U bent hier

Vrijdag 10 april zijn de website en de webservices niet beschikbaar

Op vrijdag 10 april zijn de website www.vlaamsparlement.be en de webservices niet beschikbaar.
Er is een technisch onderhoud van alle informaticasystemen.
De werken starten om 07:00u en duren tot 09:00u.
Om de impact van de onderhoudswerken te beperken, vindt het onderhoud ’s ochtends vroeg plaats.
Onze excuses.

Mevrouw Schauvliege heeft het woord.

Mijn vraag om uitleg gaat over een studie van het Steunpunt Wonen, u welbekend, waaruit blijkt dat er jaarlijks 4,8 miljard euro nodig zou zijn voor de renovatie van Vlaamse woningen om de ambitie tegen 2050 te behalen. Dat is toch wel een serieus bedrag.

Minister, ik heb de minister van Wonen hierover ondervraagd en die heeft een heel pak van mijn vragen doorverwezen naar u. Daarom wil ik u die vragen vandaag voorleggen. Het Steunpunt Wonen geeft aan dat het huidige investeringsritme onvoldoende is en dat er dus bijkomende inspanningen zullen moeten gebeuren, en dat er ook goede afspraken moeten worden gemaakt met alle verschillende actoren.

Minister, hoe kadert u die conclusies in de ambitie van de Vlaamse Regering om tegen 2050 alle woningen in Vlaanderen te laten voldoen aan de hoge energievereisten? Er is natuurlijk het Renovatiepact van uw voorganger. Ik vraag me af of er op basis van de studie van het Steunpunt Wonen bijsturingen moeten gebeuren van dat Renovatiepact. Zo ja, welke? Wat is de timing om in de aanpassingen van dat Renovatiepact te voorzien?

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

De conclusies van de vermelde studie bieden een nuttige wetenschappelijke onderbouwing voor de ambities voor 2050 van de Vlaamse Regering. We staan inderdaad voor een enorme uitdaging op het vlak van diepgaande renovatie van ons gebouwenpark. Hiervoor moet zo snel mogelijk een renovatiegolf op gang komen. Concreet betekent dit dat we zo snel mogelijk moeten evolueren naar een regime waarin heel wat woningen de sprong naar label A moeten maken. In het geval de renovaties gefaseerd verlopen, bijvoorbeeld eerst naar label C en later naar label A, zal het aantal woningen waarin per jaar een of meer ingrepen worden uitgevoerd, logischerwijze gevoelig hoger liggen. Een aangepaste en op verschillende doelgroepen afgestemde ondersteuning is daarbij essentieel.

Het is eveneens duidelijk dat een flinke groei in de renovatieactiviteit niet alleen bijdraagt aan de energie- en klimaatdoelen, een verhoogd wooncomfort, betere gezondheid en minder energieverbruik, maar ook een belangrijke positieve impact heeft op onze economie en tewerkstelling. Daarom is het belangrijk de publieke middelen zo in te zetten dat ze een maximaal hefboomeffect genereren. Ik onderzoek ook in hoeverre we daarvoor bijkomende private en Vlaamse en/of Europese publieke middelen kunnen inzetten.

De berekening van het benodigde investeringsbudget dat in de studie wordt vermeld, komt overeen met wat het Vlaams Energieagentschap (VEA) voorziet in het kader van de opmaak van de langetermijnstrategie voor renovatie, die ik binnenkort aan de Vlaamse Regering zal voorleggen voordat we ze overmaken aan de Europese Commissie.

Daarin wordt rekening gehouden met een gemiddelde investering van 55.000 euro per woning. Aangezien 95 procent van het bestaande woningpark van bijna 3 miljoen wooneenheden moet worden gerenoveerd, komen we op een totale investering van 140 tot 150 miljard euro tussen vandaag en 2050. In die langetermijnrenovatiestrategie 2050 staat het belang van het benutten van sleutelmomenten in de levensloop van een woning, zoals verkoop, erfenis, huurderswissel, sloop en herbouw, centraal.

