U bent hier

De heer Keulen heeft het woord.

Minister, we hebben in deze commissie op 21 februari 2019 een discussie gehad over Spartacuslijn 1. De dag nadien stond in Het Belang van Limburg – dat is een gezagsargument, minister – een artikel met drie mogelijke tracés in de binnenstad van Hasselt. Daarover zou diezelfde dag, op 22 februari, worden overlegd met de top van De Lijn. De stad Hasselt heeft die alternatieven voorgesteld, omdat men met de sneltram niet doorheen de Heilig-Hartwijk wou, als verbinding van het station naar de Kanaalkom en de Blauwe Boulevard.

De eerste optie volgt de kleine ring of de Groene Boulevard, en zo gaat de sneltram in één richting rond die ring, om het station en het Dusartplein met elkaar te verbinden. De tweede optie volgt de grote ring en gaat via de binnenkant van de grote ring naar het station. Bij de derde optie kiest men voor een halve kleine ring, waarbij de sneltram zowel de heen- als de terugrit via het Leopoldplein doet.

Ik kijk met open blik naar de drie alternatieve tracés, laat dat duidelijk zijn. Het enige dat van belang is, is dat de gehanteerde timing van eind 2024 niet in het gedrang komt. U hebt die timing meermaals bevestigd. En ook de stad Hasselt heeft zich in het verleden altijd constructief opgesteld in het Spartacusdossier.

De dag na het overleg verscheen in Het Belang van Limburg een nieuw artikel, waarin vooral de wil aanwezig was om in Hasselt tot aan het station te gaan met de sneltram. Een definitieve oplossing is nog steeds onduidelijk. De Lijn gaat de drie voorstellen nu verder bestuderen. Het kan nu niet de bedoeling zijn om een langdurige zoektocht naar mogelijke alternatieve tracés voor de binnenstad van Hasselt op te starten, zeker niet nu feitelijk alle puzzelstukken in elkaar lijken te vallen.

Minister, was u aanwezig bij het overleg tussen de stad Hasselt en De Lijn? Zo neen, op welke wijze werd u er nadien bij betrokken? Wat is de uitkomst van het overleg tussen de stad Hasselt en De Lijn? Is er al een keuze voor één bepaald tracé gemaakt? Welke stappen gaan De Lijn en het stadsbestuur verder zetten om ten eerste tot een akkoord te komen, en ten tweede tot een stappenplan om procedureel en infrastructureel alles af te ronden? Op welke wijze zullen u of het departement daarbij betrokken worden?

De heer Ceyssens heeft het woord.

Minister, op donderdag 21 februari heb ik u hierover nog ondervraagd in deze commissie. Toen heb ik gevraagd dat de stad Hasselt snel klare jenever zou schenken. In het verleden hebben we als Vlaanderen altijd gezegd dat we dat Spartacusproject willen en dat we dat belangrijk vinden. De grootste problemen die moesten worden opgelost, waren altijd problemen die we niet allemaal zelf in de hand hadden. Het waren Nederlandse problemen en het waren federale problemen.

Rond die Nederlandse problemen hebt u met de Nederlanders een goede oplossing bewerkstelligd. De tram heeft daar een nieuwe stopplaats. Het is nog een beetje wachten op een uitspraak van de Raad van State. Normaal gezien zouden we die nu al gehad hebben, maar er is nog eens een verlenging gevraagd. We zouden nu eind april een uitspraak moeten hebben. De verwachtingen zijn alleszins dat daar niet meteen nog een probleem zou zijn.

Het probleem van Infrabel lijkt me inmiddels ook oplosbaar, door het overschot aan middelen voor Zwankendamme naar hier te herlokaliseren. Op dat vlak zijn er dus oplossingen mogelijk, minister. Wat Zwankendamme betreft, is dat trouwens een oplossing die Infrabel twee jaar geleden zelf al had gesuggereerd.

Het lijkt erop dat dit dossier eindelijk vooruit kan gaan, ware het niet dat we wat achterdochtig beginnen te worden door de geluiden uit Hasselt. Dat waren straffe geluiden, zo vlak voor de verkiezingen. De huidige burgemeester van Hasselt zei voor de verkiezingen dat er geen tramvergunning zou komen indien hij burgemeester werd. Maar na de verkiezingen bleek er dan toch een oplossing mogelijk, mits een aantal kleinere aanpassingen. Ik ga dat zelf ook ter plaatse gaan bespreken, want ik ben ervan overtuigd dat we tot een oplossing komen.

We hadden hier een antwoord gekregen op onze vragen, maar toch moesten we ’s anderendaags vaststellen dat Het Belang van Limburg wél op de hoogte was van de drie tracés die voorliggen. Ik vind het jammer dat de parlementsleden dat in de krant moeten lezen, als we daar de dag voordien nog over hebben gedebatteerd. Maar het zij zo.

