U bent hier

De voorzitter

Mevrouw D’Hose heeft het woord.

Minister-president, als we afgaan op de eerste signalen die we lezen in de pers over de voorlopige samenstelling van de ministeriële kabinetten lijkt het erop dat het genderevenwicht niet in balans is. Ik zeg ‘voorlopig’, want uiteraard zijn nog niet alle kabinetten samengesteld, en de cijfers die we lezen, hebben louter betrekking op de leidinggevende functies. Het is toch belangrijk om al vroeg aan de bel te trekken, want in de krant stond ook dat er op het niveau van de kabinetschefs voorlopig slechts twee vrouwen zouden zijn aangesteld. Mijn vraag dateert van vorige week, ondertussen zijn het er gelukkig al drie. We gaan stilletjes omhoog.

Deze regering bestaat uit slechts één derde vrouwelijke ministers. Tijdens de vorige legislatuur heb ik aan den lijve ondervonden dat het aantal vrouwelijke leidinggevenden op de kabinetten beperkt bleef. De samenstelling was op zich wel mooi fiftyfifty, maar op het niveau van adjunct-kabinetschef/kabinetschef was er toch nog wat werk aan de winkel.

Als uitvoerende macht hebben wij een voorbeeldfunctie. Begrijp me niet verkeerd, het mag absoluut niet de bedoeling zijn, het kan geen noodzaak zijn dat men met een rekenmachine in de hand of via dwingende positieve discriminatie in elk kabinet evenveel vrouwelijke als mannelijke medewerkers moet aanwerven. Dat is niet realistisch, en ook niet wenselijk. Het is soms ook heel moeilijk om voor bepaalde vakkabinetten evenveel vrouwelijke als mannelijke kandidaten te vinden.

Mijn vraag om uitleg is vooral ingegeven vanuit een algemene oproep, een oog voor genderevenwicht. Minister-president, zult u waken bij uw collega’s? Zult u erop aandringen dat ze het genderevenwicht meenemen als een van de criteria?

Ik heb het al aangehaald: de Vlaamse Regering heeft een voorbeeldfunctie naar de rest van de arbeidsmarkt, waar discriminatie van vrouwen en van andere kansengroepen nog steeds een werkpunt is. Zult u daar samen met de minister van Werk initiatieven voor nemen? En ik stel de vraag ook in de omgekeerde richting: zal de Vlaamse Regering ook goede praktijken, die een evenwichtig genderbeleid nastreven, actief onder de aandacht brengen?

De voorzitter

Minister-president Jambon heeft het woord.

Minister-president Jan Jambon

Bij de samenstelling van de kabinetten waken we er in de eerste plaats over dat de aanwerving gebeurt op basis van de competenties en expertise. Dat is – op alle niveaus – de leidraad en de doorslaggevende factor. En dat is in de eerste plaats het geval voor mijn eigen kabinet. Ook voor de andere leden van de regering heb ik er vertrouwen in dat zij dat zo doen.

We moeten er eerlijk in zijn – het stond vorige week nog in de kranten: er is vandaag inderdaad geen genderevenwicht op de hiërarchisch hogere niveaus van onze kabinetten. Ik vind dat persoonlijk ook jammer, en indien u tips hebt om ervoor te zorgen dat vrouwen meer zouden solliciteren voor dergelijke functies, dan houd ik daar graag rekening mee. Maar ook hier geldt dat wij kandidaten screenen en selecteren op basis van competenties, ervaringen en expertise.

Ik merk alleen dat er opmerkelijk minder vrouwen solliciteren voor een aantal functies. En als er minder vrouwen solliciteren, dan is de kans ook groter dat de kandidaten met de betere competenties tot de meerderheidsgroep behoren. Dat valt niet uit te sluiten.

U haalt ook de inhoudelijke segregatie aan, waarbij mannen en vrouwen zich stereotiep tot verschillende thematieken aangesproken voelen. Het kan dan gaan om respectievelijk hardere of zachtere topics. Ik herken dat van toen ik nog in het bedrijfsleven actief was; daar doet zich hetzelfde voor. En dat is natuurlijk heel jammer. We kunnen alleen maar hopen dat jonge mensen met een open geest opleidings- en professionele keuzes maken.

Ook in ons onderwijsbeleid is dat een aandachtspunt. Zo proberen we meisjes te stimuleren om ook STEM-opleidingen (Science, Technology, Engineering and Mathematics) te overwegen. Want die zijn daar ondervertegenwoordigd. Maar ik zeg het nog eens: de aanwervingen gebeuren op basis van de criteria die ik aanhaal. Ik kan wel bevestigen dat louter het geslacht geen criterium is bij de aanwerving. Dat zou er nog maar bij moeten komen.

Dat neemt niet weg dat ik genderevenwicht belangrijk vind. Ik denk dat een kabinet het meest kwalitatief is als het evenwichtig is samengesteld: in gender, maar ook in leeftijd, afkomst en dies meer.

U vraagt ook welke initiatieven de regering zal nemen omtrent deze thematiek. En dan verwijs ik graag naar ons regeerakkoord. Daarin benadrukken we letterlijk de belangrijke verantwoordelijkheid van de overheid in het creëren van gelijke kansen voor alle burgers. Iedereen moet volwaardig en evenredig in de samenleving kunnen participeren. Daarom waarborgen we de gelijkheid van rechten voor iedereen, los van afkomst, geloof, overtuiging, handicap, gender, seksuele geaardheid of leeftijd. We willen daarbij niet betuttelend optreden, maar we hebben wel respect voor het individu en het eigen kunnen.

