U bent hier

De heer Brouns heeft het woord.

Minister, ik trap een open deur in als ik stel dat scholen vandaag vaak met een capaciteitsprobleem kampen. Het huren van schoolgebouwen is daarbij een aantrekkelijk financieel alternatief om flexibel en snel onderwijsinfrastructuur te kunnen vernieuwen en bijkomende plaatsten aan te bieden. De vorige Vlaamse Regering zorgde ervoor dat dit beleidsinstrument inmiddels in heel Vlaanderen en Brussel kan worden ingezet. De vorige minister van Onderwijs lanceerde in 2016, in samenwerking met het Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs (AGIOn), dan ook een eerste brede oproep aan scholen om huursubsidieaanvragen in te dienen. Op dit ogenblik zijn er al vier oproepen gelanceerd. De vierde en meest recente lancering dateert van 25 april 2019. Dat was telkens met succes.

De huursubsidies kunnen, zoals bekend, worden toegekend aan schoolbesturen uit het gesubsidieerd onderwijs om een gebouw te huren dat voorheen nog geen onderwijsbestemming had. Al lopende huurprojecten of infrastructuur die al een onderwijsbestemming had of vroeger had, kwamen niet in aanmerking. In uw beleidsnota Onderwijs 2019-2024 geeft u aan dat de huur van een schoolgebouw een passende optie kan zijn in de globale huisvestingsstrategie van de schoolbesturen. “Om de scholen voldoende opties te geven”, zo schrijft u in uw beleidsnota, “blijf ik daarom naast de reguliere investeringen en de DBFM-initiatieven inzake scholenbouw, huursubsidies aanbieden.”

Minister, bij de bespreking in de commissie van de onderwijsbegroting 2020 verwees u naar de 5 miljoen euro die werd uitgetrokken voor de uitbetaling van de huursubsidies.

Minister, zou u nog dit jaar en vervolgens ook in de komende jaren een nieuwe oproep lanceren voor de indiening van huursubsidieaanvragen? Zo ja, welk budget voorziet u hiervoor per oproep? Wanneer kunnen we samen met de schoolbesturen de eerstvolgende lancering van een oproep verwachten?

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Ik vind het systeem van huursubsidies een goed systeem. Ik stel ook vast dat steeds meer mensen en scholen dat een goed systeem vinden. Het is een goed systeem omdat je daarmee ook snel kunt tegemoetkomen aan bepaalde noden. De regelgeving voorziet inderdaad in een periodieke oproep.

Sinds de start van het systeem in 2017 hebben er al vier zulke oproepen plaatsgevonden, waardoor er voor scholen van het gesubsidieerd onderwijs meer dan 12.000 extra plaatsen zullen worden gecreëerd.

Zelf heb ik de laatste – vierde – en grootste oproep gedaan. Daarbij werden zo’n 75 extra projecten goedgekeurd, voor ruim 3800 extra plaatsen. Om die toekenningen ook budgettair te kunnen beantwoorden, heb ik bij de begrotingsopmaak voor dit jaar ook meteen 5 miljoen euro extra uitgetrokken. Zo werd het jaarlijks totaalbedrag opgetrokken van 15,2 naar 20,2 miljoen euro.

Wat toekomstige extra oproepen betreft, mogen we het mechanisme natuurlijk niet geïsoleerd bekijken, maar in relatie tot het totaal meerjarig investeringsplan rond schoolinfrastructuur, waarvan ook de reguliere vervangings- en capaciteitsinvesteringen en de DBFM-initiatieven (Design Build Finance Maintain) deel zullen uitmaken.

Uit de afgelopen oproepen kunnen we meer dan waarschijnlijk nuttige lessen trekken. We nemen die dus zeker mee. Maar noteer wel dat ik niet van plan ben om eerst te gaan verhogen en dan terug te treden. Nee, het is sowieso een nuttig instrument. Het heeft zijn deugd bewezen. Ik wil het extra inzetten, vandaar die toch serieuze verhoging van 15 naar 20 miljoen euro. Het zal zeker niet minder worden. Maar ik wil wel bekijken hoe we de drie ‘kanalen’ om tegemoet te komen aan investeringsnoden misschien nog meer op elkaar kunnen afstemmen, op grond van de lering die we kunnen trekken uit de vier afgelopen rondes.

De heer Brouns heeft het woord.

Minister, ik dank u voor uw antwoord. We delen de mening dat het een goed instrument kan zijn om de capaciteitsproblemen aan te pakken. Want inderdaad, we verwachten excellent onderwijs, we verwachten kwaliteit. Uiteraard kan dat enkel in een kwaliteitsvolle omgeving. We moeten heel creatief zijn om alle mogelijke middelen – de DBFM-structuur is daarvan een mooi voorbeeld – te kunnen inzetten om die doelen te kunnen halen.

De heer Coel heeft het woord.

Wij vinden het mechanisme op zich van de huursubsidies uiteraard ook een interessant middel om relatief snel capaciteit bij te creëren. De Vlor heeft al laten verstaan dat het wenselijk is om, voorafgaand aan een nieuwe oproep, een evaluatie te doen. Het is goed dat die nu zal gebeuren. Onze fractie wil waarschuwen voor het oneigenlijke gebruik van dergelijke schaarse middelen en het systeem van het oprichten van infrastructuur-vzw’s, waarbij er eigenlijk gefactureerd wordt aan zichzelf. Minister, kunt u dit meenemen in de evaluatie die nu op komst is?

Mevrouw Goeman heeft het woord.

Ik sluit mij graag aan bij de opmerkingen van de vorige spreker. Minister, op het gevaar af dat het eerder voer is voor een schriftelijke vraag, wil ik u vragen of u enig idee hebt of de huursubsidies die vandaag worden uitgekeerd op een gelijkwaardige manier worden verdeeld over de verschillende koepels en het GO!. Wat is daarin de weging? Ik kan mij voorstellen dat u dat niet meteen weet. Ik kan ook een schriftelijke vraag stellen, maar ik wilde van de gelegenheid gebruikmaken.

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Ik ga er wel van uit dat het een vrij evenwichtige spreiding is, want anders zou ik het wel al gehoord hebben. Er wordt wel een en ander afgewogen, maar uit het hoofd kan ik u de cijfers niet geven.

De opmerking van de heer Coel is natuurlijk terecht. Ik had subtiel verwezen – maar u deed het iets explicieter – naar de constructies die soms worden opgericht waarbij de ene vzw van de andere huurt. We moeten toch eens nagaan of we niet onrechtstreeks aanleiding geven tot zulke structuren. De reguliere financiering DBFM is over dertig jaar en de huur is maximum voor achttien jaar. We moeten natuurlijk ook de marktconformiteit nagaan van de huurprijs op grond waarvan we huursubsidies geven. Het is dus complex. In het kader van de evaluatie willen we die discussie graag uitgeklaard zien.

De heer Brouns heeft het woord.

Voor zover ons bekend, is het enkel geldig voor het gesubsidieerd onderwijs.

Het is evident dat oneigenlijk gebruik opgespoord moet worden en niet kan. Dat is zo voor alle Vlaamse middelen die we inzetten. Dat mag uiteraard niet betekenen dat we afbreuk doen aan de maatregel, die wel degelijk zijn nut heeft bewezen. Zoals ik al zei, kijken we uit naar de eerstvolgende oproep.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

De plenaire vergadering en de commissievergaderingen zijn in principe openbaar, tenzij anders vermeld. 

U wil een vergadering bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.