Het gaat over drie tracés. Er is ten eerste het Groene Boulevardtracé, waarbij de kleine ring wordt gevolgd in één richting. Dat betekent dat heen- en terugrit niet over exact hetzelfde tracé verlopen. Ik ga ervan uit dat dat consequenties heeft voor de haltes. Er is ten tweede het Grote Ringtracé, en ten slotte het tracé van de halve Groene Boulevard, waarbij zowel de heen- als de terugrit naar het station via het Leopoldplein dient te verlopen.

Ik heb daar meteen een bemerking bij. Hoe moet dat Groene Boulevardtracé verlopen, als de heenrit over een ander tracé verloopt dan de terugrit? Is dat wel haalbaar? Het betekent heel concreet dat je niet op dezelfde plaats kunt afstappen als waar je ’s morgens bent opgestapt. Ik weet niet of alles werd becijferd, maar het Grote Ringtracé lijkt me een heel erg duur traject. Daar zullen toch een aantal dure oversteken moeten worden gerealiseerd.

Minister, ik heb een aantal vragen voor u. Ik had begrepen dat u niet aanwezig was bij het gesprek? Ik heb dat alleszins niet in de krant gelezen. Indien u daar inderdaad niet aanwezig was, hebt u dan al terugkoppeling gekregen? Kunt u zeggen hoe dat gesprek is verlopen?

Hoe staat u tegenover de drie alternatieve tracés die door de stad Hasselt naar voren werden geschoven? Ik heb het dan heel concreet over uw uitspraak dat de door Hasselt gevraagde aanpassingen geen al te grote effecten hebben. Zijn dat dan tracés die geen al te groot effect hebben op het budget of op de reistijd? Zijn dat tracés die geen lange procedures vereisen? Stel dat je een nieuw milieueffectenrapport moet opstellen; dan heeft die ingreep wel degelijk een grote impact, lijkt mij.

Gaat u die voorgelegde alternatieve tracés verder onderzoeken, of houdt u vast aan het oorspronkelijke tracé? De vierde vraag is opnieuw overbodig, want we weten ondertussen zelf al dat de Raad van State in Nederland nog geen uitspraak heeft gedaan.

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Ik ga kort zijn, want ik was inderdaad zelf niet aanwezig, en ook mijn kabinet was niet aanwezig op het overleg in kwestie. Men heeft daar gewoon een aantal standpunten uitgewisseld. Blijkbaar werden er drie tracés voorgelegd, maar er zijn misschien nog andere tracés of gecombineerde tracés mogelijk.

Ik weet niet of het beperkt zal blijven tot drie tracés. Het overleg kan ook tot een andere conclusie komen. Er is in elk geval wel afgesproken om de tracés die nu voorliggen, nader te gaan onderzoeken en op basis daarvan verder te overleggen. Er is ook al een nieuw overleg gepland in de komende week. Het gaat dus wel vooruit. Ik heb ter zake geen enkele preferentie. Ik denk dat het vooral belangrijk is om een lokaal draagvlak te hebben.

De bezorgdheden die geuit werden, gingen natuurlijk over verkeersveiligheid, dat ons allemaal nauw aan het hart ligt, en leefbaarheid. Het gaat dan ook wel om een grote en lange tram die doorheen een woonwijk zou rijden, met enkele oversteekplaatsen, althans in het tracé dat oorspronkelijk uitgetekend werd. Ik begrijp de bezorgdheid dus wel en ik ga ervan uit dat men via lokaal overleg en met de nodige empathie toch wel tot een akkoord zal kunnen komen.

Ondertussen hebben we van de Nederlandse Raad van State (RvS), tot mijn spijt, nog wat respijt gekregen. Ik dacht dat we in de laatste termijn van zes weken zaten, maar de Nederlandse RvS heeft zichzelf nog een bijkomende termijn van zes weken toegekend om tot een uitspraak te komen. Na de opeenvolgende uitsteltermijnen is het sowieso al medio april. Dat geeft ons alleszins nog wel wat ruimte voor overleg, en ik hoop dat daar een zo breed mogelijk gedragen oplossing uit komt.

De heer Keulen heeft het woord.

In duiventermen zou je dit kunnen omschrijven als volgt: ‘de duiven zijn gelost en de begeleiders wachten’. We zitten volgens mij in eenzelfde stramien en dit zal dan ook niet de laatste keer zijn dat we dit thema in deze commissie aansnijden, waarnemend voorzitter.

De heer Ceyssens heeft het woord.

Ik ga het minder kort houden dan collega Keulen.

Ik maak me zorgen, minister. Uw antwoord is wel kort, maar we hebben drie tracés gezien. Het is goed dat er verder naar die tracés wordt gekeken, maar als ik daar zo even oppervlakkig naar kijk, dan kan ik hier, van achter mijn bureau en zonder verder onderzoek, zeggen dat minstens twee van die tracés niet voldoen aan wat u zei over de beperkte impact.

