U bent hier

De voorzitter

De heer Vande Reyde heeft het woord.

Minister, het is fijn u na enige tijd weer te zien, maar helaas moet ik altijd met een probleem tot bij u komen. Ik breng die problemen natuurlijk aan om ze op te lossen, en het ligt zeker niet aan uw persoon.

Het probleem dat ik vandaag aanbreng, betreft het concept van het zorgwonen. Dat is, eenvoudig gesteld, een uitbreiding van een woning die mensen toelaat ervoor te zorgen dat een familielid of een vriend dicht bij huis of dicht bij de mensen in dezelfde wooneenheid zorg kan krijgen. Dat concept is helaas nog niet doorgedrongen tot bij uw administratie, met name het Vlaams Energieagentschap (VEA). Het gevolg daarvan is dat mensen die zo'n zorgwoning hebben, het risico lopen op een zware boete. Er zijn een aantal gevallen bekend.

Ik zal technisch niet te veel in detail gaan. Het concept van zorgwoning is gedefinieerd in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, meer bepaald in artikel 4.1.1. Ik ga het niet voorlezen maar een aantal belangrijke elementen zijn dat de woning een fysiek geheel moet vormen, dat ze dezelfde eigenaar moet hebben en dat ze dient om iemand te verzorgen die bijvoorbeeld een handicap heeft. Als aan die criteria is voldaan, val je onder het concept van zorgwonen. Er is ook nog een toelichting verstuurd naar de bevoegde lokale stedenbouwkundige ambtenaren. Daarin wordt heel specifiek gezegd dat als je een zorgwoning hebt, het aantal wooneenheden niet toeneemt. Dat is heel belangrijk. In het Vlaams Energiedecreet daarentegen staat dat elke eenheid die aparte woonvoorzieningen heeft, wordt beschouwd als een autonoom functionerende wooneenheid.

Er is dus een discrepantie tussen die twee concepten. Volgens de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening wordt zorgwonen duidelijk gedefinieerd als geen aparte wooneenheid, maar in het Energiedecreet is het een beetje vaag omschreven. Dat zorgt ervoor dat het Vlaamse Energieagentschap het in de realiteit als twee aparte wooneenheden beschouwt.

Het gevolg is dat mensen worden beboet omdat ze in de tweede wooneenheid niet de geldende energienormen toepassen. Dat is het probleem. De oplossing – daar zorgt u voor, hoop ik – ligt voor de hand. Er is eigenlijk een aanpassing nodig ofwel aan het Vlaams Energiedecreet, ofwel aan de verduidelijking van het concept zorgwonen in de codex om nog specifieker te stellen dat het niet gaat om aparte wooneenheden. Eenmaal dat is gedaan, kan het VEA die wooneenheden ook nooit meer als twee aparte wooneenheden aanzien, en dan valt het risico op onterechte boetes weg.

We moeten echt voorkomen dat mensen die zorg bieden, mensen die hun kinderen dicht bij huis willen laten wonen, zelfs in het huis, maar toch nog enige autonomie willen geven, het risico lopen op een megaboete van enkele duizenden euro's. Daarvoor is deze wijziging echt noodzakelijk. Ik hoop dat u die snel gaat doorvoeren.

De voorzitter

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Ik kan daar heel kort op antwoorden. Zodra ik aangesteld was, heb ik al een initiatief genomen.

Het gaat inderdaad over een energieregelgeving uit 2009 die een drempel blijkt te zijn voor het uitrusten van zorgwoningen en zelfs tot boetes leidt voor personen met zorgnoden. Vandaar dat ik aan het Vlaams Energieagentschap de opdracht heb gegeven om die regelgeving aan te passen, een regelgeving die de politiek in het verleden heeft gemaakt. Er is daarbij duidelijk te weinig aandacht geweest voor personen met zorgnoden. De wijziging komt er dus hopelijk snel, maar de opdracht is al gegeven.

De voorzitter

De heer Vande Reyde heeft het woord.

Minister, hartelijk bedankt. Ik ben heel blij dat u dit gaat doen. Ik had het eigenlijk vorige week ook al gelezen in de pers.

