze vraag om uitleg via videoconferentie behandeld.

De heer Daniëls heeft het woord.

Goede avond, collega’s, dit is allicht een vraag die alweer overheidsgeld heeft gekost en zal kosten. Maar het is wel een belangrijke vraag.

Bij de examencommissies kunnen leerlingen die geen getuigschrift basisonderwijs of een diploma secundair onderwijs hebben behaald, terecht om alsnog een kwalificatie te behalen.

Voor het basisonderwijs organiseren een officiële school en een vrije school van elke provincie examens elk jaar voor de examencommissie. Inschrijvingen voor deze examens lopen in normale jaren – en een coronajaar is dat helaas niet – tot 31 mei. Het examencentrum voor het secundair onderwijs bevindt zich in Brussel. De collega’s die in het begin van deze legislatuur het departement zijn gaan bezoeken, hebben het daar gezien. Het wordt aangevuld met een aantal vakspecifieke examenlocaties. Inschrijven voor die examens kan het hele jaar door, behalve tussen 15 juli en 15 augustus en tussen Kerstmis en Nieuwjaar.

Ik moet jullie niet zeggen dat deze examencommissie belangrijk is. Ook voor de leerlingen die via de examencommissie een examen wilden afleggen, is de afgelopen periode een bron van onzekerheid en stress geweest, omdat alle vastgelegde examens werden geannuleerd. Er was geen duidelijkheid over wanneer dat examen nu wel kon worden afgelegd. Onlangs kon er opnieuw worden ingeschreven voor de examens. Dat heeft zozeer tot een enorme overrompeling geleid, dat dit direct werd afgesloten. Op dit moment staat op de website dat er niet kan worden ingeschreven. Er staat ook niet vanaf wanneer het wel weer kan. Er staat dat men zal zien vanaf 15 augustus enzovoort.

Collega’s, voor die leerlingen is dat echt problematisch. Zij zitten vast, zonder diploma. Zij moeten zonder iets in handen verder studeren of gaan werken. Dat is allemaal niet aangewezen. Er zijn er nog een aantal bij die moeten aantonen dat ze nog iets voortdoen. Die zitten dus vast.

Ik heb alle begrip voor de examencommissie. Als je in die periode van het jaar, van maart tot nu, van alles hebt gepland en dat kan omwille van corona – wat ik absoluut begrijp – niet plaatsvinden, dan zit je met een grote hoeveelheid mensen die je niet met een vingerknip kunt helpen. Ik heb daar alle begrip voor.

Minister, kunnen leerlingen uit het basis- en secundair onderwijs zich momenteel opnieuw inschrijven voor examens bij de examencommissie? Het lijkt dus van niet. Vanaf wanneer zal dat wel kunnen? Bent u daarvan op de hoogte?

Welke modaliteiten en termijnen plant u aan te passen om zoveel mogelijk leerlingen de kans te geven een examen af te leggen? Misschien kunt u de periode tussen 15 juli en 15 augustus toch gebruiken?

Zijn de scholen reeds bekend waar men voor het basisonderwijs examen kan afleggen? Zo ja, zijn deze scholen al voorbereid om dit te organiseren en welke ondersteuning kunnen ze hiervoor eventueel krijgen?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

We hebben in eerste instantie alle mogelijke maatregelen getroffen om de opgelopen achterstand te kunnen inhalen tegen 1 september 2020. We doen daarvoor extra inspanningen en realiseren een extra opening. We hebben dat natuurlijk helemaal moeten herschikken. Normaal gezien waren de deuren van de examencommissies in de vakantieperiode gesloten. Wel, we hebben beslist om die deuren open te houden.