Het regeerakkoord bepaalt ook dat we nieuwe eigenaars vanaf 2021 zullen stimuleren om niet-energiezuinige woningen uiterlijk vijf jaar na de overdracht van de volle eigendom energetisch te renoveren.

De onderzoekers stellen ook vast dat een groot deel van de investeringen nodig is bij de meest kwetsbare huishoudens op de woningmarkt en dat de renovatiekosten voor deze groep hoger liggen dan voor de andere doelgroepen. Een aantal bestaande maatregelen speelt daar tot op zekere hoogte al op in, zoals de energiehuizen, de renteloze energieleningen en het opstartende noodkoopfonds. Daarnaast werken we tegen 2021 aan een versoepeling van de voorwaarden voor de renteloze energielening. Ter bevordering van de klantvriendelijkheid en de transparantie worden in een eerste fase zoveel mogelijk premies die gericht zijn op energiebesparing, kwaliteitsverbetering en aanpassing van de woning in een loket gebundeld met het oog op een overkoepelende woningrenovatiepremie later deze legislatuur.

Mijn collega van Wonen zal de maximale EPC-score binnen de minimale woningkwaliteitseisen ook geleidelijk aanscherpen.

Ik ben ervan overtuigd dat de aangekondigde maatregelen belangrijke stappen zullen zijn om die duw te geven.

Overweeg ik aanpassingen aan het bestaande Renovatiepact? Zoals geweten, is het de ambitie van het Renovatiepact om tegen 2050 alle bestaande woningen te renoveren tot de in 2016 vastgelegde langetermijndoelstelling. Deze langetermijndoelstelling zal nog verder verfijnd worden in functie van woningtypologie. Ikzelf en de huidige regering staan ook volledig achter deze doelstelling. U ziet dat ook in het regeerakkoord en in de beleidsnota Energie heel wat bijkomende maatregelen zijn vermeld om de renovatiegraad te verhogen.

Het Renovatiepact is natuurlijk geen statisch gegeven maar een dynamisch samenwerkingsverband waarbij alle relevante actoren uit de bouwsector, het middenveld, de overheid en de financiële sector de handen in elkaar slaan en een bijdrage leveren. In de beleidsnota wordt het Renovatiepact 2.0 aangekondigd, wat duidt op de vastberaden wil om meer impact te genereren. Naast de voorbereiding van de vermelde maatregelen werken we onder meer ook aan een optimalisering van het Energiearmoedeprogramma en worden er heel regelmatig nieuwe functionaliteiten toegevoegd aan de woningpas, waarmee we binnen Europa een pioniersrol spelen.

In de loop van het voorjaar zal ik een nieuwe stand van zaken over het Renovatiepact voorleggen aan de Vlaamse Regering.

Mevrouw Schauvliege heeft het woord.

Minister, bedankt voor uw antwoord. Ik denk dat het klopt wat u zegt, dat er al veel gebeurt en dat daar de voorbije jaren sterk op ingezet is. Maar we voelen allemaal dat er bijkomende maatregelen nodig zullen zijn. Als ik u goed begrepen heb, plant u volgend voorjaar een aanpassing van het Renovatiepact. Er zijn ook reeds een aantal heel concrete maatregelen aangekondigd. Zo zullen er vanaf 2021 voor wie eigenaar wordt van een woning stimulansen komen om binnen de vijf jaar grondig te renoveren. We zijn natuurlijk allemaal een beetje benieuwd naar wat die stimulansen zullen zijn. Eerst was er een verplichting om dat te doen. Men heeft nu de switch gemaakt naar een stimulans. Maar wat zal dat zijn? Zal dat een soort beloning zijn? Zal dat een subsidie zijn, een geldelijke beloning? Dat is allemaal nog een beetje afwachten. Maar ik denk dat het wel heel belangrijk is om daarover heel snel duidelijkheid te geven, om ervoor te zorgen dat de markt zelf en de potentiële eigenaars goed weten wat hen te wachten staat, want dat geldt evengoed voor iemand die bijvoorbeeld een woning wil verkopen.

