U bent hier

Vrijdag 10 april zijn de website en de webservices niet beschikbaar

Op vrijdag 10 april zijn de website www.vlaamsparlement.be en de webservices niet beschikbaar.
Er is een technisch onderhoud van alle informaticasystemen.
De werken starten om 07:00u en duren tot 09:00u.
Om de impact van de onderhoudswerken te beperken, vindt het onderhoud ’s ochtends vroeg plaats.
Onze excuses.

De heer Danen heeft het woord.

Mijn vraag gaat over de kerntaken van de distributienetbeheerder. Deze kwestie staat namelijk ook in het Vlaams regeerakkoord en ik denk dat hier snel duidelijkheid over moet komen omdat er heel wat uitdagingen zijn op het vlak van energie en omdat er ook private aanbieders zijn die allerlei dingen willen doen. De vraag is hoe we daarmee omgaan.

Voor alle duidelijkheid: ik neem op dit moment geen standpunt in over wat u wel of niet moet doen. Maar ik denk wel dat er vlug duidelijkheid moet komen rond de kerntaken van de distributienetbeheerder.

In de gecoördineerde statuten van de werkmaatschappij Fluvius System Operator cvba zijn onder artikel 2 een twaalftal doelstellingen opgenomen. Die worden vrij ruim omschreven. Een van die doelstellingen luidt als volgt: “het uitoefenen van alle activiteiten in verband met het leveren van energiediensten en voorzieningen aan distributienetgebruikers, onder meer binnen het kader van de activiteiten van haar vennoten, zowel administratief, technisch, commercieel, sociaal e.a.”. Ik denk niet dat je iets veel ruimer kunt stellen. Het staat er alleszins zo in en daar moeten we het op dit moment mee doen.

Bijkomend is er in artikel 2 opgenomen dat Fluvius System Operator alle activiteiten kan ontplooien die rechtstreeks ofwel onrechtstreeks, hoofdzakelijk of aanvullend in verband staan met het doel van de vennootschap. De vennootschap mag in het algemeen alle roerende en onroerende, financiële, industriële of commerciële handelingen verrichten die, geheel of ten dele, rechtstreeks of onrechtstreeks met haar doel verband houden.

Fluvius Sytem Operator cvba vult deze doelstelling in met een dienstverlening naar de openbare besturen. Ik denk dat ze daar goed werk verrichten en al hebben verricht. Zo helpt Fluvius System Operator de lokale besturen om inzicht te krijgen in het eigen energieverbruik door het aanbieden van een online energiemanagement – E-lyse genoemd –, het organiseren van webinars en het inrichten van een helpdesk voor vragen. Daarnaast geeft Fluvius System Operator advies op maat aan lokale besturen bij het plannen van energiebesparende maatregelen. Lokale besturen die bijvoorbeeld willen investeren in fotovoltaïsche panelen kunnen een beroep doen op Fluvius voor een eerste oriënterende studie en eventueel ook voor een detailstudie. Ook bij het opmaken van gemeentelijke klimaatplannen of hemelwaterplannen kan Fluvius de nodige ondersteuning bieden aan de lokale besturen.

In het regeerakkoord van deze Vlaamse Regering werd onder het hoofdstuk ‘Flexibel en slimmer energiesysteem’ de volgende bepaling opgenomen over het netbeheer: “Met het oog op transparantie, financiële stabiliteit en het vermijden van kruissubsidiëring realiseren we bij netbeheerders en Fluvius een analytische boekhouding met scheiding tussen de verschillende (energie) gereguleerde en niet-gereguleerde activiteiten. Volgens het nieuwe opzet van de elektriciteitsmarkt moeten energiediensten zoals bijvoorbeeld opslag marktgebaseerd en concurrerend zijn. Daarom laten we niet toe dat netbeheerders energieopslagfaciliteiten bezitten, ontwikkelen, beheren of exploiteren. De taken van netbeheerders en Fluvius zullen in het kader van een kerntakendebat herbekeken worden, dit vooral om te zorgen dat de netbeheerders en Fluvius zich maximaal concentreren op hun kerntaak: een goed werkend distributienet dat de uitdagingen van morgen aankan.” Dat is natuurlijk ook al heel wat.

Daarom, minister, heb ik de volgende vragen voor u.

Het regeerakkoord stipuleert zeer duidelijk dat de netbeheerders en Fluvius zich maximaal moeten concentreren op hun kerntaak: een goed werkend distributienet dat de uitdagingen van morgen aankan. De mogelijkheid tot dienstverlening aan de lokale besturen is opgenomen in artikel 2 van de gecoördineerde statuten van Fluvius. Is er geen tegenspraak tussen de gecoördineerde statuten van Fluvius en de bepaling in het Vlaams regeerakkoord?