Heel concreet. Kandidaten kunnen examens voor het secundair onderwijs afleggen en zijn daar nu ook volop mee bezig. Elk examen voor elke studierichting wordt georganiseerd voor 15 augustus. Er zijn nog voldoende examenplaatsen beschikbaar voor elk vak. Ook de planning na 15 augustus is al beschikbaar, tot eind oktober. Alle kandidaten die zijn ingeschreven bij de examencommissie kunnen zich vrij in- en uitschrijven voor digitale en schriftelijke examens. Voor mondelinge examens, die nu via videogesprek verlopen, en voor praktijkvakken wordt er tot 15 augustus op maat gewerkt. Wie een examen gepland had in deze periode, krijgt in ieder geval een examenkans vóór 15 augustus.

Wie nog niet ingeschreven is bij de examencommissie, moet wachten tot augustus, omdat de examencommissie eerst de 19.000 examens wil inhalen die kandidaten gepland hadden tussen 16 maart en 15 juli.

De examencommissie geeft elke kandidaat die een digitaal of schriftelijk examen gepland had tussen 16 maart en 15 juli, de kans om het examen in te halen voor 15 augustus. Ze houdt het examencentrum hiervoor de hele zomer open en organiseert extra examensessies per dag en het examencentrum is uitgebreid met extra examenruimtes om de social distancing te respecteren. Er zijn voor elk examen nog genoeg examenplaatsen beschikbaar. Iedereen kan tot vijf dagen voor het examen inschrijven. Mondelinge examens verlopen via videogesprek. Praktijkvakken worden op maat georganiseerd in samenspraak met de kandidaten die recht hebben op een examen.

Dan kom ik tot het basisonderwijs. Vanaf het begin van dit schooljaar zijn de examenscholen bekend en gepubliceerd op de website. Via Schooldirect en communicatie van de onderwijsinspectie zijn alle examenscholen op de hoogte dat zij tot eind augustus de tijd krijgen om het examen te organiseren. Daarbij houden zij rekening met de veiligheidsmaatregelen. De onderwijsinspectie houdt in normale omstandigheden enkel toezicht op de organisatie van deze examens. In deze coronaperiode neemt de onderwijsinspectie een sterk ondersteunende rol op via de brugfiguur. Alle inspecteurs zijn namelijk gekoppeld aan scholen en zijn een aanspreekpunt voor de directeur, die met alle vragen over de veilige organisatie van het examen bij de brugfiguur terechtkan.

We proberen het dus zo maximaal mogelijk te organiseren, maar in eerste instantie proberen we de gigantische achterstand van 19.000 examens in te halen. Anderzijds proberen we er ook voor te zorgen dat we na augustus een mogelijkheid kunnen bieden.

De heer Daniëls heeft het woord.

Minister, ik schrik van het getal van 19.000 examens dat ingehaald moet worden. Dat is gigantisch. Ik kan me inbeelden dat dit niet zo vlot te doen is.

Op de website staat: “Wij aanvaarden voorlopig geen nieuwe kandidaten. Pas na 15 augustus organiseren we weer infosessies en kunnen we nieuwe kandidaten examenkansen geven.” Dat is de enige informatie die je op de website vindt. Misschien is het goed om er op een of andere manier een voorinschrijfmodule in te stoppen, zodat die mensen perspectief krijgen en dat we ook zicht krijgen op wat zich aandient. Ik vrees dat er opnieuw een overrompeling zal zijn, als we op 15 augustus op de website plaatsen dat men opnieuw kan inschrijven.

Er zijn altijd infosessies aan de examens gekoppeld. Kunnen die al niet lopen, zodat de studenten alle informatie hebben gekregen? Is het nodig om daar extra volk voor aan te werven? Ik denk aan tijdelijk personeel of leerkrachten die tijdelijk tewerkgesteld waren in scholen, maar tijdens de zomer zonder werk vallen. Misschien kunnen zij daarin ingeschakeld worden, zodat ze nog een maand werk hebben. Ik ben nu luidop aan het nadenken om in versterking te kunnen voorzien om studenten maximaal te kunnen opvangen.

Mevrouw Krekels heeft het woord.

