U bent hier

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Minister, een onderzoek van de Universiteit van Glasgow vorig jaar, dat de gevolgen van hersenschade in het voetbal onderzocht, leverde toch wel schokkende resultaten op. Zo zouden herhaaldelijk kopspel en botsingen op het veld leiden tot 3,5 keer meer kans op dementie, 5 keer meer kans op de ziekte van Alzheimer en 2 keer meer kans op parkinson. Voor de Schotse voetbalbond was dat genoeg om het kopspel tijdens de jeugdtrainingen in het voetbal te verbieden bij min-12-jarigen. Ook de Verenigde Staten voerden dat verbod al in. In Vlaanderen was dat voorlopig niet aan de orde. Nochtans waarschuwen ook neurologen voor de hersenschade die koppen kan teweegbrengen. In andere sporten, zoals boksen en American football, werd het gevaar al gefundeerd aangetoond. Voor voetbal onderzoekt men nog de exacte omvang van de mogelijke schade. De KU Leuven voert in dat kader momenteel een onderzoek naar de gevolgen van koppen bij 14- en 15-jarige voetballers.

Voetbal Vlaanderen blijkt voorlopig dus niet van plan een verbod in de voeren, maar moedigt de kinderen aan meer met de voeten te spelen, zodat het koppen automatisch afneemt. Toch mogen we niet uit het oog verliezen dat koppen ontraden niet hetzelfde betekent als helemaal niet koppen. We mogen daar niet te licht over gaan. Het brein is kwetsbaar. Door regelmatig je hoofd te gebruiken bij voetbaltrainingen, kun je het risico lopen op evenwichtsstoornissen en geheugenproblemen. Zeker bij jonge kinderen is het van belang dat hun trainingen op een zo gezond mogelijke manier verlopen.

Minister, hoe staat u tegenover het verbod op koppen bij voetbalspelers onder de 12 jaar? Hoe verloopt het overleg tussen u en de verschillende sportfederaties om gezondheidsrisico’s te bespreken?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

U verwijst terecht naar het lopende onderzoek van de KU Leuven. Dat maakt trouwens deel uit van een ruimere Europese studie. We doen dat dus niet alleen. Het zou ook niet verstandig zijn om hier op zichzelf initiatieven te gaan nemen. Zowel Voetbal Vlaanderen, de Koninklijke Belgische Voetbalbond (KBVB) als de Union Européenne de Football Association (UEFA) werkt mee aan het onderzoek. We doen het dus wel gedegen.

Onderzoek bevestigt dat er bij voetbal een verhoogd risico op hersenschade bestaat, zonder dat vaststaat dat kopballen daarvan de oorzaak zijn. Het opleidingsmodel van Voetbal Vlaanderen en de ingrepen in het spelverloop bij min-13-jarigen hebben tot gevolg dat het kopspel de facto niet wordt gestimuleerd. Het blijkt ook dat tijdens wedstrijden van min-12-jarigen kopspel weinig voorkomt. Door het beperkte terrein is dat bovendien met een veel beperktere intensiteit. Het is dus niet vergelijkbaar met het reguliere voetbal van elf tegen elf.

Ik heb vertrouwen in de ernst waarmee Voetbal Vlaanderen die thematiek aanpakt. Het decreet inzake gezond en ethisch sporten legt aan de sportfederaties ook een aantal taken op in verband met gezond sporten. Er is een ‘checklist gezond sporten’, die voor de federaties concreet oplijst welke stappen ze daarin moeten zetten. Zo moeten ze dat beleid uitwerken in samenwerking met een arts en een analyse maken van de sportspecifieke risico’s van hun sport. Ze moeten daar ook maatregelen aan koppelen die die risico’s moeten voorkomen en bestrijden.

Vanuit het Vlaamse sportbeleid subsidiëren we ook Gezond Sporten Vlaanderen, een multidisciplinaire vereniging die medische en paramedische professionals uit de sportgeneeskunde verzamelt om gezond sporten in Vlaanderen wetenschappelijk verantwoord te promoten en om de federaties te ondersteunen bij het uitwerken van hun beleid rond gezond sporten. Gezond Sporten Vlaanderen heeft ook een toolbox ontwikkeld voor vrijwel alle sportfederaties. Daarin zitten onder meer een template voor een medische commissie, een letselregistratiedocument en een risicoanalysemodel. Gezond Sporten Vlaanderen levert ook advies op maat aan de federaties.