Ook het samenwerken tussen de verschillende beleidsdomeinen – maar dat hoef ik u niet uit te leggen – Wonen, Energie en Omgeving zal daarbij cruciaal zijn. Dus we kijken ernaar uit wat dat nieuwe renovatiepact allemaal zal omvatten. Maar ik denk dat het heel belangrijk zal zijn om iedereen mee te hebben en echt binnen te dringen in de harten en hoofden van mensen om hen te overtuigen van het grote belang van renovatie in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Op dat vlak hebben we denk ik met zijn allen een heel belangrijke taak.

Maar het zal ook belangrijk zijn dat de volledige, ruime keten wordt meegenomen. Dan gaat het niet alleen over eigenaars maar evengoed over de bouwsector, adviseurs, lokale besturen enzovoort. Dus ik denk dat het echt een pact moet worden waar iedereen bij betrokken is.

Ik wil ook uw aandacht vestigen op een resolutie die op het einde van vorige legislatuur is goedgekeurd in dit parlement. Onder meer de heer Bothuyne was een van de indieners van die resolutie, waar een aantal heel nuttige suggesties in staan wat betreft de bijsturing van het Renovatiepact. Er wordt onder andere gepleit voor een renovatiecoach die de ontzorging van de mensen op zich kan nemen. Je kunt heel veel stimulansen voorzien, je kunt heel veel doen, maar als mensen een hele administratieve molen moeten doorlopen of alles moeten uitzoeken omdat het heel ingewikkeld is, dan beginnen ze er gewoon niet aan. Het is dus belangrijk om ook daar volop op in te zetten. Ik wil dus heel expliciet pleiten voor die renovatiecoach waar mensen een beroep op zouden kunnen doen.

De heer Anaf heeft het woord.

Collega Schauvliege zegt terecht dat we iedereen mee moeten hebben. Minister, we hebben hier de discussie over het rapport van de SERV al gehad, en nu deze analyse van het Steunpunt Wonen. Daarvan zegt u terecht dat het een heel nuttige, wetenschappelijke onderbouwing zou kunnen zijn van het beleid. U zegt ook dat we publieke middelen maximaal moeten inzetten om een hefboomeffect te genereren. Dat volg ik volledig. We moeten de publieke middelen die er zijn op de juiste manier inzetten. Ik citeer letterlijk uit het rapport van het Steunpunt Wonen: “Door de omvang van de renovatienoden en de vaststelling dat huurwoningen en huishoudens in het eerste inkomensquintiel een  slechtere bouwtechnische kwaliteit, hogere renovatiekosten (voor de woningkwaliteitsgebreken) en een lagere kans op renovatie hebben, lijkt een heroriëntering van de substantiële overheidssteun voor eigenaarschap naar de ondersteuning van renovaties in het algemeen en met bijkomend accent  op  de  huursector, bij te dragen aan een meer evenwichtige ondersteuning van de noden in de verschillende deelmarkten.”

Dat is wat wij hier al verschillende keren hebben gezegd en wat ook de SERV heel duidelijk heeft aangegeven. Als we echt die doelstellingen willen halen, moeten we net inzetten op de huurmarkt en op de mensen met de laagste inkomens. Dat is wat momenteel zowel in de beleidsnota als in het Renovatiepact totaal ontbreekt. Deze regering zegt altijd dat ze een beleid wil voeren dat gebaseerd is op wetenschappelijke inzichten. Bewijs dat dan door, als er een heroriëntering en een herziening van het Renovatiepact komt – een Renovatiepact 2.0 –, dat echt ernstig te nemen, samen met uw collega's, onder andere minister Diependaele. Bewijs dat dan door de maatregelen van de Vlaamse overheid en het geld dat we daarin steken, te heroriënteren naar degenen die het echt nodig hebben.