(Slechte geluidskwaliteit)

Minister, ik wil me hier kort bij aansluiten. Ik ben benieuwd naar uw antwoorden, maar ik vraag me ook af of u er zicht op hebt of er misschien studenten zijn die erop hadden gerekend op het einde van dit jaar examens te kunnen afleggen en die graag aan het toelatingsexamen voor arts zouden deelnemen. Zouden zij eventueel bij uitzondering op een of andere manier examens kunnen afleggen voor het toelatingsexamen voor arts of tandarts? Is een uitzondering mogelijk? Kunt u dat eens voorleggen? Blijkbaar bevinden een aantal studenten zich in die positie.

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Wat dat laatste punt betreft, veronderstel ik dat het gaat om leerlingen die sowieso al van plan waren het toelatingsexamen voor arts en tandarts af te leggen en zich daarvoor hebben ingeschreven. Ze hebben zich vanuit dat perspectief ook al ingeschreven voor het examen van het secundair onderwijs. Nu zouden plots leerlingen tot het inzicht zijn gekomen dat ze bij de examencommissie hun diploma van het secundair onderwijs willen halen om dan aan het toelatingsexamen voor arts en tandarts mee te doen. Ik sluit niet uit dat dergelijke uitzonderlijke gevallen bestaan, maar ik denk dat de leerlingen die deze gedachte hadden of die ambitie koesterden, hier al op voorhand mee bezig waren. Zij hebben zich sowieso voordien al ingeschreven voor de examencommissie voor het secundair onderwijs. Ten gevolge van de inhaaloperatie zullen zij effectief voor de examencommissie aan bod komen nog voor het toelatingsexamen voor arts en tandarts plaatsvindt.

Mijnheer Daniëls, u stelt voor om tot extra capaciteit en ondersteuning te komen door leerkrachten in te zetten die geen bezigheden hebben. We moeten erover waken dat we elkaar binnen dit domein geen vliegen afvangen. Zij die de handen uit de mouwen willen steken, ook tijdens de vakantiemaanden, zullen we volgens mij vooral in de zomerscholen zien. Daarvoor zal ook nood zijn aan extra leerkrachten in de klas.

We proberen inderdaad alle zeilen bij te zetten. Wat de ambtenaren betreft, zijn verschillende verloven ingetrokken, waarvoor dank. Hoewel het was voorzien dat ze vakantie zouden hebben, gaan die mensen aan de slag om de grote achterstand van 19.000 examens in te halen.

De heer Daniëls heeft het woord.

Minister, we moeten binnen het onderwijscontingent opletten dat we elkaar geen vliegen afvangen. Dat is juist, maar mij gaat het er vooral om dat we proberen om na 15 augustus 2020 tot een optimale capaciteit te komen.

Mevrouw Krekels, de mensen waar u naar hebt verwezen, hebben zich volgens mij voor een infosessie ingeschreven, maar die sessie is dan geannuleerd, waardoor ze zich niet verder kunnen inschrijven en vast zitten. Er zijn wel degelijk studenten die dit hadden ingepland, maar van maart 2020 tot nu is een lange periode. De vraag is of we daar eens naar kunnen kijken. Dat zijn niet de mensen die nu zeggen dat ze eens naar de examencommissie gaan. Ze hebben dat al vroeger gepland en ze hebben zich ingeschreven. Iemand moet eerst een infosessie volgen voor hij aan het examen kan deelnemen. Ze hebben dat ingepland en ze hebben zich voor de infosessie ingeschreven, maar die sessies zijn afgesloten. Ik denk dat ze al sinds maart 2020 niet meer verder kunnen. Ze kunnen er nu niet meer bij, maar ze zijn wel aan het wachten. Ik denk dat we nog eens naar die groep moeten kijken, want zij rijden zich vast. Dat zijn niet de mensen die nu plots tot het inzicht komen dat ze eens snel naar de examencommissie willen.

Minister, ik zie dat u daar nog iets over wilt zeggen. Ik heb er geen probleem mee dat ik niet het laatste woord heb.

Minister Ben Weyts

Voor alle duidelijkheid: diegenen die al ingeschreven waren voor een infosessie, krijgen ook voorrang bij de organisatie van de heropstart van de infosessies.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.