Zal de bestaande dienstverlening van Fluvius aan de lokale besturen, bijvoorbeeld het opmaken van energiezorgplannen, hemelwaterplannen en klimaatplannen, nog tot de kerntaak van deze vennootschap kunnen blijven behoren?

Wat is de stand van zaken van het kerntakendebat over de taken van de netbeheerders en Fluvius? Wanneer zal dat debat een sluitstuk kennen?

Ik heb nog een bijkomende vraag. Een aantal diensten die Fluvius aanbiedt aan de lokale besturen, kunnen ook aangeboden worden door private spelers op de markt. Ziet u de huidige dienstverlening van Fluvius aan de lokale besturen als concurrentie voor de private markt? Ik denk daarbij aan adviesbureaus, consultants en dergelijke, maar ook aan andere spelers die zich allicht op de markt zullen begeven, onder andere in het kader van de digitale meter.

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Collega Danen, ik kan u meedelen dat in de schoot van de bestuursorganen van Fluvius momenteel overleg wordt gepleegd over een nieuwe strategische visie voor het netwerkbedrijf. Uit deze strategische visie zal onder andere tot uiting moeten komen welke kerntaken het bedrijf voor zichzelf de komende jaren ziet. Dat is oefening 1. Het is goed dat ze dat doen, maar dat moet natuurlijk passen in de visie en de afspraken die zijn gemaakt in het Vlaams regeerakkoord en de beleidsnota.

Zodra ik deze strategische visie heb en afgetoetst heb aan het Vlaams regeerakkoord en de beleidsnota, zal dat worden besproken in de schoot van de Vlaamse Regering. Daarna ben ik ook bereid om hier toelichting over te geven.

Over bepaalde aspecten zijn in het regeerakkoord wel al duidelijke keuzes gemaakt. Zo moeten energiediensten, zoals opslag, marktgebaseerd en concurrerend zijn. Daarom zal ik niet toelaten dat netbeheerders energieopslagfaciliteiten bezitten, ontwikkelen, beheren of exploiteren. Ook energieproductie, bijvoorbeeld warmte, is geen taak voor de netbeheerder.

Voorts verwacht ik van de netbeheerders en Fluvius dat ze zich in het kader van het kerntakendebat maximaal concentreren op hun kerntaak: een goed werkend distributienet dat de uitdagingen van morgen aankan. Die uitdagingen zijn groot; denk bijvoorbeeld aan duurzame gebouwenverwarming, een groter aandeel hernieuwbare energie en elektrische wagens. Dat zijn allemaal grote uitdagingen voor de toekomst. Ik denk dat Fluvius zich maximaal moet concentreren op een goed draaiend distributienet. De integratie van meer variabele, hernieuwbare en gedecentraliseerde energie resulteert in een toenemende vraag naar digitalisering, flexibiliteit en slimmer netbeheer. Ook dat is een belangrijk gegeven.

Voor de ondersteuning van lokale besturen met lokale energie- en klimaatplannen zie ik eerder een taak weggelegd voor het nog op te richten lokaal expertisecentrum. Je hebt verschillende entiteiten en we moeten goed kijken wie de ondersteuning van de lokale besturen het best kan doen: wie heeft de beste knowhow, wie staat het dichtst bij de lokale besturen? We hebben er wel een aantal voor ogen.

Fluvius zal in het kader van de kerntakenoefening al haar dienstverlening aan de lokale besturen onder de loep moeten nemen en een analyse maken van de meerwaarde voor het bedrijf en haar aandeelhouders in het kader van de realisatie van haar kerntaken. Voor het verlenen van bepaalde diensten aan de lokale besturen doet Fluvius overigens zelf een beroep op de private markt en is er geen sprake van enige concurrentie. Zoals ik al zei, kan ik niet vooruitlopen op het resultaat van de oefening die momenteel bezig is, maar we komen hier zeker op een gepast moment op terug.

De heer Danen heeft het woord.

Op zich is het goed dat de tijd wordt genomen om deze oefening te maken. Het is natuurlijk een gigantische verandering. Fluvius en de netbeheerders, de antecedenten ervan, hebben alleszins heel goed werk geleverd. Dat doen ze zeker nog. Minister, u weet ook wel dat netbeheerders net ontstaan door de gemeenten en provincies omdat er geen private spelers waren die die taak wilden opnemen. In die geest is het goed om de taak van Fluvius te bekijken. Het ondersteunen van lokale besturen lijkt mij bijvoorbeeld zeer zinvol, en het is ook zinvol dat ze dat blijven doen.

