U bent hier

De heer Gryffroy heeft het woord.

Voorzitter, minister, collega's, er werden ambitieuze doelstellingen opgelegd aan Vlaanderen voor het produceren van hernieuwbare energie. De Vlaamse Regering zet prioritair in op zon, wind en warmte. Dat is noodzakelijk om het aandeel hernieuwbare energie te vergroten en de klimaatdoelstellingen te behalen. Om dit te realiseren, is het noodzakelijk dat iedereen zijn steentje bijdraagt. Zowel de overheid, de bedrijven als de burgers moeten hun verantwoordelijkheid opnemen in deze energietransitie. 

In het Nationaal Energie- en Klimaatplan 2021-2030 dat eind vorig jaar werd afgewerkt, en dat te vinden is op https://www.cnc-nkc.be/sites/default/files/report/file/be_draft_necp_nl_final_1.pdf, staat in tabel 15 op pagina 133 dat we volgens de laatste prognoses van Eurostat en SHort Assessment of Renewable Energy Sources (SHARES) de Belgische hernieuwbare-energiedoelstelling van 2020, namelijk 13 procent, niet gaan halen. De tabel vermeldt dat men gaat uitkomen op 12 procent.

– Tinne Rombouts treedt als voorzitter op.

Dat ligt ook voor een deel aan Vlaanderen. We hebben altijd gezegd dat we sowieso 1400 gigawattuur te weinig hebben door Langerlo in Limburg, maar zelfs daarnaast komen we er misschien nog niet. Vorige keer hebben we het er ook al over gehad: wat de zon betreft, moeten we werken aan een ritme van 500 megawatt en we zitten maar aan een paar 100 megawatt.

Het is geen document dat ik berekend heb of gemaakt heb, maar het is het Nationaal Klimaatplan. Ik veronderstel dat u hiervan op de hoogte bent en ermee akkoord gaat. Er staat heel duidelijk: ‘12 procent in de beste situatie’.

Minister, welke oplossing ziet u om toch de doelstelling van 13 procent voor hernieuwbare energie in 2020 te halen, rekening houdend dat er op deze korte termijn onmogelijk enorme aantallen extra zonnepanelen of windmolens kunnen worden geplaatst?

Welke concrete stappen zult u verder ondernemen?

Bent u ten derde van plan om aan Luxemburg een voorbeeld te nemen door hernieuwbare energie buiten de grenzen, maar binnen de Europese Unie, aan te kopen om toch uw doelstellingen te kunnen halen?

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

De prognoses van Eurostat en Shares lijken mij iets te voorbarig. Wij hebben eerst de inventaris van hernieuwbare energiebronnen van 2018 nodig om tot dergelijke conclusies te kunnen komen. De productie van 2018 zal waarschijnlijk wat hoger liggen dan ingeschat, door de hogere productie van offshore, zon en wind.

Op 31 januari heeft het Vlaams Energieagentschap (VEA) mij een inschatting bezorgd van de productie van groene stroom en groene warmte voor 2018, met een evaluatie van de subdoelstelling.

Uit de voorlopige cijfers voor 2018 kunnen we afleiden dat de totale subdoelstelling voor groene stroom min of meer wordt gehaald. De subdoelstelling voor zonne-energie wordt overschreden, terwijl de andere technologieën iets lager liggen dan de vooropgestelde subdoelstelling.

Voor groene warmte moet op basis van de voorlopige cijfers worden besloten dat de subdoelstelling van 2018 wellicht niet zal worden gehaald. Het verschil is het grootst in de categorie ‘biomassa overig’. Dit kan deels worden verklaard door de uitgestelde opstart van een aantal geplande projecten, onder andere het ECLUSE-project. Verder moeten de gegevens van een aantal installaties die in 2018 zouden zijn opgestart nog worden opgevraagd. Het gaat dus nog altijd over voorlopige cijfers.

Ik ga er momenteel nog van uit van dat indien de overheden, bedrijven en burgers zich blijven inzetten zoals de voorbije jaren, wij de productiedoelstelling voor hernieuwbare energie in 2020 alsnog kunnen halen.