Ik ga u daarbij helpen. Ik heb het zelf niet gedaan, maar onze diensten hebben een voorstel van decreet opgesteld. Het is een mogelijke oplossing, ik neem aan dat er nog andere zijn. Ik denk wel dat het heel belangrijk is om, eens een oplossing is geïmplementeerd, ervoor te zorgen dat de boetes die reeds zijn uitgeschreven, retroactief worden gecorrigeerd, zeg maar geannuleerd. Het kan niet zijn dat mensen die in goede verstandhouding die zorgwoning hebben ingericht volgens alle bouwvoorschriften die er zijn – want voor alle duidelijkheid, die mensen hebben geen bouwvoorschriften overschreden – worden beboet. Ze zijn volledig in regel. Laat ons er dus retroactief voor zorgen dat de boetes van die mensen verticaal worden geklasseerd.

De voorzitter

De heer Van Rooy heeft het woord.

Dank dat ik mag aansluiten bij collega Vande Reyde, want ik had hier ook een vraag over ingediend. Maar die werd onontvankelijk verklaard, omdat ik te specifiek inging op een bepaalde casus. Ik wil die toch heel even brengen, als u mij dat toestaat. Het sluit natuurlijk heel nauw aan bij wat u zegt: die mensen zouden moeten worden vrijgesteld van de boetes die hun zijn opgelegd. Uit de media heb ik vernomen dat het hier een gezin uit Rotselaar betreft, die voor hun gehandicapte dochter een zorgwoning hadden gebouwd. Het ging om een bijgebouw van 40 vierkante meter. Die krijgen nu een boete van 3000 euro, waartegen ze overigens wel in beroep zijn gegaan.

Ik zou toch willen vragen of die boetes met terugwerkende kracht kunnen worden kwijtgescholden of terugbetaald. Collega Vande Reyde, het verbaast mij een beetje dat u zich beperkt tot een deel van het verhaal. U bent toch een liberaal. En van de N-VA wordt ook gezegd dat ze liberaal zijn, soms nog liberaler dan Open Vld. Het verbaast mij dat er überhaupt een systeem bestaat waarbij mensen boetes krijgen van de overheid als ze niet volgens bepaalde energetische normen bouwen. Ik vind dat eerlijk gezegd totaal van de pot gerukt, of het nu om een zorgwoning gaat of om iets anders.

Wat mij betreft, worden er helemaal geen boetes uitgedeeld aan mensen als zij hun woning niet volgens bepaalde energienormen bouwen. Ik vind dat dat de vrijheid moet zijn van eenieder, en de overheid heeft zich daar absoluut niet mee te bemoeien.

De voorzitter

De heer Danen heeft het woord.

Ik wil even teruggaan naar de kern van de zaak, namelijk naar het geval van de zorgwoningen. Er bestaat al regelgeving rond zorgwoningen. Het is ook zo dat het heel onnatuurlijk en contra-intuïtief aanvoelt als mensen beboet worden omdat zij voor hun kind of een zieke ouder willen zorgen, en zij iets kwaliteitsvols bijbouwen. Maar ik denk dat het ingewikkelder is dan gewoon een regeltje te veranderen in een decreet of omzendbrief.

Ik denk dat het zinvol is om naar robuuste regelgeving te gaan. Als we de nood in onze samenleving willen lenigen van mensen met een handicap, mensen die oud of ziek zijn of mensen die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen, dan moeten we sowieso iets coulanter zijn. Maar het moet wel duidelijk zijn.

Ik ben ervan overtuigd dat er meer nodig is dan gewoon iets kleins veranderen in een bepaalde regelgeving. Ik zou willen oproepen om daar wat zinvoller of robuuster werk rond te doen, samen met de commissie Wonen. Ik zou misschien voorstellen om een aantal hoorzittingen te organiseren rond regelgeving, om te kijken hoe we zorgwonen en energetische regels kunnen verzoenen. Dan kunnen we alle addertjes onder het gras eruit halen.

Stel je voor dat ik iets bijbouw voor een zieke of gehandicapte moeder, en die overlijdt binnen twee jaar. Wat dan? Moet ik de bijbouw dan afbreken, of moet ik zorgen dat iemand anders met een zorgnood in die woning terechtkomt? Dat zijn allemaal moeilijke zaken waar we nu geen oplossing voor hebben, denk ik. Maar als we dat robuust aanpakken, kunnen we die oplossingen misschien wel zoeken. Wij zijn als fractie bereid om daar samen met dit parlement werk van te maken.