Maar op die domeinen waar heel veel private spelers zijn, ook spin-offs van universiteiten, onderzoeksbureaus en consultancybureaus, waar veel concurrentie heerst, lijkt het me verstandig om die taken door hen te laten doen en minder door Fluvius, omdat er werk genoeg zal zijn. We willen geen taken van Fluvius afnemen. Het is goed dat er snel duidelijkheid komt. Maar nogmaals, het is goed dat de tijd wordt genomen en dat er met de juiste mensen wordt gesproken. Dat dan een gecoördineerde en geïntegreerde aanpak volgt, is zeer zinvol. Zoals gezegd, kom ik hier later graag op terug.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Collega Danen, ik wil het nog wat duidelijker stellen: voor mij is er een heel duidelijke scheidingslijn tussen wat tot de kerntaak van Fluvius behoort en wat niet. Hun kerntaak – die moeten ze nu uitwerken – omvat alles wat gebonden is aan het net; wat leuk is voor gemeenten, moet het ook doen voor gemeenten. Alles wat niet gebonden is aan het net is geen kerntaak.

Dat staat ook indirect zo in het regeerakkoord, omdat we denken dat je altijd het risico loopt op kruissubsidiëring: ik doe een taak voor een gemeente, maar is dat wel perfect gealloceerd aan wat het kost voor die gemeente? Is er nergens sprake van een verdoken kost in je elektriciteitsfactuur omdat je niet alle kosten kunt alloceren aan een bepaalde taak? Daarom moet die scheidingslijn heel strikt zijn. Zij moeten zich bezighouden met het net en dat is al een gigantische taak, namelijk maken dat het net voorbereid is op de toekomstige energietransitie.

De heer Bothuyne heeft het woord.

Dit is een belangrijk debat, dat in de eerste plaats thuishoort waar het moet worden gevoerd, en dat is de raad van bestuur van Fluvius, de intercommunale. Het zijn de gemeenten en de steden die ons net beheren en die uiteraard ook zelf moeten beslissen op welke manier ze dat willen doen binnen het kader dat Vlaanderen schept.

Minister, wat is de timing van het overleg met Fluvius? Wanneer wilt u met Fluvius in debat treden? Voorzitter, de minister mag uiteraard toelichting geven over haar gesprekken met Fluvius, maar het zou ook nuttig zijn om, als de strategische oefening binnen Fluvius is afgerond, hen uit te nodigen in de commissie om het debat rechtstreeks aan te gaan.

Minister, de dienstverlening aan lokale besturen is iets waar niet alleen private spelers op werken. Als schepen van Patrimonium van de mooie gemeente Kruisem krijg ik geregeld e-mails en bezoeken van het Vlaams Energiebedrijf, opgericht in de schoot van de Vlaamse overheid, dat een gelijkaardige dienstverlening probeert te ontwikkelen. Hoe ziet u dat? Op welke manier ziet u de afstemming tussen het Vlaams Energiebedrijf en de opdracht die Fluvius heeft gekregen van haar vennoten?

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Ons kabinet zit maandelijks samen met Fluvius. Wij volgen dat dus wel van dichtbij op. Op dit moment zijn er nog een aantal discussies in de schoot van Fluvius die nog moeten worden uitgeklaard. Zodra die oefening klaar is in de schoot van de bestuursorganen van Fluvius, zullen we aftoetsen of de afspraken die zijn gemaakt, passen in het kader van het Vlaamse regeerakkoord en de beleidsnota.

Ik ben er zeker van dat ze daar zullen uit geraken. Dan zal dat naar ons en uiteraard ook naar het parlement komen. Ik heb de contouren geschetst en ik verwacht dat de netbeheerders en Fluvius zich daar maximaal op concentreren. De lokale ondersteuning moeten we maximaal kunnen behouden.

De heer Danen heeft het woord.

Minister, er is dus nog veel werk voor de boeg, net zoals in tal van andere domeinen. Het is vooral belangrijk dat wat Fluvius nu doet voor de openbare besturen en administraties, zoals het opmaken van energiezorgplannen, hemelwaterplannen, klimaatplannen en noem maar op, uiteindelijk niet minder zal gebeuren, maar net meer gebeurt. Wie dit dan precies doet, maakt me eerlijk gezegd minder uit, maar het zou wel zo moeten zijn dat er meer en efficiëntere plannen worden gemaakt om de energieprestaties van onze openbare besturen en alles wat daarrond hangt te bevorderen.

Minister, ik kijk uit naar het vervolg hiervan en denk ook dat het zinvol is om Fluvius eens in de commissie uit te nodigen en te luisteren naar hun visie ter zake.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.