Ik kan tijdens deze legislatuur geen initiatief meer nemen om onderhandelingen op te starten om statistische overdrachten aan te kopen. De statistische transfer moet gebeuren vooraleer de nationale cijfers van 2020 worden gecommuniceerd, in casu zal dat dus eind 2021 zijn. Volgens een advies dat het VEA heeft ingewonnen, kan een dergelijke transfer vrij snel worden geregeld. Het is dus geen probleem om, indien nodig, pas eind 2020 of zelfs begin 2021 deze onderhandelingen op te starten.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Ik begrijp dat we nu in een tijdspad zitten met een commissie die de laatste is van deze legislatuur. U kunt dus geen aankondigingen meer doen over wat u nog zou kunnen realiseren. Het is anderzijds ook niets nieuws wat ik vraag. Ik heb dit al verschillende keren geopperd. Het antwoord van uw voorgangers daarop was ook zeer duidelijk.

Ik wil terugkomen op mijn eerste punt. U maakt zich niet ongerust. Ik noteer dat bij deze. We zijn nu halfweg 2019. Voor de volgende minister effectief plannen kan uitwerken, zijn we eind 2019. Dan hebben we nog exact een jaar. Ik zeg u, en dit is nu officieel genoteerd, dat ik wél ongerust ben. U haalt die doelstelling niet. Zo simpel is het. We verschillen daarin misschien van mening, maar u haalt die doelstelling niet. Ik ben ongerust, u niet. Dat is duidelijk.

Als u eind 2020 op de valreep nog hernieuwbare energie moet aankopen, dan betaalt u niet de beste prijs. Die prijs zal doorgerekend worden in de factuur. Wij waren al langer vragende partij om – net zoals Luxemburg met Litouwen heeft gedaan – al te onderhandelen over modaliteiten, prijzen enzovoort. Het antwoord was altijd nee. Men heeft altijd gezegd dat we voluntaristisch zijn, dat we ervoor zullen gaan, dat we weten dat we het zullen halen. Dat mantra werd hier altijd verkondigd. Ik zeg u dat we het niet zullen halen. Op het einde van 2020 en het begin van 2021 zult u dan nog vlug een noodaankoop moeten doen waarvan we de kostprijs niet kennen. Die zal hoe dan ook worden doorgerekend in de factuur. Ik vind dat niet kunnen.

Daarom stel ik u opnieuw de vraag wat u daaraan gaat doen.

De heer Bothuyne heeft het woord.

Als we officieel toch onze ongerustheid moeten uitdrukken, dan hebben we allemaal redenen om ongerust te zijn.

De cijfers zijn van die aard dat we ervan kunnen uitgaan dat we de doelstelling voor hernieuwbare energie in 2020 niet halen op eigen kracht. Dat is bijzonder jammer en in tegenspraak met alle ambities die door u en vooral door uw voorganger zijn uitgesproken. Het is eigenlijk ook wel lichtelijk beschamend voor deze regering. Ik begrijp u natuurlijk wel, op het einde van deze legislatuur is het heel moeilijk om nog grote nieuwe initiatieven te nemen. Anderzijds moeten we alles doen wat we kunnen om toch nog zelf zoveel mogelijk aan te sluiten bij de doelstelling die werd bepaald.

Met betrekking tot de gesprekken met derde landen volg ik voor een stuk de stelling van collega Gryffroy: als we wachten, als we de factuur of de lasten voor ons uit schuiven, dan dreigen we straks met een hogere factuur opgezadeld te worden. Hoe schat u dat in? Op welke manier wordt hierover overleg gepleegd met uw collega’s van de andere gewesten? Op welke lijn zitten zij? Want uiteindelijk is het een Belgische doelstelling die gehaald moet worden.

De heer Danen heeft het woord.

Ik ben blij dat onze voorspelling dreigt uit te komen. Ik vind het jammer dat onze voorspelling dreigt uit te komen, dat wil ik zeggen. (Gelach)

Ik vind het jammer dat onze voorspelling dreigt uit te komen. Wij hebben altijd al gezegd, sinds de eerste plannen er waren: er gebeurt te weinig om de doelstellingen, die sowieso al vrij laag zijn, te halen. Nu maken blijkbaar de N-VA en CD&V geen deel meer uit van deze regering, nu blijkt dat die voorspelling bewaarheid wordt. Ik maak me wel zorgen. Het doet me een beetje denken aan de Titanic: het schip zinkt maar het orkest speelt lustig door. Er is niets aan de hand tot het water aan de lippen staat. Dus ik deel de bezorgdheid van de collega’s. Wat gaan we doen om de doelstellingen alsnog te halen? Dan is voorkomen veel beter dan genezen.

Minister Peeters heeft het woord.