Afhankelijk van de bevindingen van die Europese studie, kunnen desgevallend initiatieven genomen worden, maar tot de dag van vandaag moet je in rekenschap brengen dat, gelet op de kwetsbare groep, zijnde de 12-jarigen, dat risico vandaag veeleer beperkt is. Dat is op zich een goede zaak.

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Minister, ik dank u voor het antwoord. Het klopt inderdaad dat je speelt op een kleiner terrein en dat het indribbelen wordt gestimuleerd. Maar bij onze jeugd zijn de hersenen nog zeer kwetsbaar. U zegt dat het nog niet echt bewezen is dat het koppen aanleiding geeft tot hersenschade. Nochtans heb ik daar vorige legislatuur meerdere malen op gewezen. Er zijn al heel veel studies gebeurd, niet enkel deze studies die u nu aanhaalt, en daaruit blijkt wel degelijk dat er hersenschade wordt opgelopen. U haalt aan dat sport gezond moet blijven, en dat is absoluut waar. Het is juist daarom dat ik hierop blijf hameren. Als uit die Europese studie effectief ook weer blijkt dat er hersenschade kan worden opgelopen bij onze jeugd, moeten zeker de nodige maatregelen worden getroffen.

Wanneer verwacht u de resultaten van deze studie? Wanneer blijkt uit de Europese studie dat het koppen bij onze jongeren hersenschade veroorzaakt, gaat u dan als advies voorleggen aan Voetbal Vlaanderen om het koppen te vervangen door het indribbelen?

De heer Muyters heeft het woord.

Ik wil me graag aansluiten, omdat we uiteraard moeten stilstaan bij deze problematiek. Je moet natuurlijk alles wat in proportie zien. Ik bedoel daarmee dat in het verleden al is gebleken dat Voetbal Vlaanderen daarmee begaan is. In plaats van ingooien is het tot 13 jaar inrollen of indribbelen. Dat zorgt ervoor dat er veel minder gekopt wordt. Ook in de leerplannen voor de clubs is koppen al geen onderdeel meer. Als we kijken naar de trainingen en de opleiding van adolescenten, dan heb ik zelden of nooit gezien of gehoord dat er twintig keer na elkaar wordt gekopt zoals in die studie naar voren komt. Maar ik ben het helemaal eens om te bekijken of er nog bijkomende maatregelen zouden nodig zijn als uit die studie blijkt dat het schadelijk is. Maar laat het ons altijd in proportie zien. Een keer koppen in een match is iets anders dan een training doen waar je dertig keer na elkaar gaat kopen. Er zijn verschillende aspecten waar je rekening mee moet houden. Voor alle duidelijkheid: ik heb in het verleden veel gevoetbald en vaak gekopt, maar niettegenstaande mijn klein karakter, denk ik dat ik nog niet onmiddellijk hersenschade heb. Maar dat mogen anderen beoordelen. (Gelach. Opmerkingen)

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Het onderzoek, dat loopt tot ongeveer medio dit jaar, is vrij ruim opgevat. Het gaat over een onderzoek naar wijzigingen in het brein ten gevolge van een herhaaldelijke lichte impact op het hoofd en de daarmee gepaard gaande klinische consequenties. Het onderzoek gebeurt door een consortium van universiteiten allerhande en onderzoekscentra, namelijk uit Leuven, München, Tel Aviv, Oslo, Bratislava en Utrecht. Er is een serieuze gezamenlijke financiering. Ik denk dat het gaat om een totaalbudget van 300.000 euro. Het is dus een vrij omvattende studie. Intussen is de focus gelegd op het benenspel.

De heer Muyters kan getuigen over persoonlijke ervaringen, wel ik sta geregeld – veel te weinig – langs de kant van het spel van 12-jarigen. Daar stel je vast dat het koppen in dat spel vooralsnog vrij beperkt is.

Mevrouw Saeys heeft het woord.

Ik ben alleszins vol verwachting over wat dat onderzoek zal uitwijzen. Ik wil graag benadrukken dat sporten gezond moet blijven, zeker bij onze jeugd. En als zou blijken dat er toch enig gevaar schuilt, moeten we daarin absoluut maatregelen nemen. Dat signaal moet dan ook worden gegeven.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.