De voorzitter

Mevrouw Schryvers heeft het woord.

We voeren natuurlijk allemaal een heel specifiek beleid dat erop gericht moet zijn om mensen met een zorgnood – dat kan een beperking zijn, maar ook het feit dat mensen ouder worden of ernstig ziek – zo lang mogelijk in hun eigen woning of hun eigen buurt te kunnen laten blijven. En zorgwonen is daar natuurlijk een bepaalde manier van invulling van.

Net daarom moeten we er allemaal voor zorgen dat die barrières zo beperkt mogelijk zijn. Dat is natuurlijk ook de reden waarom de specifieke regelgeving rond zorgwoning er destijds is gekomen. Ook toen zag je dat gemeenten aanvragen kregen en niet wisten hoe ze ermee moesten omgaan. Vlaanderen heeft er dan een regelgeving rond gemaakt.

Ik doe hier straks een voorstel bij de toelichting van mijn conceptnota, om daar nog meer toepassing aan te kunnen geven, ook voor de mobiele mantelzorgwoningen. Want het is natuurlijk terecht dat dit debat wordt gevoerd. Als de minister initiatieven neemt om barrières weg te nemen, dan kunnen we daar alleen maar achter staan.

De voorzitter

Minister Demir heeft het woord.

Minister Zuhal Demir

Ik betreur natuurlijk ook dat die regelgeving blijkbaar bestaat. Dat is een regelgeving uit 2009. Je kunt mij niet verwijten dat ik die regels heb uitgevonden.

Het enige wat ik kan doen, en ik heb ook niet gewacht tot vandaag, is ervoor zorgen dat de drempels voor zorgwoningen geschrapt worden.

De vraag over de retroactiviteit van de boetes moet ik onderzoeken, ik weet niet of dat juridisch kan, maar ik wil dat zeker onderzoeken.

Mijnheer Claes, ik wil u wel antwoorden op de vraag van de heer Van Rooy, die intussen naar de andere commissie is vertrokken. Als hij denkt dat we die boetes met plezier uitdelen, dan is dat niet het geval. Ze zijn wel voorgeschreven volgens Europese richtlijnen. Ik weet dat u zult zeggen dat we uit Europa moeten stappen, zoals u ook zegt dat we uit het Klimaatakkoord moeten stappen, maar u weet ook dat dat gewoon niet wenselijk is en gewoon niet gaat. Stop dan ook met mensen continu blaasjes wijs te maken over dingen die gewoon niet mogelijk en niet wenselijk zijn.

De voorzitter

De heer Vande Reyde heeft het woord.

Het is prima dat u het probleem wilt verhelpen, ik hoop inderdaad retroactief. Ik denk dat dat echt nodig is. Het is natuurlijk goed dat u dat juridisch wilt onderzoeken.

Individuele casussen zal ik persoonlijk nooit in het parlement breed uitsmeren. Ik weet dat de Vlaams Belang-fractie dat doet. U doet dat meestal met bewerkte filmpjes waarvan de waarheidsgetrouwheid wel in twijfel kan worden getrokken. Ik als parlementslid vind dat het nodig is om de algemene wetgeving beter te maken en niet te focussen op de ene of de andere casus, want daarmee raak je als beleid niet vooruit. Het concept van de zorgwoning staat stevig, dat is tijdens de vorige legislatuur ook uitgebreid uitgebouwd. Suggesties om dat nog bijkomend te verbeteren, zijn altijd welkom.

En dat er energienormen bestaan? Gelukkig maar. Gelukkig worden die afgedwongen. Ik denk dat dat voor iedereen in het parlement, behalve voor de Vlaams Belang-fractie, een evidentie is.

Ik hoop dat het probleem in het algemeen voor alle mensen wordt opgelost en dat het voor de mensen, die in het verleden daarvoor een boete hebben gekregen, retroactief kan worden gecorrigeerd.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is geopend met een beperkt aantal plaatsen. Bezoekers die een plenaire vergadering willen bijwonen, sturen een mailtje naar 
onthaal@vlaamsparlement.be met daarin naam en geboortedatum.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.