Wat het activeringsbeleid betreft, zal VDAB telkens op maat van het individu, en in functie van zijn/haar afstand tot de arbeidsmarkt, in begeleiding voorzien. Met dit nieuwe regeerakkoord mikken we op begeleiding op maat, onafhankelijk van statuut, geslacht, leeftijd of afkomst. En ik verwacht van de werkgevers dezelfde instelling: ze moeten streven naar de juiste persoon op de juiste plaats. Dat is het belangrijkste.

Het regeerakkoord gaat ook meer in detail in op de activering van bepaalde doelgroepen, zoals vrouwen met een migratieachtergrond. Als u daar graag meer informatie over krijgt, dan stel ik voor dat u de bevoegde minister bevraagt over die initiatieven.

Ik ben het er helemaal mee eens dat u competentie en expertise vooropstelt, maar u geeft zelf aan dat er zich sowieso altijd minder vrouwen aandienen. Misschien moeten we ze dan zelf gaan zoeken, want er zijn wel degelijk vrouwen die ook over de nodige competenties beschikken om een kabinet te leiden. Ik richt me dan tot de vrouwen die hier aanwezig zijn, al zijn het er ook niet zo veel. Het is vooral een kwestie van zelf op zoek gaan naar vrouwelijke kandidaten.

Ik denk dat de samenleving en de Vlaamse Regering komaf moeten maken met de genderstereotypering die al van in de wieg wordt meegegeven: meisjes moeten met een pop spelen en jongens met een auto. Dat zorgt ervoor dat vrouwen nog steeds veel meer instaan voor zorguren in het gezin. Bij een job op een kabinet vragen ze zich af of ze dat wel gaan kunnen omdat ze nog altijd de meeste zorg voor de kinderen op zich nemen. Ze hebben ook een verantwoordelijkheid bij kinderopvang, bij onderwijs. Het is dus zaak om ons daarachter te zetten, en zeker op de kabinetten moeten we zorgen voor een voorbeeldfunctie.

De voorzitter

Mevrouw De Vreese heeft het woord.

Als vrouw en als ex-cabinetard op het kabinet van Theo Francken voel ik me aangesproken om op dit punt tussen te komen. Ik ben niet gezocht, ik heb zelf gesolliciteerd. En daarop moeten we de focus leggen, op de empowerment van vrouwen. Ik ben trots dat ik door mijn ervaring, mijn kennis en mijn expertise ben aangenomen op dat kabinet. Daardoor heb ik vijf jaar lang een meerwaarde betekend op dat kabinet, in een meer genderstereotiepe mannelijke sector van de veiligheid en de migratie. Ik ben er net zo fier op als mijn mannelijke collega's die op hun plaats in het kabinet zijn aangeworven om hun kennis en ervaring. We zijn dus op een gelijke manier aangeworven. Dat moet het belangrijkste zijn.

We moeten absoluut vermijden dat hierover ook maar enige twijfel wordt gezaaid. Een vrouw moet niet om haar geslacht worden aangenomen, maar om haar kwaliteiten.

Wij allen – ik kijk naar alle vrouwelijke volksvertegenwoordigers hier aanwezig – zijn een rolmodel. Wij kunnen andere vrouwen ertoe aanzetten het heft in handen te nemen. Sommige vrouwen hebben misschien dat extra duwtje in de rug nodig. Ik doe dan ook een warme oproep aan alle vrouwen die over de nodige capaciteiten beschikken om op een kabinet aan de slag te gaan en zichzelf kandidaat te stellen.

Laat kennis, ervaring en expertise de leidende criteria zijn. Laat de ministers in eer en geweten met die criteria in gedachten de beste kandidaten aannemen voor de functie. Daar heb ik alle vertrouwen in. Alleen zo zullen wij als vrouwen de waardering krijgen die we verdienen op de werkvloer.

De voorzitter

De heer Muyters heeft het woord.

Voorzitter, u hebt mij uitgedaagd. Wat me in heel positieve zin is opgevallen, is dat noch de minister-president, noch de twee collega's hebben gesproken over een aanwerving op basis van een cv en een diploma. Dat vind ik ongelooflijk goed, want dat is een trend die we al een tijd inzetten, maar waar lang niet alle werkgevers van overtuigd zijn. We moeten kijken naar de talenten en de competenties van iemand, en niet alleen naar de diploma's of de cv's.

Als je ooit in de automobielsector hebt gewerkt, wil dat niet zeggen dat je de rest van je leven in de automobielsector moet werken. Het doet me heel veel plezier dat de minister-president voor de samenstelling van zijn kabinet – ik veronderstel ook van de collega's – kijken naar de competenties en de talenten, veeleer dan naar de cv's en de diploma's. Dat is de juiste weg. Ik geloof ook dat dat een voorbeeld kan zijn voor alle werkgevers, want daar hebben we nog een weg af te leggen.

Minister-president Jan Jambon

In de wetenschap dat het laatste woord altijd aan het parlement is, zwijg ik nu als het graf.

Ik heb ook vijf jaar lang op een kabinet gewerkt, en ik werd ook aanvaard op basis van mijn competenties en niet omdat ik een vrouw ben. Nogmaals, we hebben een voorbeeldfunctie, laat ons die ten volle uitspelen.

De voorzitter

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

Wegens de Coronacrisis vinden de plenaire vergaderingen op woensdagen (14u) plaats met een beperkt aantal volksvertegenwoordigers. De overige parlementsleden kunnen van thuis uit digitaal stemmen. De plenaire vergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 
De publiekstribune is gesloten.

De commissiewerkzaamheden zullen voor het grootste deel digitaal en via videogesprekken gebeuren. Als de werkzaamheden het vereisen, vinden sommige vergaderingen fysiek plaats. Alle commissievergaderingen zijn rechtstreeks te volgen via deze website. 

U kunt steeds de vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube.

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.