U bent hier

De heer Gryffroy heeft het woord.

De Vlaamse Regering zet in op de uitbouw van regelluwe zones. Al bij de opening in 2016 van EnergyVille, een publiek overheidsbedrijf, werd door uw voorganger de regelgeving omtrent de regelluwe zones aangekondigd. Op die manier kan een onderzoeksinstelling vrij experimenteren en werken aan de energietransitie en het energiesysteem van de toekomst.

In deze afgebakende regelluwe zones kan ongehinderd geëxperimenteerd worden met innovatieve technieken en technologieën. De wetenschap staat immers niet stil en evolueert snel. Pas door de toepassingen in een reële omgeving kunnen deze verder worden ontwikkeld en uitgebouwd voor dagelijks gebruik. Een onaangepaste regelgeving mag innovatie immers niet in de weg staan. De voorwaarden voor dergelijke zones zijn afgelijnd en de Vlaamse Regering zal ieder project apart beoordelen.

De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) formuleerde begin april 2019 enkele bedenkingen op het ontwerp van besluit inzake de erkenning van regelluwe zones dat door de Vlaamse Regering eind februari principieel werd goedgekeurd. De regulator gaf aan dat er geen afwijking van de Europese of federale regelgeving mag komen. Ik citeer: “Dit betekent dat voor een regelluwe zone niet mag worden afgeweken van de technische regulering en de tariefregulering van de VREG. De bevoegdheid over deze regulering halen we immers uit EU-regelgeving”. De VREG is tevens vragende partij voor het verruimen van de adviesbevoegdheid bij de aanvraagprocedure voor een regelluwe zone. Ten slotte wil de VREG de mogelijkheid hebben om op eigen initiatief informatie over een regelluwe zone op te vragen. Dit zijn vragen van de regulator. Ik geef hier niet mijn eigen oordeel, maar vraag dat aan u.

Minister, wat is uw standpunt over de aanbevelingen van de VREG over de regelgeving inzake regelluwe zones? Welke stappen zult u ondernemen om daar eventueel aan tegemoet te komen?

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

Op 5 april 2019 hechtte de Vlaamse Regering haar definitieve goedkeuring aan het ontwerp van besluit dat de erkenning van regelluwe zones voor energie mogelijk maakt, na advies van de Raad van State. Dit besluit bevat zowel de aanvraagprocedure, adviesprocedures en de voorwaarden die van toepassing zijn voor het bekomen van een erkenning als regelluwe zone voor energie. Het toepassingsgebied van de regelluwe zone voor energie is expliciet beperkt tot het gewestelijke energierecht. Uiteraard zal dit andere regelgeving, bijvoorbeeld Europese, niet mogen schenden.

De Vlaamse Regering heeft kennis genomen van het advies van de VREG. We hebben rekening gehouden met een aantal bedenkingen, maar niet met alle suggesties. Ik zal u meegeven waarover we het niet helemaal eens zijn.

Ten eerste vroeg de VREG voor zichzelf een aantal voorrechten die de rol van een adviesinstantie over concrete dossiers te buiten gaan. Er is volgens de Vlaamse Regering geen reden om in deze procedure de VREG meer rechten te geven dan andere overheidsinstanties, terwijl die andere instanties vaak toezichthouder of adviserende instantie zijn wat betreft hun materie. Ik denk dan aan het Vlaams Energieagentschap (VEA), de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) en het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO). In dit kader werd door de Vlaamse Regering een evenwicht gezocht, waarbij er rekening mee werd gehouden om geen onevenredige procedurele lasten op te leggen.

Ten tweede worden er per thema een aantal vaste adviesinstanties vastgelegd. De VREG is inderdaad een belangrijke adviesinstantie. Er is echter geen noodzaak om de VREG als adviesinstantie te laten optreden voor thema’s waar die regulator geen rol in heeft, bijvoorbeeld de bevordering van en de steunsystemen voor hernieuwbare energie. Het besluit bevat bovendien ook de mogelijkheid dat voor dergelijke thema’s de minister steeds op ad-hocbasis het advies kan inwinnen van andere instanties dan enkel de vaste adviesinstanties voor dat thema.

Ten derde heeft de VREG bedenkingen in haar advies bij de voorziene adviestermijn en het stilzwijgend positieve karakter bij het stilzitten van de adviesverlener. Het stilzwijgend positieve karakter wordt ook in het kader van de adviesverlening uit het omgevingsvergunningenrecht gehanteerd, en is dus niet zonder precedent. De Raad van State heeft overigens totaal geen bezwaar tegen een dergelijke methode.

Ten vierde vraagt de VREG dat de jaarlijkse rapportage door de houder van de erkenning nog eens apart aan de VREG wordt bezorgd. Die rapportage zal steeds publiek beschikbaar zijn via een website. We denken dan ook dat die aanbeveling van de VREG hier niet echt aan de orde is.