Ik doe nog eens een oproep om dat echt ernstig te nemen. Van renteloze leningen en premies heeft de SERV heel duidelijk gezegd dat dat voor die doelgroepen echt geen oplossing zal zijn. Dus kom in het nieuwe Renovatiepact met voorstellen om voor die doelgroepen effectief iets te kunnen betekenen. 2030, 2050, het lijkt nog heel ver weg maar het is morgen. Ik vrees dat we tijd aan het verliezen zijn om die doelstellingen te kunnen halen.

De heer Pieters heeft het woord.

Minister, we hebben het hier al een paar keer over gehad. Er zijn een aantal maatregelen aangehaald, ook in verband met het veranderen van een verplichting in een stimulans, en rond de periode van vijf jaar om mensen aan te sporen om te voldoen aan de normen. Wij hebben een probleem met die normen en de timing daarrond. Zoals collega Anaf aangaf, zijn heel veel mensen niet mee. Ik verwijs weer naar het woordje ‘draagvlak’ dat de minister heel vaak in de mond neemt. We kennen het spreekwoord: ‘Je kunt het paard wel naar het water leiden, maar je kunt het niet verplichten om te drinken.’ Je kunt wel mensen proberen te leiden, maar uiteindelijk moeten zij het gaan doen.

We hebben voldoende middelen, alleen komen ze niet bij de mensen terecht. Waarom? Mensen zijn verontrust, zijn soms het noorden kwijt, weten niet goed wat ze nog mogen, want wat gaat er in de toekomst nog komen? De laatste vijftien jaar zijn we geëvolueerd naar een woonvorm die we niet kennen. De mensen kennen dat niet. Wat men niet kent, dat wil men niet. We hebben ons ook toegelegd op zeer zware investeringen zoals fotovoltaïsche cellen, warmtepompen en noem maar op. Dat zijn zware investeringen die een normale mens die zijn woning renoveert, niet doet wegens de hoge kosten.

Er is ook die timing van vijf jaar. Mensen spreiden hun investeringen. Die kunnen die investering niet aan op vijf jaar. Ik heb ook al verwezen naar de renteloze lening. Dat is heel mooi, dat je geen rente moet betalen, maar als je het kapitaal niet afbetaald krijgt, wat heeft een renteloze lening dan voor nut?

We moeten de mensen aangeven waar het op staat, maar ook de beroepssectoren. Teach the teacher. Ook in de architectenopleiding en in de aannemersbedrijven: we moeten ze overtuigen van het nut ervan. En ook de mensen moeten overtuigd raken van het nut. Ik heb vijftien jaar geleden zelf een verbouwing gedaan. Dat was toen, in verhouding, zeer beperkt. Ik voldoe vandaag nog altijd aan de norm. Maar ik heb er ook gedurende die periode de woonkwaliteit van.

Ik ben er ook van overtuigd dat dat nodig is. Alleen zijn er mensen die het kunnen, maar nog meer mensen die het niet kunnen. En die moeten we mee krijgen. We moeten achteromkijken en ervoor zorgen dat iedereen mee is. Als je telkens maar weer maatregelen toevoegt, snappen mensen het niet meer. Zelfs de ambachtsmensen die het moeten uitvoeren, snappen het niet meer. Dus kijk om, creëer een draagvlak en maak dat er ook iets uit komt, uit die verplichtingen die we opleggen.

De heer Danen heeft het woord.

Een energetisch gerenoveerd huis is natuurlijk niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor de waarde van dat huis, dus voor de mensen die er wonen en voor de energiefactuur. Iedereen wint bij energetisch goede huizen. Het is ook beter voor de buurt, want de buurt ziet er beter uit. En het is goed voor de aannemers die het werk moeten uitvoeren. We moeten dus echt alles op alles zetten om daar werk van te maken.