Minister Lydia Peeters

Collega’s, dank u wel voor de bijkomende vragen. Ik moet wel heel formeel zeggen dat ik uw mening niet deel en dat ik niet ongerust ben en dat ik zeker ook niet blij ben, of dat ik het betreur dat de voorspellingen al dan niet zouden uitkomen. Wij blijven erop hameren. Overal waar ik kom, merk ik dat er een alsmaar groter draagvlak is. Bij de particulieren was er lange tijd ongerustheid omwille van de digitale meter. Die is nu weggenomen. Je ziet toch dat hoe langer hoe meer mensen effectief investeren in hernieuwbare energie. Ik denk, en ik blijf daar ook bij, dat dit een zaak is van alles en van iedereen: én van de particulieren, én van de bedrijven, én van de overheden.

Ik wil nog een voorbeeld geven: de gemeente Zonhoven heeft vorige week aangekondigd dat ze op haar overheidsgebouwen PV-installaties wil leggen. Ik denk dat dat een voorbeeld is voor heel wat lokale besturen. Daar willen we allemaal ten volle op inzetten. Dat is één zaak.

Ten tweede, en dat heb ik daarstraks ook al gezegd, zijn er nog heel wat installaties die wat vertraging hebben opgelopen maar waarbij we toch ook wel enorm inzetten op het halen van onze doelstellingen inzake hernieuwbare energie. Ik blijf er dan ook ten volle in geloven dat we die doelstellingen wel zullen halen. We hebben ook nog het verhaal van de drijvende zonnepanelen, maar ook nog heel wat andere projecten, heel wat projecten die nog niet zijn aangemeld. Ik denk ook aan heel wat grote bedrijven, waar nog een enorm aanbod aan zonnepotentieel staat aan te komen. Dus, opnieuw: ik blijf erin geloven dat we onze doelstellingen wel zullen halen. Ik houd niet van doemdenken. Ik ga niet panikeren en zeggen dat we ze niet zullen halen en dus snel tal van andere beslissingen moeten nemen. Neen, ik blijf er rotsvast van overtuigd dat we die doelstellingen halen, mits iedereen ook wel effectief zijn schouders eronder zet. Ik denk dat dat heel belangrijk is.

Wat de onderhandelingen in de toekomst betreft, heb ik daarnet in mijn eerste antwoord al meegegeven dat het VEA heel duidelijk stelt dat we daar nog alle tijd voor hebben, dat we eigenlijk zelfs nog tot eind 2020 of zelfs tot begin 2021 onderhandelingen zouden kunnen opstarten. Waarom zouden we dan nu, terwijl de prijzen wellicht nog hoger zijn, al panikeren en overgaan tot andere zaken? Ik zeg opnieuw: ik denk dat we de ongerustheid moeten wegnemen, dat we dat op alle vlakken mee moeten ondersteunen en dat we volop moeten blijven inzetten op het halen van onze doelstellingen. Ik hoop alleszins dat we ze wel gaan halen en ik blijf ook heel optimistisch naar de toekomst kijken.

De heer Gryffroy heeft het woord.

Ik denk dat Groen niet weet hoe te reageren: blij, jammer, ik denk dat het eerder leedvermaak is. Leedvermaak is pas terecht wanneer men zelf ook concrete maatregelen heeft voorgesteld maar die heb ik niet gezien. (Opmerkingen van Johan Danen)

U hebt er misschien eentje ingediend. Voor de rest is het, met respect voor ieders mening, een verhaal tussen voluntarisme en realisme. Ik zeg u dat u de doelstelling niet haalt. U zegt dat u die wel haalt maar het tijdschema moet wel praktisch zijn. Pas eind dit jaar worden de volgende algemene beleidsbrieven besproken. Men heeft dan nog exact twaalf maanden om te kunnen reageren. Als we dan nog snel overal windmolens plaatsen, dan jagen we die de mensen door hun strot terwijl we duidelijk voelen dat de mensen die niet meer willen als gevolg van afstandsregels, ultrasoon lawaai enzovoort.

Het VEA zegt dat er geen reden tot paniek is maar daar lig ik eigenlijk niet wakker van. Ik kijk gewoon naar de cijfers die zijn gepubliceerd in het eigen Nationaal Energie- en Klimaatplan dat is opgestuurd naar Europa. Ik hoop dat iedereen achter de cijfers staat van de betrokken ministers. Daarin is sprake van 12 procent en niet van 13 procent. Ik blijf dan ook bij mijn visie: we halen die doelstelling niet.

De vraag om uitleg is afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.