Als de kleine ring slechts in één richting wordt gevolgd, dan kom je toch wel in een heel ander verhaal, want dan krijg je ’s avonds een andere terugrit dan de heenrit ’s morgens. Dat moet op de een of andere manier toch een impact hebben op onder andere reistijd en reiscomfort?

Als we spreken over het Grote Ringtracé, dan loopt dat over de Kanaalkom. In Nederland krijgen ze de trams niet over de Maas in Maastricht en wij zouden zo’n grote tram wel over de Kanaalkom krijgen in Hasselt. Dat gaat toch een heel grote budgettaire impact hebben.

Over dat derde tracé, daar kan ik zo niet echt iets over zeggen uit het hoofd. Ik denk dat het goed is dat er eens naar gekeken wordt, maar ik heb de indruk dat we hier niet meer aan het spreken zijn over kleine aanpassingen. Ik begin veeleer de indruk te krijgen dat we het geweer helemaal van schouder veranderen. Dat werd bekrachtigd in een weekendinterview dat ik las in Het Belang van Limburg, toch een gezaghebbende krant in Limburg, zoals collega Keulen ook zegt. Daarin zei de burgemeester van Hasselt dat die Spartacuslijn er nog altijd niet is, dat het proces zeer lang duurt en dat we het geweer misschien wel van schouder moeten veranderen. Dat zou ik toch wel graag willen weten.

We zitten hier op de vooravond van de finale realisatie van een project waarvoor we altijd naar het buitenland en de federale overheid hebben gekeken. Alles valt nu eindelijk in de plooi en nu gaat Vlaanderen zelf op de rem staan. Ik denk dat het nuttig zou zijn, minister, dat u bij een volgend overleg betrokken wordt en dat er snel nagedacht wordt over die bezorgdheden rond verkeersveiligheid en leefbaarheid. Als er een verkeerslicht op het tracé moet komen, dan moet daarnaar gekeken worden. Niemand binnen deze commissie zal zeggen dat we daar niet meer op kunnen wachten.

Daar praten we vandaag echter niet meer over. Wat hier voorligt, dat zijn fundamentele wijzigingen. Dat zijn wijzigingen die effect hebben op reistijd en op budget, en nog geen klein beetje ook. Bovendien zullen ze misschien ook nog eens effect hebben op de procedure.

Dus nogmaals, minister, mogen we verwachten dat er vanuit Hasselt een oplossing met een beperkte impact komt zodat dat belangrijke project voor Limburg, waar we op dit moment nog altijd verstoken zijn van enige vorm van degelijk openbaar vervoer, eindelijk van start kan gaan?

– Lies Jans treedt als voorzitter op.

De voorzitter

Minister Weyts heeft het woord.

Minister Ben Weyts

Mijn wil en wens in dit dossier blijven ongewijzigd, namelijk de uitvoering van het regeerakkoord. Ik heb ter zake ook wel de nodige inspanningen gedaan om het allemaal tot een goed einde te brengen. Ik zal dat blijven doen, maar ik ga nu ook geen claim leggen in welke zin dan ook om de debatten te bemoeilijken. Samen met De Lijn zijn we natuurlijk afhankelijk van een goede samenwerking met de stad. Ik ga deze discussie dan ook niet hypothekeren door hier publiekelijk te zeggen dat het dit tracé moet zijn of dat het een beperkte extra budgettaire impact met zich zal moeten meebrengen of door een andere uitspraak te doen. Ik heb me er in het verleden al voor behoed om in dit dossier al te voortvarende uitspraken te doen en ik ben dat nu – in functie van het welslagen van het hele project – ook niet van plan.

De voorzitter

De heer Ceyssens heeft het woord.

Ik kan begrip opbrengen voor het feit dat u de discussie niet wilt bemoeilijken. Ik wil u toch aan de uitspraak die u wel hebt gedaan, herinneren waarbij u hebt gezegd dat het over aanpassingen met beperkte impact zal gaan. Daar rekenen we wel op. Zodra we dat loslaten, zetten we de Spartacuslijn in Limburg op de helling. Ik denk dat het in Limburg hoognodig tijd is dat we daar in degelijk openbaar vervoer kunnen investeren.

De voorzitter

De vragen om uitleg zijn afgehandeld.

Vergadering bijwonen

U wil een vergadering  bijwonen? Dat kan! U kunt zich gewoon aanmelden bij de bezoekersingang (Leuvenseweg 86, 1000 Brussel).

Zolang er zitplaatsen vrij zijn, worden toehoorders binnengelaten. Zitplaatsen kunnen niet gereserveerd worden. Raadpleeg vooraf de agenda van de plenaire vergaderingen of de commissievergaderingen.

U kunt ook steeds de plenaire vergaderingen (her)bekijken via onze website of YouTube. 

Wanneer vinden de vergaderingen plaats? Raadpleeg de volledige agenda voor deze week, of de parlementaire kalender voor een algemeen beeld van de planning van de vergaderingen in het Vlaams Parlement.