U kent mijn pleidooi, minister. Ik vond de maatregel van de vorige regering, om een aantal verplichtingen op te leggen bij de overdracht van een huis, wel een goede maatregel. Want als mensen in een huis wonen en ze moeten dingen doen, zijn ze minder geneigd om ze te doen. Ik kijk dus echt uit naar de maatregelen die u gaat nemen om hen te verleiden en te stimuleren, maar ik wil u echt vragen om te heroverwegen om die verplichting binnen de vijf jaar bij overdracht in te voeren. Dat was zo beslist, maar het is nooit ingevoerd. Ik denk dat dat de enige maatregel is die werkt. Tal van experten geven mij daar trouwens gelijk in. En de vorige regering was daar ook van overtuigd. Wat is er in godsnaam gebeurd, waardoor dat inzicht op een paar maanden tijd weggegaan is?

De heer Gryffroy heeft het woord.

We hebben in de vorige legislatuur enorm hard gewerkt op dat Renovatiepact. We hebben er ook voor gezorgd dat heel veel stakeholders daarbij betrokken zijn. Dat moet ook maken dat je een draagvlak kunt creëren. Maar een draagvlak maak je niet in één dag. Dat vraagt tijd.

Ik zie toch – er is gisteren nog een uitnodiging binnengekomen – dat ook de bouwwereld, dus de mensen die bouwen, via Confederatie Bouw enzovoort, al nadenkt over innovatieve technologieën die het bouwen goedkoper en beter maken. Collega Pieters, ik ben een believer in technologie en innovatie. Ik ben geen non-believer. Ik ben geen pessimist op dat vlak. Met pessimisme koop je niets. Daarmee creëer je alleen een angstpsychose. We moeten gewoon keihard verder blijven werken aan de realisatie van het Renovatiepact.

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Er waren veel tussenkomsten en suggesties. Ik wil nog een aantal punten aanbrengen. De bedoeling is om tegen eind dit jaar met bijkomende maatregelen te komen.

De verplichting is inderdaad een stimulans geworden. Dat wil zeggen dat we zoveel mogelijk burgers gaan moeten verleiden om over te gaan tot een renovatie. Dat wil zeggen dat we in een goede omkadering moeten voorzien.

Een aantal zaken heb ik hier al opgesomd. We zijn aan het kijken naar die renteloze lening: verbreden tot 30.000 euro, maar ook versoepelen. Er is ook de noodkooplening. We kijken ook naar een verhoogde premie, omdat we de middelen ook aan het bundelen zijn. We onderzoeken ook of we eventueel een korting kunnen geven bij onroerende voorheffingen. Betere ontzorging is ook van groot belang – daar zijn ook verschillende tussenkomsten over geweest. Er is de renovatiecoach. De thermografische scan staat ook in het energieplan. Dus al die zaken zullen eind dit jaar worden toegevoegd aan het Renovatiepact. We zijn aan het kijken wat we nog kunnen doen.

Collega Anaf, voor de huursector is er wel een verplichting. De verhuurders zijn wel verplicht om te renoveren. De maximale EPC-score (energieprestatiecertificaat) zit bij minister Diependaele. Die zal worden aangescherpt.

Voor de rest zetten we tegen eind dit jaar in op stimuleren, zodat we in 2021 een grote renovatiegolf kunnen inzetten. Belangrijk daarbij – daarover ben ik in overleg met ministers Crevits en Weyts – is dat we voldoende arbeidskrachten hebben. We kunnen van alles plannen, maar als er weinig volk is dat de renovatie kan doen, hebben we ook een probleem. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat er ook een draagvlak is.

Als we de krachten bundelen en dit goed aanpakken met verschillende tegemoetkomingen, zullen heel wat mensen die een huis kopen misschien energetisch renoveren. Als je al die zaken samentelt – renteloze lening, verhoogde premies, ontzorging en andere stimuli –, dan is dat toch een mooi pakket om voor te gaan. Dan is het een kwestie van voldoende arbeidskrachten te hebben. Aan dat punt moeten we nog voortwerken. Hopelijk zal alles eind dit jaar worden gefinaliseerd.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.