Ten vijfde, wat het toezicht betreft: conform artikel 13.1.2 van het Energiedecreet heeft de VREG rechten als toezichthouder om gegevens op te vragen bij marktpartijen. Onder de huidige decretale bepalingen heeft de VREG momenteel evenwel geen speciale toezichtrechten richting de beheerders van gesloten distributienetten en privédistributienetten. Er is dan ook geen reden om met betrekking tot de regelluwe zones een ander standpunt in te nemen. De Vlaamse Regering zal elk project steeds case-by-case moeten beoordelen en goedkeuren.

Tot slot stelde de VREG ook de vraag wie de externe experts en de toezichthouders concreet zullen zijn. De aanduiding van de externe experts en de aanduiding van de toezichthouders en de omvang van hun taak is iets dat telkens in de individuele beslissing van de Vlaamse Regering met betrekking tot de erkenning van een dossier als regelluwe zone voor energie concreet moet worden bepaald en dat afhankelijk zal zijn van de materie en de mate van afwijking waarover het gaat.

Welke stappen zullen we nog ondernemen? Op 5 april heeft de Vlaamse Regering haar definitieve goedkeuring gegeven aan het ontwerpbesluit dat de erkenning van regelluwe zones voor energie mogelijk maakt. Het besluit werd op 19 april laatstleden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad en zou binnen tien dagen in werking treden. Concreet betekent dit dat het vanaf 29 april effectief in werking treedt en dat dan de eerste aanvragen kunnen worden ingediend. We hopen natuurlijk dat er zoveel mogelijk aanvragen zijn, zodat we er de nodige knowhow en expertise uit kunnen halen.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Wat mijn beoordeling van de regulator betreft: ik was het niet eens met wat de regulator vraagt, omdat het tegen alle principes van innovatie ingaat. Als innovatie gefnuikt wordt door allerlei regeltjes, dan is er geen innovatie. Al drie jaar geleden, in mijn eerste conceptnota rond batterijtechnologie en ook nieuwe energiemarkten, was ik vragende partij voor proeftuinen – zo noemde ik het toen, maar je kunt ook spreken over regelluwe zones, want dat is hetzelfde. Ik heb er toen heel lang op aangedrongen dat het er zou komen. Dus als het er nu komt, moet het ook worden gevrijwaard van alle mogelijke kleine regeltjes die er eventueel zouden worden opgelegd.

Er is duidelijk afgesproken dat het afgebakend is in de tijd en qua locatie. Punt. En dan moet je de innovatie laten werken en kijken wat er op je afkomt van problemen, zodat je die problemen op een simpele manier kunt detecteren en achteraf kunt remediëren met bijkomende regelgeving of bijkomende innovatie.

Met andere woorden, ik ben het volledig met u eens. Maar mijn bijkomende vraag is: zult u dat ook formeel meedelen aan de regulator? Want zij hebben een formeel document. Misschien moet u dan ook een formeel antwoord naar hen sturen? Of mag u dat niet? Zult u in overleg gaan? Wat gebeurt daarmee? Of moeten wij het doen, vanuit het parlement?

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

Mijnheer Gryffroy, ik ben blij dat u ons antwoord hier volledig mee ondersteunt, dat u inderdaad zegt dat een regelluwe zone of een proeftuin zoals hier wordt opgebouwd, niet mag worden gefnuikt. De innovatie moet ten volle kunnen spelen, flexibel en soepel kunnen verlopen. Ik ben blij dat u ons standpunt hierin volledig volgt.

U vraagt of wij nog specifiek zullen terugkoppelen naar de VREG. U weet dat ook andere instanties vaak adviezen geven. Zoals ik daarnet al zei, hebben wij een aantal beschouwingen mee in overweging genomen, maar niet allemaal. Het ligt niet in onze intentie om nu heel concreet met de VREG aan tafel te gaan zitten en te zeggen: op dát punt vinden we dat u gelijk hebt en op dát punt niet.

Mijnheer Gryffroy, het staat u natuurlijk vrij om dat eventueel wel te doen als u daar behoefte aan hebt, maar het is alleszins niet zo dat wij dat concreet vanuit de Vlaamse Regering gaan doen.

Ik hoop alleszins dat er straks een groot draagvlak is voor die proeftuinen of voor die regelluwe zones, en ik hoop dat we daar massaal ruchtbaarheid aan kunnen geven, zodat er straks ook heel wat projecten worden ingediend. Het is immers vooral de bedoeling, opnieuw, dat we uit deze proeftuinen of regelluwe zones kunnen leren wat beter kan of moet voor de toekomst.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.